PDA

Trego versionin e plotė : Shėndetėsi... (Kėshilla mjekėsore)



Faqet : 1 2 3 4 [5] 6

Nosh
28-08-2012, 17:47
Mungesa e ushtrimeve, mė e dėmshme se pirja e duhanit
http://www.botasot.info/img/te_trash.jpg
Nėse keni menduar qė ėshtė e mjaftueshme tė ndalni duhanin pėr tė qėndruar tė shėndetshėm, e keni gabim, pohojnė ekspertėt.
Mungesa e aktivitetit fizik ėshtė po aq e rrezikshme, nėse jo mė e rrezikshme se pirja e duhanit, pohojnė hulumtuesit.
Tė gjithė njerėzit, pavarėsisht moshės, tė paktėn dy orė e gjysmė nė javė duhet tė merren me ndonjė aktivitet fizik pėr tė ruajtur shėndetin e vet.
Kjo nuk do tė thotė qė atė kohė duhet ta kaloni nė palestėr, tė mjaftueshme do tė jenė dy orė e gjysmė ecje, tė merreni me kopshtari ose me punė tė shtėpisė, shkruan Daily Mail.
Hulumtuesit nga Harvardi vlerėsojnė qė ēdo vit 57 milionė njerėz nėpėr gjithė botėn vdesin nga ndikimet e dėmshme tė nikotinės dhe qė ky numėr ėshtė shumė mė i madh se numri i vdekjeve tė shkaktuara nga sėmundjet e zemrės, kanceri i zorrėve dhe gjirit dhe diabeti.
“Nuk na befason qė mungesa e aktivitetit fizik shkakton mė shumė raste tė vdekshmėrisė se sa pirja e duhanit, sepse vetėm njė e treta e popullatės botėrore konsumon duhan, ndėrsa dy tė tretat janė joaktivė”, ka thėnė I-min Lee, autorja kryesore e hulumtimit nga Shkolla e mjekėsisė nė Harvard.
Ajo shton qė mungesa e kohės nuk mund tė merret si pretekst pėr tė mos ushtruar, sepse edhe ecja deri nė punė konsiderohet si aktivitet i mirė fizik.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
30-08-2012, 18:11
Dėshironi shėndet dhe trup tė pastėr, hani limona
http://www.botasot.info/img/limoni87.jpg
Limonėt kanė shije tė tharbėt, por kanė veprim alkalik nė trup.
Nė fakt, limoni ėshtė njė nga artikujt mė tė mirė me veprim alkalik, ēfarė do tė thotė qė nė mėnyrė tė shkėlqyeshme rregullon nivelin e aciditetit nė organizmin tuaj.
Limonėt shpesh pėrdoren si pjesė e ushqimeve, rrallė kush pėlqen t’i hajė tė gjallė, ndėrsa shumica e njerėzve pėlqejnė pijen freskuese tė limonit, e njohur si limonadė. Sido qė t’i konsumoni, limonėt kanė veēoritė e veta shėruese tė cilat duhet t’i shfrytėzoni gjithsesi.
Veēoritė alkalike tė limonit rregullojnė nivelin e aciditetit nė trup dhe vlerėn pH. Ėshtė i pasur me vitaminė C dhe flavonoide tė cilat janė luftėtarė tė shkėlqyer kundėr infeksioneve siē janė gripi dhe ftohja.
Mėlēia juaj e adhuron limonin sepse limoni stimulon punėn e mėlēisė dhe tret acidin urik.
Limonada e freskėt pa sheqer ėshtė e shkėlqyeshme pėr detoksikimin e mėlēisė. Limoni ndihmon te pastrimi i zorrėve dhe nxit zorrėt tė punojnė.
Pini lėng tė limonit tė shtrydhur me njė filxhan uji tė vakėt nė mėngjes dhe zorrėt tuaja do t’ju jenė mirėnjohėse. Skorbuti ėshtė sėmundje e cila krijohet kur nė trup nuk ka mjaft vitaminė C, ndėrsa njė nga metodat e shėrimit ėshtė pirja e lėngut tė limonit ēdo dy deri katėr orė qė trupi tė marrė sasinė e nevojshme tė vitaminės C.
Acidi i limonit i ndihmon trupit pėr tė tretur gurėt e tėmthit dhe tė veshkave. Ndihmon te reduktimi i nivelit tė radikaleve tė lira, tė cilat shkaktojnė plakjen e shpejtuar dhe shumicėn e sėmundjeve. Korja e limonit pėrmban fitonutrientin tangeratin, i cili ėshtė dėshmuar i shkėlqyer te lehtėsimi i simptomave tė sėmundjes sė Parkinsonit.
Shkatėrron krimbat e zorrėve. Kur nuk keni mjaft oksigjen dhe ndieni vėshtirėsi nė frymėmarrje (si nė alpinizėm) limoni do tė jetė mjaft i dobishėm. Ka veēori tė forta antibakteriale, ndėrsa shkencėtarėt kanė konstatuar qė mund tė shkatėrrojė bakteret e malaries, kolerės, difterisė dhe tifos.
Grupi i pėrbėrėsve aktivė tė limonit do tė parandalojė gjakrrjedhjen e brendshme dhe do tė ndihmojė te shėrimi i tensionit tė lartė tė gjakut. Rutini nga limoni do tė lehtėsojė simptomat e sėmundjes sė syve, siē ėshtė retinopatia diabetike.
Limoni pėrmban 22 komponime tė cilat janė tė shkėlqyeshme nė luftėn kundėr qelizave tė kancerit, duke pėrfshirė limonin, vajin i cili ngadalėson ose ndalė rritjen e kancerit tė tumorit te kafshėt, si edhe ndarjen e qelizave tė kancerit.
Sipas ekspertėve, limoni ėshtė ushqimi i vetėm i njohur nė botė i cili ėshtė anionik (elektroni i tij ka ngarkesė negative). Tė gjitha ushqimet tjera janė kationike (me ngarkesė pozitive). Kjo gjė e bėn jashtėzakonisht tė dobishėm te ndėrveprimi nė mes anioneve dhe kationeve, tė cilat u japin energji qelizave.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
30-08-2012, 18:13
Ushtrimet rigoroze vonojnė shtatzanin tek grat me peshė normale
http://www.botasot.info/img/vrapim_29.jpg
Por, ushtrimet rigoroze nuk duken tė ndikojnė negativisht nė fertilitet tek gratė me mbipeshė, thonė hulumtuesit.
Ushtrimet janė plus pėr gratė qė duan tė mbesin shtatzėnė nėse je me mbipeshė por nėse je me peshė normale atėherė mund ta vėshtirėsojnė tė mbetesh shtatzėnė, raportojnė hulumtuesit.
Edhe pse zakonisht ėshtė faktor rreziku pėr shumė probleme tjera shėndetėsore, tė jesh me mbipeshė nuk e pengon fertilitetin tek gratė tė cilat bėjnė ushtrime rigoroze – vrapim, ēiklizėm tė shpejtė dhe aerobik. Por, gratė me peshė tė shėndetshme tė cilat bėnin mė shumė ushtrime se sa normalisht kishin hasur nė vonesė pėr tė mbetur shtatzėnė.
Studimi ėshtė udhėhequr nga hulumtuesit Danez dhe Amerikan tė cilėt kanė pėrcjell aktivitetin fizik dhe fertilitetin nė mijėra gra Daneze.
Autori i studimit Lauren Wise, profesor i epidemologjis nė Shkollėn Univerzitare tė Shėndetit Publik tė Boston-it, tha, “Studimi ynė ka zbuluar se nivelet e larta tė ushtrimeve rigoroze janė asociuar me fertilitet tė dobėt tek gratė me peshė normale, por jo tek ato me mbipeshė.”
Wise tha se zbulimet e tyre tregojnė qė aktiviteti fizik i cilitdo lloj mund tė pėrmirėsoj fertilitetin tek gratė me mbipeshė por ato me peshė normale tė cilat dėshirojnė tė rrisin gjasat pėr tė mbetur shtatzėnė duhet tė merren me ushtrime tė lehta si ecja e shpejtė (shėtitje).
Studimet tjerat tė femrave atlete tregojnė se ushtrimet me intensitet ērregullojnė ciklin menstrual tė njė femre dhe bėjnė qė mos tė ovulojnė e ndoshta edhe tė mos kenė fare menstruacione, tha Wise. Ajo gjithashtu shtoj se kėto ushtrime gjithashtu mund tė pengojnė implantimin kur veja e fekonduar ngjitet nė muret e mitrės.
Studimi ka rekrutuar dhe administruar pyetėsorėt pėrmes Internetit pėr 3628 gra moshat e tė cilave ishin nga 18 deri nė 40 vjet. Ato duhet tė ishin nė marėdhėnie tė qėndrueshme (bashkėshortėsi) dhe tė kishin nė plan shtatzėninė, dhe qė nuk ishin tė pėrfshira nė trajtim pėr probleme fertiliteti.
“Ne rekomandojmė qė ato me peshė normale tė merren me ushtrime si aerobik, rreth 30 minuta nė ditė zakonisht mjafton. Ecja ėshtė shumė e rėndėsishme, tha Wise.”
“Grat me peshė normale bėhen mė pakė fertile dhe kėshtu me mė shumė vėshtirėsi pėr tė ngelur shtatzėnė nėse merren me ushtrime rigoroze – vrapim, ēiklizėm i shpejtė, gjimnastikė apo not – pėr mė shumė se pesė orė nė javė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
30-08-2012, 18:14
Brenda vitit 2050, tė gjithė do jemi vegjetarianė
http://www.botasot.info/img/vegjetarian-29.jpg
Pėr 40 vitet e ardhshme, zgjedhja e tė qenit vegjetarian, duket si mė e pėrshtatshmja pėr t’u pėrballur me efektet e krizės financiare.
Kėshtu pohon njė studim i fundit i botuar nė “Guardian”, sipas tė cilit, shkencėtarėt parashikojnė qė e gjithė bota tė ketė kaluar nė vegjetariane brenda vitit 2050, duke minimizuar nė kėtė mėnyrė konsumin e produkteve tė mishit, dhe duke marrė nga natyra atė qė ėshtė mė e mundur pėr t’u ushqyer prej saj.
Pėrvecse mė e ushqyeshme, kjo mėnyrė ėshtė parė edhe si mė e kursyeshmja.
Studimi pohon edhe shifrėn konkrete, me njė reduktim tė paktėn deri nė 20% pėr ēdo dekadė, tė konsumit tė produkteve tė mishit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
30-08-2012, 18:16
Kėmbė tė ashpra, zbuloni si ti zbusni
http://www.botasot.info/img/kembe-29.jpg
Thuajse gjysma e njerėzve vuajnė nga ashpėrsia e kėmbėve dhe sidomos nė pjesėn e poshtme tė tyre, duke u bėrė njė stres i vėrtetė pėr stinėn e verės kryesisht.
Pėr tė pasur kėmbė tė buta dhe me shkėlqim siē informon noa.ala ju duhet pėrzieni nė njė tas lėng limoni dhe dy lugė vaj ulliri si dhe mė pas pėrziejini nė njė enė tė madhe me ujė tė ngrohtė.
Futini kėmbėt nė kėtė masė tė lėngshme pėr 15 minuta dhe mė pas shpėlajini me ujė tė ngrohtė dhe thajini butėsisht me peshqir.
Ky veprim rekomandohet tė bėhet 1 herė nė javė gjatė verės, pasi nė kėtė stinė lėkura e kėmbėve thahet dhe ashpėrsohet mė tepėr.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
30-08-2012, 18:17
Zbulimi shokues, femrat qė flenė pak mė tė prekura nga kanceri i gjirit
http://www.botasot.info/img/gjoks29.jpg
Pamjaftueshmėria e orėve tė gjumit gjatė natės duket se janė shkaku kryesor pėr shkaktimin i kancerit tė gjirit.
Paralajmėrimi alarmant pėr gratė tė cilat flenė shumė pak orė gjumė vjen nga studiuesit amerikan tė Case Western Reserve University School of Medicine nė Ohio, tė cilėt kanė drejtuar njė studim ku janė analizuar kartelat klinike tė 412 grave pas menopauzės tė prekura nga kanceri i gjirit.
Oncotype DX ėshtė njė test i pėrdorur pėr tė ndjekur trajtimin e kancerit tė gjirit nė njė fazė tė hershme ose mundėsinė e ripėrsėritjes.
Analizat nė fjalė mundėsuan zbulimin se gratė qė flinin 6 orė ose mė pak gjatė natės kishin rezultate negative nė testin DX duke rritur edhe mundėsinė e prekjes nga kanceri i gjirit.
Rezultatet e plota tė studimit tė botuara nė Breast Cancer Research and Treatment, konfirmuan hipotezėn se orėt e para tė gjumit janė thuajse shkaku kryesor nė shpejtimin dhe acarimit tė kancerit tė gjirit.
“Kemi gjetur njė lidhje tė ngushtė mes orėve tė pakta tė gjumit gjatė natės dhe pikėve tė dala nė analizė, sidomos te pacientėt e prekur nga kanceri i gjirit. Na rezulton se mungesa e orėve tė gjumit mund tė ēojė nė shkaktimin e tumoreve agresiv”, u shpreh doktoreshė Cheryl Thompson, duke sugjeruar se duhet fjetur sė paku 7-8 orė gjumė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
30-08-2012, 18:19
Pėr kujtesė mė tė mirė, hani mė shumė peshk
http://www.botasot.info/img/peshku65.jpg
Nė bazė tė shumė hulumtimeve tė hulumtuesve holandezė ėshtė konstatuar qė personat tė cilėt hanė mė shumė se 200 gramė peshk nė javė kanė mė shumė shanse pėr tė ruajtur funksionin e trurit dhe mund tė krenohen me kujtesė mė tė mirė.
Peshku ndihmon funksionet trunore “duke i ushqyer” me yndyra tė shėndetshme, tė cilat ndihmojnė luftėn kundėr pėrbėrėsve nga ushqimet tė cilat rrezikojnė shėndetin e zemrės, enėve tė gjakut dhe trurit.
Punė mė tė dobėt tė trurit shkaktojnė ushqimet si margarina, gjalpi dhe djathėrat me yndyrė. Ekspertėt pohojnė qė yndyrat e kėqija i kontribuojnė bllokimit tė artereve dhe qė dobėsimi i funksioneve tė trurit me siguri ėshtė pasojė e dėmtimit tė enėve tė gjakut nė tru.
Ekspertėt shpesh theksojnė edhe faktin qė mishi i peshkut, pėrveē acideve yndyrore omega-3, pėrmban dhe antioksidantė qė mbrojnė trurin, prej tė cilėve mė efektiv ėshtė seleni.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
30-08-2012, 18:20
Fibrat: Duhen konsumuar mė shumė gjatė mesditės
http://www.botasot.info/img/black_bread.jpg
I gjeni te buka e zezė, sallatat e ndryshme dhe bishtajoret; nėse i shoqėroni pastaj me vaj ulliri, uthull molle ose salcė soje efekti kundėr kapsllėkut ėshtė i sigurt…
Dreka, sidomos nė qoftė se konsumohet nė zyrė, ėshtė momenti ku duhet t’i garantoni njė ushqim tė rėndėsishėm organizmit tuaj, sepse do t’ju duhet tė pėrballoni pjesėn tjetėr tė ditės dhe orėt e mbetura tė punės. Shpesh, kur shkoni tė uritur nė njė bar dhe merrni njė pjatė kryesore ose porosisni njė picė apo njė sanduiē pėr ta ngrėnė para kompjuterit, ju nuk e kuptoni se sa shumė kalori merrni dhe ē’ėshtė mė kryesorja nuk ngopeni. Shpesh herė kemi dėgjuar dietologėt tė na kėshillojnė qė tė ngriheni pa u ngopur nga tryeza. Megjithatė, uria duhet kėnaqur gjithmonė, por pa e tepruar dhe duke zgjedhur ushqime ekuilibruese. Duke u sforcuar pėr ta lėnė atė “ēikė” vend bosh nė stomak nuk bėjmė gjė tjetėr veēse i hapim rrugėn urisė nervore. Pėr tė parandaluar kėtė fenomen, po ju tregojmė disa tė fshehta dhe ndonjė ushqim qė duhet ta “privilegjoni” mė shumė nė mėnyrė qė tė mos e shndėrroni vaktin nė njė “vrasės” tė rrezikshėm tė linjave tuaja.
Nė mesditė konsumoni njė sallatė tė madhe me perime dhe vaj ulliri. Sallata do tė quhej ideale nėse brenda do tė kishte pak rukola, domate tė vogla, njė patate, njė qepė tė prerė hollė dhe disa kokrra ullinj tė zi, pasi ndikojnė nė ngopje. Pėr ta bėrė mė tė shijshme sallatėn, mund t’i shtoni disa pika vaj ulliri, pak lėng limoni, salcė soje dhe mund ta shoqėroni me dy feta bukė tė thekura shumė. Nėse drekoni nė ndonjė restorant, pėrveē sallatės mund tė merrni edhe njė racion patate tė furrės: sasia e lartė e amidonit qė gjendet te patatet ju ndihmon tė shmangni bukėn.
Kujdes mos e teproni me drekėn

Njė tė fshehtė pėr tė qetėsuar stomakun dhe pėr tė shuar urinė nervore? Gjithmonė kur filloni tė hani njė vakt ėshtė mirė qė ta shoqėroni me njė racion tė madh zarzavatesh. Kur themi tė madh kemi parasysh 300 g zarzavate tė ndryshme, pa e tepruar me patatet dhe karotat, qė kanė tė tregues tė lartė glicemik. Megjithatė ndonjėherė ėshtė mė mirė qė sallatės t’i shtohet njė patate e vogėl sesa tė konsumohet bukė pėr tė mbushur stomakun: amidoni i patates frenon urinė e karbohidrateve. Zarzavateve mund t’i shtoni vetėm njė lloj proteine nė vakt (kėshtu shmangni sallatat e pėrziera qė pėrmbajnė ton, mocarela dhe vezė), qė nė kėtė rast janė bishtajoret: bizele, fasule, sojė, sipas dėshirės. Pėr ta bėrė mė tė shijshėm vaktin, pėrdorni njė lugė vaj ulliri dhe uthull molle. Pėrziejeni njėherė masėn pastaj hidhjani sallatės. Mund tė shtoni edhe njė lugė susam.
Ēikorja: gjethja qė bėn mrekulli

Ēikorja ėshtė njė bimė qė rritet nė Europė, Azi dhe Afrikėn e Veriut. Ka shije tė hidhur, por ėshtė e pasur me minerale, vitamina dhe pėrbėrės aktivė. Ēikores i pėrdoren si rrėnjėt ashtu edhe gjethet. Zakonisht ēikorja pėrdoren nėpėr sallata tė ndryshme.
Rrėnjėt e ēikores freskojnė lėkurėn

Vuani nga eritema? Merrni tulin e rrėnjėve tė ziera tė ēikores, futini nė njė napė tė sterilizuar dhe vendosni pėr disa minuta mbi zonėn problematike.
Lufton celulitin

Gjethet e ēikores janė tė pasura me betakaroten, hekur, vitaminė C, fibra (3,6%), kalium, kalcium dhe fosfor. Kanė pak kalori, rreth 12 kalori pėr 100 g dhe yndyrna 0,1 g. Njė nga vetitė e ēikores, qė e dallon edhe nga barishtet e tjera ėshtė shija e hidhur, karakteristikė tė cilėn ia jep acidi ēikorik, i cili nxit sekrecionet qė ndihmojnė nė tretjen e ushqimit. Ngrėnia e ēikoreve ėshtė e kėshillueshme si pėr tė luftuar celulitin ashtu edhe pėr ruajtjen e ekuilibrave hidrikė. Kėshillohet qė tė konsumohet e gjallė, duke e shoqėruar me pak kripė. Njė nga vetitė e shumta tė saj ėshtė edhe hapja e oreksit, rregullon funksionet e zorrėve, tė mėlēisė dhe veshkave, duke nxitur sekretimin e fshikėzės sė tėmthit dhe diurezėn, me efekt pastrues, gjė qė pasqyrohet edhe nė pamjen e lėkurės.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
31-08-2012, 16:14
Duhani, vrasėsi i madh i femrave
http://www.yllpress.com/fotografite/artikujt_origjinale/duhani_demton_me_shume_grate.jpg



BOX


Njė femėr qė konsumon duhan ėshtė e rrezikuar nga menopauza e hershme, nga impotenca seksuale, nga kanceri i qafės sė mitrės dhe ai i fshikzės urinare. Por edhe nga lindje para kohe e dėmtime fetale gjatė shtatzanisė, nga anomali tė ndryshme gjenetike, nga aborti spontan, sindromi infatil i vdekjes sė menjėhershme etj.





Nga: XHOVANI SHYTI

Ulur kėmbė pėrmbi kėmbė, midis njė ambienti tė mbyllur luksoz, ku tymosja e cigareve ėshtė e ndaluar, pa pėrfillur shenjėn e dukshme: “Ndalohet pirja e duhanit”, nė prezencė tė grupit shoqėrues, ndėrsa ligjėron dhe gjerb, herė pas here, diēka nga filxhanė qė mban para, ajo vazhdon tė thith e nxjerr ritmikisht tymin ngjyrė gri. Duke mos e pėrfillur rrezikun qė i vjen nga ai qė pėrditė e mė shumė po besohet se e meriton cilėsimin vrasėsi i madh.
Duhani, vrasės i madh.
Femrat mė tė rrezikuarat!
Nuk ėshtė mė obsesion, por njė realitet. Shifrat e studimeve shkencore tė fushės sė shėndetit publik e konfirmojnė kėtė. 600 milionė njerėz qė jetojnė sot e janė konsumatorė tė duhanit do tė vdesin. Mė shumė se gjysma e tyre janė fėmijė. Mė shumė se 20 pėrqind femra, organizmi riprodhues i tė cilave pėrveēse veten rrezikon edhe bebet. E bėn mė pak vital shėndetin e nėnės duke ulur sistemin imun. Tė ecim mė tej nė shifra e fakte: Ēdo vit nga sėmundjet qė shkakton duhani vdesin mbi 5 milion njerėz. Nga viti 2030 parashikimi konstaton se numri i tė vdekurve do tė ritet nė 11 milion njerėz. Nė vendin tonė shifra e vdekjeve shkon nė rreth 3300 njerėz.
Janė raportime tė institucioneve shėndetėsore serioze, tė tilla si Organizata Botėrore e Shėndetit (OBSH), por edhe e institucioneve tė vendit tonė. Shifra dhe fakte vėrtetė tronditėse, shpesh tė ditshme edhe nga konsumatorėt e duhanit qė, megjithatė nuk kanė vullnetin t’a ndėrpresin konsumin e tij, duke u rreshtuar nė kontingjentin e atyre qė pėr hatėr tė trillit pranojnė riskun.
Njė prej tyre ėshtė edhe femra e cituar mėsipėrmi, qė e ulur kėmbė pėrmbi kėmbė nė mjedisin e barit luksoz, vazhdon tė thith e nxjerrė ritmikisht tymin e cigareve. Duke ngritur zėrin nė ligjėrimin e vet, rreket t’u shpjegojė bashkėbiseduesve se ėshtė 28 vjeē, ndėrkohė qė gjykuar prej cilėsisė sė lėkurės ēmohet pėr mė shumė. Rrudhat nė fytyrė i japin disa vite mė tepėr nga sa thotė. Nė kėtė shtim moshe ka vendin e tij edhe zakoni i duhanpirės. Madje jo vetėm nė plakjen e parakohshme, por edhe mė shumė. Le tė vazhdojmė me tė dhėnat ndėrbotėrore qė thonė se, gjysma e duhanpirėsve tė rregullt do tė vdesin nga duhani, duke humbur 16 vite jete. Duhanpirja shkakton 1/7 e sėmundjeve kanceroze nė tė gjithė botėn, ėshtė shkaktari mė i madh i sėmundjeve tė zemrės. Burrat me moshė 30-40 vjeē, tė cilėt konsumojnė duhan, kanė ulje tė potencės seksuale deri nė masėn pesėdhjetė pėrqind. Femrat duhanpirėse rrezikojnė katėr herė mė shumė nė lindjen dhe zhvillimin e kancerit tė gjirit, krahasuar me ato jo duhanpirėse. Ky rrezik vazhdon tė rritet edhe mė tej me vazhdimin e kohės sė pirjes sė cigares.

Nosh
31-08-2012, 17:23
Ēokollata ndihmon meshkujt nga risku i paralizimit
http://www.botasot.info/img/Adore-Cokolada30.jpg
Konsumimi i rregullt i ēokollatės mund tė ndihmojė meshkujt qė tė shmangin paralizėn, tregon studimi suedez i bėrė nė institutin Karolinska.
Duke pėrcjellė mbi 37 000 meshkuj tė moshės nga 49 deri nė 75 vje, ekipi i shkencėtarėve suedezė konstatoi se ata tė cilėt kanė konsumuar mė shumė ēokollatė (afėrsisht ekuivalenti i njė filxhani tė grimcave tė ēokollatės nė ditė) rrezikojnė pėr 17 pėr qind mė pak tė sėmuren nga paraliza, transmeton agjencia Reuters.
“Efekti i volitshėm i ēokollatės mbase ka lidhje me pėrbėrjen e flavonoideve nė ēokollatė”, theksoi udhėheqėsja e studimit Susana Larson.
Njė studim i kryer para dy vjetėve ka treguar se ēokollata ka ndikim parandalues ndaj paralizės edhe te femrat.
Flavonoidet janė bashkėdyzime me cilėsi antioksiduese qė mund tė kenė efekt pozitiv nė tensionin e gjakut, holesterolin dhe funksionimin e enėve tė gjakut.
Por, Richar Libman nga instituti amerikan Kushing, thekson se flavonoide pėrmbajnė edhe produktet qė janė mė tė shėndetshme sesa ēokollata, si mollėt, brokoli, soja, ēaji dhe arrat, bademi e tė ngjashme.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
01-09-2012, 18:11
Lėkurė e stresuar? Ja terapia anti-rrudhė
http://www.botasot.info/img/lekura-31.jpg
“Tė pėrkryera!” Me kėtė fjalė emėrtohet sindroma e femrave qė aspirojnė sukses nė tė njėjtėn kohė nė fusha tė ndryshme tė jetės. Edhe kur ndihen tė lodhura, konsumojnė ende energji, gjė qė reflektohet mbi lėkurėn e tyre, duke e kthyer atė nė tė zbehtė dhe pa ndriēim.
Ēfarė do tė thotė lėkurė e stresuar?
Ajo qė papritur shndėrrohet nė tė yndyrshme. Manifeston pore tė mėdha, akne nė moshė madhore dhe shfaqje rrudhash tė papritura.
A ka zgjidhje tė shpejta pėr kėtė problem?
Nėse lėkura ėshtė bėrė e yndyrshme dhe me akne, pėrdorni produkte kozmetike me bazė acidin salicilik. Gjithashtu produktet me bazė retinolin ndihmojnė nė rinovimin e qelizave.
Ēfarė duhet tė bėjmė nėse lėkura ėshtė shumė e thatė?
Duhet menduar pėr njė trajtim estetik tek mjeku dermatolog. Njė trajtim mund tė jetė seanca njė herė ēdo tre muaj me ‘hidrobalance’. Mė saktė, ky trajtim fut nėn lėkurė njė lloj xheli, i cili e hidraton atė thellėsisht. Gjithsesi, ēfarėdo seance estetike tek dermatologu tė bėni, duhet tė evitohen ndryshimet e menjėhershme tė temperaturės nga shumė nxehtė nė shumė ftohtė ose anasjelltas.
Lėkura e yndyrshme mund tė jetė mė e prekshme nga stresi sesa ajo e thatė?
Aspak. Edhe ata qė nuk kanė pasur asnjėherė problem me aknet mund tė manifestojnė shqetėsime tė pėrkohshme tė tilla. Kjo ndodh kur nė trup rritet prodhimi i hormonit tė stresit, kortizolit, i cili bėn qė prodhimi i yndyrės tė shtohet.
Edhe lėkura e trupit ėshtė po kaq e ndjeshme ndaj stresit?
Po, nėse sistemi imunitar dobėsohet. Nė kėtė moment qelizat e lėkurės kthehen nė mė pak tė oksigjenuara dhe janė shėnjestėr ndaj aksionit tė radikaleve tė lira, tė cilat sjellin dehidratim apo tharje tė lėkurės.
Nė cilat periudha tė vitit lėkura stresohet mė shumė?
Nė harkun kohor tė ndryshimit tė stinėve, njėsoj si tani. Lėkura sforcohet mė tepėr pėr shkak se dielli nuk e rreh mė si gjatė verės dhe anasjelltas. Nė kėtė periudhė duhet tė pėrdoren kremra hidratues dhe rekomandohen edhe vitaminat me magnez.
A ekzistojnė nė tė vėrtetė rrudhat e shkaktuara nga stresi?
Fatkeqėsisht po. Stresi ngadalėson qarkullimin e gjakut duke bėrė qė rrudhat e shprehisė tė kthehen nė rrudha tė thella dhe tė qėndrueshme.
TRI MĖNYRA PĖR RIGJENERIMIN E LĖKURĖS
Dieta AD HOC
Nė periudhat mė stresuese tė jetės sė pėrditshme, kjo dietė, e cila zgjat 40 ditė, konsiston nė ngrėnien e orizit integral pėr drekė dhe peshkut e perimeve nė darkė. Shumė ujė, tė cilit mund t’i shtohet gjithashtu pak lėng limoni.
Aktiviteti fizik
Joga ėshtė njė strategji shumė e mirė jo vetėm pėr trupin, por edhe pėr lėkurėn. Ėshtė vėrtetuar qė meditimi 20-minutėsh ēdo ditė ndihmon qelizat tė rinohen. Shtohet prodhimi i endorfinės, e cila ndihmon lėkurėn tė riaktivizojė funksionet e saj rigjeneruese.
Trajtimet
Nė kushtet e shtėpisė mund tė realizohet njė maskė anti-stres. Nė njė kos dietik, pa yndyrė, shtohet pak krem me veti hidratuese. Lihet nė lėkurėn e fytyrės pėr 30 minuta dhe e ndihmon atė tė duket mė rrėzėllitėse.
… dhe njė ushtrim pėr tė luftuar rrudhat
Nxirrni buzėt jashtė, si peshk, njėsoj sikur do tė donit tė dėrgonit njė puthje, por pa i rrudhur ato. Shqiptoni zanoren ‘a’, gjithmonė duke qėndruar me buzėt jashtė, pėrpiquni njėkohėsisht tė buzėqeshni. Ndihmon edhe pėr rrudhat e zonės sė mjekrės.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
01-09-2012, 18:13
Me kėto sporte, bėn mė mirė dashuri
http://www.botasot.info/img/ushtrimet-31.jpg
Dėshira juaj pėr dashuri ėshtė nė rėnie? Shkoni nė palestėr! Pasi ekspertėt pohojnė se sporti nuk ėshtė i mirė vetėm pėr tė mbajtur trupin tuaj nė formė dhe tė shėndetshėm.

Porse ai ndikon edhe pėr tė pėrmirėsuar performancėn tonė seksuale dhe nė veēanti, pėr tė mbajtur tė ndezur dėshirėn tonė pėr seks.
E kjo, pasi aktiviteti fizik i ushtruar vazhdimisht, liron endorfinėn dhe serotoninėn, hormonet e mirėqėnies dhe tė kėnaqėsisė, duke na bėrė kėsisoj mė tė kėnaqur me trupin tonė dhe mė tė sigurt pėr veten.
Pėrveē kėsaj, ēdo ditė t’i kushtosh kohė sportit do tė thotė, pėr njeriun, parandalim i sėmundjeve kardiovaskulare dhe zvogėlim i rrezikut tė dobėsisė dhe largim i pleqėrisė, por nė tė njėjtėn kohė, edhe parandalim i ērregullimeve psikologjike.
Ndėrkaq, mė tė njohura ndėr sportet qė i bėjnė mirė seksit si tė tillė, janė paralelet, peshėngritja apo ēiklizmi.
Kėto sporte, siē u pėrmend mė lart, ndihmojnė pėr lirimin e dy hormoneve tė kėnaqėsisė nė trup, por edhe rritjen e fluksit tė gjakut nė trup, duke shkaktuar si pasojė, edhe rritjen e dėshirės seksuale.
Por nuk duhet harruar as joga, njė disiplinė kjo e lidhur jashtėzakonisht me femrėn.
Kjo pasi joga, nė veēanti, ėshtė njė aktivitet qė ju lejon tė ēlironi energji dhe ju jep kėnaqėsi duke lejuar njė relaksim tė pėrshpejtuar nė zonėn e legenit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
01-09-2012, 18:14
Mbi 20 cigare nė ditė, rrezikon tė tė bjerė hemorragji cerebrale
http://www.botasot.info/img/cigaret-31.jpg
Kush pi duhan mė shumė se 20 cigare nė ditė, ka dy herė mė shumė gjasa se tė tjerėt, qė tė pėsojė ndonjė hemorragji cerebrale.
Kėshtu thotė njė studim i fundit, i kryer nga spitali universitar i Seulit nė Kore, publikuar nė gazetėn "Journal of Neurology Neurosurgery and Psychiatry''.
Sipas tė cilit, edhe nėse e keni ndaluar pirjen e duhanit, rreziku pėr kėtė, ende ekziston.
Shkencėtarėt pėrfshinė nė studim 426 pacientė me gjakderdhje nė tru, krahasuar me njė grup tė 426 individėve tė shėndetshėm.
Dhe u konstatua se tymi i cigares, e shtonte rrezikun e hemorragjisė, nė nivelin prej 24-38%.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
01-09-2012, 18:16
Ushqimi me tė cilin shkatėrroni trurin me duart tuaja
http://www.botasot.info/img/sandwich-31.jpg
Pėrdorimi i ushqimeve tė dėmshme, tė njohura si tė llojit fast food ndikojnė nė shtimin e sklerozės dhe tė dėmtimit tė funksionimit tė trurit si rrjedhojė e presionit tė qarkullimit tė gjakut.
Ushqime tė tilla si sandwich, tost, doner, hot-dog etj., shkatėrrojnė sistemin e furnizimit tė zemrės me gjak dhe dėmtojnė aparatin tretės, por ajo qė nuk dihej ishin efektet qė kishte lidhur me harresėn.
Sipas njė studimi tė Brown University lidhur me ushqime tė tilla, thuhet se shtojnė sė tepėrmi nivelin e kolesterolit dhe presionin e gjakut nė arterie, ndėrsa limitohet dhe ndėrpritet herė pas here fluksi i gjakut nė tru, dėmi i sė cilės ėshtė humbje e kujtesės dhe funksionim jo normal i mendjes.
Studiuesit arritėn nė pėrfundimin se ushqime tė tilla tė njohura si tė “thata” nuk tė kenė rol kyē nė sėmundjen e sklerozės, kjo pėr shkak tė mosfunksionimit normal tė njė pjese tė trurit si rrjedhojė e pėrdorimit tė kėtyre ushqimeve.
Kėshtu qė sipas eksperimenteve tė bėra nė personat qė konsumonin ushqime tė tilla u vėrtetua, se shkaktohej “diabeti i trurit” ashtu si njihet sėmundja e sklerozės, kėshtu qė gjithė ata qė konsumojnė ushqime tė tilla duhet ta mbajnė parasysh kėtė fakt.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
01-09-2012, 18:17
Receta natyrale anti-celulit
http://www.botasot.info/img/anti-celulit-31.jpg
Shpesh flasim pėr trajtimet anti-celulitit, shumė ose mė pak tė shtrenjta, shumė ose mė pak tė rrezikshme.Por ekzistojnė dhe metoda nė kushtet e shtėpisė. Me sa duket ato janė tė dobishme, falė punės dhe pėrvojės sė femrave. Mė poshtė jepen disa receta, natyrale qė mund tė aplikohen njė ose dy herė nė javė.
1. Me bajame dhe kafe Pėrbėrėsit kafe vaj bajame i ėmbėl njė tas i pėrshtatshėm pėr mikrovalė letėr transparente kuzhine
Pėrgatitja: Hidhni kafen nė njė tas dhe ngroheni nė mikrovalė pėr 15 sekonda. Masazhoni direkt me masėn e ngrohtė vendet mė tė prekura nga celuliti, ku keni aplikuar mė parė vajin e bajames pėr tė lejuar kafen tė veprojė mė mirė. Mbėshtillni me letėr transparente kuzhine vendet qė keni masazhuar sa mė shumė qė tė jetė e mundur nė mėnyrė qė kafeina tė absorbohet nga lėkura duke minimizuar celulitin. Lėreni tė paktėn dhjetė minuta, pastaj hiqni letrėn dhe shpėlajeni me ujė tė ftohtė.
2. Me, livando grejpfrut dhe hedra (Edera helix) Pėrbėrėsit Njė shishe 50ml 12 pika vaj bajame tė ėmbėl 5 pika vaj esencial grejfrut 5 pika vaj esencial livando 10 gjethe hedra
Pėrgatitja: Vendosni 10 gjethe hedre nė njė filxhan me ujė tė ngrohtė dhe i lini ato pėr 20 minuta. Hiqini nga zjarri dhe i lini tė qėndrojnė pėr 20 minuta. Hiqni gjethet dhe i vendosni ato nė mikser me 5 pika vaj bajame tė ėmbėl. Vendosni mėnjanė lėngun e gjetheve tė ziera. Pėrzieni vajin e bajames me vajin e geifrutit, vajin e livandės dhe pesė pika nga lėngu i gjetheve tė hedrės tė ziera. Aplikoni gjethet e pėrgatitura nė mikser nė zonat e prekura nga celuliti. I mbuloni me letrėn e kuzhinės. Shpėlajeni pas 30 minutash dhe pastaj aplikoni pėrzierjen e vajrave duke masazhuar zonat e prekura nga celuliti.
3. Me gėshtenja Pėrbėrėsit 500 g gėshtenja njė lugė gjelle kanellė pluhur njė grusht rozmarinė lėkurė portokalli 10 pika vaj esencial selvi 10 pika vaj esencial limoni 10 pika vaj esencial barbarozė
Pėrgatitja: Vendosni rozmarinėn nė njė tenxhere me 2 litra ujė tė valė. I hiqni nga nga uji, shtoni gėshtenjat dhe i gatuani deri sa tė pėrfitohet njė masė si krem. Shtoni lėkurėn e portokallit, tė copėtuar. Masėn e pėrgatitur lėreni nė frigorifer pėr disa orė. Pastaj shtoni vajrat esenciale duke i pėrzier me masėn. Aplikoni kremin e pėrgatitur nė zonat mė kritike dhe mbulojeni me letėr transparente kuzhine. Pas gjysmė ore, shpėlajeni me ujė tė ngrohtė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
04-09-2012, 17:49
Vera tė bėn mė tė menēur





http://rtv21.tv/home/wp-content/foto/2012/08/vera-300x170.jpg (http://rtv21.tv/home/wp-content/foto/2012/08/vera.jpg)I
llionis, Gusht 2012

Rezultatet e njė studimi tregojnė se personat qė pinė alkool janė mė tė
gjallėruar nė shpirt dhe me inteligjente, sesa personat e tjerė.

Testet e realizuar nga Universiteti i Illinoisit e kanė konstatuar kėtė
duke iu dhėnė dy individėve, njeri qė kishte rreth 0,08gr alkool dhe
tjetri nuk kishte asnjė gram, nga njė enigme. U vu re se i pari e
zgjidhi me shpejt atė dhe ishte me kreativ.

Shkencėtaret shpjegojnė qė kjo lidhet me faktin se alkooli rrėzon
barrierat mendore. Kujdes, kjo nuk do tė thotė qė ta teproni./kp/


Marre nga "RTV 21"

Nosh
04-09-2012, 17:53
Ēokollata nuk e mbron zemrėn




http://rtv21.tv/home/wp-content/foto/2012/08/cokolata-200x300.jpg (http://rtv21.tv/home/wp-content/foto/2012/08/cokolata.jpg)

Berlin, gusht 2012

Shkencėtaret pohojnė se nuk ka asnjė provė se ēokollata e mbron zemrėn
nga sėmundjet, pėrkundėr asaj qė miliona njerėz, nė mbarė botėn,
mendojnė qė ēokolata ka kėtė efekt.

Sipas studiuesve, dėshmia se ēokollata e errėt e mbron zemrėn mbetėt e
pakuptueshme, edhe pse njė studim i kohėve tė fundit tregoi se ēokollata
e zezė zvogėlon deri nė 37% sėmundjet e zemrės.

Steffen Desch nga Universiteti i Leipzigut nė Gjermani, ka thėnė se kjo
ėshtė vetėm njė shenje dhe jo provė, sepse studimi pėrmban shumė tė
meta.

Sipas, Desch, pavarėsisht studimeve, nuk mund tė rekomandohet ngrėnia e
ēokollatės sė errėt, si parandalim apo trajtim i sėmundjes sė zemrės.

Marre nga "RTV 21"

Nosh
04-09-2012, 17:55
Propolisi ndalon zhvillimin e kancerit


http://cdn4.epaytech.net/ccc/uploads/2012/08/propolisi-300x170.jpg (http://cdn7.epaytech.net/ccc/uploads/2012/08/propolisi.jpg)



Propolisi (ose dylli, siē i themi nė jetėn e
pėrditshme), e cila ėshtė njė substancė rrėshinore e prodhuar nga
bletėt, me qėllim pėr tė mbajtur mjaltin nė hojet e zgjoit, njihet prej
shumė shekujsh nė mjekėsinė popullore, pėr shkak tė pėrdorimit tė saj tė
shumtė kundėr sėmundjeve gjatė sezonit tė ftohtė, si ftohjet, dhimbjet e
fytit, apo alergjitė e ndryshme.

Sipas studiuesve, nuk ėshtė se me kėtė substancė shkatėrrohet
kanceri, por qelizat kancerogjene pushojnė sė rrituri dhe nė kėtė mėnyrė
mund tė kapet nė kohė sėmundja pėrpara se tė pėrparojė.

Kėshtu, aftėsia pėr tė mbajtur nėn mbikėqyrje rritjen e tumorit, bėn
qė ai tė mund tė trajtohet mė me kujdes dhe tė ekzistojė njė shans mė
shumė pėr tė pasur sukses nė shkatėrrimin e tij. Gjėja mė e mirė nė kėtė
rast ėshtė se kemi tė bėjmė me njė mjekim mė se natyral, qė i shtohet
ndėrkohė pėrpjekjeve tė tjera tė arritura nga mjekėsia nė luftėn kundėr
sėmundjes sė kancerit.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
04-09-2012, 18:01
Dardha simbol i shėndetit

http://cdn6.epaytech.net/ccc/uploads/2012/07/dardhe.jpg (http://cdn6.epaytech.net/ccc/uploads/2012/07/dardhe.jpg)

Dardha pėrbėn njė burim tė madh vitaminash dhe
kripėrash minerale. Ajo nuk pėrmban substanca qė shkaktojnė alergji,
prandaj rekomandohet si ushqim pėr foshnjat dhe pėr personat alergjikė.

Dardha konsiderohej nė Evropė si simbol i shėndetit, fatit dhe
shpresės dhe ishte mjaft e njohur qė nė periudhėn e romakėve tė lashtė,
tė cilėt prodhonin prej saj njė lloj vere e cila pėrdorej si antidot
kundėr kėrpudhave helmuese.

Gerard, njė botanolog i shekullit tė 16-tė shkruan: “Vera e dardhės
ndihmon ata persona qė nuk janė mėsuar tė pinė, ngroh stomakun dhe
lehtėson tretjen”.

Pėr kinezėt, dardha simbolizon jetėgjatėsinė, drejtėsinė dhe gjykimin e
drejtė. Sot ekzistojnė rreth 3000 lloje dardhash, tė cilat janė tė
gjitha tė ngrėnshme.

Nė konsumimin e dardhave duhet pasur kujdes qė tė jenė tė pjekura
mirė, sepse nė tė kundėrt, nė vend qė ta ndihmojnė sistemin tretės, e
pengojnė funksionimin e tij normal. Pėr personat qė vuajnė nga probleme
tė sistemit urinar, rekomandohet tė konsumojnė 2-3 gota lėng dardhe nė
ditė.

Aftėsitė kuruese tė dardhės janė:

1. Lėngu i dardhės ndihmon qetėsimin e fytit tė irrituar nga kolla.

2. Ėshtė mjaft e njohur pėr vetitė e saj zbutėse dhe qetėsuese, sidomos
kundėr djegieve tė stomakut, dispepsisė, gastriteve, koliteve dhe
problemeve tė zorrės sė trashė.

3. Dardha pėrmban njė substancė tė quajtur piktinė, e cila qetėson zorrėn e trashė nė raste diarreje apo kapsllėku.

4. Luan rol nė uljen e kolisterinės nė gjak.

5. Vetitė e saj diuretike ndihmojnė nė jashtėqitjen e shpejtė tė
toksinave nga organizmi, duke rritur edhe prodhimin e acidit urik, ēka
ndihmon nė personat me artrit urik.

6. Vetitė e saj pastruese ndihmojnė nė uljen e dhimbjeve tė kyēeve.

7. Dardha pėrmban elementin bor, i cili ndihmon nė mbrojtjen e organizmit nga osteoporoza.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
04-09-2012, 18:54
Shpresė pėr shėrimin e malaries
http://cdn3.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/Malaria-300x170.jpg (http://cdn1.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/Malaria.jpg)
Sėmundja e malaries, me vite tė tėra ėshtė
konsideruar si sėmundja mė e rėndė, qė ka marrė jetėrat e mijėra
njerėzve nė mbarė botėn. Por, shkencorėt besojnė qė do tė gjejnė njė
ilaē, qė do tė shėrojė tė gjitha format e malaries.

Ekipi nga Universiteti, Cape Town, tashmė kanė zbuluar njė pėrbėrje, e
quajtur “MMV390048”, e cila ka mundėsi qė tė ndalojė pėrhapjen e
parazitit nga njė person nė tjetrin.

Trajtimet e deritanishme konvencionale, me barna tė ndryshme veprojnė
vetėm pėr njė kohė tė shkurtėr, derisa parazitėt tė bėhen rezistentė,
ndaj kėtyre barnave.

Sėmundje e malaries nė vitin 2010, ka shkaktuar vdekjen e 655.000
personave. Numri mė i madh i tė vdekurve ka qenė fėmijė tė Afrikės.

Kjo sėmundje e rėndė shkaktohet pas kafshimit tė mushkonjės, ndėrsa simptomat shfaqen pas 15 ditėve.

Prandaj, mė zbulimet e fundit, shkencorėt besojnė qė janė nė rrugė tė
mirė tė zbulimit tė ilaēit tė kėsaj sėmundje.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
04-09-2012, 18:57
Brokoli ,ndihmė e madhe nė luftimin e kancerit tė gjirit http://cdn3.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/kanceri_i_gjirit_mastektomia_j-300x166.jpg (http://cdn7.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/kanceri_i_gjirit_mastektomia_j.jpg)


Hulumtimet e fundit kane theksuar se substancat,tė cilat sekretohen pas konsumimit tė brokolit,shndėrrohen ne
enzima mbrojtėse nė indin e gjirit.

Shkencėtarėt, ne bashkėpunim me mjekėt kishin ndarė molekulėn sulforafan duke ua dhėnė pacientėve tanimė tė diagnostifikuar .Ata gjithashtu besojnė se kjo molekulė ka forcė qė trupi I njeriut ta kthejė nė njė “Armė” te fortė nė luftimin e kancerit tė gjirit.

Prandaj ,konsumoni brokoli gjithsesi te paktėn katėr herė nė javė, pėr njė vazhdimėsi te jetės sė shėndoshė..

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
05-09-2012, 18:48
8 mėnyra pėr t’i shpėtuar stresit post pushime

Une Gruaja (http://www.panorama.com.al/category/une-gruaja/)e Hėnė, Shtator 3rd, 2012

http://www.panorama.com.al/wp-content/uploads/2012/09/gym.jpg (http://www.panorama.com.al/wp-content/uploads/2012/09/gym.jpg)

Duket se ditėve tė nxehta tė verės u erdhi fundi. E bashkė me to, mbyllet pėr shumė prej nesh njė kapitull kujtimesh tė kėndshme buzė detit nė shoqėrinė e njerėzve tė dashur pranė. Pas shijes sė mirė qė ka mbetur, “troket” shpejt edhe e “E hėna” e zezė e kalendarit, kur shumėkujt i duhet tė kthehet nė punė. Ashtu, tė mbėshtetur pėrpara kompjuterit, mes dosjeve tė stivuara mirė dhe detyrave qė nevojiten pėr t’u mbyllur, mblidhen pa dashur tė gjitha simptomat negative rrotull vetes, ndėrsa me mendje ju ende jeni duke deliruar nė plazhet e bukura qė zbuluat sivjet. Nervozizėm, lodhje, ankth, dhimbje koke, djersitje… Janė tė gjitha shenjat e ankthit tė vėrtetė gjatė rikthimit nė punė. Mos e lini stresin t’ju vėrė poshtė! Mjaftojnė disa kėshilla tė vyera pėr tė luftuar kėsi simptomash shqetėsuese qė shoqėrojnė rikthimin nė punė. Nga sallata energjike, te loja e sudokut, ndėrsa pėrmes njė sasie tė kontrolluar alkooli, ju mund tė largoni mendimet e kėqija qė ju vijnė nė mendje. Martha Stewart, autorja e disa librave tė suksesshėm me receta gatimi dhe suksesi nė Amerikė, sjell 9 mėnyrat e duhura pėr tė mbajtur larg vetes stresin e fazės post pushime gjatė rikthimit nė punė. Ja rregullat e arta pėr tė nisur muajin shtator me kėmbėn e djathtė…

Bėj njė kokteil
Dozat e alkoolit nė njė kokteil tė pėrgatitur nga ju ndihmojnė shpesh pėr tė larguar mendimet e kėqija. Njė pije qė i shėrben shpirtit tuaj, ėshtė njė gjetje interesante gjatė muajit shtator, sidomos pasi jeni kthyer nė punė dhe me mendje jeni ende duke deliruar me njė gotė pije buzė detit. Koketej me ananas apo me pėrmbajtje qumėshti, dhe kubikė akulli nė tė, ndihmojnė mjaft pėr t’ju ēliruar mendėrisht.
Kultivoni lule
Sipas njė studimi nga revista “HortScience” teksa vėzhgoni kopshtin tuaj qė rritet, ndjenja e pėrmbushjes me kėnaqėsi, rrit edhe koeficientin e lumturisė. Sezoni i vjeshtės ėshtė ideal pėr tė kultivuar lule dhe bimė tė reja, lulėzimin e tė cilave do duhet ta shini me kohė, edhe gjatė dimrit. Sugjerohet qė pasi tė ktheheni nga puna, bėni mirė tė relaksoheni duke u marrė me kopshtin tuaj, me mbjelljen e luleve.
Hani domate
Njė studim nė revistėn amerikane mjekėsore “Lifestyle” i mėshon idesė sė konsumimit tė domateve pas kthimit nga plazhi. Studimet e mėparshme ishin pėrqendruar nė pėrmbajtjen e elementit “lycopene” te domatja, si njė aleat i mundshėm kundėr kancerit. Por, tanimė janė zbuluar tė tjera veti tė efektshme te domatja, bazuar nė vlerat ushqimore tė saj qė ndihmojnė nė kurimin e sėmundjeve tė zemrės, osteoporozės, dhe shumė patologjive tė tjera. Ndėrsa, aciditeti qė pėrmbajnė domatet ndihmon pėr tė larguar stresin dhe lodhjen gjatė ditės. Muaji shtator ėshtė i duhuri pėr tė furnizuar shtėpinė me domate, e cila e shoqėruar me djathė mocarela, gjizė, apo borzilok ka efekt kurues nė organizėm.
Fikni TV
Themelore ėshtė tė fikėsh televizorin gjatė ditės. Kėshtu nuk do tė humbasėsh asnjė ditė me diell dhe asnjė minutė nga aktiviteti ditor. Televizori ėshtė shenjė e dembelizmit dhe letargjisė, shpesh duke parė njė film tė bukur apo dokumentar, tulatemi pėr orė tė tėra pėrpara tij. “Brook University Medical Center” nė Nju Jork paralajmėron se tė parit e televizorit pėrpara se tė shkojmė pėr tė fjetur ėshtė njė ves i keq. Duhet eliminuar pėr tė bėrė kėshtu njė gjumė tė qetė dhe pa strese. Mė mirė njė libėr nė vend tė televizorit.
Digjni kalori
Sudoku, gjimnastika e mendjes Sudoku ėshtė njė lojė inteligjente, ndaj praktikimi i saj gjithmonė ndihmon pėr tė mbajtur mendjen tė karikuar. Loja e sudokut ėshtė njė praktikė qė ndihmon pėr tė rritur edhe nivelin e pėrqendrimit, ndaj duke punuar me mendjen dhe inteligjencėn tuaj, kjo ju ndihmon qė tė mos bini nė gjumė, por tė jeni nė ēdo kohė tė vėmendshėm ndaj ēdo gjėje.
Rri drejt nė karrige
Sipas njė studimi nė revistėn ‘Shkenca Psikologjike’ ėshtė e rėndėsishme qė nė qėndrimin pėrpara kompjuterit, tė mos rrimė tė varur nė karrige, tė kėrrusur. Kjo dėmton seriozisht shėndetin tuaj. Ėshtė mirė qė gjatė orarit tė punės, tė bėni ndėrprerje tė vogla, duke praktikuar stretching, duke hapur krahėt e duke i rrotulluar pas shpatullės. I gjithė ky ritual ndihmon pėr t’u ēliruar nga lodhja.
Digjni kalori
Ėshtė e rėndėsishme tė rifokusohet qėllimi parėsor: rikthimi nė formėn ideale trupore pėrmes djegies sė kalorive. Gjatė pushimeve, tendenca pėr tė shtuar kilogramė ėshtė evidente. Pasi trupi dhe mendja kanė rėnė nė qetėsi, rikthimi nė shtator nė punė shoqėrohet shpesh edhe me komplekset e kilogramėve tė shtuar. Ndaj, duke i vendosur vetes njė objektiv tė dobishėm, duhet pėrpjekje pėr ta finalizuar atė. Bėni vrap, palestėr, kėsisoj duke ēliruar djersė pėrmes aktivitetit fizik, dita-ditės do tė humbni kilogramėt e akumuluar gjatė pushimeve verore.
Skrab pėr trupin
Pas sezonit tė plazhit, ndėrsa lėkura e fytyrės suaj mund edhe tė ashpėrsohet pėr shkak tė diellit, nė lėkurėn e trupit qelizat e vdekura janė sakaq tė pranishme. Aplikimi i skrabit pėr trupin nė kushtet e shtėpisė apo edhe nė qendrat estetike, i shoqėruar shpesh edhe me aroma-terapi, ėshtė mėnyra mė e mirė pėr t’u ndier tė relaksuar dhe mirė me veten.
Juli Krisafi, folėse e lajmeve nė “Top Channel”
Ajo u ėshtė mirėnjohėse gjeneve tė arta, sepse trupi nuk i bindet nė shtimin e kilogramėve. Prej 10 vitesh peshorja e saj shėnon 53 kilogramė, ndėrsa Juli Krisafi dėshiron tė shkojė tė paktėn nė 55 kg. Andaj, kujdesi i saj maksimal nė drejtim tė vetes, sidomos pas kthimit nga pushimet, i takon mė tepėr aspektit estetik, pikėrisht lėkurės. “Gjatė pushimeve verore, duke qenė se lėkura plasaritet vetevetiu nga uji me kripė apo dielli, pavarėsisht kremrave mbrojtės, duhet tė jem e vėmendshme pėr shkak tė pasojave qė kėta faktorė mund tė sjellin nė lėkurė, shenja tė padėshirueshme. Pasi kam testuar llojin e lėkurės, kam gjetur ‘shėrim’ vetėm te vaji i bajames. Mė shumė se kurrė e kam vėnė re gjatė shtatėzanisė, pasi vaji i bajames mė ndihmoi tė mos kisha shenja tė dallueshme. Pėrkundrazi, njė lėkurė elastike dhe tė shndritshme. Kėtij vaji i jam besnike jo vetėm pėr lėkurėn e fytyrės, por edhe tė trupit. Pėrgjithėsishst pėrdor produkte farmaceutike ose bimore, asnjėherė kozmetike, sepse jam alergjike. Gjithashtu, nuk e ndaj skrabin pėr lėkurėn e trupit, i cili ėshtė i domosdoshėm pėr heqjen e qelizave tė vdekura, sidomos pas pushimeve”.
Eli Fara, kėngėtare
Gjithė periudha e pushimeve ėshtė qetėsi totale e trupit dhe e mendjes. Ruaj njė linjė trajtimi edhe para pushimeve, edhe post tyre, duke treguar kujdes maksimal ndaj vetes. “Pėr trupin pėrdor shpesh vajin e ullirit si njė ekstrat origjinal qė mė ndihmon pėr tė relaksuar trupin, ndėrsa skrabin e trupit nuk e ndaj. Sidomos pas kthimit nga pushimet, skrabi ndihmon pėr tė hequr qelizat e vdekura. Njė nga gjėrat qė mė ndihmon pėr t’u rikthyer nė formė tė mirė fizike, ėshtė e ecura. Pėrveē pėrdorimit tė makinės, unė dal nė shėtitje dhe praktikoj ecjen e lirė nė takimet me mikeshat apo kur shėtis me time bijė. Kjo mė ndihmon qė tė humbas gradualisht kilogramėt dhe tė vė trupin nė lėvizje”.
Rezarta Skifteri, stiliste
Qė tė mos krijojė stresin post pushimeve, stilistja Rezarta Skifteri zgjedh tė bėjė disa pushime tė ndėrmjetme, pėrveē pushimeve tė gjata. Ka pak ditė qė ėshtė kthyer nga njė pushim treditor nė Pogradec, qė e ndihmon pėr tė marrė veten pas kthimit nė punė nė atelienė e saj. “Kjo zgjedhje pėr tė bėrė pushime tė shkurtra mė ndihmon qė tė mos mė bjerė menjėherė stresi dhe ngarkesa e punės. Ndėrsa, nė kujdesin vetjak ndaj lėkurės gjithmonė bėj njė trajtim profesional pėr trajtimin e fytyrės, ēka mė ndihmon pėr tė hapur poret dhe pas aplikimit tė kremit hidratues efekti ėshtė i menjėhershėm”, thotė Rezarta. Gjithashtu, pas kthimit nga pushimet, ajo nuk e ndan nga vetja skrabin e trupit dhe aroma-terapinė. Pėrgjithėsisht zgjedh skrab me aromė ndjellėse, karamele, kanellė, ēokollatė apo myshk, qė pėrpos efektit trajtues nė trup, aroma qė mbetet pas ėshtė edhe mė relaksuese. Kėtė vit, stilistja ka menduar edhe mė seriozisht pėr format trupore, ndaj ka marrė vendimin pėr t’u angazhuar nė aktivitet fizik. “Vendosa tė futem nė palestėr pėr dy arsye: pėr tė mbajtur trupin nė formė, dhe pėr tė shkarkuar energjitė negative qė mund tė grumbullohen pėr shkak tė lodhjes nė punė”, thotė Rezarta Skifteri.
ERMIRA ISUFAJ

Marre nga "Panoram ONLINE"

Nosh
08-09-2012, 00:10
Sheqeri i pemėve, i dėmshėm http://cdn10.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/sheqer-tepert-zemre-300x200.jpg (http://cdn5.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/sheqer-tepert-zemre.jpg)
Sheqeri i pemėve siē ėshtė fruktoza ėshtė treguar mė i dėmshėm se sa ėmbėltuesit e tjerė. Sheqeri natyral tė cilin mund ta gjejmė nė pemėt e freskėta, lėngun e frutave ėshtė treguar se shkakton trashje.
Ky hulumtim i cili ėshtė kryer nė universitetin e Kalifornisė, ka treguar se fruktoza e cila pėrdoret nė kuzhinė, si pėr ėmbėlsimin e lėngjeve dhe ushqimit, mund tė jetė me i dėmshme se llojet e tjera tė sheqernave.
Rezultatet e hulumtimit kanė treguar se personat tė cilėt janė anketuar e qė kanė konsumuar sasi tė lartė tė fruktozės, janė trashur edhe mė shumė.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
09-09-2012, 15:05
Sėmundja e Crohnit dhe ushqimi http://cdn8.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/f1_crohn1347178453-1-300x175.jpg (http://cdn5.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/f1_crohn1347178453-1.jpg)
Sėmundja e Crohnit ėshtė sėmundje inflamatore e sistemit tretės e cila i prek fėmijėt dhe tė rriturit. Shkaktari i sėmundjes nuk dihet, por dyshohet nė kontributin e veēorive trashėguese. Simptomat e sėmundjes sė Crohnit zakonisht janė plagėt nė gojė, diarreja, dhimbjet nė bark, humbja e masės trupore dhe zjarrmia. Pacientėt mund tė kenė edhe simptoma jashtė sistemit tretės: skuqje tė lėkurės, dhimbje nė nyja, skuqje tė syve dhe mė rrallė, probleme me mėlēinė.Nėse vuani nga sėmundja e Crohnit, ndonjė ushqim mund tė jetė mė vėshtirė i tretshėm se tjetri. Megjithatė, mėnyra e ushqyerjes sė pacientėve dallon nga personi nė person, prandaj mė sė shpeshti e kuptojnė vetė se cilat ushqime u konvenojnė dhe cilat jo.
Qumėshti i bademit
Shumė persona qė vuajnė nga sėmundja e Crohnit nuk e durojnė laktozėn. Fatmirėsisht, ekziston alternativa e shkėlqyeshme qumėshtore – qumėshti i bademit. Nėse ėshtė i pasuruar, mund tė mbajė sasinė e njėjtė tė kalciumit si qumėshti i zakonshėm.
Qumėshti i bademit pėrmban vitaminė D dhe E, por nuk pėrmban kolesterinė dhe acide tė ngopura yndyrore. Ka mė pak kalori se qumėshti i lopės. Shumė lloje tė qumėshtit pėrmbajnė ėmbėltues. Nėse e zgjidhni llojin e qumėshtit i cili nuk pėrmban ėmbėltues, do tė konsumoni 20 kalori mė pak pėr porcion.
Vezėt
Vezėt e fėrguara, tė ziera mirė ose mesatarisht tė ziera, sido qė i pėrgatisni, do t’ju ofrojnė burim tė shkėlqyeshėm tė proteinave qė treten lehtė prandaj jini gjithmonė tė sigurt t’i keni nė frigorifer.
Qulli i tėrshėrės
Tėrshėra mund tė gjendet lehtė dhe ėshtė e shėndetshme, ndėrsa qullin e tėrshėrės mund ta pėrgatisni vetė lehtė. Fibrat e patretshme, tė cilat gjenden nė perime dhe pemėt e freskėta dhe frutat arrore, tėrheqin ujin nė zorrėn e trashė dhe mund tė pėrkeqėsojnė diarrenė.
Qulli pėrmban fibra tė tretshme tė cilat absorbojnė ujin dhe shumė mė lehtė kalojnė nėpėr traktin tretės. Qulli juaj le tė jetė i zierė butė dhe trupi do t’ju jetė mirėnjohės.
Salmoni
Madje 25 pėr qind e kalorive nė salmon vijnė nga proteinat. Ato janė tė domosdoshme pėr funksionimin e shėndetshėm tė organizmit. Proteinat tė cilat gjenden nė fruta tė detit janė ideale pėr personat qė vuajnė nga sėmundja e Crohnit.
Karkalecat, tilapia ose salmoni janė tė pasur me acidet yndyrore omega 3, shumė ushqyese dhe lehtėsisht tė tretshme. Frutat e detit i zieni, i pėrgatisni nė avull, i piqni nė skarė dhe shmangni sasinė e tepruar tė vajit.
Papaja
Personat qė vuajnė nga sėmundja e Crohnit shpesh mendojnė qė duhet tė shmangin pemėt, por edhe gjatė simptomave tė papėrshtatshme tė sėmundjes, pemėt tropikale siē ėshtė papaja janė zgjidhje e shkėlqyeshme sepse tretet lehtė.
Papaja pėrmban enzimėn papin i cili ndihmon tretjen. Kjo pemė e shijshme ėshtė e pasur me vitaminė C dhe A, acid folik dhe kalium, ndėrsa ėshtė nė dispozicion gjatė tėrė vitit. Mango dhe pjepri janė po ashtu zgjidhje e shkėlqyeshme.
Mishi i pulės
Mishi i pulės dhe gjeldetit janė tė pasura me proteina, treten lehtė dhe janė zgjidhje e shkėlqyeshme pėr ēdokėnd qė vuan nga sėmundja e Crohnit.
Avokado
E butė, e lėngshme dhe e stėrmbushur me yndyra tė mira, vitamina B, vitaminė E dhe kalium, avokado definitivisht duhet tė jetė shpesh nė menynė tuaj nėse vuani nga sėmundja e Crohnit. Po ashtu i pėrket grupit tė ushqimeve qė pėrmbajnė fibra tė tretshme qė janė tė shkėlqyeshme pėr sistemin tretės.
Orizi
Kjo ėshtė zgjidhje tradicionale pėr tė gjithė ata qė kanė ērregullime me tretjen por edhe pėr personat qė vuajnė nga sėmundja e Crohnit. Edhe pse pėrmban shumė karbohidrate dhe nuk ėshtė veēanėrisht ushqyese, orizi trete lehtė dhe do t’u ofrojė kaloritė tė cilat ju nevojiten pėr punėn e organizmit.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
09-09-2012, 17:21
Darka e vonshme, rrezik pėr infarkt tė zemrės


0:21 / 3.09.2012



http://kosovapress.com/repository/images/thumb_660x375/ushqim-i-lehte++++_464640.gif






Hulumtimi i ri i nutricionistėve grekė nga Universiteti i Jonit, ka konstatuar se njerėzit tė cilėt kanė darkuar mė pak se njė orė para gjumit, kanė qenė mė tė rrezikuar nga infarkti nė zemėr sesa ata tė cilėt kanė pritur 60 deri 70 minuta.Studimi tė cilin e ka udhėhequr Christina-Maria Kastorini, eksperte pėr ushqyerjen mesdhetare, ka pasur si synim tė dėshmojė lidhjen nė mes darkės sė vonshme dhe sulmit tė mundshėm tė zemrės. Rreth 1.000 tė anketuar (500 prej tyre kanė qenė tė shėndetshėm, 250 qė kanė pėrjetuar infarktin dhe 250 me sindromėn akute koronare) kanė plotėsuar pyetėsorėt pėr shprehitė nė lidhje me gjumin dhe shujtat. Nė krahasim me njerėzit tė cilėt kanė darkuar mė pak se njė orė para gjumit, ata tė cilėt kanė pritur 60 deri 70 minuta kanė pasur 66 pėr qind mė pak shanse pėr tė pasur sulm nė zemėr.
Personat tė cilėt kanė pritur prej 70 minuta deri nė dy orė, kėtė shans e kanė zvogėluar pėr 76 pėr qind, pėr arsye deri tani tė panjohura. Ēdo dhjetė minuta rreziku bie pėr dhjetė pėr qind.
Dr. Kastorini konsideron qė pėrgjigjet mund tė gjenden nė njė studim tė mėhershėm me tė cilin ėshtė zbuluar qė darka e vonshme mund tė jetė e lidhur me rrezikun e lartė nga refluksi. Refluksi ėshtė i lidhur me apnenė, ndėrsa apnea me rrezikun nga sulmi nė zemėr.
David Holmes, profesor i mjekėsisė nė klinikėn Mayo ka teori tjetėr: “Kur hamė, niveli i sheqerit nė gjak ndryshon, sikurse edhe niveli i kolesterolit dhe qarkullimi i gjakut. Tė gjithė kėto ndryshime mund tė ndikojnė nė rrezikun e shtuar nga sulmi nė zemėr nė gjumė”.

Marre nga "Telegrafi"

Nosh
10-09-2012, 17:16
Vera e kuqe ul tensionin e lartė tė gjakut http://cdn6.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/Vera-kuqe-300x170.jpg (http://cdn9.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/Vera-kuqe.jpg)
Njė lajm i mirė pėr adhuruesit e verės sė kuqė, ėshtė se konsumi i kėsaj pije redukton presionin e lartė tė gjakut. Ndėrsa lajmi i keq, ėshtė se sė pari duhet tė largonin alkoolin nga pija.
Pirja e verės sė kuqe joalkoolik nuk ėshtė edhe aq e shijshme, por pėr njerėzit qė kanė probleme me zemėr mund tė jetė njė mbrojtėse.
Studimitregon pėr herė tė parė se pėrbėrėsit natyral anti-oksidonte, jo alkoolik janė tė shėndetshme pėr zemėr.
Hulumtuesit nė Spanjė thonė se alkooli dobėson efektin e verės sė kuqe pėr tė ulur presionin e larė tė gjakut, andaj vera e kuqe duhet konsumuar ndaras.
Ata kanė gjetur se meshkujt tė cilėt kanė pasur njė rrezik nga sėmundjet ezemrės, pas konsumimit tė verės sė kuqen, ka rezultuar me uljen e presionit tė gjakut.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
10-09-2012, 17:38
Niveli i sheqerit nė gjak tani do tė matet nė lot


http://www.albeu.com/dokumenta/foto/My_tears_hold.jpg




Niveli (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=niveli) i glukozės tek lotėt i pėrgjigjet niveli (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=niveli)t tė saj nė gjak (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=gjak), ndėrsa ekspertėt konsiderojnė qė kjo mund tė jetė alternativė e mirė pėr shpimin e pėrditshėm nė trup dhe nxjerrjen e gjak (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=gjak)ut.

Diabetikėt tani kanė humė mundėsi tė kontrollojnė niveli (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=niveli)n e sheqerit nė gjak (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=gjak) nga dy deri dhjetė herė nė ditė me teste gjak (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=gjak)u, por shpikja e re e ekspertėve nga Universiteti Michigan mund ta ndryshojė kėtė gjė.

Kanė zhvilluar sensorin i cili detekton niveli (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=niveli)n e glukozės, jo nė gjak (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=gjak), por nė lot. Nė hulumtim kanė pėrdorur lotėt e lepujve si zėvendėsues njerėzor, ndėrsa niveli (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=niveli) i glukozės nė gjak (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=gjak) ka qenė i njėjtė me niveli (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=niveli)n e tij nė gjak (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=gjak).

“Kėshtu do tė tashmė do tė matet glukoza e lotėve disa herė nė ditė dhe tė kontrollohet niveli (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=niveli) i saj nė gjak (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=gjak), por pa dhimbjen e panevojshme dhe nxjerrjen e gjak (http://www.forumikatolik.net/kerko.php?fraza=gjak)ut”, kanė shpjeguar hulumtuesit. Pėr kėtė janė pėrcaktuar pėr shkak tė kėrkesės tė madhe tė pacientėve qė kėrkojnė cilėndo alternativė pėrveē shpimit nė trup. Gishtat me kohė bėhen tė ndjeshėm, ndėrsa gjithmonė ėshtė i pranishėm edhe rreziku i vogėl nga infeksionet, shkruan Daily Mail. /

Marre nga "albeu.com"

Nosh
10-09-2012, 17:43
Migrena sėmundje neurologjike


http://www.gazetaexpress.com/repository/images/thumb_670x357/migrena_267676.jpg



Migrena ėshtė njė sėmundje neurologjike me dhimbje pulsative tė kokės, e shoqėruar me nause, vjellje, ndjeshmėri ndaj dritės, zėrave dhe ndaj aromave.
Fillon me simptome prodromale, gjysmė deri njė orė para kokėdhimbjes, me eufori, depresion, lodhje, puls tė shpejtuar, anoreksi. Pastaj vijon dhimbja e fortė e kokės, nė tė shumtėn e rasteve vetėm nga njėra anė, por jo gjithnjė. Gjatė aktiviteteve trupore keqėsohen simptomat. Shpesh shoqėrohet kokėdhimbja me tė pėrziera,tė vjella, fotofobi dhe fonofobi.
Faktorėt tė cilėt ndikojnė dhe shkaktojnė dhimbje koke janė: stresi, ndryshimi i bioritmit, mungesa e gjumit, ushqimi (djathi, ēokollata, ēaji, bananet, lajthia, arra, bajamja), alkooli, droga, ndryshimi atmosferik si dhe ndryshimi hormonal tek femrat.
Eksitojnė dy lloje kryesore tė migrenės: migrena me aurė dhe migrena pa aurė. Aura zgjatė deri mė 60 minuta. Ajo paraqitet me halucinacione optike. Migrena kronike: mė shumė se 15 ditė nė muaj kokėdhimbje.
Statuti i migrenės: 72 orė pa ndėrprerje tė dhimbjes sė kokės.
Infarkti i migrenės: dėmtimi i trurit si pasojė e migrenės.
Nga migrena vuajnė 18 % e grave dhe 6 % e meshkujve. Ajo manifestohet pėr herė tė parė rreth moshės 25 deri 45 vjeēare. Deri nė pubertet vuajnė meshkujt dhe femrat nė pėrmasa 1 me 1, pastaj nė moshėn e rritur femrat vuajnė 3 herė mė shumė se meshkujt.




Marre nga " Express" 10 Shtator

Nosh
10-09-2012, 18:06
Receta kundėr smėrēit

Bota Sot | 10.09.2012 14:57

http://gazeta-shqip.com/lajme/wp-content/uploads/Kunder-gelqeres-150x150.jpg (http://gazeta-shqip.com/lajme/2012/09/10/receta-kunder-smercit/kunder-gelqeres/)







Uthull, sodė buke, acid citrik dhe domate: janė pėrbėrėsit nė natyralė dhe efikasė pėr tė luftuar formimin e gėlqeres, nėpėr sipėrfaqet e ndryshme tė shtėpisė

Gėlqerja ėshtė njė kėrcėnim pėr mirėfunksionimin e pajisjeve elektroshtėpiake dhe tėrėsinė e sipėrfaqeve qė lahen nė banjė e kuzhinė: pėr kėtė arsye, ėshtė e rėndėsishme pėr tė parandaluar shfaqjen dhe tė shkrihet menjėherė sapo nis tė krijohet. Pėr tė pastruar gėlqeren nga pajisjet eletroshtėpiake dhe sipėrfaqet e shndritshme ekzistojnė kura natyrore, qė shpenzojnė pak dhe janė shumė efikase. Pėr tė zhgėlqeruar frigoriferin, pėr shembull, mund tė pėrdorni uthullėn: ėshtė ingredienti natyror mė i pėrdorur kundėr gėlqeres, sepse ėshtė i pėrshtatshėm pėr tė pastruar edhe materialet mė delikate, siē ėshtė mermeri.
Pėr tė pastruar furrėn dhe dritaret mund tė pėrdorni uthullėn e bardhė. Hidhni njė filxhan ēaji uthull tė bardhė nė njė tas me ujė dhe pėrziejeni ngadalė. Lėreni nė qetėsi pėr disa minuta, pastaj fshini tė gjitha sipėrfaqet me njė leckė tė butė. Lėreni uthullėn tė veprojė pėr disa minuta, mė pas shpėrlajeni me ujė tė ngrohtė. Pėr tė zhgėlqerėzuar kazanin dhe rezistencėn e lavatriēes, hidhni pak uthull nė vaskėn e aromatikut, gjatė procesit tė larjes sė rrobave. Uthulla ėshtė e vlefshme edhe pėr filtrat e lavamanit. Shmang pėrdorimin me uthull pėr bronzin dhe bakrin.
Pėr pastrimin e ekspresit tė kafesė, bikarbonati ose soda e bukės ėshtė shumė efikase. Nė njė enė me ujė tė ftohtė hidhni pak sodė buke dhe fusni brenda tė gjitha pajisjet e lėvizshme tė ekspresit. Lėrini disa minuta dhe do tė shihni qė pastrimi do tė jetė mė i lehtė. Pėr lavatriēen, sodėn (25 gr) mund ta pėrzieni me ilaēin e rrobave, ndėrsa pėr pastrimin e sipėrfaqeve tė shndritshme mund tė pėrzieni sodė buke me uthull tė bardhė. Bikarbonati nuk pėrdoret te rrobat prej leshi, mėndafshi dhe ato delikate nė pėrgjithėsi, sepse i ashpėrson.
Acidi citrik ėshtė njė shpėrbėrės i fuqishėm i gėlqeres. Nuk kėshillohet qė tė pėrdoret mbi sipėrfaqet e drurit dhe tė mermerit. Ėshtė shumė efikas pėr pajisjet elektroshtėpiake. Shkrini rreth 200 gr pluhur nė njė litėr ujė, nėse doni ta pėrdorni.
Edhe domatja ėshtė pastrues shumė i mirė kundėr gėlqeres: nėse e prisni nė copa dhe e shpėrndani mbi sipėrfaqen e lavamanit ose nė sipėrfaqe bronzi, do tė shikoni menjėherė qė gėlqerja do tė shkrihet. Smėrēin e krijuar pastrojeni me njė sfungjer.

Pastrimi i shtėpisė pas pushimeve

Rikthimi nga pushimet ėshtė momenti i duhur pėr tė sistemuar shtėpinė. Nėse keni pasur kohė pėr tė bėrė punė, sepse keni qenė e angazhuar me tė tjera gjėra dhe ende nuk keni boshatisur valixhen me rrobat e sjella nga pushimet, atėherė pėrvishjuni punės. E besoni ose jo, ky ėshtė momenti kyē pėr ju. Ja kėshillat qė duhet tė ndiqni pėr tė pastruar ēdo mjedis tė shtėpisė.
Dhoma e gjumit: pėrfitoni nga valixhja pėr t’i hedhur njė sy edhe dollapit. Para se tė vini lavatriēen nė punė, kontrolloni se mos keni ndonjė rrobė qė duhet t’i jepni njė ujė dhe me kėtė rast sistemoni pak edhe gardėrobėn. Do ta keni mė tė lehtė pėr tė ndėrruar rrobat e stinėve.
Kuzhina: sistemoni dhe pastroni frigoriferin dhe kondrabufenė. Para se tė iknit me pushime mund tė keni bėrė rrėmujė duke kėrkuar sendet e nevojshme. Kėshtu qė pėrfitoni nga rasti dhe pėr ta pastruar me themel aneksin dhe pėr bėrė pazarin e shtėpisė (kjo ėshtė njė mėnyrė e mirė edhe pėr tė kursyer).
E gjithė shtėpia: ėshtė koha e pastrimit! Pas njė periudhe mungese nė shtėpi, vendi mund tė jetė bėrė me pluhur, kėshtu qė merrni fshesėn me korrent dhe fshini tė gjithė shtėpinė. Mė pas ndėrroni kokėn e fshesės dhe vendosni atė tė pėrshtatshme pėr divanet, dritaret dhe raftet. Veproni me rregull dhe pa u stresuar shumė. Kushtojini disa ditė punėve tė shtėpisė dhe mos harroni qė fillimisht duhet tė pastroni sipėr, pastaj poshtė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
10-09-2012, 18:13
Vaji i peshkut “ngadalėson plakjen”

Bota Sot | 09.09.2012 17:42


http://ts2.mm.bing.net/images/thumbnail.aspx?q=4644647073285741&id=1f7ffecfa831d7fb8cec13e319060443

http://www.forumikatolik.net//images.botasot.info/uploads/medium_fish-oil1347205378.jpg

Studimet e mėparshme kanė zbuluar lidhje mes dietės me pėrmbajtje tė lartė tė Omega-3 me pėrfitime tė konsiderueshme shėndetėsore, si p.sh. rreziku mė i ulėt i sėmundjeve tė enėve tė gjakut dhe tė zemrės. Omega-3 gjendet me shumicė nė dhjamėrat e peshqve, si sardelet.
Gratė qė konsuamuan vaj ulliri pėsuan rritje tė masės sė muskujve me 11 pėr qind, ndėrsa ato qė morėn vaj peshku pėsuan rritje nė masėn 20 pėr qind, njė pėrmirėsim ky shumė i rėndėsishėm.
Studimi i njė grupi shkencėtarėsh zbulon magjinė nga deti te jeta e njerėzve
Ushtrimet fizike jo tė rėnda, si dhe konsumimi i rregullt i acideve yndyrore me prejardhje nga peshqit mund tė ngadalėsojnė rėnien fizike tė trupit nė pleqėri dhe tė mbajnė njeriun nė formė.
Kėto janė konkluzionet e testimeve tė fundit tė kryera me disa gra nė moshėn mbi 65 vjeē, tė cilat morėn acide yndyrore Omega-3. Konsumatoret pėrfituan gati dy herė mė shumė fuqi muskulore pas ushtrimeve fizike se sa ato qė konsuamuan vaj ulliri.
Testime mė tė gjera janė planifikuar tė kryhen pėr tė konfirmuar kėto zbulime, si dhe pėr tė identifikuar mekanizmin qė pėrmirėson kushtet muskulore. Zbulimi u prezantua nė Festivalin e Shkencės Britanike nė Aberdeen.
Studime tė mėparshme kanė zbuluar lidhje mes dietės me pėrmbajtje tė lartė tė Omega-3 me pėrfitime tė konsiderueshme shėndetėsore, si p.sh. rreziku mė i ulėt i sėmundjeve tė enėve tė gjakut dhe tė zemrės. Omega-3 gjendet me shumicė nė dhjamėrat e peshqve, si sardelet.
Gjatė procesit tė plakjes, pėrmasat e muskujve reduktohen me 0.5 deri nė 3 pėr qind nė vit. Ky proces, i njohur si sarkopenia, mund tė sjellė dobėsim dhe ngadalėsim tė aftėsisė pėr tė lėvizur te tė moshuarit.
Nė studime tė ndryshme nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės, tregohet se rreth 25 pėr qind e njerėzve nė moshėn 50-70 vjeē vuajnė nga ky fenomen, ndėrsa incidenca rritet nė mbi 50 pėr qind pėr tė moshuarit mbi 80 vjeē.
Sipas Dr. Stuart Gray nga universiteti i Aberdeenit, kostoja shoqėrore e sarkopenias ėshtė shumė e madhe, nė drejtim tė kujdesit shėndetėsor dhe shoqėror pėr tė moshuarit.
“Rreth 1.5 pėr qind e tė gjithė buxhetit shėndetėsor tė SHBA-sė shpenzohet pėr probleme qė lidhen me sarkopenian,” – thotė ai.
Ritmi i humbjes sė muskujve nė njė farė mase pėrcaktohet nga stili i jetesės, konsumimi i dietave me pak proteina, si dhe jeta pa aktivitet fizik, njihen si faktorė qė pėrshpejtojnė rėnien e masės muskulore.
Studime tė mėparshme kanė zbuluar se bagėtitė qė ushqeheshin me dietė tė pasur me Omega–3 kanė rritur pėrmasat e muskujve. Kjo gjė e shtyu doktor Gray-in tė hetonte nėse kėto acide yndyrore mund tė pengonin zhvillimin e sarkopenisė te tė moshuarit.
Nė studimet e tij fillestare, ai tregoi se minjtė nė moshė tė mesme, qė konsumonin vaj peshku kishin dozė mė tė vogėl humbjeje tė muskujve se sa ata qė ushqeheshin me dietė normale.
“Vaji i peshkut dukej se kishte efekt anabolik [krijues muskujsh] te minjtė, por kjo gjė nuk mjaftonte pėr tė dalė nė tė njėjtin konkluzion pėr njerėzit, pa kryer hetime tė mėtejshme,” shton ai.
Doktor Gray vuri nėn testim 14 gra tė moshės mbi 65 vjeē, i ndau nė dy grupe dhe i kėrkoi tė dy grupeve tė ndiqnin njė program ushtrimesh fizike 12 javore pėr shtriqjen e muskujve pėr 30 minuta nė ditė.
Gjysmės sė grave iu dhanė acide yndyrore Omega–3, ndėrsa gjysmės tjetėr iu dha vaj ulliri. Nė fillim dhe nė fund tė testit, muskujt e kėmbėve tė grave u matėn pėr nivelin e fuqisė.
Rezultatet qenė mahnitėse. Gratė qė konsuamuan vaj ulliri pėsuan rritje tė masės sė muskujve me 11 pėr qind, ndėrsa ato qė morėn vaj peshku pėsuan rritje nė masėn 20 pėr qind, njė pėrmirėsim ky shumė i rėndėsishėm.
Por Doktor Gray nxiton tė shpjegojė se jo tė gjitha llojet e vajit tė peshkut pėrmbajnė sasitė e duhura tė acideve yndyrore. “Problemi kryesor ėshtė qė shumė nga tabletat me vaj peshku, qė shiten nė treg, pėrmbajnė nivele tė ndryshme tė elementėve pozitivė. Nė njė tabletė me 1 gram vaj peshku mund tė gjenden 100 miligramė element EPA, ndėrsa nė njė tjetėr mund tė gjenden deri nė 400,” thotė ai.
Kėshilla e tij pėr tė gjithė ata qė dėshirojnė tė rrisin konsumin e acideve yndyrore EPA dhe DHA ėshtė qė tė marrin vaj peshku suplementar, qė kanė pėrmbajtje mė tė lartė tė kėtyre elementėve.

Dallimi mes gjinive

Kėrkuesit kanė marrė tashmė fonde pėr tė kryer njė studim mė tė gjerė, ku tė pėrfshihen 60 njerėz me moshė mbi 65 vjeē pėr tė konfirmuar efektet pozitive tė acideve yndyrore. Testi i ri do tė marrė nė shqyrtim burra dhe gra.
Studime tė mėparshme kanė treguar se gratė dhe burrat dallojnė nė aftėsinė fizike pėr tė sintetizuar proteinat e reja, si dhe kanė mėnyra tė ndryshme reagimi ndaj ushtrimeve. Gratė e moshuara kanė nivele tė ngjashme tė sintezės sė proteinave me gratė e reja, ndėrsa meshkujt e moshuar kanė nivele mė tė ulėta se sa tė rinjtė.
Meshkujt e moshuar mund tė rrisin nivelin e sintezės sė proteinės me anė tė ushtrimeve fizike, gjė qė nuk ndodh me gratė, shpjegon Gray.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
14-09-2012, 16:55
Hipertensioni, 4 faktorėt vendimtarė pesha, alkooli, ushqimi dhe lėvizja

http://www.newnews.al/wp-content/uploads/2012/04/high_blood_pressure.jpg




http://www.forumikatolik.net//images.botasot.info/uploads/largea_hipertension-11347459182.jpg
Njė studim finlandez te 20 mijė persona ka treguar se cilat janė kushtet fizike, zgjedhjet ushqimore dhe stili i jetesės, qė ndikon negativisht apo pozitivisht nė tensionin e lartė tė gjakut
100 tė rritur nė mbipeshė, dembelė e qė konsumojnė shumė alkool dhe pak perime, herėt apo vonė tė 100 do tė kenė probleme serioze me tensionin e lartė tė gjakut. Pėrkundrazi, nėse kėta 100 kanė njė stil jetese tė shėndetshėm dhe nuk janė nė mbipeshė, do tė sėmuren 35. Rezultati i prezantuar pak ditė mė parė nė kongresin e Shoqėrisė Europiane tė Kardiologjisė tė zhvilluar nė Munih, duket se nuk shton shumė gjėra nga ato qė janė thėnė e janė stėrthėnė mė parė.
Sė pari, nėse nevojitet sensibilizimi i popullsisė gjithēka duhet nisur nga politikat e mira shėndetėsore, i duhet mėsuar fort faktit pėr njė stil jetese tė shėndetshėm, sidomos nėse flasim pėr hipertensionin qė konsiderohet si shkaktari i katėrt i vdekjeve nė botė, i lidhur ngushtė me infarktin dhe iktuset. Pasi monitoruan mė shumė se 20 mijė tė rritur pėr 16 vjet, ja rezultatet e dala nga kėrkimi i koordinuar nga Pekka Jousilahti, i Institutit Kombėtar pėr Shėndetin dhe Mirėqenien nė Finlandė.
Pesha trupore, aktiviteti fizik, konsumi i alkoolit dhe mospėrdorimi i perimeve rezultuan katėr faktorėt kryesorė qė influencojnė nė zhvillimin e hipertensionit. Nga ana tjetėr duhani duket mė pak influencues, por vetėm mbi tensionin e lartė tė gjakut, ndėrsa konfirmohen dėmtimet e tij nė zemėr, arterie dhe tru. Ndėrkaq, studimet kanė treguar se, ashtu siē ndodh me substancat helmuese, qė efektet e kėtyre katėr faktorėve mblidhen nė organizėm. Nė kuptimin qė secili shton (ose heq nėse nuk ėshtė i pranishėm) rreth 15 pėr qind tė rrezikut mė shumė (ose mė pak). E kėshtu mjafton tė jesh nė mbipeshė, pėr shembull, pėr tė shtuar (ose zbritur nėse je nėnpeshė) me rreth 15 pėr qind probabilitetin pėr tė vuajtur nga tensioni i lartė. Njė tjetėr 15 pėr qindėsh shtohet (ose hiqet) nėse pihen mė shumė se 50 gramė alkool nė javė (rreth gjysmė litri verė). E njėjta pėrqindje vlen edhe pėr aktivitetin fizik mė pak se tri orė nė javė ose nėse konsumohen pak perime dhe fruta. “Studimi ynė kishte pėr qėllim parandalim e hipertensionit dhe u bė mbi subjekte qė fillimisht nuk vuanin nga kjo lloj sėmundjeje”, saktėsoi profesor Jousilahti. “Por rezultatet janė tė dobishme edhe pėr tė kuruar ata qė tashmė vuajnė nga hipertensioni. Pacientėt nė fillim duhet tė modifikojnė katėr faktorėt e stilit tė jetesės dhe pastaj tė shtojnė ilaēet, gjithmonė nėse kėto janė tė nevojshme pėr tė ulur tensionin e lartė”. Pėr tė ulur tensionin e lartė tė gjakut nuk mjafton tė rrisėsh dozėn apo numrin e ilaēeve qė duhen marrė: nė shumė raste ėshtė e mjaftueshme t’i marrėsh nė momentin e duhur, d.m.th. para se tė shtrihesh pėr tė fjetur. Nė kėtė mėnyrė mund tė mbahen mė mirė nėn kontroll vlerat maksimale dhe minimale, por mbi tė gjitha mund tė reduktohet nė mėnyrė shumė tė dukshme rreziku i infarktit dhe iktusit.

Ushqimi

Sipas mjekėve, pėr tė mbajtur nėn kontroll tensionin e lartė tė gjakut njė kujdes i madh duhet me ushqimin dhe aktivitetin fizik. Perimet dhe frutat janė aleatet mė tė mira tė shėndetit, ndėrsa ushqimet, me shumė yndyrė, kripė dhe sheqer faktorėt mė tė rrezikshėm. Prandaj mjekėt jo vetėm nė rastin e personave qė vuajnė nga sėmundjet kardiovaskulare, pėrfshi kėtu edhe tensionin e lartė tė gjakut japin kėshilla pėr njė dietė sa mė tė balancuar ku perimet sidomos ato tė gatuara me avull dhe frutat qė nuk pėrmbajnė shumė sheqer zėnė vendin kryesor.

Aktiviteti fizik

Mė shumė se 3 orė aktivitet fizik nė javė, ose e pėrkthyer ndryshe ēdo ditė ecje tė shpejtė 20-30 minuta. Aktiviteti fizik ndikon nė qarkullimin e mirė tė gjakut, nė reduktimin e stresit dhe funksionimin e mirė tė zemrės. Studimet kanė treguar se personat qė vuajnė nga tensioni i lartė e qė merren me aktivitet fizik kanė tendencė mė tė madhe pėr ta mbajtur atė nėn kontroll sesa ata qė janė nė mbipeshė dhe nuk kryejnė asnjė lloj aktiviteti fizik.

Alkooli
Thuhet se gjysmė gote vere nė ditė i bėn mirė zemrės, dhe kjo ėshtė plotėsisht e vėrtetė, por nėse kjo sasi tejkalohet organizmi ndien menjėherė efektet e kundėrta. Ata qė pinė alkoolin kanė tension mė tė lartė sesa ata qė janė tė moderuar nė konsum, thonė mjekėt.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
16-09-2012, 16:39
Mbi 8 orė punė nė ditė rrezikojnė seriozisht zemrėn http://cdn2.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/work-life1-300x300.jpg (http://cdn9.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/work-life1.jpg)
Sipas njė studimi tė fundit tė shkencėtarėve finlandezė tė punosh jashtė orarit rrit rrezikun e sėmundjeve tė zemrės me 80%. Kėta shkencėtarė kanė dalė nė pėrfundimin se nėse njė punonjės qėndron nė punė mbi tetė orė nė ditė, rrezikohet mė shumė nga infarkti. Studimi finlandez ka analizuar 12 kėrkime shkencore tė bėra qė nga viti 1958, ku janė vėzhguar 22 000 persona nga e gjithė bota.
Udhėheqėsja e studimit, Marianna Virtanen tha se ekspozimi i gjatė ndaj stresit krijon probleme nė zemėr. Gjithashtu mungesa e stėrvitjes pėr shkak tė mungesės sė kohės ēon nė dobėsimin e organit kryesor tė trupit. Nė vitin 2009, po i njėjti grup shkencėtarėsh doli nė pėrfundim se oraret e zgjatura nė punė rrisin rrezikun e sklerozės.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
17-09-2012, 21:14
Virueset shkaktojnė asmėn
http://gazetaexpress.com/repository/images/thumb_670x357/viruset_402381.jpg


Infeksionet virusale tek tė sapolindurit dobėsojnė njė pjesė tė sistemit tė imunitetit dhe nisin rrezikun e shfaqjes sė astmės mė vonė gjatė jetės, kanė konstatuar shkencėtarėt amerikanė.

Sipas rezultateve tė hulumtimit tė publikuar nė revistėn profesioale Nature Medicine nė eksperimentet nė minj shkencėtarėt kanė treguar qė infektimi me virusin respirator sincitik (Respiratory syncytial virus – RSV) shkatėrron aftėsinė e qelizave tė imunitetit pėr tė luftuar me inflamacionin e rrugėve tė frymėmarrjes, transmeton BBC.
Zbulimi i tyre mund tė ndihmojė gjetjen e metodės pėr parandalimin e astmės, sėmundjes nė tė cilėn, si pėrgjigje ndaj grimcave nga ajri qė irritojnė, vjen deri te ngushtimi i rrugėve tė frymėmarrjes, krijimit tė sforcuar tė kėlbazės dhe ndryshimeve inflamatore.
Shkencėtarėt nga fakulteti i mjekėsisė nė Universitetin Pittsburgh kanė dėshmuar nė minj qė virusi dėmton aftėsinė e pjesės sė caktuar tė sistemit tė imunitetit tė quajtura qeliza rregullatorė T pėr tė qetėsuar inflamacionin.




Marre nga "Express"

Nosh
17-09-2012, 22:12
Vlerat ushqyese tė karotės!
http://www.forumikatolik.net/foto/1345206500-karrota.jpgUshqimi luan njė rol tė rėndėsishėm nė jetėn tonė por ne duhet tė fillojnė tė shohim ushqimin nė aspektin: “tė hamė pėr tė jetuar dhe jo tė jetojmė pėr tė ngrėnė”. Njerėzit janė tė njohur pėr tė ngrenė gjithēka dhe ēdo gjė nė zinxhirin ushqimor, por pėr tė mbajtur balancin nė shpirtin, mendjen dhe trupin, kujdes shumė duhet t’i kushtohet zgjedhjes sė drejtė pėr tė balancuar termostatin e brendshėm.Kjo do tė thotė qė ne duhet tė marrin ushqime qė janė tė pasura me vitamina dhe ushqyes tė tjerė. Karota luan njė rol vendimtar nė sistemin tonė imunitar. Njė filxhan i copėtuar flokėkuq pėrmban 52 kalori dhe nuk ka kolesterol. Ajo ka fuqi tė madhe pėr tė shkatėrruar qelizat e para kanceroze te njerėzit.Njė burim i pasur i acidit pantothenic, mangan, beta-carotene, fibra dietike, vitamina (B6, K, C) dhe bakėr.Karota tė ndihmon gjithashtu nė rritje. Pėrveē kėsaj, ajo lufton kundėr kacerėve tė ndryshme si mushkėrive, lėkurės dhe gojės. Hahet e gatuar ose e papėrpunuar. Duhet tė konsumohet ēdo ditė. Ushqimi luan njė rol tė rėndėsishėm nė jetėn tonė por ne duhet tė fillojnė tė shohim ushqimin nė aspektin: “tė hamė pėr tė jetuar dhe jo tė jetojmė pėr tė ngrėnė”. Njerėzit janė tė njohur pėr tė ngrenė gjithēka dhe ēdo gjė nė zinxhirin ushqimor, por pėr tė mbajtur balancin nė shpirtin, mendjen dhe trupin, kujdes shumė duhet t’i kushtohet zgjedhjes sė drejtė pėr tė balancuar termostatin e brendshėm. Kjo do tė thotė qė ne duhet tė marrin ushqime qė janė tė pasura me vitamina dhe ushqyes tė tjerė.Karota luan njė rol vendimtar nė sistemin tonė imunitar. Njė filxhan i copėtuar flokėkuq pėrmban 52 kalori dhe nuk ka kolesterol. Ajo ka fuqi tė madhe pėr tė shkatėrruar qelizat e para kanceroze te njerėzit.Njė burim i pasur i acidit pantothenic, mangan, beta-carotene, fibra dietike, vitamina (B6, K, C) dhe bakėr.Karota tė ndihmon gjithashtu nė rritje. Pėrveē kėsaj, ajo lufton kundėr kacerėve tė ndryshme si mushkėrive, lėkurės dhe gojės. Hahet e gatuar ose e papėrpunuar. Duhet tė konsumohet ēdo ditė.

Nga: Matilda Pepa

Nosh
18-09-2012, 16:33
Disa kėshilla si ta ruani stomakun http://cdn6.epaytech.net/ccc/uploads/2012/06/barku1dm8-300x433.jpg (http://cdn8.epaytech.net/ccc/uploads/2012/06/barku1dm8.jpg)
Studiuesit sugjerojnė se pėr tė pasur njė trup fizik tė bukur dhe pėr tė poseduar shėndet tė mirė tė stomakut, rekomandohet t`i ndiqni kėshillat e mėposhtme.
Mjekėt janė tė mendimit se ėshtė mė mirė tė hahet nga pak dhe shpesh;
Mos hani para gjumit, pasi qė kjo e lodh stomakun; Hani minimum 3-4 orė para gjumit; Hani me kafshata tė vogla, pėr t’u pėrtypur dhe tretur mė mirė; Mos hani nė kėmbė apo shpejt; Mos hani ushqime tė nxehta apo shumė tė ftohta; Mos u shtrini menjėherė pas ushqimit; Mos bėni ushtrime gjimnastikore pas ushqimit;
Ushqimet me kafeinė (kafeja, kola, ēaji) nuk ju bėjnė mirė; Ushqimet apo pijet me aciditet (p.sh. lėng portokalli) hollojini me ujė; Mos pėrdorni alkool dhe cigare; Mos pėrdorni tė skuqurat; Mos e pėrdorni shumė qepėn; Mos pėrdorni shumė ēokollatėn.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
18-09-2012, 16:34
Ja si t`i largoni mendimet negative http://cdn9.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/image001-3-300x170.jpg (http://cdn2.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/image001-3.jpg)
Kujtimet e kėqija janė tė vėshtira pėr t’u hedhur tutje. Por njė studim i ri sugjeron disa mėnyra sesi mund tė harrohet qėllimisht, duke rritur shpresat pėr njerėzit qė janė nė depresion dhe vuajnė nga pasoja traumatike post-stres. Disa zbulues skocez duke iu referuar me fjalėn “barbeque” kujtimeve tė kėqija nė meshkujt dhe femrat e moshės 30-vjeēare, kanė studiuar aftėsinė e tyre pėr tė harruar.
Subjekteve tė studiuara iu sugjeruan plot 24 fjalė, mbi tė cilat duhet tė kujtonin kujtimet mė tė kėqija qė kishin kaluar ndonjėherė. Njė javė mė vonė atyre iu treguan tė njėjtat fjalė, por tė shkruara me jeshile dhe tė kuqe.
“Pėr fjalėt me jeshile atyre iu kėrkua tė pėrshkruanin kujtimin e keq nė detaje, ndėrsa pėr fjalėt nė tė kuqe tė shmangnin sė menduari pėr kėtė kujtim”, tha Noreen, profesoresha e kėrkimit.
Kjo shmangie rezultoi e suksesshme duke fshirė njė pjesė tė kujtesės. Studimi mė tej tregoi se ngjarjet qė u lidhėn me fjalėt e kuqe, shmangėn detaje tė dhimbshme. Pra studimi tregon se nėse bėjmė njė kategorizim tė kujtimeve, duke u pėrpjekur tė shmangim ato tė dhimbshmet, mund t`ia dalim tė harrojmė goxha detaje.
Pritet qė ky studim tė ketė pasoja shumė tė mirė tek miliona njerėzit qė vuajnė ēdo ditė nga stresi dhe depresioni.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
18-09-2012, 18:20
Gabimet qė bėjmė me ushqyerjen
http://www.keshilla.net/wp-content/uploads/2010/08/kolesteroli-300x245.jpg

http://www.forumikatolik.net//images.botasot.info/uploads/largea_ushqyerja1347978818.jpg

Shumė njerėz lėnė pas dore vaktin e parė tė ditės, mėngjesin. Nuk pėrdorin pothuajse fare bishtajoret, shumė pak perime dhe fruta dhe njė sasi e rrezikshme mishi

“Pavarėsisht fushatave tė herėpashershme tė sensibilizimit, njerėzit bėjnė ende shumė gabime nė tavolinė pėr mėnyrėn se si ushqehen”. Kėshtu tregojnė kėrkuesit e Institutit Europian pėr kėrkimet mbi ushqimin dhe ushqyerjen. Njė studim i kryer te thuajse 3 mijė persona ka nxjerrė rezultatet e mėposhtme, alarmante pėr mėnyrėn se si ushqehemi ne sot.



Studimi

Tė gjithė atyre qė u pėrfshinė nė projekt u ėshtė kėrkuar tė hartojnė njė ditar ushqimor pėr tri ditė radhazi, ditėt e festave dhe pushimeve dhe pėrsėritjen e kėtij rituali nė momente tė ndryshme tė vitit pėr tė marrė nė konsideratė variacionin sezonal. Njė nga rezultatet mė evidente ėshtė se pavarėsisht tė gjitha rekomandimeve pėr tė mos e bėrė, tė gjithė lėmė pas dore mėngjesin: ka nga ata qė pinė vetėm njė kafe, nga ata qė i shtojnė edhe dy biskota, e kėshtu vakti i parė i ditės dhe mė i rėndėsishėm i ditės, mėngjesi, ėshtė shumė larg atij tė duhurit, pėr tė plotėsuar nevojat kalorike e pėr ta nisur ditėn mbarė. “Mėngjesi duhet tė ofrojė 20 pėr qind tė kalorive, por shumica e njerėzve mezi marrin 11 pėr qind. Rezultati ėshtė se nė drekė jemi mė tė uritur dhe sigurisht qė hamė mė shumė. Pastaj pėr tė rėnė nga pesha, bėhet njė tjetėr gabim: nė mėnyrė qė tė reduktohen nė mėnyrė tė ekuilibruar kaloritė e marra, pjesa mė e madhe e njerėzve eliminojnė vetėm bukėn dhe brumėrat, pa zvogėluar proteinat dhe yndyrat qė konsumojmė me tepricė”.


Ushqimet

Por nėse vaktet nuk konsumohen ashtu siē duhen, edhe zgjedhjet ushqimore nuk janė mė mirė: pėr konsumin e frutave dhe perimeve me 418 gramė nė ditė, jemi vetėm pak pėrpara kufirit minimal tė vendosur nga FAO me 400 gramė. Fruta e preferuar e europianėve ėshtė molla, ndėrsa pėr sa u pėrket perimeve, pėrjashto domaten nė tė gjitha format e saj (edhe tė konservuara)janė karotat dhe sallata jeshile. Brumėrat janė nė vend tė parė: makaronat, buka dhe pica. Mė shumė se 90 pėr qind e tė intervistuarve i ka konsumuar tė paktėn njė herė nė tri ditėt e monitorimit tė ditarit tė tyre ushqimor. Ndėr bulmetrat djathi zė vendin kryesor nė tavolinė si produkt qė konsumohet shumė shpesh, ndėrsa pėr sa i pėrket peshkut preferohet merluci. Megjithatė, peshku dhe vezėt, ushqime tė shėndetshme dhe tė mira, konsumohen vetėm njė herė nė javė nga 70 pėr qind e personave tė intervistuar. Pas dore lihen edhe bishtajat, edhe kjo njė kategori shumė e shėndetshme ushqimesh: vetėm njė person nė tre tė tillė i konsumonte njėherė nė javė.



Shumė mish

Ashtu siē pritej niveli i konsumit tė mishit, qoftė ky i freskėt apo i konservuar ėshtė i rrezikshėm: mesatarja ishte 700 gramė mish tė kuq nė javė, ndėrsa Agjencia Ndėrkombėtare e Kėrkimeve mbi kancerin rekomandon konsumin e jo mė shumė se 400 gramėve pėr tė reduktuar rrezikun e tumoreve. Mishi i viēit dhe qengjit ėshtė mė i preferuari krahasuar me mishin e pulės dhe mishra tė tjerė tė bardhė. Me pak fjalė njė katastrofė e vėrtetė. “Marrim dyfishin e sasisė sė rekomanduar tė sallameve dhe mesatarisht njė porcion mishi nė ditė, ndėrsa bishtajat, burim proteinash dhe fibrash, i hamė mė pak se njė herė nė javė. Mjafton tė zėvendėsojmė dy – tre racione mishi nė javė me fasule, thjerrėza apo qiqra pėr tė pėrmirėsuar ushqyerjen, por edhe pėr t’u dobėsuar. Me kėto ritme Europa shumė shpejt do ia kalojė Amerikės pėr nga numri i personave nė mbipeshė”. Kjo sigurisht edhe pėr shkak tė dashurisė sė madhe pėr pijet e ėmbla dhe tė gazuara: njė pjesė e madhe e europianėve konsumojnė ēdo ditė pije me bazė coca-cola apo lėngje frutash: njė minierė e vėrtetė kalorish.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
19-09-2012, 16:19
Parfum i shkakton migrenėn http://cdn7.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/image00110-300x170.jpg (http://cdn8.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/image00110.jpg)
Studimet e fundit tregojnė se produktet e parfumuara ndikojnė negativisht nė shėndetin e njeriut, duke shkaktuar probleme nė shfaqjen e astmės dhe migrenės, madje ndėrhyjnė edhe nė dėshirėn seksuale.
Njė hulumtim i fundit nė Angli, tregon se njė e treta e njerėzve vuajnė efektet negative shėndetėsore ndaj ekspozimit tė aromave tė ndryshme tė parfumeve. Molekulat nė produktin e parfumit shkaktojnė lupsa dhe lėkurė tė plasaritur.
Njė nė 20 persona mendohet se vuajnė nga alergjia nė parfum, ndėrsa mendohet e ky numėr do tė rritet nė tė ardhmen.


Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
21-09-2012, 17:57
Karota, aleat i mėlēisė dhe zorrėve

http://www.gazetarepublika.al/wp-content/uploads/2012/07/lengu-i-karotes.jpg


http://www.forumikatolik.net//images.botasot.info/uploads/largea_carrot-juice1348148702.jpg
E shtrydhur ose nė sallatė, karota pėrmban shumė sheqer, karoten, minerale dhe fibra, qė rregullojnė tretjen

Karotat janė perime me prejardhje mesdhetare, me tul dhe e fortė, e pasur me provitamina A dhe vitamina C, B1, B2, PP, D, E, natrium, kalium, kalcium, fosfor, sheqerna, shumė fibra tė tretshme (kryesisht pektinė) dhe 95% ujė. Pėrveēse u bėn mirė dhėmbėve dhe ndihmon nė zbardhjen e tyre, karota i jep energji trupit tonė, duke stabilizuar nivelin e kolesterolit nė gjak. Gjithashtu, mund tė pėrmendim edhe vetitė e betakarotenit tejet tė kėshillueshme nga mjekėsia moderne si njė element bazė pėr jetėgjatėsinė dhe funksionimin e mirė tė tė gjitha organeve tė njeriut. Kjo mori vlerash e bėn karotėn njė produkt tė shkėlqyer tė tokės me veti antioksiduese, pastruese, qė ndihmon nė tretjen e ushqimit, kundėr diarresė dhe kundėr anemisė. Nė praktikė, ėshtė fuqidhėnėsi mė i mirė pėr rimėkėmbjen gjatė stinės sė vjeshtės.


Shumė efikase kundėr kolitit dhe refluksit

Karota ėshtė shumė e kėshillueshme pėr tė luftuar sėmundjet e stomakut dhe zorrėve; sasia e lartė e provitaminės A qė gjendet te karota pėrmirėson funksionin dhe strukturėn e mukozės, duke reduktuar shqetėsimet qė lidhen me sindromėn e zorrėve nervoze dhe duke i mbrojtur nga sulmet muret e stomakut dhe zorrėve. Veprimi mbi mukozat shtrihet edhe nė gojė, hundė, fyt dhe mushkėri, qė kėshtu tė “karotizuara” janė mė pak tė ndjeshme ndaj sulmeve tė mikrobeve patogjene dhe infeksioneve. Pėrveē kėsaj, tė hash karota lehtėson punėn e mėlēisė, me pėrmirėsime tė rėndėsishme pėr sa u pėrket pėrgjigjeve imune.

Pas pushimeve, tretja vėshtirėsohet

Nė shtator, diēka thellė nė psikikėn tonė, por edhe nė trup e ndien si tė panatyrshme stilin e jetesės qė bėjmė. Ndonjėherė koliti mund tė jetė treguesi i vetėm i njė gjendjeje tė madhe ankthi, sidomos kur daljet kryhen qė nė mėngjes, nė fillim tė ditės sė punės: kjo tregon se kemi njė shqetėsim nė lidhje me gjėrat qė duhet tė pėrballemi, dhe se pushimet na kishin ē’mėsuar me idenė. Ėshtė shumė e rėndėsishme qė tė njohim natyrėn e kėtyre ērregullimeve psikosomatike pėr tė shmangur marrjen e ilaēeve, qė nė kėto raste nuk janė ndonjė ndihmė e madhe.


Nė mėngjes pini lėng karote tė shtrydhur

Gjatė gjithė muajit shtator nė mėngjes pėrgatisni njė gotė me lėng karote tė shtrydhur dhe e pini atė me stomakun bosh. Nė qoftė se dėshironi mund ta pėrzieni me pak me lėng molle pa sheqer organizmi do t’ju funksionojė mė mirė, po ashtu mėlēia zorra e trashė dhe veshkat. Kjo pėrzierje lėngjesh ėshtė njė burim antioksidantėsh natyrorė qė parandalojnė formimin e rrudhave dhe favorizojnė daljen jashtė rregullisht.


Pėrdorini tė gjalla nė formė mezeje tė lehtė

Njė ose dy karota mund tė zėvendėsojė njė mesvakt, paradite ose pasdite, ndoshta duke i ngrėnė tė gjalla, sepse njė nga cilėsitė e tyre ėshtė pėrtypja dhe kėrcitja nė gojė. Nėse karotat konsumohen tė ziera nė vakt, mund t’u shtoni pak vaj ulliri, gjė qė bėn tė mundur asimilimin mė mirė tė betakarotenit, provitaminėn e tretshme qė nė mungesė tė yndyrės, nė pjesėn mė tė madhe tė rasteve humbet.


Marre nga "Bota Sot"

Nosh
24-09-2012, 17:50
rregullon funksionimin e trurit http://cdn10.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/Qaji-i-gjelbert-300x170.jpg (http://cdn10.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/Qaji-i-gjelbert.jpg)
Sipas studimit britanik, konsumimi i ēajit tė gjelbėr mund tė ndikojė nė pėrmirėsimin e funksioneve tė trurit, duke ndikuar pozitivisht nė grimcat e trurit qė janė tė ndėrlidhura me kujtesėn.
Studimi i publikuar nė revistėn “European Journalof Clinical Nutrion”, kishte plotėsuar listėn e ndikimit pozitiv tė ēajit tė gjelbėr, qė po ashtu pėrfshin edhe zvogėlimin e rrezikut pėr t’u prekur nga sėmundja e Alzhaimerit dhe forma tė ndryshme tė kancerit, pėrmirėsimin e shėndetit oral dhe kardiovaskular, si dhe ndihmon nė rast se dėshironi tė humbni nė peshė.
Ky ėshtė studimi i parė, i cili ndryshimet nė tru pas konsumimit tė ēajit tė gjelbėr i ka incizuar me rezonancė magnetike. Gjatė studimit ishte vėrtetuar se sa mė e madhe tė jetė doza e ēajit, aq mė i fortė ėshtė ndikimi pozitiv nė funksionimin e trurit.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
24-09-2012, 18:21
E tmerrshme, kokoshkat dėmtojnė mushkėritė!















http://www.balkanweb.com/foto/58528.jpg
SHBA- Pėr herė tė parė, nuk janė vetėm cigaret shkaktare tė dėmtimeve tė rėnda nė mushkėri, por kokoshkat. Konstatimi po kthehet nė problem serioz pas denoncimit tė njė 59-vjecari nė Kolorado, i cili kėrkon 7 milion dollarė dėmshpėrblim, pėr dėmet qė kokoshkat e ngrėna ndėr vite i kanė shkaktuar mushkėrive tė tij.

Wayne Watson ka paditur njė rrjet supermarketesh nė Amerikė, "Kroger and Dillon Foods" si dhe njė kompani prodhimi kokoshkash "Gilster-Mary Lee", pas shqetėsimeve qė ka ndjerė, ku ka rezultuar se konsumimi i kokoshkave i ka dėmtuar mushkėritė.

Sipas specialistėve 59-vjecari ka ngrėnė 2 pako kokoshka nė ditė pėr njė dekadė, ku njė pėrbėrės i pa shėnuar nė etiketė i ka shkaktuar dėme tė rėnda.
Pėrbėrėsi mė parė i kishte shkaktuar dėmė vetėm punonjėsve tė firmave prodhuese, ndėrkohė qė ideja pėr dėmshpėrblimin milioner vjen pas njė diskutimi dy ditor, nė Gjykatėn Federale nė Denver.

Marre nga (e.m/BalkanWeb)

Nosh
26-09-2012, 21:38
Vaji i ullirit pėr thonjtė e dėmtuar http://cdn6.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/fresh_pressed_olive_oil-300x198.jpg (http://cdn2.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/fresh_pressed_olive_oil.jpg)
Nė rastet e ēarjes dhe thyerjes sė thoit, duhet tė bėhet zhytja e thoit nė vaj tė ullirit dhe pastaj lyerja e tij me krem. Zhytini thonjtė tuaj nė njė enė me vaj ulliri pėr 30 minuta dhe do tė shikoni rezultate tė mrekullueshme, shkruan femina Duke qenė se thonjtė i ndėrtojnė qelizat e vdekura, thuajse asgjė nuk mund ta ndryshojė strukturėn e tyre. Por meqė dehidrimi i bazės (pllakės) sė thoit ėshtė njėri nga shkaktarėt e ēarjes dhe thyerjes sė thoit, duhet tė bėhet hidratimi adekuat siē ėshtė zhytja e thoit nė vaj tė ullirit dhe pastaj lyerja e tij me krem.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
26-09-2012, 21:40
Kosi ul tensionin e lartė http://cdn6.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/kos5-300x200.jpg (http://cdn3.epaytech.net/ccc/uploads/2012/09/kos5.jpg)
Kosi ndikon pozitivisht nė uljen e tensionit tė lartė.Nė studimin e zhvilluar nga Fondacioni Amerikan i Zemrės, ėshtė pare se konsumimi i kosit nė vaktet e pėrditshme mund tė ulė tensionin e lartė pa shtuar kalori. Fillimisht nė studim morėn pjesė mė shumė se 2 mijė persona, tė cilėt nuk kishin tension tė lartė. Gjatė studimit i cili zgjati 15 vjet janė vlerėsuar zakonet e konsumimit tė kosit tė pjesėmarrėsve nė 3 periudha tė ndryshme, shkruan Femina Personat me njė zakon tė shėndetshėm tė konsumit tė kosit rrezikoheshin mė pak nga tensioni i lartė dhe paraqisnin vlera normale tė tensionit tė lartė. Specialistėt theksojnė se konsumimi i njė tasi kos gjatė tre vakteve ul me 31 % rrezikun e shfaqjes sė tensionit tė lartė.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
29-09-2012, 12:29
Colin Campbell: Ushqimi vlen mė shumė se gjenet
http://images.botasot.info/uploads/largea_fruit_vegetables1348584144.jpg

10 gjėrat qė duhet tė dini mbi ushqyerjen dhe shėndetin. Ky ėshtė zbulimi i studiuesit tė ushqimit Colin Campbell: “Gjėrat qė hamė, mund tė na kurojnė”

“Njė dietė e shėndetshme ėshtė arma mė e fortė qė kemi kundėr sėmundjeve”. Kjo frazė, qė gjendet edhe nė librin “The China Study”, ėshtė treguesi mė i mirė i njė dekade studimi nė fushėn e ushqimit tė kryera nga Colin Campbell. Profesor i biokimisė ushqimore nė Universitetin “Cornell” tė Nju Jorkut, nė librin e shndėrruar tashmė nė njė kult mes studiuesve tė lėndės dhe jo vetėm, tregon zbulimet e tij qė lidhen me ushqimin dhe shėndetin.


1) Ushqimi ėshtė nė avantazh ndaj gjenetikės: 1:0

Tė gjitha sėmundjet nisin nga gjenet, por jo domosdoshmėrish pėrfundojnė me gjenet. Tė gjithė kemi njė “pajisje” tė veēantė gjenetike, qė ndonjėherė pėrfshin edhe gjenet qė funksionojnė keq. Ushqimi mund t’i mbajė ato gjene nėn kontroll.


2) Ushqimi jo vetėm parandalon, por edhe shėron

Tė gjithė jemi tė vetėdijshėm se njė dietė e shėndetshme mund tė na ndihmojė tė parandalojmė fillimin e disa sėmundjeve. Ajo qė edhe unė vetė u befasova kur e zbulova, ėshtė se njė ushqim i bazuar te zarzavatet integrale ėshtė nė gjendje tė ndryshojė sėmundjen, kėshtu qė mund ta pėrdorin vėrtet si ilaē pėr tė shėruar njerėzit. Njė dietė korrekte arrin tė parandalojė, pėr shembull, rrjedhėn e sėmundjeve tė zemrės.


3) Pėrfundimet e njė diete tė mirė janė vėrtet tė shpejta

Efektet mund tė shihen brenda njė kohe shumė tė shkurtėr: nėse ndryshoni regjimin ushqimor pėr njė ose dy javė, ėshtė njė kohė e mjaftueshme pėr tė vlerėsuar vėrtet mirėsitė. Dhimbjet e anginės, apo ato qė lidhen me artritin, mund tė zhduken brenda pak ditėve, sepse trupi ka aftėsinė qė tė kurohet vetvetiu.


4) Thojini lamtumirė mishit, qumėshtit dhe vezės

Efektet mė tė mėdha shihen veēanėrisht kur eliminohen produktet e qumėshtit. Unė jam rritur nė njė fermė dhe gjithnjė e kam konsideruar qumėshtin njė ushqim tė ēmuar, tė domosdoshėm, aleat tė shėndetit. Tė gjitha studimet mė kanė nxitur qė ta besoja kėtė gjė nė vite, por tani jam i bindur pėr tė kundėrtėn, se qumėshti, ēdo lloj mishi, vezėt, si dhe ushqimet industriale duhen eliminuar totalisht nga dieta. Gjithmonė ėshtė menduar se proteinat shtazore janė mė tė ushqyeshme sesa proteinat qė pėrmbajnė zarzavatet, por kjo nuk ėshtė aspak e vėrtetė. Pėrkundrazi, shumė studime kanė treguar se njė dietė e varfėr me proteina shtazore ėshtė aleati mė i mirė pėr shėndetin tonė.


5) Jeshillėqet, zarzavatet dhe drithėrat integrale, njė ylber i shėndetshėm

Fasulet, bizelet, drithėrat integrale, perimet me ngjyra qė janė tė pasura me antioksidantė: njė ushqyerje qė bazohet te kėto ushqime mund tė jetė shumė i larmishėm, duke pėrfshirė makaronat, patatet dhe bukėn integrale. Kjo ėshtė njė mėnyrė tė ngrėni qė u pėrshtatet tė gjithėve dhe ēdo moshe.


6) Largoni varėsinė

Problemi ėshtė se nė vendet perėndimore jemi mėsuar aq shumė tė konsumojmė ushqime tė pasura me yndyrė dhe sheqer, saqė nė njė farė mėnyre jemi shndėrruar nė vartės. Nė fakt nuk ka shumė ndryshim me varėsinė ndaj nikotinės, apo substancave tė tjera. Mund tė jetė e vėshtirė pėr tė ndryshuar mėnyrėn e tė ngrėnit, sepse nė fillim ndiejmė mungesėn e ushqimeve qė konsumonim mė parė. Por sapo varėsia nis tė venitet, fillojmė tė dėshirojmė ushqimet qė na bėjmė tė ndihemi mirė.


7) Cilėsia ėshtė mė e rėndėsishme se sasia

Duke mos i shtuar zarzavatet njė diete tė gabuar mund tė keni ndonjė dobi, por ky nuk ėshtė ēelėsi i shėndetit tė mirė. Shpesh syri dhe vėmendja e publikut pėrqendrohet gabimisht mė tepėr se ē’duhet te sasia dhe kaloritė. Por nuk ėshtė problem nėse konsumohen ushqimet e duhura. Gjithsesi nuk rrezikoni ta teproni, sepse ėshtė njė regjim ushqimor qė ju shijon dhe nuk ju shėndosh. I bėn mirė jo vetėm shėndetit, por edhe linjave.


8) Sėmundjet kurohen nė tavolinė, pėrfshi kėtu edhe kancerin

Diabeti i tipit 2, sėmundjet kardiovaskulare, obeziteti, tė gjitha janė sėmundje qė njė dietė e shėndetshme me siguri mund t’i parandalojė, por edhe t’i kurojė. Kėtė e kanė treguar shumė studime. Edhe kanceri ėshtė i lidhur me ushqimet qė konsumojmė dhe ndikohet nga mėnyra qė mbeten ende pėr t’u sqaruar. Dietat janė njė fushė studimi mjaft premtuese.


9) Shtesa? Jo, faleminderit

Ėshtė njė mėkat qė njerėzit, sidomos nė Amerikė, besojnė se shtesat ushqimore tė vitaminave mund t’i bėjnė tė ndihen mirė, apo qė kėshillohen pėr shėndetin. Nė fakt nuk ekzistojnė fakte shkencore qė e dėshmojnė kėtė gjė, madje nė disa raste ėshtė parė se mund tė bėjnė vėrtet keq. Ajo qė dihet me siguri, ėshtė se nuk parandalojnė sėmundjet e zemrės dhe as kancerin. Problemi ėshtė se shpesh ata qė i kėshillojnė janė vetė mjekėt, tė cilėt nuk dinė asgjė rreth ushqimit.


10) Shėndeti nuk shitet

Tregu i shtesave ushqimore ka njė fitim tė madh, madje shifrat shkojnė deri nė 30 miliardė dollarė nė vit nė Shtetet e Bashkuara. Pėr tė mos folur pastaj pėr vlerėn e tregut “junk food”. Tani e dimė se me njė ushqim tė shėndetshėm mund t’i shkurtojmė shpenzimet shėndetėsore 70-80%, por ky ėshtė njė tregues qė shumė pak personave u intereson, atyre qė shqetėsohen vėrtet pėr shėndetin.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
29-09-2012, 17:56
Qetėsuesit, mė tė rrezikshėm se drogat
http://images.botasot.info/uploads/largea_qetesuesit1348655097.jpg

Tė ashtuquajturit qetėsues, pėrveē rasteve kur janė tė domosdoshėm dhe vėrtet tė nevojshėm, “vrasin” mė shumė se drogat klasike, si heroina dhe kokaina, ashtu si tregon njė studim amerikan
Akronimi ėshtė PDMP (Prescription Drug Monitoring Programme) dhe ashtu siē tregon emri, ėshtė program monitorimi pėr tė kontrolluar dhėnien e ilaēeve analgjezike, qė nė Amerikė po krijojnė njė fenomen vėrtet shqetėsues: vdekjen nga overdoza e ilaēeve.



Alarmi i qetėsuesve

Tė ashtuquajturit qetėsues, pėrveē rasteve kur janė tė domosdoshėm dhe vėrtet tė nevojshėm, “vrasin” mė shumė se drogat klasike si heroina dhe kokaina, ashtu si tregon njė studim i “Brandeis University”. Studimi tregon gjithashtu se si njė brez i ri i varur nga ilaēet po formohet nė SHBA. Pas kėtij fenomeni shqetėsues nuk fshihen shpėrndarės apo qarqe tė paligjshme, por mjekėt qė rekomandojnė pėrdorimin e kėtyre ilaēeve krejtėsisht tė ligjshme. Edhe pse kėto ilaēe shkaktojnė mė shumė viktima se heroina apo kokaina, doktorėt i japin ato edhe nė rastet e panevojshme, duke mos e monitoruar aspak pėrdorimin e tyre.



Programet

Tė ashtuquajturat PDMP, programet e monitorimit, janė nė rritje. Nė fund tė vitit 2001, nė shtetet e autorizuara pėr tė krijuar programe monitorimi pėr pėrdorimin e ilaēeve qetėsuese ishin 16 dhe vetėm brenda 11 vjetėve, shtetet amerikane qė kanė implementuar PDMP janė 49. Kjo tregon mė sė miri se sa shqetėsues ėshtė bėrė ky fenomen dhe se duhen marrė masat sa mė shpejt qė tė jetė e mundur pėr tė ndryshuar diēka. 36 mijė ishte numri i tė vdekurve brenda njė viti nga overdoza e analgjezikėve nė SHBA. Me pak fjalė, njė numėr shumė i madh pėr tė qenė tė shqetėsuar. Nė njė artikull tė fundit me titullin “Vital Signs Prescription Painkiller Overdose in the US”, botuar nga “Centers for Disease Control and Prevention” (CDC) nė Atlanta, flitet pėr dyfishimin e vdekjeve nga abuzimi me analgjezikėt, qė mjekėt i pėrshkruajnė me detyrim nė recetė: brenda njė dhjetėvjeēari, nga viti 1999 deri nė 2009-n, nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės, numri i tė vdekurve kaloi nga 20 mijė nė 37 mijė.



Alarmi i epidemisė

Njė epidemi drogash tė ligjshme, qė nuk kursen askėnd dhe njė betejė e vazhdueshme pėr tė vendosur disa rregulla, qė pėr tė shmangur kėto lloj epidemish, duhet tė respektohen nga tė gjithė.

Hal Rogers, president i “House Appropriations Committee” e cilėson njė fenomen qė po shkatėrron familjet amerikane vetėm pėr faktin se dhėnia e kėtyre qetėsuesve ėshtė plotėsisht e ligjshme. Megjithatė, programet e monitorimit kanė treguar se dhe vetė mjekėt nuk janė shumė tė informuar rreth tė gjitha efekteve tė kėtyre analgjezikėve. Pėr mė tepėr, ėshtė evidente qė shpesh gjen dizinformime nė manualet e tyre pėr pėrdorim.


Tė rinjtė, pėrdoruesit e mėdhenj tė ilaēeve

Tė rinj qė kanė probleme me punėn, qė duan tė realizojnė projekte tė rėndėsishme pėr jetėn, tė martohen apo tė bėjnė fėmijė, por edhe adoleshentė problematikė ose fėmijė qė nuk ecin mirė nė shkollė, janė kėto identikitet e atyre qė gjithmonė e mė shumė po krijojnė varėsi ndaj kėtyre barėrave. Nė fakt, shifrat janė alarmante. Psikiatrit dhe psikologėt shpjegojnė se kjo dukuri ėshtė e lidhur me shumė faktorė kompleksė. “Dikur antidepresivėt jepeshin vetėm atėherė kur flitej pėr njė rast tė rėndė, ndėrsa sot, ata kėshillohen pėr gjithēka, qė nga ankthi, te problemet me ushqimin, sjelljen, te strategjitė pėr tė lėnė duhanin, pavarėsisht se studimet e kėtij shekulli arrijnė tė gjitha nė tė njėjtin pėrfundim, ku pėrveē rasteve tė rėnda ku ėshtė i domosdoshėm pėrdorimi i tyre, pėr tė tjerėt ėshtė mė shumė efikase, sesa trajtimi me antidepresivė, i njė terapie psikologjike ose sjelljeje”. Melankolikė, depresivė apo viktima tė njė sjelljeje ēfarėdo, shpesh tė rinjtė drejtohen te mjeku i familjes, i cili, duke mos qenė ekspert nė kėtė fushė, u kėshillon ilaēe tė kėsaj kategorie, pa marrė parasysh rrezikun qė mund tė shfaqin.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
05-10-2012, 22:05
Tė gjithė kundėr kancerit tė gjirit http://dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/foto-3shq-300x222.jpg (http://dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/foto-3shq.jpg)
Sėmundja e kancerit tė gjirit e diagnostikuar nė kohė ėshtė njė hap thelbėsor nė kėtė betejė. Ėshtė detyrė e politikanėve, ekspertėve tė fushės sė mjekėsisė, e shoqatave dhe organizatave tė fokusuara nė kėtė lėmi, qė tė angazhohen nė edukimin dhe ndėrgjegjėsimin e popullsisė pėr tė kuptuar se kanceri nuk ėshtė njė fatalitet, por njė sėmundje e cila mund dhe duhet tė zbulohet me kohė dhe nėse arrihet nė kohė mund tė shėrohet. Kėshtu u tha nė manifestimin “Ecja pėr shėrim”, qė u organizua nga Qendra Kosovare pėr Luftimin e Kancerit tė Gjirit “Jeta/Vita”, pėr nderė tė muajit tė luftės kundėr kancerit tė gjirit.
Sipas organizatorėve, qėllimi i kėtij manifestimi ėshtė ndėrgjegjėsimi i gruas si faktor kyē nė pėrballimin dhe kapėrcimin, apo edhe sfidimin e kėsaj sėmundje tė rėndė, si dhe ndėrgjegjėsimi i shoqėrisė dhe aktorėve tė saj.
Pėr tė pėrkrahur gratė tė cilat janė tė prekura nga kanceri i gjirit ishte edhe presidentja e vendit, Atifete Jahjaga, e cila i premtojė tė gjitha grave tė Kosovės se do tė kenė pėrkrahjen e institucioneve tė Republikės sė Kosovės.
“Sot ne do tė shėnojmė kujdesin dhe solidaritetin tonė jo vetėm si individė, por edhe si shoqėri nė pėrkrahje ndaj tė gjithė atyre qė janė tė prekur nga kjo sėmundje. Ndėr aktivitetet e ndryshme, jo vetėm gjatė kėtij muaj tė tetorit, por ēdo ditė tė vitit ne tė gjithė iu pėrcjellim mesazhin tė prekurve nga kanceri i gjirit se ato nuk janė tė lėna vet nė kėtė betejė, ato kanė pėrkrahjen dhe mbėshtetjen e gjithė shoqėrisė dhe tė institucioneve tona”, ka thėnė ajo.
Nėnkryetari i Komunės sė Prishtinės, Abdullah Hoti, duke folur pėr angazhimin e Komunės sė Prishtinės, pėr ofrimin e kushteve sa mė tė mira grave me kancer tė gjirit, ka thėnė se janė duke investuar nė blerjen e disa aparateve tė mamografisė, tė cilat do tė vendosen nėpėr Qendrat e Mjekėsisė Familjare nė Prishtinė.
“Statistikat tregojnė se nė Prishtinė ēdo e 8 grua ėshtė e prekur nga kjo sėmundje e cila mund tė shėrohet nė raste identifikohet herėt. Ne sivjet po investojmė nė blerjen e disa aparateve pėr mamografi, tė cilat do tė vendosen fillimisht nė QMF nė Dardani, ku tė gjithė qytetarėt mund tė bėjnė diagnostikimin e kėsaj sėmundje”, ka thėnė ai.
Me gratė e prekura nga kanceri i gjirit ėshtė solidarizua edhe raportuesja pėr Kosovėn nė Parlamentin Evropian, Ulrike Lunacek, e cila ka thėnė se shėndeti i gruas duhet tė jetė prioritet i institucioneve shtetėrore, por edhe mbarė shoqėrisė.
“Ėshtė e rėndėsishme qė tė kemi prioritet shėndetin e gruas, sepse gjinjtė janė tė rėndėsishėm pėr vetėn tonė, na japin kėnaqėsi dhe gėzim dhe ushqejmė fėmijėt tanė dhe pėr kėtė duhet tė jetė nė fokus tė sistemit shėndetėsor dhe institucional. Edhe pse sot ėshtė ditė e bukur ta marrim energjinė e diellit, tė sigurohemi qė secila prej nesh nuk do tė vdes prej kancerit tė gjirit, sepse nėse e zbuloni nė fillim atėherė do tė keni shėrim”, ka thėnė ajo.
Nafije Latifi, themeluese dhe drejtuese e Qendrės Kosovare pėr Luftimin e Kancerit tė Gjirit “Jeta/Vita”, ka bėrė tė ditur se pėrhapja e sėmundjes sė kancerit tė gjirit nė botė, por edhe nė vendet e rajoni ėshtė alarmante, atakohet mesatarisht ēdo e dhjeta grua dhe vdekshmėria nga kjo sėmundje zė vendin e dytė.
Ajo tregon se edhe nė Kosovė supozohet se ky numėr nuk ndryshon shumė, por si do qė tė jetė numri fakti se kėtu zbulimi i sėmundjes bėhet nė raste mė tė shpeshta nė stade tė avancuara, trajtimi dhe mbijetesa janė shumė tė kufizuara nė mungesė tė kushteve dhe pėrkrahjes institucionale dhe shoqėrore dhe krejt kėta faktorė, sipas Latifit, po e vėshtirėsojnė edhe mė shumė jetėn e grave tė prekura nga kanceri i gjirit.
Nė kėtė manifestim i cili pėrfundoi me “Ecja pėr shėrim”, u panė shumė gra ndėr tė cilat edhe ato me ndikim, si ambasadorja e ShBA-ve, Jakobson, deputete tė Kuvendit tė Kosovės, si dhe gra nga vende tė ndryshme tė Kosovės.
Qendra kosovare pėr luftimin e kancerit tė gjirit ėshtė formuar nė vitin 2006, me qėllim tė informimit dhe edukimit tė grave pėr rrezikun nga kjo sėmundje dhe pėr kujdes tė shėndetit tė tyre me kontroll tė rregullta mjekėsore, por edhe sensibilizimit tė institucioneve tė vendit dhe shėndetėsore se gjendja ėshtė shqetėsuese.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
05-10-2012, 22:16
Alarm: Mos konsumoni perimet e deformuara http://dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/peppers_verticillium_wilt2_zoom-300x225.jpg (http://dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/peppers_verticillium_wilt2_zoom.jpg)
Bioterrorizėm nė Kukės. Lufta pėr mbijetesė ka nxitur fermerėt e kėtij rrethi tė shkelin rregullat e tregut, duke ofruar perime me ndryshime gjenetike qė rrezikojnė seriozisht jetėn e konsumatorėve. Alarmi u dha dje nga specialistė tė fushės sė bujqėsisė.
Sipas tyre, qė prej dy javėsh nė tregun e fruta-perimeve tė qytetit verilindor shqiptar po tregtohen perime sezonale qė jo vetėm nuk janė cilėsore, por qė dyshohet tė kenė pėrmbajtje tė lartė tė lėndėve kimike. Mėsohet se disa fermerė kanė kultivuar nė serat e tyre lloje tė ndryshme perimesh, tė cilat rezultojnė me deformime. Ekspertėt pohojnė se kėto deformime, janė vėrejtur kryesisht tek domatja, speci dhe trangulli. Ata sqarojnė se deformime tė tilla marrin shkas nga disa faktorė, ku mė kryesori ėshtė pėrdorimi i tepruar dhe me orientim tė gabuar tė pesticideve dhe lėndėve tė ndryshme kimike. Por nuk pėrjashtohet mundėsia qė nė deformimin e perimeve tė kenė ndikuar dhe tymrat e krijuara nga zjarret nė masivet si dhe rrezatimi radioaktiv i mineraleve.
Specialisti i bujqėsisė, Sefė Cengu thotė se stimulimi i pjekjes para kohe tė perimeve dhe ndėrhyrja nė gjenetikėn e tyre ka shkaktuar jo pak probleme pėr shėndetin e shumė personave, ndaj institucionet pėrgjegjėse duhet tė ushtrojnė kontrolle rigoroze pėr tė parandaluar veprime tė tilla. Ai shprehet se pėr tė luftuar shkaqet e bioterrorizmit duhet tė stimulohet prodhimi bio si dhe tė investohet nė teknologjinė e kontrollit laboratorik. “Hedhja nė treg e perimeve qė kanė pėsuar deformime rrezikon jetėn e konsumatorėve. Institucionet pėrkatėse duhet tė nisin kontrollet dhe tė mos lejojnė tregtimin e tyre. Duhet qė mostra tė kėtyre perimeve me deformime gjenetike tė dėrgohen nė laborator dhe tė dilet me njė konkluzion shkencor pėr shkakun e deformimit”, pohon Cengu.
Ekspertėt e bujqėsisė sqarojnė se Bioterrorizmi ėshtė njė term qė i referohet veprimtarisė sė fitimprurėse joligjore, nėpėrmjet nxitjes apo ndėrhyrjes nė gjenetikėn e kulturave bujqėsore. Kjo kryesisht tek perimet e drithėrat, por edhe tek pemėt frutore. Pas vitit 2000 Shqipėria ka nisur tė plotėsojė mungesat e theksuara tė anės ligjore tė kėsaj dukurie, pasi pėsoi humbje nė miliona dollarė nga mashtrimet me importet e fidanėve tė hardhisė etj. /bw/


Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
06-10-2012, 16:11
Molla kundėr sėmundjes sė zemrės http://dukagjini.com/ccc/uploads/2012/06/molla.gif (http://dukagjini.com/ccc/uploads/2012/06/molla.gif)
Molla ėshtė njeri prej perimeve i cili preferohet tė konsumohet mė sė shpeshti. Ekspertėt mjekėsor sugjerojnė qė molla tė konsumohet edhe mė shumė, pasi sipas tyre, vitaminat qė i pėrmban molla ndihmojnė nė largimin e kolesterolit tė keq.
Sipas kėtij studimi, nėse molla konsumohet pėr ēdo ditė, atėherė zvogėloni mundėsinė e sėmurjes nga zemra, pash moshės 40 vjeēare.
Ky studim ėshtė financuar nga industria pėr prodhimin e molave dhe ėshtė publikuar nė “Journal Of Functional Foods”.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
09-10-2012, 12:24
Tetori ėshtė muaji i luftės kundėr kancerit nė gji
http://images.botasot.info/uploads/largea_mamografi1349769045.jpg
Pėr ēdo ditė nė Maqedoni diagnostifikohen nga dy raste tė reja tė tė sėmurėve nga kanceri nė gji. Ēdo vit nė Maqedoni rreth 290 persona vdesin si pasojė e kėsaj sėmundjeje. Preventiva dhe diagnostifikimi i hershėm janė faktorė kyē pėr uljen e shkallės sė vdekshmėrisė. Nėse sėmundja zbulohet nė fazė tė hershme, 98% tė rasteve janė tė shėrueshme. Pacientėt nė Maqedoni qė vuajnė nga kjo sėmundje, ballafaqohen me shumė probleme, thonė nga shoqata pėr luftė kundėr kancerit “Borka”.
“Pacientėt detyrohen tė presin pėr biopsinė nga dy, e ndonjėherė edhe nga tre muaj pėr shkak tė mungesės sė patologėve tė trajnuar, mungesės sė informimit pėr mundėsitė e terapive, madje edhe pėr shkak tė programeve tė shpeshta “Sviē Off” nė mes tė terapisė sė pacientėve, Gjithashtu ka probleme me implementimin e skriningut tė organizuar pėr zbulimin e hershėm tė kancerit, pastaj ka probleme me pėrkujdesjen e pjesėrishme tė pacientėve me karcinom metastaze nė fazėn terminale e kėshtu me radhė”, tha Biba Dodevska, kryetare e shoqatės “Borka”.
Ndonėse gjatė kohė po paralajmėrohet projekti pėr skrining tė organizuar tė kancerit tė gjinjve ku do mundėsohet tė konfirmohet sėmundja, ky projekt ende as qė ka filluar. Nga Ministria e Shėndetėsisė kėtė e paralajmėrojnė pėr nė prill tė vitit tė ardhshėm.
“Ne si shtet duhet tė pėrpiqemi jo vetėm t’i presim gratė, por ne duhet t’i ftojmė me kartela siē bėjnė Testin Pap dhe t’i ftojmė qė tė bėjnė kontroll mamografik falas dhe kjo do jetė, siē planifikohet, gjithmonė themi nė vitin e ardhshėm. Por, tash ėshtė e vėrtetė se planifikohet pėr vitin e ardhshėm, pra, nė prill tė fillojė skriningu i organizuar”, tha Dr. Jovanka Kostovska, Ministria e shėndetėsisė.
Kanceri nė gji ėshtė sėmundja malinje mė e shpeshtė tek gratė. Numri i tė sėmurėve nė suaza botėrore gjithnjė po rritet. Shumica e grave qė vdesin nga kjo sėmundje janė nga shtetet zhvillim, por nė suaza botėrore, edhe pėrkundėr zhvillimit tė medicinės, numri i vdekjeve shėnon rritje. Sot me konferencėn e pestė pėr luftė kundėr kancerit nė gji, u shėnua muaji i tetorit si muaji botėror kushtuar luftės kundėr kėsaj sėmundje.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
09-10-2012, 18:19
Ushqimi ideal per foshnjat, qumeshti i gjirit



http://www.infoalbania.org/templates/Shendeti/images/emailButton.png (http://www.infoalbania.org/component/mailto/?tmpl=component&link=aHR0cDovL3d3dy5pbmZvYWxiYW5pYS5vcmcvc2hlbmRld Gkvc2hlbmRldGktc2hlbmRldGkvNDM2ODUtdXNocWltaS1pZGV hbC1wZXItZm9zaG5qYXQtcXVtZXNodGktaS1namlyaXQuaHRtb A%3D%3D) http://www.infoalbania.org/templates/Shendeti/images/printButton.png (http://www.infoalbania.org/shendeti/shendeti-shendeti/43685-ushqimi-ideal-per-foshnjat-qumeshti-i-gjirit.html?tmpl=component&print=1&page=) http://www.infoalbania.org/templates/Shendeti/images/pdf_button.png (http://www.infoalbania.org/shendeti/shendeti-shendeti/43685-ushqimi-ideal-per-foshnjat-qumeshti-i-gjirit.pdf)


http://www.infoalbania.org/images/stories/Lajme/qumeshti-gjirit.jpgQumeshti i gjirit eshte ushqimi ideal per foshnjat per gjashte muajt e pare te jetes. Ai kombinon tre themelet baze te nje ushqyerje te shendetshme –ushqim, shendet dhe kujdesje.
Gjiri i vetem permban gjithe lendet ushqimore, antitrupat, hormonet dhe faktoret e rritjes qe i nevojiten nje foshnjeje per t’u rritur dhe zhvilluar. Ai mbron foshnjat nga diarreja dhe infeksionet akute respiratore, otiti i mesem dhe dermatiti atopik, stimulon sistemin e tyre imunitar dhe pergjigjen ndaj vaksinimit dhe, sipas disa studimeve, ndihmon ne aftesite njohese dhe zhvillimin e sistemit nervor qendror.
Mbrojtja dhe nxitja e te ushqyerit me gji eshte pjese perberese e strategjise se Ministrise se Shendetesise per uljen e semundshmerise dhe vdekshmerise foshnjore si dhe arritjen e objektivave te zhvillimit te mijevjecarit. Te dhenat studimore tregojne qe ne Shqiperi, rreth 94.6 % e foshnjave ushqehen me gji ne tre ditet e para te jetes.

Rritja mendore
Qumeshti i gjirit eshte nje nder faktoret kryesor per rritjen mendore te femijeve.Eshte ende nje mister perberesi magjik por nuk ka asnje dyshim se ushqyerja me qumeshtin e gjirit i ben foshnjat me inteligjente.
Konfirmimi vjen nga Arkiva e Psikiatrise se Pergjithshme nga Michael Kramer i Universitetit McGill dhe ne te njejten kohe edhe nga spitali Pediatrik i Montrealit. Qumeshti i nenes u quajt si nje prekje e shenjte per te sapo lindurit, dhe jep nje efekt pozitiv edhe ne kohe te gjate ne shendetin e femijeve.
Sipas studiuesve per ta eshte ende mister perberesi kryesor i qumeshtit te gjirit qe jep efekte te tilla. Ata mendojne qe eshte nje tip i vecante yndyre ose edhe nje faktor i ndryshem qe ndihmon ne rritje qe ne qumeshtit e tjere nuk gjendet. Ne te njejten kohe psikologet mendojne se ky ingredient sekret zhvillohet ne momentin qe nena ushqen femijen e saj.

Qumeshti i gjirit dhe diabeti
Sipas nje studimi te ketyre diteve, ushqimi i foshnjeve me qumesht gjiri ndihmon jo vetem per mirerritjen e tyre, por edhe per pakesimin e rrezikut te diabetit tek nenat. Alison Kejp vazhdon te ushqeje me qumesht gjiri vajzen e saj, Sharlote qe kur ajo lindi 9 jave me pare. Alison thote se ka ne plan t’ia vazhdoje dhenien e qumeshtit te gjirit derisa te kete mundesi, ndoshta derisa vajza te behet 12 muajshe. Shkencetaret thone se nese ndodh keshtu, Alison ka te ngjare te pakesoje dukshem rrezikun e prekjes nga diabeti ne te ardhmen. Mjekja Alison Stuebe prane spitalit Brigham thote se gjate studimit u vu re qe ushqimi i foshnjeve me qumesht gjiri per nje vit ul 15 perqind rrezikun e prekjes nga diabeti tek nena. Ne studimim e kryer prane spitalit Brigham morren pjese 150 gra.
ipas studimit, nese nje nene ka dy femije dhe qe te dy i ushqen me qumesht gjiri derisa secili prej tyre te behet 1 vjec, kjo nene e ul me 30 perqind rrezikun e prekjes nga diabeti. Mbipesha trupore eshte nje nga shkaktaret e diabetit dhe shkencetaret mendojne se perdorimi i qumeshtit te gjirit parandalon mbi peshen trupore tek nenat, po te kihet parasysh se cdo nene perdor 500 kalori ne dite per te ushqyer femijen e saj me qumesht gjiri, energji kjo e barabarte me ate qe njeriu harxhon kur vrapon 7-8 kilometra ne dite.

Perdorimi i formules foshnjore
Perqindja e perdorimit te formulave foshnjore mbetet e ulet, (15%) e femijeve 0-1 vjec, kryesisht per shkak te kostos se larte te tyre per buxhetin e familjeve shqiptare dhe tradites se ushqyerjes me qumesht lope.

Probleme:
Niveli akoma i ulet i ushqyerjes ekskluzive me gji.
Futja e hershme e panevojshme e shtesave.
Zhvendosja e qumeshtit te gjirit.
Perdorimi i qumeshtit te lopes, fillimi i hershem i qumeshtit te lopes te paholluar, qe favorizon kequshqyerjen dhe anemine.
Perdorimi i ushqyerjes me shishe me biberon.

Marre nga "Info Albania.org"

Nosh
09-10-2012, 18:22
10 keshilla per te mbajtur nje fytyre te paster



http://www.infoalbania.org/templates/Shendeti/images/emailButton.png (http://www.infoalbania.org/component/mailto/?tmpl=component&link=aHR0cDovL3d3dy5pbmZvYWxiYW5pYS5vcmcvc2hlbmRld Gkvc2hlbmRldGkta2VzaGlsbGEvNDA5MjYtMTAta2VzaGlsbGE tcGVyLXRlLW1iYWp0dXItbmplLWZ5dHlyZS10ZS1wYXN0ZXIua HRtbA%3D%3D) http://www.infoalbania.org/templates/Shendeti/images/printButton.png (http://www.infoalbania.org/shendeti/shendeti-keshilla/40926-10-keshilla-per-te-mbajtur-nje-fytyre-te-paster.html?tmpl=component&print=1&page=) http://www.infoalbania.org/templates/Shendeti/images/pdf_button.png (http://www.infoalbania.org/shendeti/shendeti-keshilla/40926-10-keshilla-per-te-mbajtur-nje-fytyre-te-paster.pdf)


http://www.infoalbania.org/images/stories/Lajme/fytyre-paster.pngQe te kujdesen per fytyren femrat duhet te ndjekin disa keshilla qe japin specialistet. Nuk mjafton vetem larja dhe pastrimi ne fund te dites. Qe te shihni rezultate duhet ta filloni qe nga mengjesi, duke mos e lare fytyren me uje dhe sapun, por me produkte si qumeshti lares, i cili e ndihmon lekuren pa qene nevoja te irritohet apo te thahet.

Pas aplikimit te qumeshtit eshte mire qe shpelarja te behet me uje te fresket, i cili tonifikon indet. Ne fund eshte mire te aplikoni kremin hidratues.

Ne mbremje mos harroni te perdorni te njejtat produkte, por duke zevendesuar kremin hidratues me nje serum dhe duke e masazhuar ate. Dy here ne jave eshte mire te aplikoni produkte eksfoliante (me kokrriza), efikase ne pastrimin e thelle te lekures, duke e ndjekur me pas me nje maske te pershtatshme per tipin tuaj te lekures. Keshtu do te arrini te keni nje baze perfekte per makijazh, me fytyre te paster dhe pa probleme, ashtu si cdo femer e deshiron.

Disa keshilla per nje fytyre perfekte. Nuk mjafton thjesht t’i lexoni, duhet t’i zbatoni...Behen lehtesisht ne kushtet e shtepise:

1. Kremin e fytyres vendoseni te pakten 15 minuta pas larjes, sepse shtresa e kremit ne fytyre te lagur e prish termorregullimin natyral.

2. Kur beni piling ne fytyre, asnjehere mos e kapni lekuren rreth syve. Ne ate zone lekura eshte me e holle dhe pilingu ndikon ne hollimin e metejshem.

3. Ajri i thate ose temperatura e ulet nuk ndikojne mire ne lekuren tuaj. Duhet te perdorni serume, qe depertojne ne shtresat me te thella. Ne kete menyre, fytyra njekohesisht ushqehet dhe hidratohet.

4. Ne mengjes, kurdo qe te zgjoheni, mbusheni qafen dhe fytyren me akull. Kjo do ta freskoje lekuren.

5. Nese keni probleme me pjesen rreth syve, edhe per kete ka nje zgjidhje. Vendosni dy luge te vogla te metalit dhe lerini pese minuta. Pas disa sekondave do te dukeni te fresket.

6. Maskat me efikase per kujdesin e fytyres jane ato me baze mjalti dhe vaj ulliri. Mund t’i perzieni dy perberje me sasi te njejta ose t’i perdorni vec e vec. Mbani parasysh qe secilen prej tyre ta aplikoni ne fytyren e pastruar paraprakisht, dhe mos t’i mbani me shume se 15 minuta. Do te ndjeni nje ndryshim te menjehershem.

7. Femrave mbi 25 vjec u nevojitet masazh i perditshem i fytyres. Pese minuta ne dite, me kujdes shtypeni fytyren me majat e gishtave. Kjo do te permiresoje qarkullimin dhe do te jete parandalim i shkelqyeshem ne krijimin e rrudhave.

8. Beni kujdes ne perzgjedhjen e produkteve te kozmetikes. Zgjidhni ato qe permbajne vitamine E. Vitamina E eshte antioksidues i forte, qe i pershtatet cdo tipi te lekures dhe eshte e shkelqyeshme ne luften kunder plakjes.

9. Heqja e qimeve te vetullave me piskatore shkakton pickim te dhimbshem. Per nje dhimbje me te vogel, veproni ne kete menyre: Lyejeni vendin qe duhet ta trajtoni me krem, lereni te veproje pak, pastaj fshijeni tepricen qe te mos ju rreshqase piskatorja. Opsioni i dyte eshte aplikimi i akullit. Pas ketij procesi jeni te gatshme per heqjen me pak te dhimbshme te vetullave.

10. Te gjitha maskat e fytyres veprojne me intensivisht nese para vendosjes se tyre beni trajtim me avull. Nese keni fytyre te bute dhe te ndjeshme, mjafton te vini disa kompresa te nxehta.

Marre nga "Info Albania.org"

Nosh
09-10-2012, 18:24
Uthulla e molles e dobishme per shume gjera



http://www.infoalbania.org/images/stories/Lajme/uthulla-molles.jpg
E lavderuar me mijera vite, lengu i fermetuar i njohur si uthull eshte zbuluar rastesisht kur prodhimet si vera, birra dhe rakia e molles jane prishur dhe thartuar. Eshte melmese e pashmangshme per sallata, ndersa gjate pergatitjes se turshive sherben si mjet per konservimin e shitjes se thret.

Por a keni ditur qe uthulla, vecanerisht ajo e bardha e alkolit dhe e molles mund te perdoret per shume qellime te tjera ne shtepi, per kujdesin e pamjes, mjekesi, madje edhe ne hortikulture.
Nese nuk e keni ditur kjo liste e gjateprej 15 pikash do t'ju vertetoje qe eshte keshtu. Jemi te sigurt qe cdo kush do te gjeje dicka te dobishme dhe kur ju themi qe secila nga aplikimet e numeruara eshte e pranueshme ekologjikisht dhe madje edhe mund te kurseni, uthulla do te behet aleati juaj me i mire

1-Rigjeneron floket
ndoshta tingellon e pazakonshme, por uthulla e molles eshte regjeneruesi me i mire natyral i flokeve. Pervec kesaj, heq shtresen e yndyrshme nga rrenja dhe riperterin majat. Ne nje gote uje shtoni gjysme luge uthull, ndersa sipas deshires disa pika vaj eterik. Aplikojeni ne floke dhe shperlajeni. Pasi te thahen floket, aroma e uthulles do te zhduket.

2-Largon njollat e djersitjes
Njollat e shemtuara te djersitjes nen sqetull mund te prishin bluzen e ndjeshme. Dhe nese perdorni antidjerse ne baze te aluminit, njollat do te shfaqen edhe me heret duke iu falenderuar reagimit te aluminit dhe kripes ne djerse. Para larjes sperkatni me uthull te bardhe neper njolla te cilat do te zhduken pas larjes.

3-Zbut pelhuren
Hidhni nje gjysme filxhani uthull te bardhe ne makinen e rrobave dhe do te keni efektin si te zbutesit. Rrobat do te jen te buta, ndersa ngjyra nuk do te zbehet. Pervec kesaj, uthulla do te largoje mbetjet e detergjentit nga rrobat qe i lani, por edhe ne lavatrice.
4-Sheron fytin e ftohur dhe lemzen
Gotes me uje te ngrohte i shtoni nje luge uthull molle dhe gargarisni. Mjalti kete perzierje do ta beje edhe me efikase dhe sjhume te shijshme. Nuk eshte teresisht e qarte sepse uthulla ndalon lemzen, por shume njerez jane te sigurt per kete gje. prandaj, kur t'ju zere heren e ardhshme provojeni edhe ju.

5-Lehteson dhimbjet ne muskuj
Uthulla e molles dekompozon acidin qumeshtor, i cili grumbullohet ne muskuj pas ushtrimeve dhe i cili shkakton dhimbje ne muskuj. Perzieni disa luge uthull ne nje filxhan uji, zhytni nje lecke apo cope materiali ne uthull dhe mbajeni ne vendet e dhimbshme per 20 minuta.

6-Sheron infeksionet kerpudhore
Edhe uthullen e alkolit edhe ate te molles mund ta vini ne pjesen e trupit te prekur me kerpudha, qofte nese behet fjale per zbokth, kemben atletike apo kerpudhat ne thonjte e kembes. Nese keni kerpudha ne ne kembe, cdo dite mbajini 30 minuta ne tretjen me uthull dhe uje, ne raportin 1 me 5.

7-Freskon ajrin dhe largon aromat e pakendshme
Pavaresisht a behet fjale per eren e tymit, kafsheve shtepiake apo pluhurit, uthulla edhe ketu ndihmon. Sperkateni neper hapesire dhe acidi i uthulles do te absorboje aromat e pakendshme. Mund ta perdorni edhe per fshirjen e siperfaqeve qe duhen te freskohen, ndersa shume e dobishme eshte edhe per pastrimin e eneve ne te cilat mbani ushqimin, respektivisht e merrni dreken ne pune i cili pas nje kohe pas pergatitjes merr nje arome pak te pakendshme. Fshijeni me nje lecke te zhytur ne uthull te alkolit dhe nese eshte e nevojshme leckem mund ta lini ne ene disa ore per ta larguar eren.

8-Zbut dhe vret bakteret ne mish
Nese deshironi qe mishi te jete ne menyre te konsiderueshme me i bute, marinojeni gjate nates ne uthull molle. Ne kete menyre do te vrisni edhe bakteret ndersa supozohet qe vret edhe te rrezikshmen escherima coli.
9-Largon buburrecat
Keto insekte te merzitshme nuk jane adhurues te uthulles, prandaj neper vendet ku i kenipare sperkatni me perzierjen e uthulles se alkoolit me uje, me raport te barabarte. Uthulla po ashtu largon gjurmet aromatike qe lene buburrecat per t'ua zbuluar gjurmet e ushqimit buburrecave te tjere.

10- U zgjat jeten luleve te prera
Qe lulet ne vazon tuaj te jetojne me gjate, ne uje shtoni dy deri ne kater luge te uthulles se bardhe.

11-Eliminon barishtet e keqija
Harroni herbicidet e shtrenjta te mbushura me perberes toksik, per eleminimin e barishteve te keqija mjafton edhe uthulla e zakonshme, ndersa me efikase do te jete ajo e dedikuar per perdorim ne hortikulture e cila permban 25 % te acidit acetik.

12-Largon ndryshkun dhe gurezit e vegjel
Acidi acetik largon ndryshkun nga objektet e vogla metalike sic jane rrathet, kapeset, vidhat, gozhdet etj. I vendosni ne nje tenxhere me uthull te nxehte ne vale dhe pastaj shperlajeni me uje qe uthulla te mos demtoje metalin. Eshte aleate edhe ne largimin e grumbujve te gureve dhe kalciumit nga uji i forte. Mund ta pastroni aparatin per kafe, makinen e neve dhe nese koken e dushit e zhytni per disa minuta ne uthull te nxehte, por jo vale ajo do te shkelqeje si ere.

13-Pastron xhamin, plastiken, kromin dhe dyshemene
Tretja e ujit dhe uthulles se bardhe do te largoje papastertine nga raftet dhe muret e frigoriferit dhe aromene ushqimit te prishur. Uthulla e forte do te largoje njollat kokeforta nga siperfaqet e xhamit, ndersa lavamani juaj i porcelanit po ashtu do te shkelqeje perseri. Per pastrimin e kromit pergatitni nje perzierje te uthulles me pak sode bikarboni, ndersa dyshemen lajeni me perzjerien e 1/3 e uthulles se alkoli, 1/3 alkolit mjekesor, 1/3 uje dhe tri pika te preparatit per larjen e eneve. Uthullen mos e perdorni ne mermer dhe granit.

Marre nga "Info Albania.org"

Nosh
09-10-2012, 18:25
Disa masa per te ndaluar zgjerimin e venave



http://www.infoalbania.org/images/stories/Lajme/venat-zgjerim.jpg
Masat preventive nuk ka kuptim te zbatohen vetem per nje kohe te caktuar, por vazhdimisht, sepse eshte e vetmja menyre qe mundeson mbrojtjen e shendetit te kembeve.

Edhe pse me masa preventive nuk mund te eliminohen te gjithe shkaktaret kryesore te cilet shkaktojne kete semundje, si p.sh. te predispozitat gjenetike megjithate mund te ndikohet – qofte me pengimin, zbutjen e pasojave, nderprerjen apo ngadalesimin e zhvillimit te semundjes.

Masat:
Me shume ecje
Ecja eshte shume e rendesishme. Aktiviteti fizik eshte menyra me e thjeshte me te cilin nxitet qarkullimi i gjakut drejt zemres dhe eliminon rrezikun e nderprerjes se gjakut.

Corapet elastike
Bartja e corapeve elastike sherben si mase preventive, por edhe si terapi per venat e zgjeruara, ne rastet kur intervenimi kirurgjik nuk eshte i domosdoshem.

Ushqim te mjaftueshem
Edhe ushqimi eshte shume me rendesi ne preventiven e venave te zgjeruara. Ushqimi qe tretet lehte dhe i shendoshe ndihmon ne shmangien e peshes se tepert, e cila eshte shkaktare e shpeshte e zgjerimit te venave. Pra, eshte me rendesi, qe te kufizohet futja e sheqerit dhe e yndyres ne organizem (posacerisht me prejardhje shtazore) dhe ushqimin e perditshem duhet pasuruar me ushqim penjezor i cili ndihmon tretjen.

Barnat natyrale
Kunder enjtjes se kembeve mund te ndihmojne disa bime: geshtenjat e egra, boronica, hardhia e rrushit te kuq, e disa bime te tjera. Ekzistojne te dhena qe perberesit e atyre bimeve forcojne muret e eneve te gjakut dhe te kapilareve.

Shmanguni dushit me uje te nxehte
Nxehtesia e madhe eshte armik i venave: shmanguni dushit me uje te nxehte. Uji gjithmone duhet te jete i vaket, assesi i nxehte. Do te ishte mire qe pas dushit nje kohe te shkurter kembet t’i lani me uje te ftohte, duke u bere masazh nga poshte – lart, nga nyja e kembes ne drejtim te kerdhokullave.

Marre nga "Info Albania.org"

Nosh
09-10-2012, 18:27
Shtate ore gjume per nje memorie te mire



http://www.infoalbania.org/images/stories/Lajme/gjum3.jpg

Personat te cilet zakonisht flene pese ose me pak ore gjate nates, kane rezultate me te keqija ne testet e memories.


Dikush ka qejf te fleje, dikush nuk pelqen te fleje gjate, por sic ka treguar hulumtimi i ri i kryer ne Brigham and Women’s Hospital te Bostonit, personat te cilet kane fjetur pese ose me pak ore ne dite kane pasur kujtesen si te anketuarit e moshes me te vjeter.

Rezultatet me te mira i kane arritur te anketuarit te cilet kane fjetur mesatarisht shtate deri tete ore gjate nates, ndersa hulumtimet e mehershme tashme kane treguar qe mungesa e gjumit eshte problematike, sepse njerezit e tille kane rrezik shume me te madh per te fituar semundje te zemres ose diabet.

Eshte interesante qe as ata qe kane fjetur me gjate se tete ore nuk kane pasur rezultatet me te mira, por edhe ata kane pasur rezultatet njesoj te keqija.

Do te thote, gjumi nuk eshte i rendesishem vetem si beauty sleep, por mund te deshmohet edhe lidhja e drejtperdrejte ne mes punes kualitative te trurit dhe kohezgjatjes se gjumit te nates.


Marre nga "Info Albania.org"

Nosh
11-10-2012, 16:30
Dieta qė na mbron nga tumoret
http://images.botasot.info/uploads/largea_dieta1349884807.jpg
Dieta pėr reduktimin e rrezikut pėr t’u prekur nga tumoret sipas “American Cancer Society”. Kjo dietė ėshtė linjė me atė tė sugjeruar nga mjekėt pėr parandalimin e sėmundjeve kardiovaskulare, diabetit dhe nė pėrgjithėsi regjimit pėr njė shėndet mė tė mirė
Konfirmimet dhe dyshimet e studimeve tė fundit

Ka vite qė pėrsėritim se njė dietė e shėndetshme dhe aktiviteti i duhur fizik na mbrojnė nga shumė lloje tumoresh. Por me kalimin e kohės, kėshillat e marra dhe sugjerimet nga studimet e shumta, njėra mė kontradiktore se tjetra, mė shumė na kanė ngatėrruar se sa na kanė qartėsuar. Pėr tė bėrė diferencėn na ndihmon guida e
“American Cancer Society”, e publikuar kohėt e fundit nė “Cancer Journal for Clinicians”. Nė kėtė publikim, ekspertėt pas njė pune pėrmbledhėse tė literaturės shkencore u pėrgjigjen edhe pyetjeve mė tė shpeshta pėr ushqimet, pijet, substancat apo regjimet ushqimore mbi tė cilat kemi pasur shumė dyshime nė kėto vite: pėr shembull ushqimet bio apo pijet e gazuara.
Udhėzimet
Aktualisht nė guidėn amerikane janė edhe rekomandimet e pėrgjithshme, mes tė cilave: ndjekja e njė diete tė shėndetshme qė bazohet te perimet, tė zgjedhėsh drithėra jo tė pėrpunuara, konsumimi i mishit tė kuq dhe aktiviteti fizik. Pėr t’i bėrė mė praktike kėto kėshilla, ekspertėt janė bazuar shumė te numrat. Duke filluar nga 50-100k/kal nė ditė, nė mėnyrė qė tė parandalohet shtimi nė peshė. Mbajtja e njė peshe trupore tė shėndetshme, ėshtė njė nga mjetet mė tė rėndėsishme pėr tė reduktuar rrezikun e tumoreve. Tė paktėn 150 minuta nė javė duhet t’i kushtoheni aktivitetit fizik me intensitet tė moderuar pėr ēdo tė rritur me peshė normale. Akoma shifra tė rėndėsishme: 5 porcione frutash dhe perimesh nė ditė janė gjithashtu tė rėndėsishme pėr reduktimin e tumoreve.
Ēfarė tė pimė?

Dy gota me madhėsi mesatare maksimumi pėr burrat dhe njė pėr gratė janė njėsitė e lejuara pėr pijet alkoolike sipas mjekėve. Limiti i sugjeruar merr parasysh efektet pozitive nė sistemin kardiovaskular, si pasojė e konsumit tė ulėt tė alkoolit, sepse nėse do tė ishte vetėm pėr parandalimin e tumoreve, do tė ishte mė mirė tė mos futej alkool nė gojė. Kėto janė vetėm rekomandimet e pėrgjithshme, po nė guidė pėrmenden edhe faktorė qė lidhen me dietėn dhe aktivitetin fizik, tė lidhura sa mė fort me rrezikun pėr disa lloje tumoresh dhe qė mund tė kenė njė domethėnie mė tė madhe, sidomos pėr ata qė kanė njė lloj familjariteti me kėto lloj sėmundjesh. Mes kėtyre kėshillave mė specifike, pėrveē kontrollit tė peshės, njė aktiviteti fizik tė pėrshtatshėm dhe njė konsumi tė mirė tė frutave dhe perimeve gjenden edhe kėshilla mė pak tė njohura nga tė gjithė ne. Pėr shembull, pėr tė reduktuar rrezikun e tumoreve tė prostatės (tumori mė i pėrhapur mes meshkujve) shtohet nė veēanti edhe kufizimi i kalciumit dhe fakti qė tė mos kalohet me ushqime dhe pije sasia e rekomanduar pėr kėtė element. Pėr tė reduktuar rrezikun e tumorit tė gjirit (mė i shpeshti mes tumoreve qė prekin femrat) i jepet shumė rėndėsi edhe reduktimit tė pijeve alkoolike. Po ashtu duhet thėnė se faktori mė i rėndėsishėm duket se ėshtė konsumi i pėrgjithshėm i alkoolit dhe jo lloji i pijes alkoolike qė konsumohet.
Mishi i kuq

Pėr tė reduktuar rrezikun e tumoreve nė zorrėn e trashė, theksi vihet mbi tė gjitha te rėndėsia pėr tė kufizuar konsumin e mishit tė kuq tė pėrpunuar dhe alkoolit, te zgjedhja e drithėrave integrale, tė mos zbresėsh nėn nivelin e rekomanduar tė kalciumit dhe tė sigurosh nivele tė mjaftueshme tė vitaminės D. Pėr tė reduktuar rrezikun e tumorit nė stomak, nėnvizohet nė veēanti zvogėlimi i konsumit tė kripės, turshive dhe mishrave tė pėrpunuar, ndėrsa pėr tė ulur rrezikun e prekjes nga kanceri nė ezofag, nė veēanti rekomandohet kufizimi i alkoolit (dhe aq mė tepėr i duhanit) dhe ushqimeve tepėr tė nxehta. “Nė ēdo rast, edhe pse dieta pėr reduktimin e rrezikut pėr t’u prekur nga tumoret ėshtė nė njė linjė me atė tė sugjeruar pėr parandalimin e sėmundjeve kardiovaskulare, diabetit dhe nė pėrgjithėsi pėr njė shėndet mė tė mirė, e rėndėsishme ėshtė tė mos vendosim se ēfarė duam tė parandalojmė, por ēfarė duhet tė bėjmė pėr tė pėrmirėsuar stilin tonė tė jetesės”, tregojnė mjekėt.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
11-10-2012, 16:31
Keni nevojė pėr sheqer? Ju ndihmojnė arrat
http://images.botasot.info/uploads/largea_arra1349884666.jpg
Efekti pastrues i arrave, me tinkturėn e ēikoreve dhe disa esenca lulesh, pastrojnė trupin nga mbeturinat, duke eliminuar nė kėtė mėnyrė edhe dėshirėn pėr tė ngrėnė gjėra tė ėmbla
Kujdes me shtesat, nxisin oreksin!

Nuk ėshtė vetėm faji ynė qė nuk dimė t’u themi “JO” disa ushqimeve tė veēanta (sidomos atyre me shumė kalori, plot yndyrė dhe sheqer). Kėtė gjė e thekson edhe David Kessler, profesor nė Universitetin e Harvardit dhe ish-pėrfaqėsues i “Food and Drug Administration” nė SHBA, qė nė njė libėr sesi industria ushqimore dekadat e fundit po i kushton shumė kohė dhe po shpenzon shumė para nė kėrkimin e pėrmirėsimit tė shijes dhe konsistencės tė produkteve tė tavolinės pėr tė rritur konsumin e popullsisė. Ky qėllim ėshtė ndjekur duke shmangur shtesat kimike nė ushqime, (si aromat, ngjyruesit, xhelifikuesit etj.) por edhe yndyrnat, kripėn dhe sheqernat. Nė kėtė mėnyrė, ushqimet industriale kanė mė shumė kalori dhe janė mė pak tė shėndetshme. Por jo vetėm kaq: ushqimet kaq tė “manipuluara” veprojnė mbi receptorė tė ndryshėm nervorė (tė njėjtėt qė nxiten kur pas pirjes sė shtesave) duke shkaktuar tek ata qė i konsumojnė njė lloj forme varėsie.
Ēfarė duhet tė bėni nė praktikė?

Si mund tė mbrohemi? Edhe njė herė na vjen nė ndihmė natyra, pėrmes ngjyrave, lėngjeve dhe luleve qė kanė fuqinė pėr tė prerė oreksin e karbohidrateve dhe sheqernave.
Kėshtu, hapi i parė qė duhet tė bėni ėshtė tė pastroni organizmin nga ushqimet e pasura me yndyrna dhe sheqerna, qė keni krijuar varėsi. Merrni pėr 20 muaj rresht 20 pika tinkture ēikore tė tretur nė pak ujė, 2 herė nė ditė dhe 40 pika glicerinė arre tė tretura nė pak ujė, njė herė nė ditė. Lulet “Bach” ju ndihmojnė tė pastroheni si nė planin psikologjik ashtu edhe atė fizik. Merrni dy pika nga esenca e lulemustakės dhe lule ēikorja. Shtojani nė enė tė mbushur me 30 ml ujė mineral. Lėreni nė qetėsi pėr 30 minuta dhe pastaj mund ta konsumoni sa herė tė keni etje. Me tri arra nė ditė shpėtoni linjat
Konsumi i arrave ndihmon pėr tė zvogėluar faktorėt e rrezikut kardiovaskular; arrat pėrmbajnė yndyrna “tė mira” “buoni” (mono dhe polisature) nė sasi tė lartė, qė ulin nivelet e kolesterolit LDL (atij tė keq). Pėrveē tė tjerash arrat pėrmbajnė vitaminė E, si dhe antioksidantė tė fuqishėm si magnezi, qė merr pjesė nė rregullimin e presionit tė gjakut, dhe argjininė, njė aminoacid qė favorizon zgjerimin e enėve tė gjakut dhe zvogėlon inflamacionet e arterieve, me efekte tė dobishme nė qarkullimin e gjakut dhe mbeturinave qė duke u grumbulluar favorizojnė mbipeshėn.
Njė studim spanjoll i publikuar kohėt e fundit tek “Archives of Internal Medicine”, ndėr tė tjera ka vlerėsuar efektin e arrave mbi cilėsinė dhe sasinė e lipideve nė gjak. Pėrfundimet treguan se konsumimi i pėrditshėm i arrave (3-4 kokrra nė ditė) mund tė zvogėlojė nivelet e kolesterolit tė keq LDL mbi 7%.
I konsumoni me meze ose shtojani sallatės

- Arrat kanė shumė kalori, prandaj duhen ngrėnė me kujdes. Nėse ju pėlqejnė mund t’i konsumoni ato me meze: 3-4 kokrra paradite ose pasdite duke i kombinuar me kos japin shumė energji dhe kanė efekte hipokolesterolizante.
- Mund t’ia shtoni sallatės disa thelpinj arra dhe ndonjė fetė mollė pėr ta bėrė mė tė shijshme: ju ngopin shpejt dhe janė tė pasura me fibra kundėr kapsllėkut dhe kundėr celulitit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
11-10-2012, 16:32
Njė mollė nė ditė pėr tė luftuar kolesterolin
http://images.botasot.info/uploads/largea_apple1349884532.jpg
Mjafton tė konsumosh vetėm njė mollė nė ditė pėr 4 javė rresht pėr tė reduktuar me 40 pėr qind nivelin e kolesterolit tė keq nė gjak (LDL) qė vendos nė rrezik zemrėn dhe arteriet. Tė paktėn kėshtu tregon njė studim i bėrė nga njė grup shkencėtarėsh amerikanė
Mjafton tė konsumosh vetėm njė mollė nė ditė pėr 4 javė rresht pėr tė reduktuar me 40 pėr qind nivelin e kolesterolit tė keq nė gjak (LDL) qė vendos nė rrezik zemrėn dhe arteriet. Tė paktėn kėshtu tregon njė studim i bėrė nga njė grup shkencėtarėsh tė drejtuar nga Robert Di Silvestro nė universitetin shtetėror tė Ohajos, i publikuar nė “Journal of Functional Foods”. Sipas studimit efektet pozitive tė njė molle tė freskėt janė edhe mė tė mėdha krahasuar me ato nga marrja e antioksiduesve pėrmes integratorėve ushqimorė. Nė tė vėrtetė, efekti i mollėve ndėrmjetėsohet pikėrisht nga polifenolet, antioksidantė me tė cilėt kjo frutė ėshtė shumė e pasur. Lėkura e mollės ėshtė e pasur me polifenole. Tashmė gjithnjė e mė shumė studime po tregojnė aftėsinė qė kanė kėto molekula pėr tė bashkėvepruar me aktivitetin e sistemit imunitar. Kėto molekula janė shumė tė rėndėsishme dhe prania e tyre nė gjak luan njė rol kyē nė sistemin imunitar, i cili ėshtė i aftė t’i luftojė mė mirė sėmundjet ose substancat e huaja.
“Kur kolesteroli LDL oksidohet merr njė formė qė i hap dritėn jeshile arteriosklerozės. Mendojmė se polifenolet janė pėrgjegjėse pėr efektin e mollėve”, shpjegon Di Silvestro. Pėr kėtė arsye kėrkuesit izoluan polifenolet dhe vlerėsuan efektin e marrjes sė njė sasie ekstrakti tė krahasueshme me ato tė pranishme te njė mollė. “Ekstrakti i polifenoleve prodhoi njė efekt tė ngjashėm, por jo aq tė fortė sa i ai i mollėve. Kjo mund tė lidhet me faktin se molla pėrmban elemente tė tjera qė mund tė kontribuojnė ndaj faktit qė nė disa raste, pėrfshi dhe kėto, pėrthithen mė mirė kur konsumohen nė formė ushqimi”. I njėjti kėrkues saktėson se kėto rezultate nuk duan tė tregojnė se tė marrėsh ekstrakte ėshtė gjithmonė e kotė. Nė fakt, suplementet mund tė jenė efikase nėse merren nė doza mė tė mėdha nė krahasim me ato tė pėrdorura nė studim dhe mund tė jenė njė alternativė e vlefshme pėr frutėn pėr ata qė nuk hanė kurrė mollė.
Studimi
Grupi i kėrkuesve tė universitetit punoi me disa persona tė rritur, por tė shėndetshėm, tė cilėt u ndanė nė tre grupe. Grupi i parė konsumoi njė mollė nė ditė, i dyti njė kapsulė me polifenole, i treti ilaēe pėr reduktimin e kolesterolit. Pas katėr javėsh ushqyerje tė kontrolluar, vullnetarėve pasi iu morėn kampionė gjaku iu bėnė analiza. Pas kėsaj, shkencėtarėt vunė re qė grupi i parė (konsumatorė tė mollėve) kishin njė reduktim me rreth 40 pėr qind tė kolesterolit tė keq.
Molla ėshtė shumė e pasur me vitamina, acide organike dhe lėndė tė tjera materiale tė nevojshme pėr trupin e njeriut. Kėto pėrmbajtje e bėjnė atė mjaft tė vlefshme edhe pėr kurimin e njė sėrė sėmundjesh. Mund konsumohet si frutė e gjallė ose nė gjendje tė konservuar. Duhet ngrėnė gjithmonė me temperaturėn e mjedisit dhe pa i hequr lėkurėn. Molla ėshtė e pasur me lėndė tė ndryshme kimike. Nė rast se konsumohet e qėruar, do tė humbiste njė pjesė tė madhe tė vlerave tė saj ushqyese e kuruese. Sasia e vitaminės C nė lėkurėn e mollės ėshtė gjashtė herė mė e madhe se ajo qė ndodhet brenda saj. Molla jep efekte pozitive nė stomak dhe nė lėvizjen e zorrėve. Petkina qė pėrmban molla luan rolin e njė sfungjeri nė stomak. Acidet e mollės pengojnė zhvillimin e baktereve nė zorrė. Edhe pėr njerėzit e shėndetshėm ėshtė i kėshillueshėm pėrdorimi i mollėve.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
11-10-2012, 18:50
Njė filxhan kafe nė mėngjes largon dhimbjet nė qafė http://dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/f1_10kafja-qafa-jpg1349853319-300x175.jpg (http://dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/f1_10kafja-qafa-jpg1349853319.jpg)
Njė filxhan kafe nė mėngjes do tė mund tė ndihmonte miliona tė punėsuar pėr tė shmangur dhimbjen tė cilėn e shkakton qėndrimi prej disa orėsh ulur para kompjuterit, kanė treguar rezultatet e hulumtimit tė ri. Hulumtuesit kanė zbuluar qė vullnetarėt tė cilėt pa dėrprerje kanė punuar nė kompjuter 90 minuta kanė pasur shumė mė pak dhimbje nė qafė, duar dhe nyja nėse para shkuarjes nė punė kanė pirė njė filxhan kafe.
Gjatė hulumtimit tė gjithė punėtorėt kanė pasur probleme me dhimbjet e shkaktuara nga puna, por grupi i cili ka konsumuar kafe para shkuarjes nė punė ka shfaqur intensitet shumė mė tė vogėl tė dhimbjes – transmeton Koha.
Zbulimi qė madje dhe doza e vogėl e kafeinės mund tė ketė ndikim tė madh nė reduktimin e dhimbjes tė shkaktuar nga puna, ėshtė rezultat i punės sė shkencėtarėve nga Universiteti i Oslos.
Kafeina tashmė gjendet nė disa ilaēe kundėr dhimbjeve, siē janė aspirina dhe paracetamoli.
Hulumtimi sugjeron qė kafeina stimulon disa receptorė tė caktuar nė trup qė janė pėrgjegjės pėr bllokimin e efektit tė dhimbjes.
Deri tani tashmė ėshtė dėshmuar qė kafeja mbron nga kanceri i mėlēisė, nga Alzheimeri dhe madje edhe nga sulmet nė tru. /

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
11-10-2012, 18:51
Domatet ulin rrezikun e goditjes nė tru http://dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/Tomatoes-300x238.jpg (http://dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/Tomatoes-1024x815.jpg)
Njė dietė e pasur me domate mund tė ulė rrezikun e goditjeve nė tru, sipas njė studimi tė kryer nga disa shkencėtarė nė Finlandė. Ata po studionin impaktin e likopenit, i cili gjendet me shumice tek domatja dhe ėshtė njė element natyral me veti shumė tė forta antioksiduese. Njė studim u pėrfshinė 1031 burra pėr 12 vjet dhe rezultoi se ata qė kishin sasi mė tė madhe likopeni nė gjak, ishin mė pak tė rrezikuar nga goditjet nė tru. Tani ajo qė duhet tė zbulojnė ėshtė se pse likopeni, qė gjendet po ashtu te specat e bostani, ka kėtė efekt. Studimi thotė se nga 258 burra qė kishin nivel tė ulėt likopeni nė gjak, 25 pėsuan goditje nė tru, ndėrsa nė 259 burra qė kishin nivel tė lartė, numri I atyre qė pėsoi goditje ishte 11.
Kjo do tė thotė se njė dietė e pasur me likopen ul me 55 pėr qind rrezikun e goditjeve. Dr. Jouni Karppi nga Universiteti i Eastern Finland nė Kuopio thotė se zbulimet u shtohen studimeve tė tjera nė tė shkuarėn, sipas tė cilave konsumi i madh i perimeve dhe frutave ulte rrezikun e goditjeve nė tru. Rekomandojmė qė njerėzit tė hanė 5 herė nė ditė fruta e perime – thotė ai.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
11-10-2012, 18:52
Uthulla e mollės dhe vajrat eterike ndihmojnė sinuset















http://www.lajmeshqip.com/wp-content/themes/lajmeshqip/images/icons/20/kapsit.gif (http://www.kapsit.com/add_story.php?story_url=http%3A%2F%2Fwww.lajmeshqi p.com%2Flifestyle%2Futhulla-e-molles-dhe-vajrat-eterike-ndihmojne-sinuset)










http://www.lajmeshqip.com/wp-content/uploads/2012/10/essential-oils.jpg



(http://www.lajmeshqip.com/wp-content/uploads/2012/10/essential-oils.jpg)
(http://www.lajmeshqip.com/wp-content/uploads/2012/10/apple-cider-vinegar.jpg)







Nju-Jork – Mėnyra mė e thjeshtė pėr tė lehtėsuar inflamacionin e sinuseve ėshtė inhalimi i avullit tė ujit dhe vajit, uthulla e mollės ėshtė e shkėlqyeshme si preventivė, ndėrsa lagėshtuesit e ajrit do tė parandalojnė kthimin e infeksionit.
Shumica e antibiotikėve kanė efekt shumė tė vogėl nė qetėsimin e simptomave tė inflamacionit tė sinuseve, sėmundjes posaēėrisht tė shpeshtė nė periudhėn e vjeshtės dhe dimrit, ka treguar studimi i mėhershėm i shoqatės mjekėsore amerikane. E para gjė qė duhet tė bėni ėshtė tė identifikoni shkaqet e problemeve tuaja me sinuset. Shkaku mund tė jetė bakterial ose inflamacion virusal, por edhe alergji.
Uthulla e mollės ėshtė njė nga aleatėt mė tė njohur nė luftėn me inflamacionin e sinuseve, ndėrsa mund tė pėrdoret edhe para se tė ndodhė infeksioni, si edhe tek riniti alergjik. Mė sė shpeshti pėrzihen dy lugė tė ēajit tė uthullės sė mollės me dy decilitra ujė dhe pihen sapo tė zgjoheni nga gjumi, por nė rastin e infeksionit mė tė rėndė mund tė pihet edhe disa herė nė ditė.
Uthulla do tė stimulojė pastrimin e sinuseve, pėr ē’arsye sekrecioni do tė ndryshojė ngjyrėn dhe dendėsinė, qė tė mund tė dalė mė lehtė. Uthullėn e mollės mund ta vendosni edhe nė sprejet pėr hundė, tė cilėt pėrzihen me ujin nė raport 1:10. Po ashtu, nė sezonin e infeksioneve tė sinuseve, pėrdorni mė shpesh uthullėn e mollės nė pėrgatitje tė shujtave si mėnyrė e shkėlqyeshme preventive.

Marre nga "LajmeShqip.com"

Nosh
13-10-2012, 22:07
Reēipetat qė sinjalizojnė tumorin
http://images.botasot.info/uploads/largea_bra1350136823.jpg
Ēdo vit, mbi njė milionė femra nė tė gjithė botėn preken nga tumoret e gjirit, ndėrsa 400 mijė prej tyre vdesin.
Kontrolle tė vazhdueshme rekomandohen pėr tė pėrmirėsuar shanset e mbijetesės, por tashmė mund tė jetė njė lloj i ri recipetash, ai qė mund t’u shpėtojė jetėn qindra mijėra grave.
Nėpėrmjet njė teknologjie tė pėrparuar, njė kompani mjekėsore ėshtė duke zhvilluar njė lloj reēipetash, tė pajisura me sensorė nė gjendje qė tė zbulojnė qė nė fazat e hershme njė tumor.
Aktualisht, produkti ėshtė nė testim dhe ai ka dhėnė rezultate tė mira, nė sinjalizimin e femrave kur masat tumorale zhvillohen nė brendėsi tė trupit tė tyre.
Nėse edhe testimet e fundit do tė rezultojnė tė suksesshme, atėherė produkti i shumėpritur do tė dalė nė treg nė vitet 2013.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
13-10-2012, 22:11
Pijet e gazuara, kėrcėnim pėr sėmundjet e zemrės!















http://www.lajmeshqip.com/wp-content/themes/lajmeshqip/images/icons/20/kapsit.gif (http://www.kapsit.com/add_story.php?story_url=http%3A%2F%2Fwww.lajmeshqi p.com%2Flifestyle%2Fpijet-e-gazuara-kercenim-per-semundjet-e-zemres)










http://www.lajmeshqip.com/wp-content/uploads/2012/10/pije.jpg (http://www.lajmeshqip.com/wp-content/uploads/2012/10/pije.jpg)





Boston – Personat tė cilėt gjatė ditės tė paktėn konsumojnė njė lėng tė gazuar dietal, janė nė tė njėjtin rrezik pėr t’u prekur nga sėmundjet e zemrės sikurse edhe personat qė konsumojnė lėngje tė ‘thjeshta’ tė gazuara me sheqer.

Nė njė hulumtim tė ekspertėve amerikanė nga universiteti nė Boston me rreth 9.000 persona, ėshtė vėrtetuar se konsumimi i tė gjitha llojeve tė lėngjeve tė gazuara shton mundėsinė e zhvillimit tė sindromit metabolik, nė tė cilin pėrfshihet shtypja e lartė e gjakut, niveli i lartė i sheqerit, kolesterolit dhe triglicerideve nė gjak. Pėr pasojė rezulton sėmundja kardiovaskulare.
Gjatė periudhės kohore prej tri viteve, aq sa edhe kishin zgjatur hulumtimet, rreziku te kėta persona, pra qė ēdo ditė konsumojnė nga njė pije tė gazuar dietale, ishte rritur pėr rreth 44%.
Por, hulumtimet nuk ndalen me kaq, ekspertėt paralajmėrojnė studime tė tjera, sepse numri i atyre qė i konsumojnė kėto lėngje sa vjen e rritet, e po ashtu edhe numri i vdekjeve si pasojė e sėmundjeve tė zemrės.

Marre nga "LajmeShqip.com"

Nosh
13-10-2012, 22:13
Njė filxhan kafe largon tė gjitha dhimbjet













http://www.lajmeshqip.com/wp-content/themes/lajmeshqip/images/icons/20/kapsit.gif (http://www.kapsit.com/add_story.php?story_url=http%3A%2F%2Fwww.lajmeshqi p.com%2Flifestyle%2Fnje-filxhan-kafe-largon-te-gjitha-dhimbjet)









http://www.lajmeshqip.com/wp-content/themes/lajmeshqip/images/cache/kafja_1350083691_thumb_baza1325_225.jpg (http://www.lajmeshqip.com/wp-content/uploads/2012/10/kafja_.jpg)
Oslo – Njė filxhan kafe nė mėngjes do tė mund tė ndihmonte miliona tė punėsuar pėr tė shmangur dhimbjen tė cilėn e shkakton qėndrimi prej disa orėsh ulur para kompjuterit, kanė treguar rezultatet e hulumtimit tė ri.
Hulumtuesit kanė zbuluar qė vullnetarėt tė cilėt pa dėrprerje kanė punuar nė kompjuter 90 minuta kanė pasur shumė mė pak dhimbje nė qafė, duar dhe nyja nėse para shkuarjes nė punė kanė pirė njė filxhan kafe.
Gjatė hulumtimit tė gjithė punėtorėt kanė pasur probleme me dhimbjet e shkaktuara nga puna, por grupi i cili ka konsumuar kafe para shkuarjes nė punė ka shfaqur intensitet shumė mė tė vogėl tė dhimbjes.
Zbulimi qė madje dhe doza e vogėl e kafeinės mund tė ketė ndikim tė madh nė reduktimin e dhimbjes tė shkaktuar nga puna, ėshtė rezultat i punės sė shkencėtarėve nga Universiteti i Oslos.
Kafeina tashmė gjendet nė disa ilaēe kundėr dhimbjeve, siē janė aspirina dhe paracetamoli.
Hulumtimi sugjeron qė kafeina stimulon disa receptorė tė caktuar nė trup qė janė pėrgjegjės pėr bllokimin e efektit tė dhimbjes.
Deri tani tashmė ėshtė dėshmuar qė kafeja mbron nga kanceri i mėlēisė, nga Alzheimeri dhe madje edhe nga sulmet nė tru.

Marre nga "LajmeShqip.com"

Nosh
14-10-2012, 18:34
Kakao ruan rininė e trurit

http://kosovapress.com/repository/images/thumb_660x375/1_kakao_258327.jpg


Pas njė studimi tė kryer mbi kakon, studiuesit e universitetit “Aqiuila” nė Shtete Bashkuara tė Amerikės kanė arritur nė pėrfundimin se kakao ėshtė njė nga elementet kryesor qė ndikon nė zvogėlimin e plakjes sė trurit.
Pėrveē se ka veti antioksidante, ai pėrmbanė vlera energjike dhe lufton depresionin.

“Theobroma cacao”, ėshtė emri i bimės qė ndihmon nė pėrmirėsimin e kapacitetit tė trurit pėr mbajtur mend dhe zvogėlimin e plakjes.

Nė studim u morėn 90 tė moshuar tė prekur nga skleroza, duke i ndarė ata nė tre grupe tė ndryshme. Njėrit grup iu dha tė pijė pėr 8 javė rresht 900 mg kakao, grupit tjetėr 520 mg dhe grupit tė fundit 45 mg.

Nga krahasimi i pėrfundimeve rezultoi se personat qė pinin mė shumė kakao kishin aftėsi mė tė mėdhe pėr tė mbajtur mend, ata qė pinin pak mė pak mbanin mend njė pjesė tė gjėrave, ndėrsa ata qė pinin fare pak kakao nuk kishin thuajse fare ndryshim nga situata e tyre e mėparshme.

Ndaj nė mėnyrė tė tėrthortė, kėta studiues sugjerojnė qė pėr njė memorje tė mirė duhet tė konsumohet sa mė shumė kakao, pavarėsisht se nė studimet e mėparshme thuhet qė me tė nuk duhet tė teprohet./Start/


Marre nga "Gazeta Start"

Nosh
16-10-2012, 21:43
Qėndrimi ulur dėmton shėndetin
http://images.botasot.info/uploads/largea_work1350310088.jpg
Qėndrimi ulur pėr njė kohė tė gjatė rrit rrezikun e diabetit dhe sėmundjeve tė zemrės, sipas njė studimi tė fundit.
Shkencėtarėt e universiteteve tė Leicester dhe Loughborough theksojnė se dėmi i shkaktuar nuk rekuperohet as me stėrvitje. Studimi i publikuar nė revistėn ‘Diabetologia’, ka analizuar 18 studime ekzistuese qė pėrfshijnė 800 mijė persona.
Nė kohėt e sotme, ku jeta sedentare ka shumė “hapėsirė” me tė parit televizor dhe tė ndenjurit nė kompjuter, kėrkuesit theksojnė se tė shkuarit nė palestėr pas pune ėshtė opsion mė i mirė se sa divani i shtėpisė.
Studimi i udhėhequr nga Dr. Emma Wilmot nuk e pėrcakton se sa ėshtė periudha e tė qėndruarit ulur qė tė bėn dėm.
“Tė gjithė ata qė punojnė nė zyrė janė tė rrezikuar nga diabeti dhe sėmundjet e zemrės dhe qėndrimi ulur nuk shlyhet me njė orė palestėr. Mund tė them se kamarierėt kanė punėn mė tė mirė nė kėtė aspekt”, shprehet Wilmot.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
16-10-2012, 21:45
Gjashtė kurat kundėr gripit
http://images.botasot.info/uploads/largea_ushqim-mire1350397545.jpg

Ekzistojnė disa rregulla tė pashkruara qė duhet t’i respektojmė ēdo ditė pėr tė parandaluar sėmundjet e stinės. Ja cilat janė udhėzimet qė duhet tė ndiqni
Me kėtė klimė tė ftohtė, me lagėshtirė, erė dhe ndryshime tė temperaturės ėshtė e lehtė tė sėmuresh. Gripi, kolla, dhimbjet e fytit janė kryefjala e stinės sė vjeshtės. Por ja disa kėshilla tė thjeshta pėr t’u mbrojtur nga virozat dhe pėr tė forcuar sistemin tuaj imunitar.


1) Qėndroni nė ajėr tė pastėr dhe bėni sport

Gjatė stinės sė vjeshtės dhe tė dimrit nuk duhet tė mbylleni nė shtėpi nė tė ngrohtė, por tė dilni, pasi tė jeni mbėshtjellė mirė dhe tė ecni pėr tė paktėn 30-45 minuta pesė ditė nė javė. Nė fakt nė ambientet e mbyllura jeni mė tepėr nė kontakt me njerėzit dhe si pasojė mund tė merrni virusin. Edhe aktiviteti fizik, sidomos nė ajėr tė pastėr, forcon sistemin imunitar.


2) Pushim dhe ushqim tė shėndetshėm

Gjithmonė ėshtė e vėshtirė tė gjesh kohėn pėr t’ia kushtuar vetes, duke qenė se jeni shumė tė angazhuar me punėn, familjen, miqtė etj. Por ėshtė e domosdoshme qė tė bėni fizkulturė, sepse stresi rrit mundėsinė e marrjes sė ndonjė ftohjeje, ose mė keq gripin. Pėrveē tė tjerash, njerėzit e stresuar janė tė prirur tė ushqehen keq, shumė pak, ose nė mėnyrė pak tė shėndetshme. Pėr tė shmangur rreziqet e mundshme duhet t’i kushtoni rėndėsi edhe vetes, tė bėni atė qė ju pėlqen, tė qetėsoheni dhe tė ēliroheni prej tė gjitha angazhimeve ku vareni.


3) Lani duart shpesh

Viruset e gripit mbijetojnė nga dy deri nė tetė orė te dorezat e dyerve dhe mbi sipėrfaqe tė ndryshme, si tryezat etj.. Si pasojė ėshtė shumė e lehtė qė tė sėmureni nė ambientet e punės, por mund ta shmangni duke larė shpesh duart dhe duke u pėrpjekur tė mos prekni sytė, hundėn dhe buzėt. Mirė do tė ishte qė tė pėrdorni sapun tė lėngshėm, sepse mikrobet mund tė formohen edhe mbi kallėpin e sapunit. Duart duhen fėrkuar mirė pėr 20 sekonda dhe tė thahen me peshqir, ose letėr duarsh (por jo mbi rroba).


4) Gjumi i ėmbėl

Nėse pėr njė natė nuk bėni gjumė tė rehatshėm, ose nuk plotėsoni orėt e duhura, nuk prish punė. Por nėse e bėni rrugė duke fjetur mė pak se 7 orė pėr shumė net me radhė, atėherė jeni tė predispozuar tė sėmureni. Sporti “gudulis” gjumin, por kėtė rregull duhet ta zbatoni jo nė orėt e vona tė mbrėmjes. Nė rast tė kundėrt (pra kur nuk kryeni asnjė lloj aktiviteti fizik), organizmi mund tė rėndohet dhe si pasojė mund tė ēorientohet gjumi. Pėr tė lehtėsuar pagjumėsinė e pėrkohshme nuk kėshillohet qėndrimi nė shtrat duke u rrotulluar sa kėtej andej tė nervozuar, por tė shkoni nė njė dhomė tjetėr dhe tė lexoni, tė shkruani ose tė shikoni televizor. Kėshtu do ta harroni lodhjen dhe gjumi do t’ju vijė nė mėnyrė tė natyrshme.


5) Kurat natyrore qė nxisin mbrojtjet imunitare

Kurat natyrore janė sekreti pėr tė rritur imunitetin. Duke u fokusuar te simptomat dhe “debulesa” e subjektit, mund tė reduktohet deri nė 95% mundėsia pėr t’u prekur nga viruset, i ftohti, gripi, apo sėmundjet respiratore. Mjaft efikase janė edhe kurat “e gjelbra” natyrore tė fitoterapisė dhe aromaterapisė qė ndihmojnė nė parandalimin ose kurimin e virozave tė stinės.


6) Hurma, fruti qė ju mban larg sėmundjeve tė stinės

Nga pikėpamja energjike hurma ėshtė simboli i njė dielli qė futet nė kockat tona, i mbush me dritė dhe na jep nxehtėsinė e duhur pėr tė pėrballuar sėmundjet e dimrit. Siē ndodh me pemėn e hurmės qė i qėndrojnė larg krimbat dhe parazitėt, edhe te fruti fshihet sekreti i aftėsisė mbrojtėse nga sulmet e jashtme. Bima lėshon sekrecione qė mbajnė larg “pushtuesit”, gjė tė cilėn e nuhasin edhe zogjtė qė nuk qėndrojnė kurrė nė degėt e saj. Hurma ėshtė fruti qė mbron energjikisht edhe mbrojtjet tona imunitare. Pėrveē frutit, edhe gjethet e saj kanė vlerė. Ato mund tė pėrdoren nė formėn e ēajit, ose tė shtohen nė sallatė. Si fruti ashtu edhe gjethet kanė aftėsi mbrojtėse pėr lėkurėn dhe japin energjinė e bimės.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
19-10-2012, 22:06
Pijet qė rrezikojnė zemrėn http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/06/zemra-njeriut-300x225.jpg (http://cdn4.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/06/zemra-njeriut.jpg)
Njė studim i realizuar nė SHBA tregoi se konsumimi i njė kanaēeje nė ditė me pije qė pėrmbajnė sheqer, rrit me 20 % rrezikun e sėmundjeve tė zemrės dhe enėve tė gjakut.
Nė studimin e realizuar nga Universiteti prestigjioz i Harvard me mbi 43 mijė meshkuj tė grupmoshave 40-75 vjeē dhe tė publikuar nė revistėn mjekėsore amerikane “Circulation” bėhet e ditur se konsumimi i njė kanaēeje me pije energjike apo pije me sheqer, nė ditė, rrit me 20 % rrezikun e shfaqjes sė sėmundjeve tė zemrės nė krahasim me personat qė nuk konsumojnė fare apo konsumojnė mė pak.
Faktikisht studimi ėshtė zhvilluar mbi konsumin e rregullt dhe tė vazhdueshėm tė pijeve tė cilat pėrmbajnė sheqer si pijet e gazuara apo ato energjike. Rezultatet e studimit tregojnė se shoqėria dhe veēanėrisht personat e sėmurė duhet tė ulin ndjeshėm konsumin e pijeve me pėrmbajtje sheqeri.
Personat tė cilėt konsumojnė njė tė tretėn e njė litri me pije tė tilla rrezikohen nga sėmundjet e zemrės. Kėto pije tė shoqėruara edhe me cigare ose alkool bėhen edhe mė tė rrezikshme. Studimet tregojnė se personat tė cilėt konsumojnė vetėm dy kanaēe nė javė apo mė pak, janė mė pak tė rrezikuar nga sėmundjet e zemrės.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
20-10-2012, 11:34
Alkooli dėmton mė shumė femrat
http://images.botasot.info/uploads/largea_women-alcohol1350557105.jpg
Alkoolizmi vret mė shumė dhe mė shpejt se sa duhanpirja, ndėrsa alkooli duket se ėshtė mė i dėmshėm pėr fermat se sa pėr meshkujt.
Kėto ishin pėrfundimet e njė studimi, tė zhvilluar nga njė grup akademikėsh nė Gjermani, qė morėn nėn shqyrtim pėr 14 vite me radhė njė grup prej 149 tė rriturish me probleme me alkoolin.
Tė dhėnat treguan se jetėgjatėsia e tyre ishte pothuajse 20 vjet mė e shkurtėr se sa jetėgjatėsia e popullsisė sė pėrgjithshme.
Personat e alkoolizuar kanė njė jetė dukshėm mė tė shkurtėr edhe se vetė duhanpirėsit, qė kanė njė jetė mesatare prej vetėm disa vitesh mė tė shkurtėr se sa jetėgjatėsia mesatare kombėtare.
Njė tjetėr e dhėnė e befasishme e studimit ishte se jo tė sekset reagojnė njėsoj ndaj alkoolit.
Gratė e alkoolizuara kanė njė shpeshtėsi vdekje 4.6 herė mė tė lartė se sa mesatarja, ndryshe nga meshkujt, niveli i vdekshmėrisė sė tyre ėshtė dukshėm mė i ulėt.
”Tė dhėnat klinike tregojnė njė numėr mė tė madh personash tė alkoolizuar, qė vdesin mė herėt se personat e tė njėjtės moshė. Ndonėse studimet duhet tė thellohen nė kėtė fushė, duket se ka njė ndryshim mbi mėnyrėn se si secila gjini vuan pasojat e alkoolizmit”, deklaroi Ulrich John, profesori i Universitetit Mjekėsor tė Greifsvaldit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 13:34
40% e femrave gėnjejnė pėr menstruacionet
http://images.botasot.info/uploads/largea_women-stomach1350745654.jpg
Dhembja e kokės ėshtė zakonisht preteksi i preferuar i femrave pėr tė shmangur marrėdhėniet seksuale me partnerėt e tyre.
Megjithatė, ėshtė e qartė qė kjo nuk ėshtė arsyeja e vetme. Nė njė sondazh tė realizuar nė Britaninė e Madhe, rezultoi se 40% e femrave kanė gėnjyer tė paktėn njė herė mbi menstruacionet, pėr tė justifikuar mungesėn e dėshirės sė tyre.
Ky arsyetim nuk lidhet vetėm me marrėdhėniet intime, por ėshtė i zakonshėm edhe pėr tė shmangur prezencėn nė aktivitete tė padėshiruara, si dreka apo darka familjare, njė ndeshje futbolli apo dalje kundėr dėshirės.
Midis femrave qė pėrdorin ciklin e tyre si njė justifikim tė zakonshėm, 20% e tyre pranuan se kanė pėrdorur kėtė argument pėr tė kėrkuar ndjesė, nė situata nė tė cilat janė ndjerė se nuk janė sjellė nė mėnyrė tė pėrshtatshme.
Megjithatė, sondazhi tregoi gjithashtu se ky argument, ėshtė i rrallė tė pėrdoret nė takimet sy mė sy.
Zakonisht, ai pėrdoret si argument nė telefon, mesazhe apo rrjete sociale, ndėrsa duket se nė takimet direkte, arsyeja e dhembjes se kokės mbetet e pakonkurrueshme.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 17:36
Qėndrimi ulur dėmton shėndetin
http://images.botasot.info/uploads/largea_ulur1350685430.jpg
Qėndrimi ulur pėr njė kohė tė gjatė rrit rrezikun e diabetit dhe sėmundjeve tė zemrės, sipas njė studimi tė fundit.
Shkencėtarėt e universiteteve tė Leicester dhe Loughborough theksojnė se dėmi i shkaktuar nuk rekuperohet as me stėrvitje. Studimi i publikuar nė revistėn “Diabetologia”, ka analizuar 18 studime ekzistuese qė pėrfshijnė 800 mijė persona.
Nė kohėt e sotme, ku jeta sedentare ka shumė “hapėsirė” me tė parit televizor dhe tė ndenjurit nė kompjuter, kėrkuesit theksojnė se tė shkuarit nė palestėr pas pune ėshtė opsion mė i mirė se sa divani i shtėpisė.
Studimi i udhėhequr nga Dr. Emma Wilmot nuk e pėrcakton se sa ėshtė periudha e tė qėndruarit ulur qė tė bėn dėm.
“Tė gjithė ata qė punojnė nė zyrė janė tė rrezikuar nga diabeti dhe sėmundjet e zemrės dhe qėndrimi ulur nuk shlyhet me njė orė palestėr. Mund tė them se kamarierėt kanė punėn mė tė mirė nė kėtė aspekt”, shprehet Wilmot.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 17:37
Rusia shpik medikamentin kundėr drogės
http://images.botasot.info/uploads/largea_antiheroin1350684119.jpg
Minsitria e Shėndetėsisė Ruse ka deklaruar se ėshtė duke prodhuar njė medikament kundėr drogės dhe shumė shpjet do ta hedhi nė treg. Sipas autoriteteve vendase, ky ilaē pėr nga efektiviteti nuk ka analoge nė botė, pasi substancat qė pėrmban medikamenti janė tė afta tė shpėrbėjnė nga pacientėt tė ashtuquajturėn “kujtesė tė receptorėve”, prania e tė cilės e bėn tė vėshtirė kurimin nga varėsia e drogės.
Grupi i mjekėve ka nisur eksperimentin tek disa kafshė dhe testimet e para kanė dalė pozitive.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 17:38
Pse duhet tė hamė kungull?
http://images.botasot.info/uploads/largea_kungulli-181350595161.jpg
Kjo ėshtė koha e vitit kur kungulli gjendet me bollėk. Pėrveēse dekorativ kungulli gjithashtu mund tė konsiderohet njė nga produktet kryesore ushqimore shumė natyrore. Mishi (tė themi) dhe farat e kungullit janė plot me antioksidantė, vitamina dhe minerale.
Kungulli ėshtė njė nga burimet e pasurisė tė natyrės me alfa-caroten, njė carotenoid qė konvertohet nė Retinol, njė formė e vitaminės A . Kjo vitaminė nxit vizione tė shėndetshme dhe shėndetin imunitar. Alfa-carotene ėshtė konsideruar si njė anti-plakje, lėndė ushqyese pėr shėndetin e lėkurės tė mirė, sepse ajonxit nė procesin e ripėrtėritjes dhe rrit prodhimin e kolagjenit tė lėkurės rinore, tė qetė. Njė tjetėr carotenoid nė kungull, beta-carotene, gjithashtu nxit shėndetin e lėkurės.
Vitaminat C dhe E ndodhen nė kungull. Vitamina C ėshtė e njohur pėr forcimin e sistemit imunitar, por edhe promovon shėndetin kardiovaskular. Sė bashku me carotenoids gjendet nė kungull, edhe Vitamina E qė promovon lėkurė tė shėndetshme duke mbrojtur trupin nga dėmtimi i diellit.
Kungujt janė gjithashtu burim i mirė ifibrave natyrore. Vetėm njė gjysmė filxhan kungull ju jep 5 gram fibra. Fibrat ndihmojnė nė promovimin e tretjes tė mirė dhe shėndetin gastrointestinal . Ajo gjithashtu mbėshtet humbje peshe, shėndetin kardiovaskular dhe ndihmon nė ruajtjen e niveleve tė shėndetshme tė kolesterolit tashmė brenda njė vargu normal.
Pėrveē kėsaj, pėrmban vitamina tė tjera ushqyese dhe minerale. Kalium, magnez dhe vitaminė B5 janė gjetur tė gjitha nė tulin e kungullit.
Farat e kungullit janė mjaft organike dhe ushqye pėr trupin. Ato janė njė burim natyror i vitaminės E, hekur, magnez, kalium, zink dhe acide yndyrore esenciale.
Ėshtė i lehtė dhe i shijshėm edhe pėrdorimi i pjekur i kungullit. Pėrveēse tė freskėt qė e gjeni nė vjeshtė, dhe i konservuar ka po aq cilėsi sa i freskėt.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 17:40
“Ilaēi”qė jua zvogėlon stomakun
http://images.botasot.info/uploads/largea_barku-181350592795.jpg
Nėse jeni tė mendimit se dhjamit nė stomak nuk mund t’i gjeni ‘ilaē’, ekziston lėngu tė cilin mund ta bėni vetvetiu dhe pa vuajtur urie tė keni njė stomak tė rrafshėt.
Tretja e shėndetshme e ushqimit dhe largimi i grumbullimit tė lėngjeve nė trup janė beneficionet mė tė mira ‘ujore’ pėr ata qė dėshirojnė tė humbin nė peshė. Nė mėnyrė qė ujin ta bėni edhe mė tė dobishėm dhe mė tė efektshėm nė luftėn tuaj pėr humbjen nė peshė, nutricistja Cynthia Sass ka menduar njė lėng, i cili zvogėlon fryrjet nė stomak dhe pėrmirėson tretjen e ushqimit.
Lėngu qė largon kilogramėt dhe qė freskon trupin tuaj nga brenda:
* 8 gota me ujė
* 1 lugė rrėnjė tė xhenxhefilit
* 1 trangull tė freskėt tė madhėsisė mesatare, i prerė dhe i qėruar nė rriska shumė tė holla
* 1 limon tė madhėsisė mesatare tė prerė nė rriska
* 12 gjethe mente
Tė gjithė artikujt e lartpėrmendur i pėrzieni me ujė, i lini tė qėndrojnė gjatė gjithė natės, nė mėnyrė qė t'i thithė aromat dhe pėrbėrėsit e tjerė pėr ta konsumuar gjatė ditės tjetėr.
Ky lėng nuk bėn ēudinė, por me njė, meny ushqimore tė ndarė nė pesė shujta tė vogla, si dhe me ushtrime tė rregullta fizike, beli juaj do tė jetė mė i hollė e stomaku shumė mė i rrafshėt pa vuajtur asnjė ditė tė vetme urie.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 17:41
Patologjitė e hundės dhe pėrhapja e tyre
http://images.botasot.info/uploads/largea_endoskopia1350592098.jpg
Shpesh neglizhohen nga pacientėt si tė parėndėsishme. Por, ajo qė nė disa raste konsiderohet si njė bllokim i zakonshėm hundėsh apo acarim i rrugėve tė frymėmarrjes, mund tė jetė mė shumė sesa duket.
Bėhet fjalė pėr patologjitė inflamatore tė hundės qė mund tė jenė me origjinė virale nė disa raste, bakteriale apo alergjike. Por qė sipas mjekut ORL pranė Spitalit Amerikan, Edlir Shytaj, nuk duhet neglizhuar kurrsesi.
“Patologjitė inflamatorė janė mė tė shpeshta dhe prekin tė gjitha moshat. Bėhet fjalė pėr bllokim hundėsh dhe sekrecione mė tė trasha. Kjo patologji shoqėrohet edhe me temperaturė qė zgjat 3-4 ditė. Shkaqet janė alergjitė nė pėrgjithėsi.
Edhe virozat janė shumė tė pėrhapura, sidomos nė ndėrrimin e stinėve.”
Kėto tė dhėna klinike, kur avancojnė, shpesh ēojnė nė krijimin e sinuziteve: “Sinuziti akut ėshtė shumė I pėrhapur. Nis me njė grip tė thjeshtė e mė pas bllokohen hundėt. Nėse nuk trajtohet mund tė kthehet nė njė sinuzit kronik.
Shqipėria ėshtė njė vend qė favorizon nė masė sėmundjet e hundės. Kjo pėr shkak tė karakteristikave tė saj klimatike, por njė faktor tjetėr nxitės i kėtyre patologjive ėshtė edhe ndotja nė mjedis.
Endoskopia, metoda moderne e kirurgjisė nė Spitalin Amerikan
Pa shenja tė dukshme dhe me njė rezultat shumė herė mė tė mirė sesa ndėrhyrjet tradicionale. Kjo ėshtė endoskopia, trajtimi kirurgjikal, i cili kryhet pėrmes njė aparature e cila depėrton nė organ pėrmes njė shpimi tė vogėl.
I aplikuar gjerėsisht nė shumė fusha tė ndryshme, endoskopia pėrdoret dhe ka njė sukses shumė tė madh nė patologjitė e hundės dhe tė sinuseve.
Ėshtė njė metodė operatore qė ka disa avantazhe ne raport me operacionin tradicional. Me kryesorja ėshtė se ndėrhyrja bėhet pa asnjė lloj ēarjeje tė lėkurės dhe pas operacionit, pacientit nuk i mbetet asnjė shenjė nė fytyrė.
Avantazhi tjetėr ėshtė nė suksesin e ndėrhyrjes. E pajisur me kamera pamja qė i ofrohet kirurgut gjatė ndėrhyrjes pėr tė gjitha strukturat anatomike ėshtė shumė e mirė. Kjo gjė minimizon rrezikun e komplikacioneve gjatė ndėrhyrjes, qė nė rastin e kirurgjisė endoskopike mundėsitė janė shumė herė mė tė vogla sesa nė operacionin tradicional. Nė tė njėjtėn kohė, kjo teknikė lejon qė hapja e sinuseve apo edhe korrektimi i defekteve anatomike tė jetė sa mė i suksesshėm.
Kjo teknikė aplikohet nė mėnyrė tė rregullt dhe nė Spitalin Amerikan, pėr diagnostikimin e sėmundjeve, por edhe pėr trajtimin e tyre me anė tė operacionit nė rrugė endoskopike. Operacioni zakonisht kryhet nė anestezi tė pėrgjithshme dhe pacientit nuk i duhet tė qėndrojė nė spital mė shumė se 1 ose 2 ditė, pasi kjo teknikė lehtėson shumė edhe fazėn pas operacionit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 17:43
Virusi qė mund ta shuajė njerėzimin brenda pesė viteve
http://images.botasot.info/uploads/largea_viruse171350513389.jpg
Njė epidemi e re po e kėrcėnon ekzistencėn e njerėzimit. Ky ėshtė njė parashikim i disa shkencėtarėve britanikė, tė cilėt kanė zbuluar njė virus tė ri, i transmetuar nga kafshėt tek njerėzit. Virusi gjen hapėsira tė mėdha veprimi dhe mundet qė Brenda njė harku kohor prej pesė vjetėsh ta shuajė gjithė njerėzimin. Po ashtu studimi vlerėson se ai mund tė pėrhapet sikurse virusi SARS dhe ka simptoma dhe transmetim tė ngjashėm me tė.
Alarmi ėshtė dhėnė pasi vdiq njė njeri nė Glasgou, i cili ishte infektuar me virusin e bartur nga njė kafshė shtėpiake, e cila ishte infektuar nga kafshė tė egra tė Afrikės dhe Azisė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 21:11
Kėto ushqime dėmtojnė dhėmbėt
http://images.botasot.info/uploads/largea_dhembet-111349988783.jpg
Qė kur kemi qenė tė vegjėl na kanė mėsuar t’i lajmė dhėmbėt tri herė nė ditė, pas ēdo vakti dhe jo pėr mė pak se tre minuta. Filli dentar, shpėlarje e gojės, pastė dhėmbėsh nga mė tė mirat... Kėto janė shumė tė nevojshme, por nėse kujdesemi edhe pėr ushqimin buzėqeshja jonė do jetė mė e bukur.
Shumė njerėz nuk e kuptojnė efektin e keq qė kanė disa ushqime pėr dhėmbėt e tyre. Konsumimi i rregullt i produkteve qė pėrmbajnė acid i dėmton sė tepėrmi ato. Larja vepron kundėr tyre, por ajo nuk i mbron gjatė gjithė kohės. Pijet me gaz, kafeja apo edhe alkooli janė shkaktuesit kryesor tė kėtij problemi. Ja cilat janė disa ushqime tė tjera tė dėmshme pėr dhėmbėt.
- Soda: Pijet me shumė sodė nuk u bėjnė mirė dhėmbėve. Nuk ka rėndėsi as ngjyra e tyre, as shija, asgjė. Konsumoni mė shumė pijet pa gaz.
- Pijet energjike: Pijet energjike qė ju i keni shumė qejf janė ato qė sjellin dėmet mė tė mėdha. Ato pėrmbajnė shumė sheqer dhe acid ascorbik. Sipas njė studimi, nėse njė fėmijė 14-vjeēar konsumon pije tė tilla, do tė dyfishojė rrezikun qė dhėmbėt t’i gėrryhen.
- Karamelet: Karamelet industriale janė shumė tė ngjyrosura dhe kanė tendencė tė ngjyrosin edhe gjuhėn. Tė rriturit i duan ndėrsa fėmijėt i adhurojnė. Edhe ato pėrmbajnė acide dhe dėmtojnė dhėmbėt.
- Disa lėngje frutash: Lėngu i limonit, i mollės dhe pjesės mė tė madhe te agrumeve. Kuptohet qė ato kanė edhe shumė tė mira prandaj nuk duhen eliminuar fare por duhen konsumuar me kujdes.
- Uthulla: Uthulla gjendet tek disa produkte ushqimore dhe ajo shkakton probleme me dhėmbėt. Tek fėmijėt efekti ėshtė mė negativ duke qenė se dhėmbėt nuk janė aq tė fortė.
- Disa kėshilla: Mos mbani nė gojė pėr shumė kohė njė pije me gaz. Ju nuk duhet tė shpėlani gojėn me atė thjesht duhet ta gėlltisni. Pas ēdo vakti shpėlani gojėn ose hani njė ēamēakėz. Konsumoni sa mė shume produkte qė pėrmbajnė kalcium dhe hekur. Lajini dhėmbėt tė paktėn pas 20 minutash pasi keni mbaruar sė ngrėni. Pėrdorni pasta dhėmbėsh me shumė flor. Kur i lani dhėmbėt mos e shpėlani shumė herė gojėn nė mėnyrė qė flori tė qėndrojė mė shumė tek dhėmbėt dhe tek goja. Bėni shpesh kontrolle tek dentisti.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 21:13
Nuk dihet numri i tė sėmurėve nga diabeti
http://images.botasot.info/uploads/largea_diabetes-test1350206456.jpg
Sėmundja e diabetit ka shėnuar rritje nė botė. Kosova nuk ka tė dhėna pėr numrin e qytetarėve tė cilėt janė prekur nga diabeti. Mjekėt thonė se diabeti mund tė parandalohet, duke kėshilluar ushqim tė shėndoshė dhe aktivitete fizike.
Ndonėse nė Kosovė ende nuk tė dhėna pėr numrin e tė prekurve nga diabeti, mjekėt thonė se trajtojnė mjaft raste tė pacientėve tė cilėt vuajnė nga sėmundja e sheqerit. Endokrinologu, Bardhyl Gashi e pėrshkruan diabetin si njė sėmundje mjaft tė rrezikshme.
“Ne i themi sėmundje e ėmbėl apo e sheqerit, mirėpo problemi kryesor ėshtė komplikimet ato ndahen nė tė hershme, tė vonshme apo akute. Ato akute nuk na interesojnė shumė por janė kėto tė vonshmet, problemi kryesor ėshtė se sheqeri sulmon trurin, syrin, zemrėn, veshkat, kėmbėn d.m.th din me shkaktu njė invaliditet te pacienti”, ka theksuar Gashi pėr transmetuesin publik.
Dobėsimi i shpejt pėrkundėr tė ushqyerit, konsumimi i shpesh i lėngjeve dhe lodhja janė disa nga shenjat e para te personat qė rrezikojnė tė preken nga diabeti. Igballe Morina thotė se nė kėtė fazė diabeti mund tė parandalohet.
“Nėse ne e zbulojmė sėmundjen nė kėtė periudhė, atėherė me tjetėrsimin e mėnyrės sė tė ushqyerit me aktivitet fizik do ta shtyjmė paraqitjen e diabetit. Por edhe ata njerėz tė cilėt e kanė diabetin nėse fillojnė mė herėt tė mjekohen, besoj qė komplikacionet siē janė verbi, humbja e veshkės dhe humbja e kėmbėve do tė shtyhen pėr njė periudhė mė tė gjatė”, ka deklaruar ajo.
Numri i personave tė prekur nga diabeti nė botė ka arritur nė 350 milionė dhe kjo shifėr vlerėsohet tė dyfishohet nė vitin 2030. Profesionistėt shėndetėsorė kanė vėrejtur se pėrveē elementit trashėgues edhe stresi shkakton paraqitjen e diabetit.
Mjekėt preferojnė qė qytetarėt tė bėjnė analizat laboratorike njė herė nė 6 muaj dhe tė merren me aktivitete fizike nė mėnyrė qė tė parandalojnė sėmundjen.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 21:14
Rozmarina pėrmirėson kujtesėn
http://images.botasot.info/uploads/largea_rozmarina141350245818.jpg
Antioksiduesit e acidit tė rozmarinės nė masė tė madhe mund ta parandalojnė apo ngadalėsojnė shfaqjen e sėmundjes sė Alzhaimerit dhe, sipas ekspertėve italianė, edhe mundet ta shėrojė atė. Deri tek ideja e hulumtimit shkencėtarėt erdhėn duke u bazuar nė faktin se rozmarina ka njė traditė tė gjatė shėrimi qė pėrmirėson kujtesėn, arsye kjo pse ka dhe nofkėn "bima e kujtesės".
Disa nga kompozimet e rozmarinės nė mėnyrė tė suksesshme absorbohen pėrmes lėkurės, prandaj kjo bimė edhe sugjerohet edhe pėrmes aromaterapisė. Po ashtu, mendohet se edhe pėrdorimi i shamposė me bazė rozmarinėn ndikon pozitivisht nė ruajtjen e kujtesės.
Nga sėmundja e Alzhaimerit vjen deri tek rėnia graduale e qelizave nervore nė lėvoren e trurit dhe me kėtė rast vjen deri te zvogėlimi pėr 20% i masės sė trurit. Pėrveēse rozmarina pėrmirėson kujtesėn, rozmarina lehtėson frymėmarrjen, punėn e veshkave dhe tretjen, si dhe pėrshpejton metabolizmin.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 21:16
Si tė mbrohemi nga sėmundjet e vjeshtės dhe dimrit
http://images.botasot.info/uploads/largea_cold-remedies141350246080.jpg
Tė gjithė e kanė provuar tashmė qė stinėt vjeshtė-dimėr janė shumė “kapriēoze” nė lėvizjen e temperaturave. Kėtė gjė mė shumė se gjithēka e ndjen trupi i njeriut. Shumė njerėz ndihen tė lodhur, tė tjerė nė depresion e disa tė tjerė akoma sėmuren nė mėnyrė tė pashpjegueshme dhe tė pėrsėritur. Atėherė, ēfarė duhet tė bėjmė pėr tė qenė nė formė njėlloj si nė verė? E rėndėsishme ėshtė tė ndjekim disa kėshilla tė thjeshta dhe praktike. Gjatė stinės sė vjeshtės ditėt shkurtohen nė mėnyrė progresive, temperatura ulet ndjeshėm, njerėzit janė mė tė predispozuar pėr tė kaluar mė shumė kohė nė vende tė mbyllura dhe tė ekspozohen gjithmonė e mė pak nė diell.
Mbrojtja
Vjeshta dhe dimri janė stinėt kur shumė njerėz fillojnė tė ndėrmarrin masat mbrojtėse. Ulja e temperaturave shton mundėsitė pėr t`u prekur nga infeksionet bakteriale dhe virale. “Tė mbrohesh” nė kėtė rast do tė thotė ta mbash organizmin dhe sistemin imunitar sa mė efiēent, pėr tė qenė mė tė fortė dhe mė tė gatshėm pėr t`u mbrojtur. Stresi ndikon nė uljen e mbrojtjes sė organizmit. Njė nga faktorėt qė mė shumė se tė tjerėt ul mbrojtjen natyrale tė organizmit ėshtė stresi, ku bėn pjesė si ai fizik, ashtu edhe ai emotiv. Shumė njerėz as qė e mendojnė se edhe njė stėrvitje e sforcuar mund tė provokojė stres nė organizėm dhe tė ulė sistemin imunitar.
Aktiviteti
Njė aktivitet i moderuar sportiv mund tė pėrmirėsojė qarkullim e gjakut, tonifikojė muskulin kardiak, t‘i japė mė shumė oksigjen organizmit dhe tė shkarkojė stresin motiv. Sigurisht, edhe njė ushqyerje jo korrekte dhe e pashėndetshme mund tė dobėsojė funksionin e sistemit imunitar. Ėshtė shumė e rėndėsishme tė dihet se njė ushqyerje e shėndetshme duhet tė pėrshtatet me stilin e jetesės, me llojin e punės qė bėjmė, moshėn dhe sezonin. Dihet qė nevojat ushqimore janė tė ndryshme nė periudha tė ndryshme tė jetės, ashtu siē janė tė ndryshme nė stinė tė ndryshme. Megjithatė, rregulli i pėrbashkėt ėshtė: shumė fruta, perime jeshile dhe ushqime tė freskėta.
Masa pėr t’a forcuar sistemin
Stina e re sapo ka nisur, por fatkeqėsisht shumė prej nesh nuk janė tė gatshėm pėr ta pritur buzagaz. Me njė sistem korrekt ushqyerjeje dhe me njė administrim tė mirė tė stresit, do tė jeni vėrtet nė gjendje ta pėrballoni sa mė mirė stinėn e vjeshtės dhe dimrit. Gjatė vjeshtės ėshtė vėnė re se kemi njė rėnie mė tė madhe tė flokut, krahasuar me muajt e tjerė tė vitit. Ky proces qė prek gjithė qeniet njerėzore, nė kėtė periudhė manifestohet edhe te gjitarėt qė kanė qime nė trup. Megjithatė, nė disa raste vihet re njė rėnie jashtė normave tė lejuara, ndaj ėshtė e nevojshme tė ndėrhyhet pėr ta parandaluar.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 21:17
Llojet mė tė mira tė ēajit tė gjelbėr
http://images.botasot.info/uploads/largea_caji-151350313261.jpg
A keni provuar ēajet e gjelbėr Matcha, Sencha, Chun Mee, Genmaicha ose Hojicha?
Ekzistojnė tė pakėn 6 arsye pse ėshtė mirė tė pihet ēaji i gjelbėr, i cili fitohet nga gjethet e bimės Camellia sinensis, tė cilat kėrkojnė mėnyrė tė veēantė tė pėrgatitjes. Kėshtu, ēaji i gjelbėr nuk ėshtė mirė tė pėrgatitet me ujė qė vlon por me ujė tė nxehtė, i cili pas vluarjes ka qėndruar rreth pesė minuta.
Gjethet e ēajit tė gjelbėr pas mbledhjes nuk humbin pėrbėrėsi e ēmueshėm, sepse menjėherė kalojnė nėpėr procesin e shkurtėr tė nxehjes ose fėrgimit. Derisa nė Evropė ēaji i gjelbėr mė sė shumti shitet nė qeset me forcuesit e shijes, nė Azi ende respektohet mėnyra tradicionale e prodhimit, ndėrsa ekzistojnė ende shumė lloje tė ndryshme tė ēajit tė gjelbėr.
Si tė njihet ēaji kualitativ i gjelbėr? Kushtoni vėmendje nė mėnyrėn e ruajtjes sė ēajit nė shitore. Edhe pse ēmimi flet mjaft pėr kualitetin, e rėndėsishme ėshtė qė tregtari ta ruajė ēajin nė enė tė errėta me kapak dhe ēaji nuk guxon tė jetė nė kontakt me plastikėn ose qeset.
Matcha
Gjethet e ēajit nė kėtė rast thahen ose bluhen nė pluhur. Matcha ka pėrqindje tė lartė tė kafeinės dhe shije tė fortė dhe pak tė hidhur. Mund tė pėrgatitet me qumėsht dhe/ose ujė.
Sencha
Sencha ėshtė ēaji i gjelbėr nga Japonia, i cili ėshtė i njohur pėr kualitetin e lartė. Gjethet pas mbledhjes pėr njė kohė tė shkurtėr nxehen nė avull (kinezėt i fėrgojnė), ndėrsa shija e ēajit dallon varėsisht nga rajoni i prodhimit. Ēaji i parė Sencha nė sezon zakonisht ėshtė i lehtė, i butė dhe i pasur me vitamina, derisa nė fund tė vitit bėhet mė i fortė dhe mė i vrazhdė.
Chun Mee
Chun Mee ėshtė mė pak i ėmbėl se ēajet e tjera tė gjelbėr. Nė shije ndihet pak tym, ndėrsa vetė emri i ēajit nė pėrkthimin fjalė pėr fjalė nga kinezishtja do tė thotė “vetullat e vlefshme”.
Genmaicha
Genmaicha krijohet kur ēajit tė gjelbėr klasik i shtohet orizi i fėrguar. Legjenda thotė qė pėr herė tė parė ėshtė shfaqur nė shekullin e 15-tė nė Japoni kur shėrbėtorit tė ngathėt i ka rėnė njė kokėrr orizi nė ēaj. Ēaji ėshtė pėrgatitur nė zjarr, i cili ka fėrguar kokrrėn e orizit nė fund tė tenxheres, duke i dhėnė aromė tė veēantė. Genmaicha ka aromė tė kokoshkave.
Hojicha
Hojicha ėshtė ēaji i gjelbėr, i cili duket dhe ka shijen si ēaji i zi. Ėshtė i mirė pėr tretje, prandaj shpesh konsumohet nė orėt e vonshme dhe pas shujtės.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 21:20
Shkaktarėt mė tė shpeshtė tė rėnies sė flokėve
http://images.botasot.info/uploads/largea_floket-161350408327.jpg
Vjeshta ėshtė periudha kur nė mėnyrė tė natyrshme vjen deri te humbja e sforcuar e flokėve, megjithatė nėse problemi ėshtė shumė i theksuar duhet tė shikoni nėse ėshtė pasojė e ushqyerjes sė keqe, stresit ose e problemeve tė caktuara shėndetėsore. Pėrveē ndėrrimit tė stinėve, rėnien e flokėve mund ta shkaktojnė edhe ilaēet, mungesa e hekurit, vezoret policistike, problemet me ushqyerjen dhe stresi.
Flokėt e njeriut rriten prej dy deri gjashtė vjet. Nė cilindo moment, rreth 90 pėr qind e flokėve tona rriten, derisa pjesa tjetėr gjendet nė gjendje tė qetė, tė ashtuquajtur fazė telogjene prej dy deri gjashtė muaj, para se tė bien. Vetė folikulat e flokėve pastaj pushojnė tre muaj para se tė pėrsėritet i tėrė procesi.
“Flokėt janė jashtėzakonisht tė ndjeshme. Qelizat e flokut janė tė dytat sipas shpejtėsisė sė rritjes nė trup, pas palcės kurrizore, kėshtu qė floku i pari “ndien” kur trupi ėshtė nė stres dhe mund tė paralajmėrojė pėr simptomat e disa sėmundjeve”, - ka shpjeguar dr. Glenn Lyons pėr "Daily Mail".
1. Stresi
Stresi mund tė shkaktojė rėnie tė flokėve, ndėrsa kjo gjendje quhet telogen effluvium. Flokėt hyjnė nė gjendje tė gjumit para kohės. Stresi kronik po ashtu mund tė pėrshpejtojė punėn e sistemit tė imunitetit ashtu qė rruazat e bardha tė gjakut sulmojnė folikulat e flokut. Pėrveē kėsaj, stresi ėshtė i lidhur me tronditjen, e cila shkakton humbje specifike tė flokut, tė ashtuquajturėn alopeci.
2. Ilaēet
Llojet e caktuara tė ilaēeve, betabllokatorėt pėr tension tė lartė, antikoagulantėt pėr hollimin e gjakut, antidepresivėt dhe ilaēet josteroide antiinflamatore mund tė shkaktojnė rėnien e flokėve.
3. Mungesa e hekurit
Te femrat paramenopauzale, mungesa e hekurit ėshtė shkaku mė i shpeshtė i rėnies sė flokėve. Kėtė problem mund ta provokojnė edhe sėmundja celiake, intoleranca nė gluten. Kjo ndikon nė aftėsinė e zorrėve pėr tė absorbuar nė mėnyrė adekuate ushqimin, ashtu qė trupi vuan nga mungesa e mineraleve tė rėndėsishme, mes tė cilave ėshtė edhe hekuri.
4. Vezoret policistike
Shkaku i dytė mė i shpeshtė i rėnies sė flokėve te femrat paramenopauzale ėshtė sindroma e vezoreve policistike, ēka rezulton me sasinė e tepruar tė testosteroneve. Kjo mund tė shkaktojė qime tė tepėrta, por edhe rėnie tė flokėve.
5. Sėmundjet e lėkurės
Pityriasis amiantacea mund tė shkaktojė rėnie tė flokėve. Sėmundja ėshtė e ngjashme me psoriazėn, ndėrsa ekzema gjendet nė skalp, kėshtu qė floku bie si shkak i qėrimit. Megjithatė, me kurimin adekuat mund tė parandalohet problemi.
6. Dietat
Dietat qė nėnkuptojnė konsum tė ulėt tė karbohidrateve mund tė dėmtojnė kualitetin e flokut dhe shkaktojnė rėnien e tij, pėr shkak tė energjisė, respektivisht tė kalorive dhe sheqernave. Mund tė hani proteina sa tė doni, por pa energji, flokėt tuaj do tė vuajnė.
7. Problemet me gjėndrat tiroide
Puna shumė e fortė ose e dobėt e gjėndrave tiroide mund tė jetė shkak i dobėsimit tė flokėve. Ky problem ėshtė i shpeshtė te njerėzit te tė cilėt tashmė ekziston historia e sėmundjes ose te femrat menjėherė pas lindjes. Floku pas tre muajsh nė gjumė fillon tė bjerė, por te njerėzit qė kanė probleme me gjėndrėn tiroide, flokėt bien pas disa javėsh.
8. Pilulat kontraceptive
Progesteronet nga pilulat kontraceptive mund tė “sillen” si hormone mashkullore dhe si tė tilla tė reflektojnė nė flokė. Tė gjithė kontraceptivėt oralė pėrmbajnė progestagene, hormonet sintetike tė cilat nė hormonin natyror progesteron veprojnė ashtu qė parandalojnė fekondimin e vezėve. Femrat e shqetėsuara pėr humbjen e flokėve, ose ata qė kanė predispozita gjenetike pėr kėtė duhen ta lusin gjinekologun e tyre t’u pėrshkruajė pilula tė cilat nuk do tė lėnė pasoja negative nė flokė.
9. Mbipesha
Niveli i lartė i insulinės mund tė shkaktojė nivel mė tė lartė tė testosteroneve dhe tė rrisė rrezikun nga tullacėria. Mbipesha po ashtu mund tė rrisė rrezikun nga diabeti i tipit 2.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 21:23
Cilat fruta vjeshtore bėjnė ēudi pėr shėndetin?
http://images.botasot.info/uploads/largea_rrushi1350597824.jpg
Ushqimet vjeshtore qė i gjejmė lehtė nė treg dhe dyqane na ruajnė shėndetin. Disa prej tyre kanė veēori tė veēanta dhe mund tė ndihmojnė me problemet, siē ėshtė ftohja
Manat (dudat) janė tė pasura me hekur
Manat janė pasuri e vėrtet pėr pasqyrėn e gjakut dhe dobitė nga kjo frutė qėndrojnė nė maje tė listės nė mes frutave tė tjera malore. Janė tė pasura me hekur, ushqejnė qelizat e kuqe tė gjakut dhe parandalojnė aneminė. Nė njėqind gramė ka rreth 1,85 miligramė hekur, ka thėnė doktoresha Sarah Wilson pėr “Daily Mail”. Pėrveē se janė tė pasura me hekur, manat janė tė pasura edhe me vitaminė C dhe resveratrol, antioskidantin i cili pėrndryshe gjendet nė rrush. Disa studime tė reja thonė qė kjo substancė ndihmon nė luftėn kundėr kancerit.
Lajthitė ruajnė zemrėn
Kanė pėrqindje tė lartė tė yndyrave mono-tė pangopura tė cilat janė tė mira pėr uljen e kolesterinės. Studimi i para disa viteve ka dėshmuar qė rreth 35 pėr qind tė meshkujve tė cilėt kanė ngrėnė rregullisht lajthi kanė reduktuar rrezikun nga sėmundjet e zemrės. Pėrveē qė parandalojnė kolesterinėn e rritur, janė tė mira kundėr aritmisė sepse pėrmbajnė acidet omega-3.
Shega mbron nga ftohja
Shurupin e shegės ėshtė mirė ta pini sapo tė ftoheni, sepse ka njė mijė herė mė shumė vitaminė C se portokajtė dhe limonėt. Pėrveē vitaminės C ėshtė e pasur edhe me vitaminat D dhe E, si dhe kalcium dhe hekur, ka shpjeguar Sarah Wilson.
Boronicat ruajnė shikimin
Antioksidantėt antocianine, tė cilat gjenden nė boronica, janė tė dobishme sepse ruajnė indin nė sy dhe parandalojnė mjegullimin e shikimit, por edhe ruajnė enėt e gjakut. Dihet qė boronicat janė tė mira kundėr rritjes sė tumoreve.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-10-2012, 21:26
Kombinimet e rrezikshme dhe fatale tė ilaēeve dhe pijeve
http://images.botasot.info/uploads/largea_cold1350845945.jpg
Nuk do tė besoni qė njė gotė qumėsht mund tė jeta fatale nėse e pini nė njė kombinim tė caktuar.
Pijet mė tė zakonshme si ēajet, kafet ose lėngjet mund tė reduktojnė dukshėm efikasitetin e ilaēeve qė pini, ndėrsa nė disa raste mund t’jua dėmtojnė edhe shėndetin. Prandaj, bėni kujdes se ēka pini dhe shikoni se cilat kombinime mund t’i shmangni.
Statinet dhe nja pesėdhjetė ilaēe nuk guxojnė tė pihen me lėngun nga grejpfruti. Problemi ėshtė edhe mė i madh pėr shkak tė faktit qė efektet e kėtij lėngu citrusi zgjasin mė shumė se 24 orė, prandaj thjesht nuk duhet ta pini.
Lėngu i shegės ka enzime tė caktuara tė cilat nė mėnyrė shume efikase anulojnė veprimin e disa ilaēeve pėr tension tė gjakut.
Kalciumi mund tė ketė efekt negativ nė veprimin e ilaēeve pėr gjėndrėn tiroide, ashtu qė ėshtė e nevojshme tė pritet tė paktėn katėr orė nė mes marrjes sė ilaēit dhe konsumimit tė cilėsdo pije tė pasur me kalcium.
Nėse merrni efedrina, amfetamina ose ilaēe pėr astmė, me ēdo kusht shmangeni kafen, pijet energjike ose ēajin e gjelbėr pėr shkak tė ndėrveprimit tė dėmshėm tė kafeinės dhe stimulatorėve.
Pijet sportive janė tė pasura me kalium, prandaj mund tė jenė kombinim shumė i rrezikshėm me disa ilaēe pėr zemėr dhe tension tė gjakut, dhe e njėjta gjė vlen edhe pėr bananet.


Marre nga "Bota Sot"

Nosh
22-10-2012, 23:03
Pėrbėrja e qumėshtit tė nėnės http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/breastisbestor1-300x225.jpg (http://cdn4.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/breastisbestor1.jpg)
Qumėshti i nėnės ka pėrbėrje tė tillė qė i pėrshtatet plotėsisht nevojave tė foshnjes gjatė 5-6 muajve tė parė tė jetės. Qumėshti i nėnės tretė plotėsisht dhe me lehtėsi nga organizmi dhe aparati tretės i fėmijės.
Pėrse tretet mė lehtė dhe ndikon nė zhvillimin e fėmijės?
Dihet rėndėsia qė kanė proteinat pėr zhvillimin e trupit dhe tė trurit. Proteinat nė qumėshtin e gjirit gjenden nė atė sasi qė i duhen organizmit tė fėmijės. Ato kanė njė pėrbėrje tė veēantė dhe thithen e pėrvetėsohen plotėsisht nga organizmi i tij. Proteinat nė qumėshtin e lopės gjenden nė sasi mė tė madhe por ato pėrvetėsohen pak dhe keq nga fėmija.
Yndyrėrat nė qumėshtin e gjirit gjenden nė sasi mjaft tė madhe. Pėrbėrja e tyre ėshtė e tillė qė i plotėsojnė nevojat e organizmit pa e lodhur atė. Yndyrėrat nė qumėshtin e lopės janė mė pak tė tretshme dhe me vlerė mė tė pakėt.
Sheqernat nė qumėshtin e gjirit gjenden nė njė formė tė veēantė (laktozė) qė tretet lehtė, ushqen mirė fėmijėn dhe pengon zhvillimin e mikrobeve nė zorrėt e tij. Qumėshti i lopės e ka laktozėn nė sasi mė tė pakėt dhe mė pak tė tretshme, kėshtu qė detyrohemi ta plotėsojmė me sheqerin e zakonshėm qė nuk ėshtė shumė i pėrshtatshėm pėr fėmijėn e vogėl.
Vitaminat gjenden nė sasi nė qumėshtin e nėnės. Ato kalojnė nė gojėn e fėmijės pa u dėmtuar. Pėrkundrazi, shumica e vitaminave qė gjenden nė qumėshtin e lopės dėmtohen sepse ky qumėsht zihet para pėrdorimit. Disa vitamina qė mungojnė ose gjenden nė sasi tė pakėt nė ēdo lloj qumėshti, duhet t’i shtohen fėmijės nė njė moshė tė caktuar. Fėmija ka nevojė pėr vitaminė D dhe C edhe kur ėshtė me qumėsht gjiri por nė sasi mė tė pakėt se sa kur ėshtė me ushqyerje tė huaj.
Qumėshti i gjirit pėrmban disa lėndė mbrojtėse qė nuk gjenden nė qumėshtin e lopės. Kėto lėndė qė quhen antikorpe, lizozime etj. mbrojnė zorrėt dhe gjithė organizmin nga zhvillimi e shumėzimi i disa bakterieve tė dėmshme. Qumėshti i nėnės kalon nė gojėn e fėmijės i pastėr dhe pa mikrobe. Qumėshti i lopės kalon njė rrugė mė tė gjatė deri nė gojėn e fėmijės. Gjatė kėsaj rruge marrin papastėrti edhe qumėshti edhe ena ku vendoset ky qumėsht.
Qumėshti i nėnės ka gjithmonė temperaturėn e pėrshtatshme pėr fėmijėn. Ushqimi i huaj nuk e ruan kėtė temperaturė si qumėshti i gjirit qė ėshtė mė e pėlqyeshmja pėr fėmijėn.
Ushqyerja me gji krijon lidhje tė shpejtė afrimi e tėrheqje midis nėnės dhe fėmijės. Kjo ka rėndėsinė e vet tė veēantė. Duhet tė bindemi pėr vlerat qė ka qumėshti i nėnės. Ēdo ndryshim apo shtesė nė ushqim duhet bėrė me kujdes./Bebaime

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
22-10-2012, 23:04
Ushqimi pa kafeinė ndihmon nė kontrollin e diabetit
http://images.botasot.info/uploads/largea_cafe-211350856800.jpg
Hulumtuesit e qendrės mjekėsore ”Duke” theksojnė se kanė vėrejtur se konsumi ditor i kafeinės nė kafe, ēaj apo pije tė tjera shton nivelin e sheqerit nė gjak tek ata persona qė vuajnė nga diabeti, lloji 2.
Shkencėtarėt po ashtu paralajmėrojnė se kafeina do tė mund tė pengojė nė pėrpjekjet qė sėmundja tė kontrollohet.
Hulumtuesit kanė vėzhguar dhjetė persona, tė cilėve iu ishte diagnostikuar diabeti, lloji 2, me ē’rast secili person brenda ditės kishte konsumuar dy filxhanė me kafe dhe kishte provuar qė pėrmes ushqimit, ushtrimeve dhe me ilaēe ta kontrollojnė sėmundjen, pa insulinė shesė pėrmes injeksioneve.
Gjatė eksperimentit, pjesėmarrėsit kishin marrė tableta qė pėrmbanin sasinė e barabartė tė kafeinės me katėr filxhanė kafe nė ditė e mė pas nė ditėn tjetėr kishin marrė placebo qė nuk pėrmbanin kafeinė.
Sipas rezultateve tė botuara nė “Diabetes Care”, me konsumin e kafeinės tek pjesėmarrėsit, niveli i sheqerit nė gjak ishte rritur pėr 8%.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
23-10-2012, 11:22
Ide tė shpejta pėr kafjall tė shėndetshėm
http://images.botasot.info/uploads/largea_mengjezi-181350595656.jpg
Pėr kafjall tė shėndetshėm, i cili do t’ju mbajė tė ngopur nuk duhet shumė kohė, por vetėm disa ushqime tė cilat me siguri tashmė i keni nė frigorifer
Ka shumė kėshilla se si duhet tė hahet shėndetshėm, veēanėrisht nė mėngjes. Por, kush ka kohė tė mendojė dhe tė pėrgatisė kafjall tė shėndetshėm me aq punė dhe obligime? Mos u shqetėsoni, me disa ide qė mund tė realizohen shumė shpejt, do tė keni kafjallin e shėndetshėm i cili do t’ju ndihmojė qė dita e punės tė kalojė mė lehtė dhe t’ju japė energji.
Drithėrat edhe qumėshti: Kjo ėshtė klasike – njė pjatė mė drithėra me qumėsht tė ftohtė ose tė nxehtė ėshtė njė nga zgjedhjet mė tė mira pėr shujtėn e parė nė ditė. Drithėrat janė tė pasura me fibra dhe proteina.
Pemėt: Cilado pemė ėshtė e mirė pėr fillimin e ditės. Pemėt pėrmbajnė shumė hekur dhe materie ushqyese, ndėrsa nėse ju ngutet mė sė lehti ėshtė ta fusni nė ēantė dhe ta hani gjatė rrugės deri nė punė. Nėse doni tė zgjidhni mė tė shėndetshmen prej tė shėndetshmeve, zgjidhni mollėn.
Buka e zezė: Kjo bukė e shėndetshme ėshtė e mbushur me materie ushqyese dhe hahet lehtė. Nė tė mund tė vendosni ndonjė mėlmesė qė u pėlqen, domate tė freskėt ose sallatė – keni fituar kėshtu kafjallin e shėndetshėm i cili do t’ju ngopė.
Vezėt: Pėr tė zier vezėt me tė vėrtetė nuk duhet shumė kohė e as vėmendje. Prandaj, derisa visheni, zieni dy vezė tė cilat do t’ju mbajnė tė ngopur deri nė kohėn e drekės. Veēanėrisht rekomandohet tė hahet e bardha e vezėve.
Frape: Pėrgatitja e njė gote tė kėsaj pije me ndihmėn e mikserit zgjat vetėm njė minutė. E shkėlqyeshme ėshtė qė mundeni edhe tė eksperimentoni – zgjidhni pemėn qė dėshironi, ose pėr shembull, shtoni pak kafe.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
23-10-2012, 11:23
5 pijet mė tė mira natyrale pėr dobėsim
http://images.botasot.info/uploads/largea_pijet-091349809940.jpg
Nė vend se tė vuani urie, mjafton qė njė shujtė nė ditė ta zėvendėsoni me pijen e frutave, e cila pėrgatitet shumė thjesht.
Nė vend qė tė qėndroni pa nevojė tė uritur ose tė tentoni tė dobėsoheni me ndonjė dietė tė dyshimtė, mjafton qė njė shujtė nė ditė ta zėvendėsoni me pijen e shėndetshme dhe ushqyese, tė cilėn do ta pėrgatisni vetė. Kėshtu do tė konsumoni mjaft vitamina, minerale dhe fibra, ndėrsa pijet do ta bėjnė edhe lėkurėn tuaj mė tė bukur dhe tė shėndetshme. Pėrgatitja nuk ėshtė e komplikuar, kėshtu vetėm duhet tė zgjidhni atė qė ju pėrgjigjet mė sė miri:
1.Jogurti dhe kastraveci
Pija nga jogurti do tė largojė ujin e tepėrt dhe materiet e dėmshme nga organizmi. Tretet lehtė dhe forcon imunitetin, ndėrsa probiotikėt nė jogurt ndihmojnė nė rregullimin e tretjes dhe pėrshpejtojnė metabolizmin.
Pėr pije tė shėndetshme nevojitet tė pėrzihen 125 gramė jogurt (me 1,5 pėr qind tė yndyrės qumėshtore), njė kastravec i grirė dhe dy lugė mendėr.
2.Pėrsosmėria e dredhėzave
Dredhėzat janė tė pasura me minerale dhe vitamina A, B, C dhe E. Pėrveē kėsaj, kryesisht pėrbėhen nga uji, ndėrsa tė pasura janė edhe me fibra – ky kombinim do tė krijojė ndjenjėn e ngopjes.
Pėrzieni nė mikser 200 gramė dredhėza me 200 mililitra dhallė. Sipas dėshirės ėmbėltoni me mjaltė.
3.Ēaji i gjelbėr dhe pjepri
Materia e cila gjendet nė pjepėr do tė largojė dėshirėn tuaj pėr ėmbėl, ndėrsa ēaji i gjelbėr do tė shpėrbėjė yndyrat brenda qelizave yndyrore ashtu qė mund tė largohen lehtė nga organizmi. Pėrfitimet e ēajit tė gjelbėr janė tė shumta, por nė mes tjerash ul shkallėn e kolesterolit nė gjak dhe parandalon absorbimin e karbohidrateve dhe yndyrave nga ushqimi, me ēka ulet konsumi i kalorive.
Pėr kėtė pije janė tė nevojshme 200 ml tė ēajit tė zier tė gjelbėr dhe pesė gjethe tė mendrės sė freskėt dhe mjaltit tė ėmbėltuar. Pasi tė ftohet, vetėm shtoni nė tė pesė copėza tė pjeprit.
4.Koktej qumėshti nga pjeshka
Pjeshkat pėrmbajnė gati 99 pėr qind ujė, ndėrsa kanė shumė vitamina dhe minerale, siē janė kalciumi, hekuri dhe kaliumi. Pėrveē kėsaj, do tė stimulojnė metabolizmin tuaj, pastrojnė organizmin, ndėrsa qumėshti nė koktej do t’ju ngopė.
Pėrzieni nė mikser njė pjeshkė, lėngun nga njė portokall dhe 200 ml qumėsht pa yndyrė. Mund ta ėmbėltoni me mjaltė.
5.Lėngu i ftohtė nga mango
Edhe mango pėrmban shumė vitamina, veēanėrisht A dhe C. Do tė aktivizojė metabolizmin tuaj, ndėrsa mineralet si mangani, kaliumi dhe zinku do tė ndihmojnė shėndetin e lėkurės dhe flokėve tuaj.
Gjithēka qė ju duhet ėshtė njė mango, 200 ml lėng nga fruta tropikale dhe akulli. Mangon qėrojeni, largoni farat, futeni nė mikser dhe nė fund shtoni lėng dhe akull.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
23-10-2012, 15:56
Veshi: Sa i rėndėsishėm ėshtė pastrimi
http://images.botasot.info/uploads/largea_pastrimi-vesheve1350997638.jpg
Mbajtja e njė higjiene tė mirė ėshtė shumė e rėndėsishme pėr shėndetin e veshėve, por pastrimi duhet tė bėhet nė mėnyrėn e duhur, pėrndryshe rrezikoni ta dėmtoni veshin
Veshi ėshtė njė organ i ēmuar dhe shumė delikat, qė na lejon tė dėgjojmė tingujt, zhurmat dhe qė “qeveris” sensin tonė tė ekuilibrit. Pėr kėtė arsye, kėrkon njė kontroll tė vazhdueshėm dhe pastrim korrekt, nė mėnyrė qė tė shmangen shqetėsimet e mundshme qė lidhen me njė grumbullim tė tepruar tė dyllit.
Ēfarė ėshtė dylli i veshit dhe pėr ēfarė shėrben?

Veshi ka njė sistem vetėpastrimi: gjėndrat e pranishme nė kanalin e jashtėm tė dėgjimit prodhojnė njė substancė tė trashė qė e mbron nga grimcat e huaja dhe mban konstante karakteristikat e membranės sė daulles sė veshit. Kėshtu dylli luan njė veprim mbrojtės, antibakterial, antimykotik dhe zbutės pėr kanalin e veshit, duke ruajtur nė tė njėjtėn kohė edhe ekuilibrin delikat fiziologjik. Duke dalė spontanisht jashtė, kjo substancė eliminon papastėrtitė qė futen ēdo ditė nė vesh, duke e mbajtur atė tė pastėr dhe duke e mbrojtur nga agjentėt e jashtėm.
Pėrse dylli mund tė kthehet nė njė problem

Ndonjėherė kur sistemi i vetėpastrimit tė veshit nuk funksionon mirė, dylli mund tė grumbullohet me tepricė.
Nė kėto raste, krijohet e ashtuquajtura “tapė”, qė nėse nuk hiqet, mund tė bllokojė kanalin e veshit dhe tė shkaktojė shumė shqetėsime dhe bezdisje, si pėr shembull ndjesinė e humbjes sė dėgjimit, kumbim, gumėzhimė, dhimbje dhe marramendje.
Kush preket mė shumė nga kėto shqetėsime

Disa kategori njerėzish janė mė tė ndjeshme ndaj kėtyre problemeve. Tė parėt janė fėmijėt, qė mund tė kenė gjėndra dylli veēanėrisht aktive. Edhe tė moshuarit bėjnė pjesė nė kategorinė e njerėzve qė kanė probleme me veshin. Ata kanė gjėndra qė prodhojnė dyllė mė tė thatė, i cili rrėshqet me vėshtirėsi drejt daljes dhe si pasojė, grumbullohet nė kanalin e dėgjimit. Gjithashtu personat qė mbajnė aparate dėgjimi dhe kufje e kanė tė vėshtirė ta mbajnė pastėr veshin. Probleme kanė edhe ata qė praktikojnė sportet ujore, sepse uji mund ta trashė dyllin; po ashtu edhe personat qė udhėtojnė me avion ose ngjiten nė mal sepse ndryshimi i presionit mund tė shkaktojė bezdi nė prani tė tapės sė dyllit.
Higjiena e pėrditshme e veshit

Pėr tė ruajtur mirėqenien e veshit ėshtė mirė qė tė njihni dhe tė pėrdorni mjetet e duhura. Me kunjat e zakonshme dhe tradicionale tė veshit jo vetėm qė e shtyni mė thellė dyllin, por mund ta dėmtoni edhe kanalin e veshit. Specialistėt kėshillojnė tė pėrdoren metodat e duhura. Nė qoftė se nuk mund t’i pastroni vetė, drejtojuni mjekut specialist.
Njė pastrim korrekt ndihmon edhe nė parandalimin e ērregullimeve tė tjera tė veshit, si otiti. Otiti ėshtė njė inflamacion me natyrė kryesisht infektive, por ka edhe forma tė tjera:
- tė brendshėm, qė pėrfshin veshin e brendshėm
- tė mesėm, qė prek veshin e mesėm
- tė jashtėm, qė pėrfshin kanalin e jashtėm, me pėrfshirje tė mundshme tė membranės timpatike.
Meningjiti ėshtė inflamacioni fundor i membranės timpatike.
Otiti mund tė pėrkeqėsohet duke u kthyer nė labirintit, njė inflamacion i labirintit mund tė ndryshojė sensin e ekuilibrit dhe dėgjimin. Shkakton marrje mendsh dhe konfuzion. Duke qenė se otiti varet nga njė infeksion bakterial ose viral, duhet kuruar me antibiotikė dhe antiviralė, qė veprojnė menjėherė kundėr patogjenit pėrgjegjės. Pėr kontrollin e dhimbjes, mund tė pėrdoren produkte me efekt analgjezik.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
23-10-2012, 18:48
Vitamina B3 nė vend tė antibiotikėve
http://images.botasot.info/uploads/largea_red-meat231351009300.jpg
Dozat e larta tė vitaminės B3 nė masė tė madhe rrisin aftėsinė e sistemit tė imunitetit pėr tė krijuar antitrupa, duke pėrfshirė edhe ata qė mund tė shkatėrrojnė superbakteret.
Antibiotikėt duhet t’i marrim nė momentet kur sistemi i imunitetit tonė nuk ėshtė mė nė gjendje tė pėrballet me bakteret dhe ka nevojė pėr ndihmė. Njėkohėsisht, antibiotikėt janė aq shumė nė pėrdorim sa qė tashmė janė zhvilluar superbakteret, tė cilat janė rezistente nė cilindo antibiotik.
Hulumtimet kanė treguar qė dozat e larta tė vitaminės B3 ose nikotinamideve me tė madhe rrisin aftėsinė e sistemit tė imunitetit pėr tė krijuar antitrupa, duke pėrfshirė edhe ata qė mund tė shkatėrrojnė superbakteret, transmeton BW. Infeksionet e rrezikshme krijohen si pasojė e mungesės sė disa proteinave nė neutrofile, por dozat e larta tė vitaminės B3 pėrforcojnė pikėrisht sekretimin e kėsaj proteine.
Hulumtimet e para janė kryer nė minj, por rezultatet e njėjta janė fituar edhe nė qelizat, njerėzore. Problem i vogėl ėshtė qė dozat terapeutike nuk mund tė futen pėrmes ushqimit normal, por lajmi i mirė ėshtė qė nuk mund tė mbidozohemi me vitaminė B3 sepse sasitė e pėrdorura nė kėtė terapi tashmė janė pėrdorur nė terapitė tjera pa pasoja.
Burime tė pasura tė vitaminės sė lirė B3 janė mėlēia, mishi, drithėrat, bimėt bishtajore dhe kikiriku.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
23-10-2012, 22:02
Rėnia nė peshė pėrmes ndėrhyrjes nė stomak
http://images.botasot.info/uploads/largea_operacioni23-jpg1351014554.jpg
Operacioni zvogėlon rreziqet pėr goditje nė zemėr dhe nė truJody Stubler i ėshtė nėnshtruar operacionit nė stomak pėr tė humbur peshė trupore.
“Humbja e peshės mė ka ndihmuar tė krijoj besim tė madh tek vetvetja dhe aftėsitė e mia.”
Ajo ka humbur 54 kilogramė, nuk ka diabet tė tipit 2, dhe tensioni i gjakut dhe nivelet e kolesterinės janė normale.
Ka disa lloje operacionesh gastrike, qė synojnė tė njėjtėn gjė, zvogėlimin e stomakut. Mjeku Ted Adams me Shkollėn Mjekėsore nė Universitetin Utah, drejtoi studimin me mė shumė se 1 mijė pacientė mbi peshė. Njė grup pacientėsh pranuan operacionin mė tė zakonshėm nė stomak ndėrsa tė tjerėt jo. Gjatė procedurės, kirurgu pret stomakun nė pjesėn e sipėrme pėr tė krijuar njė qeskė tė vogėl me madhėsinė e njė kokre arre. Ushqimi anashkalon stomakun dhe shkon direkt nė pjesėn e mesme tė zorrės sė hollė.
Me stomak mė tė vogėl, pacientėt hanė mė pak dhe kėshtu bien nė peshė. Por nuk dihej nėse kjo rėnie nė peshė dhe pėrfitime tė tjera shėndetėsore mund tė ishin tė qėndrueshme. Ata qė kanė bėrė operacionin po ashtu kanė zvogėluar rreziqet pėr goditje nė zemėr dhe nė tru.
Studimi tregonte se tensioni i gjakut, nivelet e kolesterinės dhe diabeti i tipit 2 ishin mė tė ulta tek pacientėt me ndėrhyrje, krahasuar me ata qė nuk ishin bėrė operacion. Studimi tregoi se zvogėlimi i stomakut mund ta kurojė diabetin e tipit 2. Por kėto pėrfitime kanė njė kosto. Zvogėlimi i stomakut kėrkon qė pacienti tė ndryshojė nė mėnyrė drastike dhe tė pėrhershme zakonet e ngrėnies dhe t’i kthehet njė regjimenti ushtrimesh fizike.
Ende shumė pyetje mbeten pa pėrgjigje rreth operacionit gastrik. Mjeku Adams ka nė plan t’i studiojė pėrsėri gjetjet, kėsaj radhe 10 vjet pas operacionit. Studimi u publikua nė Revistėn e Shoqatės Mjekėsore Amerikane.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
23-10-2012, 22:04
Vaji i ullirit, ushqim dhe “ilaē” i rėndėsishėm
http://images.botasot.info/uploads/largea_vaji-uulirit-231351014038.jpg
Pema legjendare e ullirit dhe vaji i nxjerrė nga "fruti" i saj e kanė shoqėruar pėr rreth 8000 mijė vite historinė e njerėzimit. Kjo bimė kultivohej nė Lindjen e Mesme, por mė vonė feniksit e shpėrndanė kultivimin e saj nė tė gjitha brigjet e Mesdheut, qė nga Afrika e deri nė Evropėn e Jugut.
Me rritjen e prodhimit lindi edhe nevoja pėr ta pėrpunuar ullirin. Romakėt arritėn tė ndėrtonin edhe mjetet e para pėr shtypjen e ullinjve, duke perfeksionuar gjithmonė e mė shumė edhe teknikat e konservimit tė vajit. Por, ndėrkohė qė kultivimi i ullirit po shtohej gjithmonė e mė shumė, romakėt ndoqėn njė tjetėr teknikė. Ata provuan tė kultivonin nė ēdo territor tė pushtuar ullirin, pemėn e shenjtė pėr ta.
Ndėr vite, vaji i ullirit ėshtė pėrdorur jo vetėm pėr tė pasuruar ushqimet, por edhe nė kozmetikė. Druri dhe dega e ullirit janė cituar edhe nė Bibėl, edhe nė Kuran, duke dėshmuar kėshtu rėndėsinė historike tė kėtij "fryti" nė jetesėn dhe punėn e njerėzve.
Studimet kanė treguar se vaji i ullirit luan njė rol tė rėndėsishėm nė mbrojtjen ndaj sėmundjeve, transmeton Top Channel. Ndėr shekuj ėshtė protagonist i padiskutueshėm i dietave mesdhetare, duke ndikuar nė uljen e vdekshmėrisė nga sėmundjet kardiovaskulare e duke ēuar nė parandalimin e disa lloje tumoresh. Kėshtu, studiuesit nė Spanjė dhe nė SHBA gjetėn se njė prej pėrbėrėsve tė vajit tė ullirit ul pothuajse me 30% nivelin e substancave qė shkaktojnė kancerin e gjirit. Qė nė lashtėsi popujt rreth brigjeve tė Mesdheut e kanė pėrdorur vajin e ullirit si balsam pėr zbutjen dhe rritjen e lagėshtisė sė lėkurės sė thatė, pėr shkėlqimin e flokėve, pėr masazh tė muskujve, mbylljen e plagėve, parandalimin e rrudhave dhe pėr kurimin e pagjumėsisė.
Vitet e fundit ėshtė zbuluar se vaji ullirit ka shumė ndikim mbi aktivitetin metabolik tė organeleve tė qelizės. Prej kohėsh ai pėrdoret jo vetėm si ushqim, por edhe si medikament me vlera tė larta pėr kurimin e disa sėmundjeve tė ndryshme. Sipas specialistėve, vaji ullirit me hudhėr ndihmon nė kurimin e astmės, arteriosklerozės dhe hipertensionit.
Vaj ulliri me borzilok ndihmon nė kurimin e lodhjes intelektuale.
Vaj ulliri me koreandėr kuron vėshtirėsitė nė tretje.
Vaj ulliri me dėllinjė ndihmon nė kurimin e diabetit dhe ngėrēit.
Vaj ulliri me qepė ndihmon nė kurimin e diabetit, sėmundjeve tė frymėmarrjes, arteriosklerozės, majisjeve gjenito-urinare.
Vaj ulliri me frutat e myshkut kuron asteninė dhe gurin nė tėmth.
Vaj ulliri me lavandėr ndihmon nė kurimin e enteritit dhe sėmundjeve infektive.
Ulliri njihet edhe pėr ndihmėn qė i jep zhvillimit tė trurit dhe kockave si te fėmijėt, ashtu edhe tek tė rriturit, duke ruajtur metabolizmin e tyre gjatė humbjes sė kalciumit.
Ndėrkohė janė tė shumta maskat e bukurisė qė e kanė tė pazėvendėsueshėm vajin e ullirit si njė nga pėrbėrėsit kryesorė.
Me pak fjalė mund tė themi se ulliri ėshtė ushqim, ėshtė kurativ dhe jep ndihmesėn e tij kryesore pėr tė na ushqyer, pėr tė na kuruar dhe pėr tė na bėrė mė tė bukur.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-10-2012, 12:25
Malėsia e Madhe dhe kultivimi i bimėve mjekėsore
http://images.botasot.info/uploads/largea_malesia-24-jpg1351112259.jpg
Nė Shqipėri, po i kushtohet vemendje kultivimit dhe pėrpunimit tė bimėve aromatike dhe mjekėsore, qė eksportohen nė Amerikė dhe disa vende tė Europės.
Rrethi i Malėsisė sė Madhe ėshtė zona ku grumbullohet rreth 70 pėrqind e gjithė sasisė sė bimėve aromatike dhe mjeksore qė eksporton Shqipėria. Ndaj, autoritetet shqiptare tė bujqėsisė po mbėshtesin zhvillimin e kėtij sektori, duke financuar zgjerimin e sipėrfaqes sė tokės, tė mbjedhė me kėto bimė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-10-2012, 12:26
Pemėt mė tė mira kundėr diabetit
http://images.botasot.info/uploads/largea_pemet-241351102437.jpg
Diabeti ėshtė sėmundje autoimune tek e cila personi ka nivel tė lartė tė sheqerit nė gjak sepse trupi nuk prodhon sasi tė mjaftueshme tė insulinės ose sepse qelizat nuk reagojnė nė insulinėn e prodhuar.
Ushqimi me pak sheqer dhe yndyra ndonjėherė mund tė shkurtojė kėnaqėsi tė shumta. Ekspertėt njė kohė kanė konsideruar qė diabetikėt nuk duhen tė hanė pemė, por dėshmitė e sotme sugjerojnė tė kundėrtėn. Ekspertėt theksojnė se si pemėt janė pjesė e rėndėsishme e ushqimit te diabetikėt.
Mollėt
Molla ėshtė zgjedhje e shkėlqyeshme pėr diabetikėt. Pėrmban pak kalori, ndėrsa nxit trupin pėr tė djegur kaloritė tjera. Ėshtė burim i pasur i pektinės, e cila ka veēori antioksiduese, ēka redukton nivelin e radikaleve tė lira dhe rrezikun pėr tė krijuar sėmundje tė ndryshme.
Manaferrat
Frutat si manaferrat pėrmbajnė antocianine, tė cilat i japin ngjyrėn e kuqe dhe nxisin lirimin e insulinės, rregullojnė sheqerin nė gjak dhe reduktojnė rrezikun nga krijimi i sėmundjeve tė zemrės.
Grejpi
Mund tė pėrdoret pėr reduktimin e rrezikut nga krijimi i nivelit tė lartė tė sheqerit nė gjak, veēanėrisht kur konsumohet me ushqimet qė kanė nivel tė ulėt tė yndyrave, sheqerit dhe niseshtesė.
Shalqiri
Pemėt qė pėrmbajnė nivel tė lartė tė ujit siē shalqiri, dredhėzat, papaja ose kumbullat, veprojnė nė mėnyrė tė shkėlqyeshme nė ngadalėsimin e absorbimit tė glukozės. Diabetikėt duhet ēdo ditė tė konsumojnė pemė me pėrmbajtje tė lartė tė ujit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-10-2012, 12:27
Simptomat e ēuditshme, tė shpjeguara
http://images.botasot.info/uploads/largea_simptomat-231351008002.jpg
Ngėrēe tė shputave? Ethe? Ato zakonisht janė vetėm njė telashe, por ēfarė pėrpiqen t’ju tregojnė simptomat e ēuditshme (dhe si t’i hiqni qafesh).
Trulloseni kur ngriheni shpejt
Shpjegimi: Mund tė jeni pakėz tė dehidruar. Ose mund tė keni hipotension ortostatic (njihet edhe si hipotension postural-rėnie e shtypjes sė gjakut), qė ndodh kur gjaku shpejton drejt kėmbėve tuaja dhe largohet nga koka juaj kur ju ngriheni vrullshėm. (Njerėzit me tension tė ulėt tė gjakut mund tė jenė tė prirė mė shumė ndaj kėtij fenomeni).
Zgjidhja: Pini shumė lėngje dhe sigurohuni qė kur tė ngriheni lart ta bėni kėtė ngadalė, thotė Donnica Moore, mjeke nė Far Hills, nė New Jersey. Nėse shihni yje mbajuni pėr karrige ose tavolinė qė tė stabilizoni vetveten ose uluni prapė poshtė.
Kur duhet tė shkoni te mjeku: Nėse trullosja vazhdon ose nėse ju bie tė fikėt.
Ndonjėherė keni tė ėnjtur qė dhemb nėn sqetull
Shpjegimi: Mund tė jetė pasojė e lėndimit tė folikulės sė qimeve, ose ndonjė qime qė rritet apo pėrdridhet pėrbrenda (pėr shembull nga rruarja), ose ndonjė nyjė limfatike e ėnjtur (nga ndonjė infeksion).
Zgjidhja: Provoni tė vėni njė kompresė tė ngrohtė disa herė gjatė ditės, dhe shikoni se a do tė largohet dhimbja brenda njė jave, thotė Teng
Kur duhet tė shkoni te mjeku: Nėse zgjat mė shumė, ose nėse pėrkeqėsohet (skuqet ose irritohet). “Mund tė jetė shenjė e infeksionit tė gjirit, cistė ose tumor”, thotė Teng.
Ju djersiten duart nė situata tė caktuara
Shpjegimi: Djersitja e pėllėmbėve ju ndodh tė gjithėve kohė pas kohe, dhe kjo ėshtė njė pėrgjigje normale ndaj stresit ose ankthit.
Zgjidhja: Pėrpiquni tė relaksoheni pėr disa minuta - duke marrė frymė thellė, duke medituar ose duke parafytyruar njė vend tė qetė - mund tė ndihmojė tė parandalohet ose tė lehtėsohet djersitja, thotė Teng.
Kur duhet tė shkoni te mjeku: Nėse duart tuaja vazhdimisht djersiten. Ju mund tė keni hyperhidrozė, njė ērregullim qė ka tė bėjė me djersitje tė tepruar tė duarve, shputave tė kėmbėve dhe nėnsqetullave. Aplikimi i njė antiperspiranti apo deodoranti nė pėllėmbė mund ta trajtojė kėtė gjendje, thotė Roshini Raj, nga Universiteti i New Yorkut, dhe autor i “What the Yuck?! The Freaky & Fabulous Truth About Your Body”. Pra, a mund tė ju pėrshkruhet ndonjė mjekim nga ana e mjekut tuaj? Nė situata shumė serioze, njė intervenim kirurgjik mund tė largojė njė pjesė tė nervit qė stimulon gjėndrat e djersitjes tė bėhen tepėr aktive.
Keni ngėrēe apo mpirje tė shputave gjatė natės
Shpjegimi: Njė mungesė e lehtė e ekuilibrit elektrolitik (qė pėrfshin kaliumin, magneziumin ose kalciumin), ose njė dehidrim i lehtė mund tė shkaktojnė kėto ngėrēe, thotė Teng.
Zgjidhja: Ngrihuni dhe ecni pėrreth, pastaj bėni masazh muskujve nė mėnyrė qė tė ēlirohen.
Kur duhet tė shkoni te mjeku: nėse kjo ju ndodh ēdo natė, ose gjatė ditės kur jeni duke ecur. Njė gjendje si ērregullim i koagulimit tė gjakut ose dėmtim i nervit mund tė jetė shkaktari i kėsaj.
Ju mpihen kėmbėt kur jeni nė shkallėt pėr ushtrime
Shpjegimi: Kur ju lėvizni kėmbėt tuaja nė mėnyrė tė pėrsėritur gjatė ushtrimeve, ose nėse lidhėset e kėpucėve tuaja janė tė shtrėnguara shumė, “nervat e vegjėl mes gishtave tė kėmbėve tuaj mund tė shtrėngohen meqė ju u bėni presion shputave tuaja”, thotė Sabrina Strickland, kirurge-ortopede nė Spitalin e Kirurgjisė speciale, nė qytetin e New Yorkut, dhe kjo bėn qė tė ndihen mpirje tė parehatshme.
Zgjidhja: Gjatė ushtrimeve lėvizni gishtat e kėmbėve brenda atleteve tuaja disa herė, dhe ēlironi lidhėset nėse janė shumė tė shtrėnguara.
Kur duhet tė shkoni tė mjeku: Nėse mpirja ndodh gjatė aktiviteteve ose ju nuk mund ta largoni atė. Ju mund tė keni njė problem me nervat e shputave tuaja.
Trupi juaj dridhet kur bini nė gjumė
Shpjegimi: Kėto dridhje hipnike, ose trembje nė gjumė me gjasė burojnė nga njė mosshkrepje e nervave derisa trupi dhe truri juaj bie nė gjumė. “Njė pengim nė sinjalin e trurit qė trupi juaj tė ēlirohet mund tė shkaktojė dridhjen e kokės dhe gjymtyrėve” thotė Clete A. Kushida, drejtoreshė nė Qendrėn mjekėsore tė gjumit tė Stranfordit, nė qytetin e Redwood nė California.
Zgjidhja: Nuk ka asgjė me tė cilėn ju mund tė parandaloni kėto dridhje tė padėmshme. Fatmirėsisht, ato zgjasin vetėm disa sekonda.
Kur duhet tė shkoni tė mjeku: Nėse ju ndodhin shpesh dhe ua prishin gjumin, sepse mund tė jenė shenjė e apneas sė gjumit ose njė ērregullim periodik i lėvizjeve tė gjymtyrėve.
Dėgjoni zukamė nė veshė
Shpjegimi: Me siguri qė ėshtė tinitus, njė gumėzhimė apo zukamė e perceptuar ose njė tingull si fshikullimė, zakonisht i shkaktuar nga humbja e pjesshme e tė dėgjuarit, thotė Cristina Cabrera-Muffly, otorinolaringologe nė Klinikėn e Clevelandit. Ilaēet si aspirina dhe disa antibiotikė: alergjitė dhe mbledhja e dyllit nė veshė mund tė jenė shkaktarė.
Zgjidhja: Nuk ka shėrim pėr tinitusin e shkaktuar nga humbja e dėgjimit, por “teknikat e zvogėlimit tė stresit mund tė ndihmojnė tė zvogėlojnė perceptimin e kėtyre zėrave nga ana e trurit”, thotė Cabrera-Muffly.
Kur duhet tė shkoni tė mjeku: Nėse zukama ndodh vetėm nė njėrin vesh, ose nėse shoqėrohet me marramendje, problem me drejtpeshimin, ose molisje tė fytyrės. Kėto simptoma mund tė jenė shenjė e njė tumori tė nervit akustik.
Ju kėrcėllon nofulla
Shpjegimi: Nyja temporomandibulare e nofullės qė ėshtė para veshit tuaj ka mundėsi tė jetė fajtore. “Kėrcet kur nyja nuk lėviz si duhet, ose nuk kthehet nė vend si duhet”, thotė Raj.
Zgjidhja: Do tė duhej tė rregullohej vetvetiu.
Kur duhet tė shkoni tė mjeku: Nėse shoqėrohet me dhimbje, dhimbje koke ose bllokim tė nofullės. Kėto simptoma mund tė flasin pėr ērregullim tė nyjės temporomandibulare, artritis ose ndonjė lloj tjetėr tė dėmtimit tė nyjės qė kėrkon trajtim (si mbajtja e njė mbrojtėsi tė gojės gjatė natės)
Shihni “pupla”
Shpjegimi: Ato piklat apo “puplat” e vogla tė bardha qė sillen nė fushėn e tė parit tuaj, janė me gjasė vetėm pjesė tė imta tė indeve qė sillen nė substancėn e tejdukshme (vitrea), dhomėza e mbushur me lėng tė trashė, thotė Ruth D. Williams, zėdhėnės i Akademisė Amerikane tė Oftalmologjisė.
Zgjidhja: Syri juaj sipas tė gjitha gjasave do t’i riabsorbojė (rigėlltisė) ato (ose ju thjesht do tė pushoni sė vėrejturi ato).
Kur duhet tė shkoni tė mjeku: Nėse kėto pikla janė tė zeza ose janė tė shoqėruara me drita vezulluese, qė mund tė sinjalizojnė njė shpenzim tė retinės.
Gjithmonė teshtini disa herė
Shpjegimi: “Teshtima ėshtė refleks mbrojtės”, thotė Nathanael Horne, mjek nė qytetin e New Yorkut. “Ka diēka ngacmuese nė vrimat e hundėve, e hunda juaj do t’i heqė qafe ato”. Kėshtu qė ju do tė teshtini derisa puna tė jetė kryer.
Zgjidhja: Teshtini! Njė herė, dy herė, ose katėr e mė shumė herė – kjo ėshtė krejtėsisht normale.
Zemra juaj ‘shastiset” kur zgjoheni nga gjumi
Shpjegimi: "Kur ju jeni tė trembur, adrenalina godet dhe pėrgjigja e trupit tuaj pėr tė luftuar ose fluturuar papritmas aktivizohet”, thotė Moore. Ndėrsa Teng thotė, nėse zgjoheni befasishėm nga REM (rapid eye movement - lėvizja e shpejtė e syrit), kur njeriu sheh ėndrra tė llojllojshme, tė rrahurat e zemrės suaj mund tė rriten natyrshėm.
Zgjidhja: Nė cilindo rast, shpejtėsia e zemrės suaj do tė duhej tė kthehet nė normale brenda pak minutash.
Kur duhet tė shkoni te mjeku: Nėse pėrveē kėsaj keni edhe dhimbjet tė gjoksit dhe marramendje.
Keni dridhje tė gjithė trupit
Shpjegimi:”Kjo me gjasė ndodh pėr shkak tė ndonjė ngėrēi momental tė aftėsisė sė trupit pėr tė rregulluar temperaturėn e tij”, thotė Raj, sidomos nėse zgjat ca sekonda. (Kjo ndodh mė tepėr gjatė ndryshimit menopauzal, sepse “ndryshimet hormonale mund ta bėjnė rregullimin e temperaturės sė trupi tė ngatėrrohet”, thotė Raj).
Zgjidhja: Drithma largohet vetvetiu brenda njė ose dy minutash.
Kur duhet tė shkoni te mjeku: Nėse dridhjet zgjasin disa ditė, mund tė jetė shenjė e ndonjė infeksioni. “Sikurse ethet qė janė shenjė e ndonjė sėmundjeje”, thotė Raj. “Ju mund tė keni tė dridhura kur qelizat tuaja imune lirojnė kemikalet pėr tė zmbrapsur viruset”. Trajtimi i infeksionit qė i shkakton tė dridhurat do t’i ndalte ato.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-10-2012, 22:03
Zogjtė shtegtarė dhe ethet hemorragjike http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/E50FFE66-1295-4601-8B5E-BA8C507C819B_w640_r1_s-300x168.jpg (http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/E50FFE66-1295-4601-8B5E-BA8C507C819B_w640_r1_s.jpg)
Sėmundja virale e quajtur “ethe hemorragjike Krimean-Kongo” – e zakonshme nė Afrikė, Azi dhe Ballkan – ka filluar tė shfaqet nė zona tė reja tė Evropės jugore. Tani, njė ekip i studiuesve suedeze beson se ka zbuluar se insekte parazitė (nė formė morrash a pleshtash) qė pėrhapin kėtė virus ngjiten mbas shpendėve shtegtarė. Ky lloj i etheve hemorragjike fillon me simptoma tė ngjashėm me tė gripit, por sėmundja mund tė zhvillohet nė gjendje vdekjeprurėse. Insektet e pėrhapin virusin mes gjitarėve tė vegjėl dhe kafshėve. Njerėzit mund tė infektohen nga pickimi ose kontakti i ngushtė me kafshėt bartėse tė insekteve tė tilla. Njė ekip i kryesuar nga shkencėtarė nga Universiteti Uppsala, Suedi, kapi dhe studjoi mė shumė se 14 mijė zogj gjatė shtegtimit tė tyre tė pranverės nga Afrika pėr nė Evropė. Shkencėtarėt mblodhėn 747 insekte nga 30 zogj tė ndryshėm. Njėri prej kėtyre zogjve ‘the woodchat shrike” ishte bartės i insekteve tė infektuara. Ky lloj zogu dimėron nė Afrikėn jugore dhe shtegton pėr stinė tė ngrohtė nė Evropėn qėndore ku ngre fole dhe shumohet. Kjo ėshtė hera e parė qė insektet e infektuara me virusin e etheve hemorragjike janė gjetur nė zogj shtegtarė. Sipas njėrit prej autorėve tė studimit, dr.Erik Salaneck, ky zbulim sjell shpjegim tė ri se si ethet hemoragjike dhe sėmundje tė tjera virusale mund tė pėrhapen nėpėrmjet insekteve nė rajone tė tjera.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
25-10-2012, 22:04
Uria ērregullon ciklin tek femrat http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/crregullimi-300x170.jpg (http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/crregullimi.jpg)
Menstruacionet mund tė jenė tė dhimbshme, ndėrsa situata mund tė jetė edhe mė e vėshtirė nėse cikli nuk ėshtė i rregullt, nė fakt nėse ėshtė i ērregulluar. Nė rastet mė tė shpeshta, kjo nuk ėshtė ndonjė shenjė pėr brengosje , por nuk ėshtė problem qė nuk duhet kushtuar vėmendje. Vonesa e menstruacioneve pėr sė paku gjashtė muaj quhet amenorea. Te femrat qė shtojnė nė peshė apo e humbin atė gjatė ciklit shpeshherė vjen deri te ndėrprerja e tij, kjo jo rrallėherė ėshtė njė nga shenjat e para tė anoreksisė. Problemet shfaqen si pasojė e ērregullimit hormonal, e aty efekt ka stresi, sidomos uria. Ndonjėherė si pasojė e mungesės sė oreksit e herėve tė tjera si pasojė e mbajtjes sė dietave nė regjim tė ashpėr tė ushqimit. Mjekėt po ashtu theksojnė se marrėdhėniet seksuale apo lindja e fėmijėve kanė problem nuk e shėrojnė kėtė vetvetiu.


Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
25-10-2012, 22:05
Alkooli vret mė shpejt se duhani http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/functioning-alcoholic-businessman-300x199.jpg (http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/functioning-alcoholic-businessman-1024x682.jpg)
Vdekshmėria te femrat e varura nga alkooli ėshtė 2.6 herė mė e madhe se sa te meshkujt, ndėrsa alkoolistėt jetojnė edhe deri 20 vjet mė pak se sa njerėzit tė cilėt nuk kanė problem me kėtė gjė. Alkoolistėt mesatarisht jetojnė 20 vjet mė pak se njerėzit qė nuk janė tė varur nga alkooli, ka vėrtetuar studimi 14-vjeēar i Universitetit gjerman Greifswald i kryer nė 149 alkoolistė tė moshės prej 18 deri 64 vjeē. Konsumimi i tepruar i alkooli vret mė shpejt se sa pirja e duhanit, ndėrsa nė veēanti janė tė rrezikuara femrat, shkruan Daily Mail. Vdekshmėria te femrat e varura nga alkooli ėshtė gati 4,6 herė mė e madhe se tek femrat qė nuk pinė, derisa te meshkujt kjo shkallė ėshtė mė e ulėt pėr 2.6 herė. Tė anketuarat mesatarisht kanė vdekur me 60 vjet, ndėrsa meshkujt me 58 ēka do tė thotė qė jetėgjatėsia e tyre u ėshtė shkurtuar me 20 vjet, ka vėrtetuar studimi.
“Pėr dallim nga cigaret, pasojat e konsumimit tė tepruar tė alkoolit janė tė dukshme prej mė herėt, Pikėrisht pėr kėtė arsye alkooli shkakton vdekje mė tė hershme se sa duhani. Pėrveē kėsaj, alkooli i kontribuon sjelljes sė rrezikshme dhe rrit rrezikun nga trashja”, –ka theksuar udhėheqėsi i hulumtimit, Ulrich John.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
25-10-2012, 22:06
Ushtroni sipas grupeve tė gjakut http://cdn4.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/f1_24gjak-jpg1351082886-300x175.jpg (http://cdn4.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/f1_24gjak-jpg1351082886.jpg)
Grupi juaj i gjakut mund tė tregojė karakteristikat tuaja, pikėrisht ashtu siē i tregon edhe ADN-ja e ndonjė personi. Ai po ashtu mund tė ndikojė se cila mėnyrė e ushtrimeve dhe ushqyerjes ėshtė mė e mirė pėr ju. Karakteristikat e disa grupeve tė gjakut nė ushqyerjen tuaj mund tė ndikojnė pozitivisht nė ndryshimet tuaja fiziologjike dhe psikike. Trupi juaj reagon nė ushqimet e caktuara, tė cilat janė tė dobishme pėr grupin tuaj tė gjakut. Grupi i gjakut 0
Ky ėshtė grupi mė i vjetėr i gjakut i cili daton tė paktėn 40.000 vjet para Krishtit. Njerėzit me grupin 0 tė gjakut janė donatorė universalė pėr tė gjitha grupet e gjakut. Pasi qė pasardhėsit e kėtij grupi tė gjakut datojnė qė nga e kaluara e largėt dhe ishin gjuetar tė kafshėve tė egra, atyre mė sė miri u pėrgjigjet ushqimi i pasur me proteina, siē ėshtė mishi i kuq, mishi i peshkut (salmoni, skumbri, sardelet), mishi i qengjit ose mishi i kafshėve tė egra. Kėtij grupi nuk i pėrgjigjet ushqimi me drithėra, veēanėrisht me miellin e grurit, sepse nuk mund ta tresin si duhet. Nė rastin ideal ky grup i gjakut duhet t’i largojė tėrėsisht drithėrat nga ushqimi. Njerėzit me kėtė grup gjaku mund ta lėshojnė veten nė ushtrime mjaft tė lodhshme siē janė treningu me pesha, aerobiku, vrapimi dhe noti.
Grupi i gjakut B
Ky grup i gjakut ėshtė krijuar nė malėsitė e Himalajeve nė mes viteve 10.000 dhe 15.000 para lindjes sė Krishtit. Kėta njerėz zakonisht e kanė prejardhjen nga nomadėt dhe fiset qė kanė dominuar nė zonėn e Evropės dhe Azisė. Njerėzit me kėtė grup gjaku duhen tė hanė ushqim tė balancuar dhe tė llojllojshėm qė pėrmban mish dhe perime. Njerėzve tė tillė mė shumė u pėrgjigjen ushtrimet e shpejta deri tė moderuara, siē janė noti, pilates dhe ecja.
Grupi i gjakut A
Ky grup i gjakut rrjedh nga neolitikėt, do tė thotė njerėzit qė janė marrė me bujqėsi. Njerėzit me kėtė grup tė gjakut mė sė miri ndihen me ushqim vegjetarian. Karbohidratet duhen ta pėrbėjnė shumicėn e ushqimit tė kėtyre njerėzve. Po ashtu nė organizėm duhen tė konsumohen edhe proteinat nga ushqimi vegjetarian siē janė soja, fasulet, bimėt bishtajore, etj. Drithėrat, gati tė gjitha janė tė shkėlqyeshme pėr kėtė grup tė gjakut. Sa i pėrket mishit, pėr kėta persona mė i miri ėshtė mishi i pulės, i peshkut ose mishi i gjeldetit. Raporti optimal pėr grupin A tė gjakut ėshtė 70 pėr qind karbohidrate, 20 pėr qind proteina dhe 10 pėr qind yndyra. Aktivitetet pėr kėtė grup tė gjakut duhen tė jenė tė lehta siē janė joga, golfi ose meditimi.
Grupi i gjakut AB
Ky grup i gjakut ėshtė tipi mė i rrallė, ndėrsa vetėm rreth pesė pėr qind e popullatės botėrore i takon kėtij grupi tė gjakut. Grupi AB i gjakut ėshtė krijuar me pėrzierjen e grupeve A dhe B tė gjakut para 1000 vitesh. Ata ashiqare i trashėgojnė veēoritė nga tė dy grupet. Kėta njerėz duhet tė pėrcaktojnė tipin e trupit tė tyre nga aspekti fizik, sepse kjo do tė pėrcaktojė nėse duhet tė hanė si tipi A ose B i gjakut. Sa u pėrket aktiviteteve fizike, atyre mė sė miri u pėrgjigjen ushtrimet relaksuese dhe ushtrimet qė do tė ndryshojnė sistemin e tyre nervor, pikėrisht siē ėshtė e nevojshme pėr grupin A tė gjakut.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
26-10-2012, 11:45
Si tė njihni ushqimet mė tė mira pėr qarkullimin e gjakut?
http://images.botasot.info/uploads/largea_shalqini-251351202989.jpg
Nje sistem i shendetshem i qarkullimit te gjakut eshte nje nder themelet e nje jete te gjate e te shendeteshme. Qarkullimi i mire i gjakut ul rrezikun e semundjeve te rrezikshme, ku perfshihen presioni i larte arterial, venat varikoze dhe semundjet kardiovaskulare. Ka disa lloje ushqimesh qe mund te konsumoni per te permiresuar qarkullimin e gjakut tuaj.
Portokallet
1. Shume fruta jane te shendeteshme per te permiresuar qarkullimin e gjakut. Portokallet dhe lengu natyral i portokalleve ka nje benefit shume te madh per qarkullimin tuaj te gjakut. Vitamina C funksionon si nje antioksidant i fuqishem. Antioksidantet e mbrojne trupin nga molekula negative, te njohura si molekula qe reagojne ndaj oksigjenit, qe mund te demtojne enet e gjakut dhe veshtiresojne qarkullimin. Bioflavonoidet rrisin fortesine dhe fleksibilitetin e eneve tuaja te gjakut.
Shalqiri
2. Nje tjeter ushqim qe ndihmon ne qarkullim eshte shalqiri. Shalqiu ka permbajtje te larte te likopenit, substance e cila eshte lidhur me uljen e prezences se pllakave arteriosklerotike ne enet e gjakut. Pllaka arterisklerotike krijohet si pasoje e arteriosklerozes, semundje ne te cilen kolesteroli i keq (LDL) grumbullohet ne muret e eneve te gjakut duke i ngushtuar ato dhe duke i bere me rigide, per pasoje duke shkaktuar presion te larte arterial. Sa me pake pllake ne arteriet tuaja, aq me i mire do te jete qarkullimi.
Arrat
3. Arrat jane nje burim shume i mire i niakines, e njohur gjithashtu si vitamina B3. Niakina e ndihmon qarkullimin e gjakut duke zgjeruar enet. Niakina mund te ndihmoje edhe ne rritjen e niveleve te kolesterolit HDL, i cili quhet ndryshe edhe kolesteroli i mire dhe parandalon formimin e pllakes arteriosklerotike.
Erzat
4. Perdorimi i erzave ne ushqimet tuaja do permiresoje qarkullimin e gjakut. Nje nder erzat me te mira per qarkullimin e gjakut eshte hudhra, nje perime e lidhur ngushte me qepen, e cila ka shume benefite lidhur me shendetin. Hudhra vepron si nje hollues natyral i gjakut. Pervec kesaj, hudhra mund te ndihmoje ne eleminimin e pllakave arteriosklerotike te formuara ne ene te ndryshme gjaku. Erza te tjera qe ndihmojne qarkullimin jane piperi i kuq, piperi i zi, rigoni, kanella dhe vanilja.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
27-10-2012, 16:42
Gratė qė pinė duhan vdesin 10 vjet mė herėt se ato qė s’pinė
http://images.botasot.info/uploads/largea_smoking1351329621.jpg
Gratė qė lėnė duhanin deri nė moshėn 30 vjeē, e shmangin thuajse komplet rrezikun pėr tė vdekur mė herėt pėr shkak tė sėmundjeve qė lidhen me duhanin. Kėshtu thuhet nė njė studim qė ka pėrfshirė miliona femra nė Britaninė e Madhe.
Sipas BBC, rezultatet tregojnė se ato femra qė pinė duhan gjithė jetėn e tyre, vdesin dhjetė vjet mė herėt se femrat qė nuk kanė pirė kurrė duhan.
Por ato femra qė e lėnė duhanin deri nė moshėn 30 vjeēare, do e shmangin rrezikun e vdekjes sė parakohshme. Kurse ato qė e lėnė duhanin nė moshėn 40 vjeēare, vdesin njė vit para kohe.
Ekspertėt e shėndetėsisė thonė se kjo nuk ėshtė njė licencė pėr tė pirė duhan nė moshė tė re.
Studimi ka ndjekur gjeneratėn e parė tė grave qė nisėn tė pinė duhan nė vitet ’50-tė. Nė atė kohė gratė nisėn qė tė pinė duhan nė shkallė tė gjerė.
Profesori i Oksfordit, Richard Peto tha se studimi tregon se gratė vdesin njėsoj si burrat, nėse pinė cigare njėsoj si ata.
“Mė shumė se gjysma e grave qė pinė duhan dhe qė vazhdojnė tė pinė, vriten nga duhani. Lėnia e duhanit funksionon nė mėnyrė fantastike. Sa mė herėt ta lėsh, aq mė mirė”.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
27-10-2012, 16:43
Ushqimi qė mund tė shkaktojė dhimbje tė kokės

http://images.botasot.info/uploads/largea_dhembje-koke-261351275769.jpg
Shumė persona, tė cilėt shpesh kanė probleme me dhimbjen e kokės ose me migrenėn duhet tė shmangin llojin e caktuar tė ushqimit i cili dhimbjet e kokės dhe migrenėn mund t’i bėjė mė tė forta dhe mė tė shpeshta.
Nė pėrbėrjen e ndonjė ushqimi futet tiranina, respektivisht derivati i aminoacidit tirozinė. Ai mund tė shkaktojė tension tė lartė tė gjakut, dhimbje tė kokės dhe migrenė te personat tė cilėt zakonisht kanė probleme me kėtė.
Nėse shpesh vuani nga dhimbja e kokės ose migrena dhe keni tension tė lartė tė gjakut, ekspertėt kėshillojnė tė shmangni kėto ushqime:
• Mishin e tymosur dhe produktet e mishit tė tharė;
• Frutat e citrusit;
• Djathin e vjetėr;
• Salcėn nga soja;
• Lakrat turshi;
• Rrushin;
• Verėn e kuqe;
• Lloje tė caktuara tė birrės.
Shkencėtarėt kanė pėrcaktuar qė tiranina e cila vjen nė pėrbėrjen e rrushit redukton veprimin e antidepresivėve tė caktuar tė cilėt quhen inhibitorė joselektivė tė monoaminooksidazės. Personat qė pinė kėta antidepresivė kanė nevojė pėr kujdes tė veēantė nė mėnyrėn e ushqyerjes, ndėrsa ekspertėt kėshillojnė tė mbajnė ditar tė ushqimit qė me siguri tė pėrcaktojnė se nė cilin ushqim janė tė ndjeshėm.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
27-10-2012, 16:44
Ekinacea forcon imunitetin dhe mbron nga viruset
http://images.botasot.info/uploads/largea_ekinacea-261351274076.jpg
Marrja e ekstraktit tė ekinaceas redukton rrezikun nga sėmundjet virusale pėr 60 pėr qind, ndėrsa vepron edhe tek infeksionet kronike tė sistemit tė frymėmarrjes dhe te kanalet urinare, zbulon studimi.
Ilaēi bimor ekinacea ėshtė shtesė e shkėlqyeshme e ushqimit pėr njerėzit me imunitet mė tė dobėt tė prirė pėr ftohje dhe sėmundjet virusale, ka zbuluar studimi i Universitetit Cardiff nė 750 persona. Ekinacea zakonisht merret nė kapsula, tretje ose pika, ndėrsa kjo bimė shėruese redukton rrezikun nga sėmundjet virusale pėr mė shumė se 60 pėr qind, shkruan Daily Mail.
Po ashtu, shkencėtarėt kanė zbuluar qė ekinacea mund tė reduktojė simptomat dhe tė shkurtojė zgjatjen e sėmundjes. Pjesėmarrėsit e studimit tri herė nė ditė gjatė katėr muajve kanė pirė pikat ekinacea tė pėrzierė me ujė. Nė atė kohė kanė pasur edhe simptomat e gripit dhe ftohjes gjithsej 672 ditė, derisa vullnetarėt nė grupin kontrollues tė cilėt nuk kanė pirė ekinacea kanė qenė tė sėmurė gjithsej 850 ditė.
“Ekinacea parandalon edhe kthimin e infeksionit, ndėrsa na ka befasuar efikasiteti i bimės nė forcimin e imunitetit”, - ka thėnė udhėheqėsi i studimit, profesor Roland Schoop.
Hulumtuesit efikasitetin e kėsaj bime e kanė vėrtetuar vetėm nė llojet klinikisht tė vėrtetuara siē janė Ekinacea purpurea dhe Ekinacea pallida, si edhe nė produktet tė bėra nga bimėt e freskėta.
Si pėrdoret kjo bimė e mrekullueshme
Veprimi themelor i ekinaceas ėshtė i orientuar nė forcimin e imunitetit, veēanėrisht tek infeksionet kronike tė sistemit tė frymėmarrjes dhe tė kanaleve urinare. Ekinacea kryesisht ėshtė e dizajnuar pėr terapi tė shkurtėr dhe intensive, ndėrsa nėse merret pėr njė periudhė mė tė gjatė duhet tė reduktohet doza e rekomanduar.
Edhe pse nė mėnyrė tė volitshme vepron nė mbrojtjen e organizmit nga viruset dhe infeksionet, pėrgatitjet nga kjo bimė nuk duhet t’i marrin njerėzit me ndonjė formė tė sėmundjeve autoimuine, sklerozė tė shumėfishtė dhe HIV, sepse mund tė ketė efekt tė kundėrt dhe tė forcojė simptomat, theksojnė mjekėt.
Ekinacea nuk kėshillohet tė merret mė gjatė se tetė javė pa pauzė. Ēdo ditė duhet tė merret sė paku dy javė pėr tė pasur efekt preventiv. Nėse tashmė keni grip ose ftohje merrni njė lugė ēaji tė kėsaj tretje ēdo tri orė, ose njė deri dy kapsula ēdo dy tre orė, nė dy deri tre ditėt e para. Pastaj mund tė reduktoni dozėn nė dy lugė ēaji ose gjashtė kapsula nė ditė.
Nėse vuani nga sėmundjet kronike, merrni gjysmė luge ēaji tė tretjes ose dy kapsula tri herė nė ditė pėr tri javė, bėni pauzė njė javė dhe filloni pėrsėri me pėrdorimin. Bėni kujdes pėr udhėzimet e pėrmendura nė paketimin ekinacea tė cilėn e keni blerė, sepse ato mund tė dallojnė varėsisht nga prodhuesi dhe pėrbėrja.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
27-10-2012, 16:45
Ēka duhet tė hani dhe ēka tė shmangni kundėr gjėndrave tiroide
http://images.botasot.info/uploads/largea_peme-perim261351273222.jpg
Nėse keni probleme mė gjėndrat tiroide, mos harroni qė funksioni i tyre mund tė ndryshojė vazhdimisht dhe prandaj duhet t’i kontrolloni tė paktėn ēdo gjashtė muaj. Pėrveē ilaēeve tė pėrshkruara, bėni kujdes edhe nė ushqimin e mirė.
Ēdo organizėm ėshtė specifik, prandaj mė sė miri ėshtė tė zbuloni nevojat e organizmit tuaj dhe tė keni parasysh qė edhe ato mund tė ndryshojnė me kohė. Megjithatė, ka ushqime qė mund tė rekomandohen – para sė gjithash - pemėt, perimet, peshku dhe bimėt bishtajore.
Ushqimet e dobishme pėr funksionimin e tiroideve: karota, spinaqi, kajsitė, shpargu, vaji i ullirit, avokado, farat e lulediellit, drithėrat e papėrpunuara, bananet, vaji i peshkut. Pėrfshini kėto ushqime nė shujtat tuaja.
Ushqimet, konsumi i tė cilave duhet tė reduktohet pėr shkak tė mundėsisė sė pengimit tė absorbimit tė jodit: lakra, brokoli, mustarda, fasulet, farat e lirit, patatja e ėmbėl, kikiriku dhe produktet nga soja. Kufizoni konsumin e kėtyre ushqimeve nė dy deri tri herė nė javė, por nuk keni nevojė t’i pėrjashtoni tėrėsisht.
Shmangni stimulantėt: Shmangni pijet e pasura me kafeinė (kafe, Coca-Cola, disa ēaje); shmangni stimulantėt siē janė duhani dhe alkooli, sepse ata po ashtu ndikojnė nė funksionimin e gjėndrės tiroide.
Rriteni konsumin e fibrave ushqyese. - Individėt me hipotireozė janė tė prirė ndaj tretjes mė tė dobėt dhe kapsllėkut. Ushqimi i pasur me fibra (rreth 30 gramė nė ditė) pėrmirėson tretjen dhe rrit ngopjen. Ushqimet e pasura me fibra janė pemėt, perimet dhe drithėrat e plota.
Rriteni konsumin e ujit. - Puna e dobėt e gjėndrės tiroide ndikon direkt nė metabolizėm, andaj konsumi i ujit ėshtė i domosdoshėm. Mė sė paku 8 deri 12 gota ujė nė ditė janė tė nevojshme pėr forcimin e proceseve metabolike.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
27-10-2012, 16:46
Anemia - shenjė dhe shkas i shumė sėmundjeve
http://images.botasot.info/uploads/largea_vajza-261351272518.jpg
Plogėshtia, marramendja, puna e pėrshpejtuar e zemrės, janė shenjat e para me tė cilat manifestohet anemia.
Anemia ėshtė gjendje nė tė cilėn ekziston mungesa e eritrociteve - rruazave tė kuqe tė gjakut, apo mungesa sasisė sė hemoglobinės - pigmenteve nga eritrocitet. Hemoglobina shėrben pėr transmetimin e oksigjenit nė pjesėt tjera tė trupit.
Prandaj ėshtė me rėndėsi qė aneminė ta zbulojmė me kohė dhe do tė jetė mė e lehtė pėr ta shėruar. Njė numėr i madh i njerėzve marrin tableta kundėr reumės qė po ashtu mund tė jetė njė shkas pėr aneminė. Kjo pėr shkakun se shkaktohen ndryshime nė lukth, zorrėn e hollė dhe atė tė trashė, prandaj kėtė lloj anemie ėshtė me rėndėsi qė tė zbulohet me kohė.
Mjekėt po ashtu kėshillojnė qė aneminė ta kuptojmė si mjaft serioze, sepse si pasojė e kėsaj e pėson zemra. Kur hemoglobina si pasojė e anemisė nuk mundet t’i kryejė funksionet e transmetimit tė oksigjenit, zemra punon mė shpejtė pėr ta kompensuar kėtė mungesė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
27-10-2012, 16:51
Kirurgu: Si operonim pacientėt e mjekut italian
http://www.panorama.com.al/wp-content/uploads/2012/10/simoncini.jpg (http://www.panorama.com.al/wp-content/uploads/2012/10/simoncini.jpg)
Mjeku italian, ne hetim per vdekjen e 27 vjecarit


TIRANE- Mjeku italian, Tullio Simoncini, i cili prej vitesh eksperimenton kurėn e sodės sė bukės pėr trajtimin e tumoreve, sillte nė Shqipėri vetėm pacientė tė huaj.
Asnjė shqiptar nuk ėshtė trajtuar nė ambientet e marra me qira tė spitalit privat “Universal Hospital Tirana”. Qė prej muajit gusht, kur nisi aktiviteti nė Shqipėri, janė trajtuar rreth 30 pacientė. Njė staf prej 12 mjekėsh e infermierėsh kanė bashkėpunuar me onkologun, pėr kryerjen e operacioneve. Pjesa tjetėr e trajtimit kryhej nga vetė mjeku italian.
Ekipet e mjekėve shqiptarė thėrriteshin pėr tė punuar parttime sa herė qė nga Simonncini sigurohej pacienti, i cili do t’i nėnshtrohej trajtimit. Ajo ēfarė u ka bėrė pėrshtypje bluzave tė bardha ka qenė mėnyra si silleshin kėta pacientė nė Shqipėri. Ēdo lidhje bėhej nėpėrmjet internetit, ku pėrfshihen edhe pagesat. E ndėrsa tarifat qė paguanin tė sėmurėt varionin nga 20-30 mijė euro, mjekėt shqiptarė pėr operacionet qė kryenin merrnin rreth 300 euro.
Madje, ata pranojnė se nuk kanė pasur asnjė dijeni pėr kėto tarifa, pasi ishin tė rekrutuar vetėm pėr kryerjen e operacioneve kur ishte nevoja. Njėri prej tyre, nė intervistėn e tij pėr gazetėn, sqaron se janė refuzuar dhjetėra raste tė rėnda, tė cilat mė pas Tullio Simoncini i ka transferuar nė klinikat e Serbisė dhe Bullgarisė, ku gjithashtu ushtronte aktivitetin.
Lutfi Zhegu, onkolog pėr tumoret e mushkėrive, pranon se tė gjitha operacionet nė Tiranė janė kryer nga mjekėt shqiptarė dhe pacientėt ndiqeshin mė tej nė spital kundrejt njė tarife prej 450 eurosh nata.
Italiani kishte marrė ambiente me qira nė spitalin privat “Universal Hospital Tirana” dhe nga muaji gusht ka trajtuar 30 pacientė. Nė ndihmė tė tij pėr kryerjen e operacioneve punonin part-time njė staf prej 12 mjekėsh dhe infermierėsh.
“Po, ėshtė e vėrtetė, unė kam qenė njė prej mjekėve shqiptarė qė kam qenė i punėsuar part-time sa herė ishte nevoja pėr kryerjen e operacioneve nė mushkėri pėr pacientėt me tumor. Nė spitalin “Universal Hospital Tirana” paraqiteshin vetėm tė sėmurė me kancer, me tipe tė ndryshėm tė tij, qė nga lėkura e deri tek prostata. Ishin rreth 12 mjekė qė kryenim ndėrhyrjen kirurgjikale. Ata thirreshin sipas specialitetit qė kanė pėr operacionet, pjesėn tjetėr tė trajtimit e bėnte doktor Tulio Simonēini”, pohon Zhegu pėr gazetė “Panorama’’.

Marre na "Panorama ONLINE"

Nosh
28-10-2012, 14:10
5 mijė hapa tė zgjasin jetėn
http://images.botasot.info/uploads/largea_hapa1351368167.jpg
Pėr shumė njerėz po bėhet gjithnjė e mė e vėshtira mbajtja e trupit nė formė dhe rreziku nga sėmundje tė ndryshme prej jetės sedentare, prej vitesh trumpetohet me tė madhe nga Organizata Botėrore e Shėndetėsisė.
Aktiviteti sportiv ėshtė ai qė mban larg pjesėn mė tė madhe tė kėtyre rreziqeve. Por jo tė gjithė kanė kohėn dhe vullnetin pėr aktivitete fizike tė sforcuara. Lajmi i mirė pėr kėtė kategori vjen nga studimi mė i fundit i OBSH-sė.
Sipas kėtij studimi, mjaftojnė 5 mijė hapa nė ditė pėr tė patur njė trup tė shėndetshėm dhe pėr tė mbajtur larg pjesėn mė tė madhe tė sėmundjeve qė vijnė nga jeta sedentare. 5 mijė hapa, diku tek 3 kilometėr, po sipas tė njėjti studim, pėrvecse tė ndihmojnė nė mbajtjen e muskujve elastikė dhe nė lėvizje, tė zgjasin edhe jetėn.
Nga tė dhėnat e OBSH, personat qė janė marrė rregullisht, edhe me kohė apo distanca minimale me aktivitete sportive, jetojnė mesatarisht 6 vjet mė shumė se sa personat qė kryejnė njė jetė sedentare.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
28-10-2012, 14:13
Rreziqet qė na kanosen nė dhomėn e gjumit
http://images.botasot.info/uploads/largea_cifti1351370787.jpg

Ajo qė duket si njė akt i thjeshtė (sė paku pėr disa) ėshtė praktikisht shumė kompleks. Ne na duhet tė shohim te statistikat e studimeve pėr tė parė se ēfarė rreziqesh fshihen nė dhomėn e gjumit.
Pėr ēiftet rastėsore tė tė rinjve, tė cilėt seksin e kanė kur u vjen mundėsia, probabiliteti ėshtė vetėm njė nė njėzet.
Zakonisht, pėr tė mbetur shtatzėnė, ēifteve tė reja u duhet tė kėrkojnė intensivisht tre deri nė gjashtė muaj. Por shtatzėnia mund tė vijė edhe pas 18 apo 24 muajsh.
Kur gjėrat bėhen intime, ka raste kur shkojnė mirė ose kur shkojnė keq, ja shanset


Seks: ēdokush, ose pothuajse ēdokush e bėn. Por si shumė aktivitete tė tjera tė kėnaqėsisė, edhe seksi mbart rreziqet e veta. Shtatzėnia e padėshiruar dhe sėmundjet e sikletshme apo tė frikshme janė ato tė dukshmet, por ka edhe rrezik pėr atak kardiak, plagosje e rėndė kur thyhet krevati, si dhe rreziku qė tė arrestohesh pėr akte tė turpshme nė publik kur pėlqen natyrėn.

Pra, ajo qė duket si njė akt i thjeshtė (sė paku pėr disa) ėshtė praktikisht shumė kompleks. Ne na duhet tė shohim te statistikat e studimeve pėr tė parė se ēfarė rreziqesh fshihen nė dhomėn e gjumit.

Le tė fillojmė me mė tė zakonshmen, seksin e pambrojtur mes njė burri dhe njė gruaje dhe tė shtrojmė pyetjen: Cilat janė shanset pėr njė shtatzėni tė padėshiruar? Kjo, pėr arsye tė kuptueshme, ėshtė shumė e vėshtirė tė studiohet nė kushte laboratorike. Nė Zelandėn e Re, disa studiues iu vunė punės, duke krijuar njė grup, tė cilit iu lejua tė kryenin seks vetėm njė herė nė muaj. Por vullnetarėt u larguan shpejt nga eksperimenti dhe kjo gjė ėshtė e kuptueshme.

Ndoshta statistika mė e mirė qė kemi ėshtė nga njė studim europian qė rekrutoi 782 ēifte tė reja, qė nuk pėrdornin kontraceptivė artificialė dhe qė regjistruan me kujdes ditėn e ēdo akti deri sa ndodhėn 487 shtatzėni.

Mėnyra mė e thjeshtė pėr tė vlerėsuar shansin e shtatzėnisė ėshtė tė marrėsh nė shqyrtim vetėm ciklin nė tė cilin ka pasur vetėm njė akt seksual. Shansi mė i madh pėr tė mbetur shtatzėnė duket se ndodh gjatė dy ditėve para ovulimit – ku 25 pėr qind e akteve seksuale tė pambrojtura pėrfundojnė me shtatzėni. Shanset bien ndjeshėm nė 5 pėr qind mesatarisht nė pjesėn tjetėr tė muajit.

Nė fund, pėr ēiftet rastėsore tė tė rinjve, tė cilėt seksin e kanė kur u vjen mundėsia, probabiliteti ėshtė vetėm njė nė njėzet.


Llogaritja e suksesit

Por cilat janė shanset pėr sukses pėr njė ēift mesatar qė dėshiron tė lindė njė fėmijė? Njerėzit qė studiojnė ndryshimet e popullsisė quhen demografė dhe ata pėrdorin mė sė shumti termin shkencor pėr tė pėrshkruar shanset e mbetjes shtatzėnė gjatė njė cikli menstrual: “fekondibilitet”.

Kjo ėshtė e ndryshme pėr ēifte tė ndryshme, por vlerėsimet pėr vendet me tė ardhura tė larta janė qė probabiliteti ėshtė diku mes 15 dhe 30 pėr qind. Nėse marrim probabilitetin mė tė ulėt, njė ēift ka 85 pėr qind mundėsi tė mbyllė ciklin mujor pa mbetur shtatzėnė, pavarėsisht se e kėrkon ēdo ditė. Nėse e llogarisim pėr njė vit, atėherė ka 14 pėr qind mundėsi qė shtatzėnia e dėshiruar tė mos vijė.

Me fjalė tė tjera, pėr ēiftet qė bėjnė qėllimisht seks tė pambrojtur, ka 86 pėr qind mundėsi qė nė fund tė vitit tė mbeten shtatzėnė.

Zakonisht, pėr tė mbetur shtatzėnė, ēifteve tė reja u duhet tė kėrkojnė intensivisht tre deri nė gjashtė muaj. Por shtatzėnia mund tė vijė edhe pas 18 apo 24 muajsh dhe kjo ėshtė brenda probabilitetit tė tė gjithė popullsisė.


Reduktimi i rrezikut

Nėse supozojmė se nuk dėshironi tė mbeteni shtatzėnė, cilat janė mjetet mė efektive kontraceptive? Kjo gjė matet si pėrqindje e shtatzėnive pas njė viti pėrdorimi tė kontracepsionit seksual dhe natyrisht, nė nivelin e kujdesit qė u kushtohet masave parandaluese.

Pilulat e kanė normėn e suksesit 99 pėr qind, pra mė pak se 1 nė 100 pėrdorues do tė kenė mbetur shtatzėnė pas njė viti aktiviteti seksual, ndėrsa kondomėt e meshkujve janė 98 pėr qind efektivė nėse pėrdoren me korrektėsi.

Kėto shifra janė veēanėrisht tė rėndėsishme kur bėhet fjalė pėr minimizimin e numrit tė shtatzėnive tė padėshiruara mes adoleshenteve. Mė 1998-n, nė Angli, 41 mijė vajza tė moshės 15-17 vjeē mbetėn shtatzėnė. Ishin 47 pėr ēdo njė mijė vajza tė kėsaj moshe ose njė nė njėzet. Nė terma mė tė drejtpėrdrejtė, pothuajse nė ēdo klasė shkolle pati njė vajzė shtatzėnė. Qeveria e Britanisė punoi fort pėr tė ulur incidencėn, por masat e saj patėn vetėm njė efekt tė kufizuar. Gjysma e kėtyre shtatzėnive pėrfundoi nė abortim, por kjo sėrish lė shumė adoleshentė me fėmijė. Britania vlerėsohet si vendi i dytė mes vendeve tė zhvilluara pėr normėn e shtatzėnive nė moshė tė re me 30 lindje nė ēdo njė mijė nėna tė kėsaj moshe. Vendet e tjera tė zhvilluara, si Koreja, Japonia, Holanda apo Suedia, e kanė mesataren 7 pėr mijė. Tė rinjtė e kėtyre vendeve dukshėm kanė njė sjellje tjetėr ndaj seksit.


Fund i pafat

Nuk duhet tė harrojmė edhe ngjarjet fatkeqe qė ndodhin gjatė akteve seksuale. Vlerėsohet se njė nė ēdo 45 atake kardiake shkaktohet nga aktiviteti seksual. Pasunarė dhe njerėz tė famshėm si Nelson Rockefeller, Errol Flynt, Presidenti Felix Faure i Francės dhe sė paku dy papė, thuhet se kanė vdekur nė kėtė mėnyrė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
29-10-2012, 18:28
Thojuni “Po” makaronave dhe ėmbėlsirave
http://images.botasot.info/uploads/largea_swet1351521397.jpg
Thojuni “Po” makaronave dhe ēokollatave. Pini shumė ujė dhe mos konsumoni shumė mish. Nė njė libėr janė shkruar rregullat e njė mjeku tė famshėm pėr t’u ushqyer mirė dhe pėr tė ruajtur peshėnNjė studiues dhe mjek italian ka publikuar sė fundmi librin “Dieta e vėrtetė e shėndetshme pėr t’u dobėsuar dhe pėr tė qenė mirė”, ku janė shkruar tė gjitha rregullat ushqimore pėr jetuar mė gjatė dhe mė mirė. Me njė eksperiencė 20-vjeēare nė fushėn e tė ushqyerit, doktori italian analizon ndikimin e ushqimit mbi cilėsinė e jetės dhe shėndetit. Njė ushqyerje korrekte ėshtė e rėndėsishme jo vetėm pėr tė humbur nė peshė, por edhe pėr tė vėnė njė rregull nė stilin e jetesės. Nė libėr doktori e konsideron dietėn jo si njė ilaē magjik pėr tė pasur njė trup tė pėrsosur, por si njė lloj edukimi ushqimor – me tabela kalorie dhe receta tė pėrditshme – tė frymėzuara nga dieta mesdhetare, qė sipas specialistit konsiderohet mė e mira, sepse ėshtė e pasur me substancat e nevojshme pėr trupin siē janė karbohidratet, vitaminat, fibrat, kripėrat, mineralet.
Konsumimi i tepruar i mishit tė bėn keq. Kjo ėshtė vėrtetuar shkencėrisht. Sasia e tepruar e proteinave shtazore qė gjenden te mishi ėshtė shkak i mbipeshės.
Makaronat nuk tė shėndoshin: sipas doktorit ushqimi kryesor i dietės mesdhetare i bėn mirė humorit, sepse pėrmban triptofan, njė aminoacid me tė cilin organizmi prodhon serotoninėn.
Ēokollata ėshtė njė ushqim i shkėlqyer. Njė studim i Universitetit tė Melburnit tregoi se konsumimi i ekuilibruar i ēokollatės sė zezė parandalon sėmundjet e zemrės.
Vaji i ullirit ėshtė njė burim i ēmuar lipidesh. Edhe pse marrja e yndyrnave duhet pakėsuar, ato janė shumė tė rėndėsishme, sepse forcojnė membranat qelizore. Vaji i ullirit ėshtė i pasur me antioksidantė, ndaj tė mbron nga rreziku i sėmundjeve kardiovaskulare dhe tumoret.
Sipas specialistit, tė gjitha ushqimet duke u marrė nga pak nuk tė bėjnė keq. “Nuk keni pse tė ndiheni nė faj se konsuamuat pak djathė gorgonzola me njė gjysmė gote verė. Tė jeni tė bindur se asortimentet e pėrdorura as nuk do t’ju sėmurin dhe as nuk do t’ju rrisin sasinė e yndyrnave nė trup”, shkruan doktori.
Pėrveē tė tjerave duhet t’i kushtojmė rėndėsi edhe stinės. Ėshtė shumė e rėndėsishme qė tė kontrollohen dhe tė konsumohen ushqimet e stinės. Pėr shembull nė dimėr rekomandohen ushqimet e ziera, supėrat dhe mė shumė proteina shtazore, ndėrkohė qė nė vjeshtė dreka duhet tė jetė e ekuilibruar mes ushqimeve tė ziera dhe tė pjekura dhe pak fruta.
Po ashtu nė libėr nuk mungojnė edhe mėnyrat e sakta pėr njė gatim tė shijshėm. Sipas doktorit duke zbatuar kėshillat e mėsipėrme njė muaj ėshtė i mjaftueshėm pėr tė rėnė njė masė dhe kjo mund tė arrihet kryesisht duke ngrėnė fruta, zarzavate makarona, bukė, bishtajore dhe njė herė nė javė njė ose dy copa picė.
Njė sekret tjetėr ėshtė edhe konsumimi i ujit. Pirja e njė litri ujė nė ditė favorizon eliminimin e helmeve dhe mirėfunksionimin e zorrėve. Njė studim i kohėve tė fundit ka treguar se personat qė konsumojnė mė shumė se pesė gota ujė nė ditė janė 40% mė tė mbrojtur ndaj infarktit tė miokardit nė krahasime me ata qė pinė mė pak se dy gota ujė nė ditė.
Duke u bazuar te kėshillat e doktorit nuk duhet tė pėrdoren nė mėnyrė absolute dietat “mono-ushqimore” (pėr shembull ato qė sugjerojnė ngrėnien e njė ushqimi tė vetėm: vetėm biftek, vetėm qofte, vetėm sallatė…) dhe qė rekomandojnė tė hani sipas dėshirės, pa peshė dhe masė. Skema duhet tė jetė individuale, sepse ēdo metabolizėm ka karakteristikat e veta dhe ndryshon nga tjetri. Ushqimet duhet tė ndryshohen gjithmonė dhe sa mė shumė tė jetė e mundur, duke luajtur me pėrbėrėsit pėr tė pėrgatitur pjata tė shijshme. Doktori sugjeron receta tė ndryshme pėr tė mbuluar nevojėn e pėrditshme me proteina, karbohidrate dhe yndyrna. Shumė tė shijshme janė edhe salcat me bazė domaten ose kosin. Ky i fundit mund tė pėrzihet me mustardėn, salcėn e kerrit, ravenit, etj., duke i dhėnė mė shumė shije gatimeve tuaja.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
29-10-2012, 18:30
Uthulla e mollės pėr shėndet tė mirė
http://images.botasot.info/uploads/largea_uthulla-281351451835.jpg
Uthulla e mollės ėshtė njė nga ilaēet alternative mė tė popullarizuara qė pėrdoren sot. Megjithatė, ajo qė nga lashtėsia pėrdoret pėr shėrimin e sėmundjeve tė ndryshme.
Disa pėrparėsi shėndetėsore tė uthullės sė mollės nuk janė vėrtetuar shkencėrisht. Gjithsesi shikoni se cilat janė dobitė e saj pėr shėndetin tonė, kėshtu qė edhe ju mund t’i provoni.
1. Kur tretet me ujin nė raportin 50:50 shpesh pėrdoret si tonik pėr fytyrė. Duheni tė jeni shumė tė kujdesshėm kur e pėrdorni, sepse uthulla ėshtė e rrezikshme pėr sytė, por edhe pėr tė gjithė ata me lėkurėn e ndjeshme.
2. Dushi nga uthulla e mollės redukton djegiet. Mund ta pėrdorni pėlhurėn e zhytur nė uthull dhe ta aplikoni nė djegie.
3. Shėron infeksionet kėrpudhore, kėshtu qė uthullėn e mollės mund ta vendosni nė pjesėn e trupit tė prekur nga kėrpudhat, qoftė kur bėhet fjalė pėr “shputėn e atletit” ose kėrpudhat nė thonjtė e kėmbėve. Nėse keni kėrpudha nė kėmbė, ēdo ditė pėr 30 minuta t’i mbani nė tretjen e uthullės dhe ujit nė raport 1:5.
4. Ekzistojnė shumė pohime qė ėshtė aleat i fuqishėm nė dobėsim. Shumė njerėz e pėrdorin nė sallata ose ashtu qė pinė njė lugė tė uthullės sė holluar me mjaltė nė gotėn me ujė, njė herė apo dy herė nė ditė.
5. Konsiderohet qė uthulla e mollės eliminon zbokthin. Disa njerėz rekomandojnė aplikim tė pėrzierjes sė ujit dhe uthullės 50:50, duke e aplikuar nė lėkurė dhe duke e lėnė qė tė thahet. Derisa tė tjerėt sugjerojnė aplikimin e disa lugėve uthull direkt nė lėkurė, duke e lėnė njė orė ose dy para se tė shpėrlahet.
6. Uthulla e mollės qėmoti promovohet si ilaē pėr artrit. Kjo nuk ėshtė e dėshmuar shkencėrisht, por ėshtė e parrezikshme nėse e provoni.
7. Kjo uthull po ashtu shėron lythat. Duhet tė lyeni zonėn e prekur 20 minuta me pėrzierjen me uthull dhe ujė 50:50.
8. Konsiderohet qė ėshtė ilaē natyral pėr reduktimin e kolesterinės sė keqe.
9. Po ashtu ėshtė shtresuar mendimi qė njė lugė uthull molle nė ditė ulė tensionin e gjakut.
10. Uthulla e mollės dekompozon acidin laktik, i cili grumbullohet nė muskuj pas ushtrimeve dhe shkakton dhimbje nė muskuj. Pėrzieni disa lugė uthull nė filxhan tė ujit, zhyteni leckėn ose copėn e materialit dhe mbajeni nė vendet qė ju dhembin pėr 20 minuta.
11. Shėron fytin e pezmatuar, prandaj gotės me ujė tė nxehtė shtoni njė lugė uthull molle dhe shpėrlani fytin. Disa lugė mjaltė kėtė pėrzierje do ta bėjė edhe mė shėruese dhe shumė mė tė shijshme. Nuk ėshtė tėrėsisht e qartė se pėr ē’arsye uthulla ndal lemzėn por shumė njerėz janė bindur pėr kėtė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
29-10-2012, 18:31
Kafjalli shumė i shėndetshėm
http://images.botasot.info/uploads/largea_kafjalli_281351463411.jpg
Me skanimin e trurit shkencėtarėt britanik kanė pėrcaktuar qė kapėrcimi i kafjallit nxit dėshirėn pėr ushqim tė yndyrshėm mė vonė gjatė ditės.
Nė hulumtim kanė marrė pjesė 21 persona tė cilėt kanė pasur masė tė shėndetshme trupore. Pjesėmarrėsit ditėn e parė kanė ngrėnė kafjall kualitativ dhe tė pasur i cili ka pėrmbajtur 730 kalori, ndėrsa ditėn tjetėr nuk kanė ngrėnė fare kafjall.
Ēdo ditė u kanė treguar fotografitė e ushqimit me shumė kalori dhe me pak kalori. Pjesėmarrėsit nė ditėn e parė kanė treguar interesim tė vogėl pėr ushqimin me shumė kalori sepse kanė ngrėnė kafjall tė begatshėm, ndėrsa skanimi i trurit ka treguar qė pjesa e trurit, pėrgjegjėse pėr krijimin e dėshirės pėr ushqim ka qenė mė pak aktive.
Nė anėn tjetėr, pjesėmarrėsit nė ditėn e dytė, kur nuk kanė ngrėnė kafjall kanė treguar interesim dukshėm mė tė madh pėr ushqimin kalorik, ndėrsa skanimi i trurit ka treguar qė pjesa e trurit pėrgjegjėse pėr krijimin e dėshirės pėr ushqim ka qenė jashtėzakonisht aktive.
Rezultatet e hulumtimit janė publikuar nė revistėn “Neuroscience”, ndėrsa udhėheqėsi i hulumtimit dr. Tony Goldstone ka deklaruar qė “rezultatet e skanimit vėrtetojnė qė kafjalli ėshtė shujtė e rėndėsishme gjatės ditė dhe qė kapėrcimi i tij mund tė rrisė rrezikun nga krijimi i trashjes.”
Kafjalli rregullon nivelin e sheqerit nė gjak, furnizon trupin me energjinė e nevojshme dhe parandalon krijimin e dėshirės pėr ushqime tė shpejta dhe kalorike.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
29-10-2012, 18:32
Si tė parandalohet kapsllėku
http://images.botasot.info/uploads/largea_dhimbje-barku-291351527546.jpg
Tė gjithė pėrkohėsisht mund tė vuajnė nga kapsllėku, veēanėrisht pas shujtave mė tė bollshme, por ka njerėz qė vuajnė mė shpesh nga kapsllėku.
Shpejtėsia e metabolizmit luan rol tė rėndėsishėm, por po ashtu ėshtė e rėndėsishme dhe mėnyra e ushqimit. Shprehitė e kėqija tė ushqimit mund tė ndikojnė keq nė sistemin tretės. Kur hani, trupi juaj liron rreth 22 lloje tė ndryshme tė enzimave tretėse. Secili prej tyre ka merita pėr shpėrbėrjen e ushqimeve tė caktuara, ndėrsa me plakjen reduktohet sasia e enzimave qė i liron trupi.
Shprehitė jetėsore po ashtu luajnė rol nė tretjen e ushqimeve, por ka mėnyra se si tė reduktoni rrezikun nga krijimi i kapsllėkut, ndėrsa ne ju sjellim ato mė efikaset.
Konsumoni shumė fibra
Fibrat nuk janė kyē vetėm pėr mbajtjen e tretjes sė shėndetshme, por janė tė rėndėsishme edhe pėr shėndetin e pėrgjithshėm. Fatkeqėsisht, pėr njė numėr tė madh tė njerėzve ushqyerja bazohet nė ushqim tė shpejtė dhe ushqime qė pėrmbajnė pėrqindje tė lartė tė yndyrės, qė me siguri nuk ėshtė rruga mė e mirė deri te tretja e shėndetshme. Ushqimi i pasur me fibra do tė reduktojė rrezikun nga krijimi i diabetit, sėmundjet e zemrės, hemorroidet dhe kanceri i zorrės sė trashė.
Konsumoni pemė, perime, drithėra tė papėrpunuara dhe fruta arrore. Zėvendėsoni bukėn e bardhė me bukėn nga drithėrat e plota dhe delikatesat e pashėndetshme me kokoshka. Shmangni ushqimet qė mund tė shkaktojnė gazra (brokoli, fasulet e pjekura, lakrat, lulelakrat dhe pijet me gaz). Te disa njerėz niseshteja po ashtu mund tė shkaktojė gazra. Nėse nuk keni tolerancė nė laktozė, shmangni qumėshtin dhe produktet qumėshtore. Mos harroni konsumimin e rregullt tė ujit, sepse ai lubrifikon ushqimin nė traktin tretės, lehtėson tretjen e vitaminave, mineraleve dhe materieve ushqyese dhe mban jashtėqitjen tė lagėsht ēka parandalon kapsllėkun.
Pėrtypeni ushqimi dhe hani disa vakte mė tė vogla
Pėrtypja ėshtė njė nga pjesėt mė tė rėndėsishme tė tretjes, por njė numėr i madh i njerėzve e harron kėtė gjė. Pėrtypja jo vetėm qė do ta grimcojė ushqimin, por do tė nxisė sekretimin e pėshtymės nga gjėndrat dhe lirimin e enzimave nė stomak.
Tentoni tė mos hani pėr sė tepėrmi. Hani vakte sa mė tė vogla. Shujta mė e madhe kėrkon lirimin e sasive mė tė mėdha tė enzimave tretėse, ēka do tė rrisė rrezikun nga krijimi i tė thatit dhe i ērregullimeve tretėse.
Ushtroni rregullisht dhe kontrolloni stresin
Pėrveē qė ndihmojnė nė mbajtjen e stilit tė shėndetshėm tė jetės, ushtrimet ndihmojnė edhe te mbajtja e tretjes sė shėndetshme. Mungesa e aktivitetit mund tė shkaktojė dhimbje nė stomak, diarre dhe ndjenjėn e acarimit.
Stresi po ashtu mund tė ketė efekt negativ nė tretje. Pėr shkak tė stresit reduktohet qarkullimi i gjakut nė stomak dhe prodhimi i enzimave tretėse, ēka shkakton tė thatin, fryrjen dhe kapsllėkun.
Mos e teproni me antacidet
Antacidet neutralizojnė acidin nė lėngun e stomakut, ndėrsa pėrdoren pėr parandalim dhe reduktim tė simptomave tė ērregullimeve tretėse si gastriti.
Megjithatė, antacidet mund tė reduktojnė aftėsinė natyrale tė stomakut pėr tė tretur ushqimet, ēka do tė thotė qė do tė duhet t’i pini gjithnjė e mė shpesh.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
01-11-2012, 21:38
Shtatė arsye pėr t’u bėrė vegjetarian
http://images.botasot.info/uploads/largea_vegetarian1351784295.jpg
1 nėntori ėshtė Dita Botėrore e Vegjetarianėve. Ja pse zgjedhja pėr tė mos ngrėnė ushqime me origjinė shtazore mund tė jetė e shėndetshme
Me Ditėn Botėrore tė Vegjetarianėve, qė festohet sot mė 1 nėntor, ēelet edhe muaji qė i kushtohet promovimit tė kėtij regjimi ushqimor dhe njohjes sė njė filozofie jete qė po pėrvetėsohet nga njė numėr i madh njerėzish. Pėr tė gjithė ata qė nuk e dinė, dieta vegjetariane ėshtė ajo mėnyrė ushqyerje qė pėrjashton tė gjitha produktet qė vijnė nga bota e kafshėve. Arsyet pėr t’u bėrė vegjetarian janė tė shumta, por mė e rėndėsishmja ėshtė ajo e zgjatjes sė jetės. Kėtė e tregojnė edhe rezultatet e njė studimi tė kohėve tė fundit tė kryer te vegjetarianėt (kėta persona nuk konsumojnė asnjė lloj mishi, ndėrkohė nuk i pėrjashtojnė ushqimet e tjera, si qumėshtin, vezėn, kosin, etj. Ata qė hanė vetėm zarzavate, u shtohet jeta me tetė vjet nė krahasim me popullsinė e zakonshme. E njėjta diferencė ėshtė vėnė re mes duhanpirėsve dhe personave qė nuk e vėnė cigaren nė buzė. Sipas specialistėve njė ushqyerje korrekte mund tė parandalojė, kurojė dhe tė sinjalizojė rrugėn e sėmundjeve vdekjeprurėse.
Duke u bazuar te patologjitė, po ju tregojmė efektet e dobishme tė njė regjimi ushqimor vegjetarian.
Sėmundjet kardiovaskulare janė shkaku kryesor i vdekjes nė botė. Por duke ndjekur njė dietė vegjetariane, arteriet e bllokuara mund tė lirohen nga pllakat qė formohen prej kolesterolit pa qenė e nevojshme tė pėrdoren barna ose ndėrhyrje kirurgjikale. Kjo gjė konfirmohet edhe nga njė studim i gjatė i titulluar “Harvard Nurses Health Study”, ku ėshtė mbajtur nėn kontroll pėr 35 vjet shėndeti i njė grupi grash adulte.
Futja e kolesterolit nė trup, qė vjen nga ushqimet me origjinė shtazore, ėshtė shoqėruar me njė jetėgjatėsi tė shkurtėr, ndėrkohė qė konsumimi i fibrave dhe ushqimeve bimore ėshtė shoqėruar me njė zgjatje domethėnėse tė jetės. Mjafton tė thuash qė sasia e kolesterolit qė merret ēdo ditė te njė kokėrr vezė mund tė shkurtojė jetėn e njė gruaje, po aq sa tymi i pesė cigareve nė ditė pėr 15 vjet. Jetėgjatėsia e njė gruaje qė konsumon ēdo ditė njė tas me fibra ėshtė e barabartė me atė tė njė gruaje qė bėn 4 orė vrap nė javė.
Kanceri ėshtė shkaku i dytė i vdekjes nė botė. Shumė studime qė bazohen te lidhja dietė-kancer kanė treguar se pėrqindja e kėsaj patologjie tė rėndė ėshtė mė e ulėt te personat vegjetarianė. Gjithashtu shumė eksperimente kanė treguar se gratė mund ta pėrmirėsojnė pėrgjigjen imunitare kundėr kancerit nė gji, vetėm dy javė pasi i janė nėnshtruar dietės me zarzavate.
Sėmundjet pulmonare, si enfizema, mund tė parandalohen dhe kurohen duke ngrėnė disa lloje zarzavatesh. Njė studim tjetėr ka treguar se shtimi i boronicės (njė frut ekzotik me veti antioksidante) te duhanpirėsit ka njė efekt mbrojtės kundėr enfizemės.
E njėjta gjė vlen edhe pėr sėmundjen e Alzhajmerit: prej 20 vjetėsh dihet se njerėzit qė konsumojnė mish, pėrfshi kėtu pulėn dhe peshkun, kanė tri herė mė shumė propabilitet qė tė vuajnė nga demenca, nė krahasim me ata qė ndjekin njė dietė vegjetariane. Sipas njė studimi tė ri, Alzhajmeri mund tė kurohet me pėrdorimin e produkteve bimore siē ėshtė shafrani i Indisė.
Dieta me bazė zarzavatet ndihmon nė parandalimin dhe kurimin e diabetit tė tipit 2. Vegjetarianėt janė mė pak tė prekur nga kjo sėmundje nė krahasim me ata qė konsumojnė mish dhe peshk. Peshojnė 13 kilogramė mė pak se ata qė hanė gjithēka dhe mund tė kenė njė indeks trupor pesė pikė mė tė ulėt se kėta tė fundit.
Edhe insuficenca renale, shkaku i tetė i vdekshmėrisė nė Amerikė, mund tė parandalohet dhe kurohet me ushqyerjen e duhur. Studiuesit e Harvardit kanė veēuar tri faktorėt e rrezikut qė ndikojnė nė pėrkeqėsimin e funksionit tė veshkave: proteinat shtazore, yndyrat shtazore dhe kolesteroli, qė tė tria gjenden vetėm te produktet me origjinė shtazore.
Nė fund janė infeksionet e aparatit tė frymėmarrjes. Me ardhjen e stinės sė gripit ėshtė mirė tė dini se konsumimi i frutave dhe zarzavateve mund t’i japė njė ndihmė domethėnėse sistemit imunitar.
Detaj
Ndihma – Sėmundjet kardiovaskulare janė shkaku kryesor i vdekjes nė botė. Por duke ndjekur njė dietė vegjetariane, arteriet e bllokuara mund tė lirohen nga pllakat qė formohen prej kolesterolit pa qenė e nevojshme tė pėrdoren barna ose ndėrhyrje kirurgjikale
Parandalimi – Dieta me bazė zarzavatet ndihmon nė parandalimin dhe kurimin e diabetit tė tipit 2. Vegjetarianėt janė mė pak tė prekur nga kjo sėmundje nė krahasim me ata qė konsumojnė mish dhe peshk

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
01-11-2012, 21:40
Gripi, vrasės i qetė
http://images.botasot.info/uploads/largea_gripi301351637028.jpg
Gripi (influenza) ėshtė sėmundje infektuese virusale e traktit respirator me potencial tė madh epidemik, e cila rrallė, por nė intervale tė caktuara kohore (10 deri 40 vjet), paraqitet nė formė tė pandemisė.
Fjala influenza ėshtė emri shkencor pėr gripin dhe vjen nga fjala latine influentia, qė do tė thotė ndikim. Kėtė emėr ia kanė dhėnė italianėt qysh para tre shekujsh pėr ēdo epidemi, sepse mendonin qė ėshtė krijuar pėr shkak tė ndikimit tė trupave qiellorė.
Epidemitė e gripit nė Evropė janė regjistruar nė vitet 1510 dhe 1557. Epidemia e gripit nga viti 1580, e cila nga Evropa ėshtė pėrhapur nė Afrikė dhe Azi, ėshtė pandemia e parė e raportuar. Prej atėherė e deri mė sot janė regjistruar mė shumė se tridhjetė pandemi tė gripit.
Nė Evropė gripi shfaqet nė epidemitė e rregullta vjetore gjatė muajve tė ftohtė. Prek tė gjitha vendet dhe zgjat rreth katėr muaj. Infeksionet sporadike shfaqen edhe jashtė periudhės sezonale, si nė muajt e nxehtė, por frekuenca e sėmundjes ėshtė jashtėzakonisht e ulėt. Pėrhapjen e virusit tė gripit e favorizon urbanizmi dhe migrimi (qėndrimi i njerėzve nė hapėsira tė mbyllura, ventilimi i dobėt dhe ngjashėm).
Epidemia sezonale e gripit ėshtė problem global i shėndetit publik dhe sa ėshtė gripi sėmundje e rėndėsishme flet fakti qė nga gripi ēdo vit sėmuren dhe vdesin njė numėr i madh i njerėzve. Nė botė mesatarisht sėmuren mė shumė se pesė milionė persona. Morbiditeti dhe mortaliteti tė pėrgjithshėm janė nė rritje, si pėr shkak tė sėmurjes sė popullatės sė shėndetshme nga vetė gripi, po ashtu edhe pėr shkak tė pėrkeqėsimit tė gjendjes ose simptomave tė sėmundjes themelore.
Anėtarėt e familjes sė grupit tė viruseve, Orthomyxoviridae, tė cilėt sulmojnė kurrizorėt shkaktojnė gripin. Ata mė sė shpeshti klasifikohen nė tri tipe: A, B dhe C, sipas veēorive antigjenike tė mbėshtjellėsit tė jashtėm tė virusit. Virusi i gripit bartet me pikėzat e hedhura nga teshtima dhe/ose kollitja. Pasi qė virusi i gripit infekton njeriun, pėr njė deri nė dy ditė shfaqen simptomat e para tė sėmundjes siē janė dhimbjet nė gushė, kolla e thatė, hunda e bllokuar, ethet me temperaturė edhe deri nė 40 gradė celsius, dhimbjet nė muskuj dhe nyja, dhimbja e kokės, humbja e oreksit dhe dobėsimi i pėrgjithshėm i trupit.
Te gripi pa komplikime temperatura zgjat 3-5 ditė dhe sėmundja pėrfundon pėr 7-10 ditė. Komplikimet mė tė shpeshta qė mund tė shfaqen janė bronkiti dhe pneunomia. Megjithatė, gripi sulmon krejt organizmin dhe pasojat e tij nuk ndalen vetėm nė sistemin e frymėmarrjes.
Ndonjėherė ėshtė vėshtirė tė dallohet influenca nga ftohja, megjithatė influenca ėshtė sėmundje shumė mė serioze. Simptomat e ftohjes janė mė tė shkurtra dhe komplikimet janė shumė tė rralla.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
01-11-2012, 22:23
Hurmat tė dobėsojnė! http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/hurma56-300x211.jpg (http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/10/hurma56.jpg)
Duke ngrėnė tre hurma njė orė para mėngjesit, drekės dhe darkės do tė dobėsoheni mė lehtė. Sipas studimit tė realizuar nga spitali i Kėrkimit dhe Edukimit Umraniye bėhet e ditur se me anė tė dietės e cila konsiston nė ngrėnien e tre hurmave njė orė para mėngjesit, drekės dhe darkės do ta keni mė tė lehtė tė dobėsoheni, sepse hurma tė jep ndjesinė e ngopjes dhe pėrshpejton lėvizjet e zorrėve. Tani ky fakt do tė argumentohet me anė tė tė dhėnave mjekėsore. Tė dhėnat tregojnė se hurma ėshtė njė produkt i pasur me vlera ushqyese. 100 gr hurmė pėrmban 65 gr karbohidrate, 2 gr proteina dhe 0,2 gr yndyra. Ngaqė pėrmban sheqer fruktozė nuk pėrbėn asnjė rrezik as pėr tė sėmurėt me diabet. Ėshtė i vetmi produkt i cili pėrmban sheqer, proteina dhe yndyra.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
02-11-2012, 22:00
Kanceri tė diagnostikohet pėr 20 minuta http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/kanceri-300x170.jpg (http://cdn4.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/kanceri.jpg)
Studiuesit britanik tashmė janė duke krijuar njė pajisje novatore pėr tė diagnostikuar kancerin vetėm nė 20 minuta. Profilet e para tė tumoreve nė botė, i lejon doktorėve, infermierėve dhe farmacistėve tė identifikojnė tė gjitha llojet e njohura tė kancerit, ndėrsa pacienti ėshtė nė pritje.
Shpresohet qė pajisja e cila gjithashtu do tė vlerėsojė saktė edhe ilaēin qė duhet pėr llojin e kancerin mund tė pėrdoret nė tė gjitha spitalet brenda tre viteve tė ardhshme.
Zyrtarėt e kompanisė sė prodhimit thonė se pajisja ka fuqinė tė zgjasė jetėn e 12 milionė njerėzve qė janė me kancer nė tė gjithė botėn. Kjo do tu japė mundėsi kirurgėve tė heqin pjesėn mė tė madhe tė tumorit, dhe tė pėrshkruhet regjimi i saktė i trajtimit sipas llojit tė kancerit tė zhvilluar.
Kjo pajisje ėshtė pjesė e nanoteknologjisė sė avantuar, dhe analizon njė sasi mjaft mikroskopike tė indeve, pėr tė punuar jashtė llojit tė kancerit, pėrbėrjen e saj gjenetike dhe se sa shpejt zhvillohet./Kosovapress/

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
03-11-2012, 12:04
Pėr ēfarė tjetėr mund tė shėrbejė orizi i zakonshėm
http://images.botasot.info/uploads/largea_orizi-021351885099.jpg
Orizi ėshtė njė nga artikujt ushqimor themelor nė tėrė botėn. Por, jashtė kuzhinės orizin mund ta pėrdorni pėr njė varg tė punėve shtėpiake. Ja disa shembuj tė dobishėm.
Parandalon krijimin e topthave tė kripės
Di tė jetė mjaft e mėrzitshme dhe lodhshme kur nė enė krijohen topthat e kripės qė nuk dėshirojnė tė dalin jashtė. Kėtė mund ta parandaloni ashtu qė nė enė vendosni disa kokrra oriz qė do tė absorbojnė lagėshtinė.
Kompresa e nxehtė
Orizi e mban nxehtėsinė shkėlqyeshėm. Qesen e vogėl tė pambukut ose ēorapen mbusheni me orizi, vėreni nė mikrovalė pėr disa sekonda dhe do tė keni kompresė tė nxehtė.
Pastrimi i mullirit pėr kafe
Nėse nė mullirin pėr kafe ju grumbullohet pluhuri dhe yndyrat, nėpėr tė kaloni pak oriz dhe do ta zgjidhni kėtė gjė, tė paktėn kėshtu pohon prodhuesi amerikan i kafes dhe pajisjes pėr kafe Blacksmith Coffee Roastery.
Tharja e pajisjeve elektronike
A ju ėshtė lagur ndonjėherė telefoni? Apo rastėsisht keni derdhur gotėn me ujė nė teledirigjues? Para se tė blini pajisjen e re, provoni me oriz. Pajisjen futeni nė enėn e mbushur me oriz dhe lėreni disa orė ose gjatė tėrė natės. Sikurse edhe tek kripa, orizi do tė absorbojė lagėshtinė e tepėrt, dhe nėse keni fat, pajisja do tė punojė pėrsėri.
Pastrimi i enėve tė palara
Me oriz pastroni edhe enėt plastike. Mbuloni fundin e enės me oriz dhe shtoni sasinė e dyfishtė tė ujit. Mbylleni mirė enėn dhe tundeni – orizi do tė largojė papastėrtitė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
03-11-2012, 12:05
Linja e parė e mbrojtjes nga ftohja dhe gripi: kefiri, feferonat, por edhe kėrpudhat
http://images.botasot.info/uploads/largea_ftohja-021351883640.jpg
Ushqimet e pasura me minerale, antioksidantė dhe vitamina si anisi (Pimpinella anisum L), kefiri dhe kėrpudhat reduktojnė rrezikun nga inflamacionet dhe dėmtimet e qelizave dhe kėshtu mbrojnė nga gripi dhe ftohja.
Zgjidhja e mirė e ushqimeve tė shėndetshme do t’ju ndihmojnė tė mbijetoni sezonin e vjeshtės dhe dimrit pa gjurmė tė gripit ose ftohjes, pohojnė shkencėtarėt. Kėshtu peshku mė i yndyrshėm, si salmoni, tuna dhe skumbri duke iu falėnderuar acideve yndyrore omega 3 ndihmon tė reduktohet rreziku nga inflamacionet e dėmshme nė trup. Njerėzit qė hanė peshk rregullisht ose marrin shtesa tė acideve yndyrore omega 3 sėmuren dukshėm mė rrallė nga ftohja dhe gripi i zakonshėm, dhe po ashtu ndiejnė mė pak stres, i cili redukton imunitetin, ka zbuluar studimi Universitetit Maryland.
Guaskat
Zinku, minerali esencial i cili nė sasi tė mėdha gjendet nė guaska ka efekt tė fortė nė parandalimin e ftohjes. Pėrveē qė forcon imunitetin, marrja e shtesave tė zinkut shkurton kohėzgjatjen e sėmundjes dhe redukton simptomat e saj, ka zbuluar studimi i revistės mjekėsore kanadeze. Megjithatė, shtesat e zinkut mund tė shkaktojnė efekte anėsore si tė pėrziera dhe dhimbjen e kokės, prandaj ėshtė shumė mė mirė tė merret nė formėn e tij natyrale, nė frutat e detit, bizele, drithėra dhe frutat arrore.
Farat e anisit
Veēoritė shėruese tė anisit ((Pimpinella anisum L)) i ka njohur edhe “babai” i mjekėsisė, Hipokrati, ndėrsa Shoqėria Amerikane e Farmacistėve ka zbuluar qė anisi lehtėson simptomat e kollės dhe ndihmon pastrimin e rrugėve tė frymėmarrjes. Mėnyra mė e mirė e konsumit ėshtė ngrėnia e farave tė thata, por efikas ėshtė edhe ēaji nga anisi i cili mund tė ketė shije mė mirė me kanellė dhe mjaltė.
Hudhra
Ngrėnia e rregullt e kėtij antibiotiku natyral ka pėrgjysmuar probabilitetin e sėmurjes nga gripi, ndėrsa pėrveē kėsaj mbron organizmin edhe nga proceset tjera inflamatore tė cilat mund tė shndėrrohen nė sėmundje kronike, ka treguar studimi amerikan nė mė shumė se 10.000 njerėz. Zgjidhja mė e mirė ėshtė hudhra e freskėt, sepse me zierje humbin antioksidantėt nė tė.
Kopra
Bima kopra nė mėnyrė natyrale nxit kollitjen dhe redukton edhe kollėn mė kėmbėngulėse, pohojnė shkencėtarėt. Mund tė hahet e thatė ose e pjekur, por mė e dobishme ėshtė nėse pihet si ēaj i pėrgatitur nga farat e koprės.
Jogurti dhe kefiri
Bakteret qė gjenden nė jogurt dhe kefir janė aleatė tė mikroflorės sė shėndetshme, e cila ėshtė e domosdoshme pėr imunitet tė mirė dhe mbrojtjen nga sėmundjet. Pėrveē kėsaj, konsumi i pėrditshėm i probiotikėve redukton rrezikun nga infeksionet e sistemit tė sipėrm tė frymėmarrjes.
Ēaji
Tė gjithė llojet e ēajit pėrmbajnė antioksidante tė njohura si katehine, tė cilat kanė veēoritė mbrojtėse dhe mbrojnė organizmin nga sėmundjet. Sipas njė studimi japonez, njerėzit qė ēdo ditė pinė ēaj kanė trefish mė pak mundėsi pėr t’u sėmurė nga gripi, por po ashtu edhe rrezik mė tė vogėl pėr tė krijuar kancer ose sėmundje tė zemrės.
Feferonat
Sikurse citrusi, specat djegės janė tė pasur me vitaminė C, e cila ndihmon nė luftėn me bakteret dhe viruset. Njė spec i vogėl pėrmban rreth 150 mg vitaminė C, derisa njė portokall pėrmban rreth 100 mg tė kėsaj vitamine. Pėrveē kėsaj, kapsaicina e cila ėshtė pėrbėrės aktiv i specave djegės pastron rrugėt e frymėmarrjes dhe lehtėson zhbllokimin e sinuseve, shpjegojnė mjekėt.
Kėrpudhat
Janė tė pasura me antioksidate, kalium, vitaminė B dhe fibra, ndėrsa ėshtė dėshmuar se si kėrpudhat kanė veēori kundėrinflamatore. Meqenėse vjeshta ėshtė periudhė nė tė cilėn rriten, ngrėnia e tyre rrit imunitetin nė punė dhe absorbimin mė tė mirė tė vitaminave tė tjera, pohojnė shkencėtarėt japonezė.
Gjeldeti
Proteinat qė gjenden nė mishin e brishtė tė bardhė, si gjeldeti, janė karburant i domosdoshėm pėr ndėrtimin e antitrupave me tė cilat organizmi lufton kundėr baktereve dhe viruseve. Pėr kėtė arsye mishi i bardhė ėshtė zgjidhje e shkėlqyeshėm nė ditėt e ftohta tė vjeshtės, shpjegojnė mjekėt.
Boronicat
Ky fryt pėrmban mė shumė antioksidantė aktiv se cilido fryt tjetėr i freskėt dhe pėr kėtė arsye ėshtė ndėr aleatėt mė tė mirė tė imunitetit tė fortė, ka treguar studimi i Universiteti Cornell. Nėse nuk mund t’i gjeni tė freskėta, hani ato tė ngrira ose tė thata, sepse po ashtu pėrmbajnė sasi tė mėdha tė vitaminave.
Arrat braziliane
Pėrveē qė janė tė pasura me proteina dhe yndyra tė shėndetshme, kėto bimė tė shėndetshme pėrmbajnė edhe sasi tė mėdha tė selenit. Ky mineral nė veēanti e ndihmon trupin nė mbrojte nga viruset e gripit, ndėrsa pėr mbrojtje ėshtė e nevojshme tė hahen dy deri tri arra braziliane nė ditė. Nė sasi tė mėdha, pėr shkak tė acidit fitik qė e pėrmbajnė mund tė pengojnė absorbimin e mineraleve e tjera dhe hekurit.
Karotat dhe patatet
Beta karroteni nė karotė dhe patate ėshtė i domosdoshėm pėr trupin, sepse ndihmon konvertimin e vitaminės A nė trup, e cila ėshtė kyē pėr mbajtjen e sistemit tė shėndetshėm tė imunitetit. Veēanėrisht ėshtė mirė tė konsumohen sasi mė tė mėdha tė beta karotenit nėse i kemi tė infektuara mukozėn e fytit dhe hundės sepse ndihmon nė shėrimin mė tė shpejtė dhe sekretimin mė tė vogėl tė mukozės.
Farat e lulediellit
Farat e lulediellit janė njė nga burimet mė tė mira natyrale tė vitaminės E, antioksidanėve qė mbrojnė muret qelizore nga dėmtimet. Zgjidhja mė e shėndetshme janė farat qė janė tė pjekura thatė, por jo nė vaj. Pėrveē kėsaj, njerėzit qė rregullisht hanė fara tė lulediellit kanė kapacitet mė tė madh tė mushkėrive dhe prodhojnė mė pak mukozė, ka treguar studimi skocez.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
03-11-2012, 17:29
Uthulla e molles e dobishme per shume gjera


http://infoalbania.org/templates/Shendeti/images/emailButton.png (http://infoalbania.org/component/mailto/?tmpl=component&link=aHR0cDovL2luZm9hbGJhbmlhLm9yZy9zaGVuZGV0aS9za GVuZGV0aS1rZXNoaWxsYS80MDUzOS11dGh1bGxhLWUtbW9sbGV zLWUtZG9iaXNobWUtcGVyLXNodW1lLWdqZXJhLmh0bWw%3D) http://infoalbania.org/templates/Shendeti/images/printButton.png (http://infoalbania.org/shendeti/shendeti-keshilla/40539-uthulla-e-molles-e-dobishme-per-shume-gjera.html?tmpl=component&print=1&page=) http://infoalbania.org/templates/Shendeti/images/pdf_button.png (http://infoalbania.org/shendeti/shendeti-keshilla/40539-uthulla-e-molles-e-dobishme-per-shume-gjera.pdf)

http://infoalbania.org/images/stories/Lajme/uthulla-molles.jpgE lavderuar me mijera vite, lengu i fermetuar i njohur si uthull eshte zbuluar rastesisht kur prodhimet si vera, birra dhe rakia e molles jane prishur dhe thartuar. Eshte melmese e pashmangshme per sallata, ndersa gjate pergatitjes se turshive sherben si mjet per konservimin e shitjes se thret.
Por a keni ditur qe uthulla, vecanerisht ajo e bardha e alkolit dhe e molles mund te perdoret per shume qellime te tjera ne shtepi, per kujdesin e pamjes, mjekesi, madje edhe ne hortikulture.
Nese nuk e keni ditur kjo liste e gjateprej 15 pikash do t'ju vertetoje qe eshte keshtu. Jemi te sigurt qe cdo kush do te gjeje dicka te dobishme dhe kur ju themi qe secila nga aplikimet e numeruara eshte e pranueshme ekologjikisht dhe madje edhe mund te kurseni, uthulla do te behet aleati juaj me i mire

1-Rigjeneron floket
ndoshta tingellon e pazakonshme, por uthulla e molles eshte regjeneruesi me i mire natyral i flokeve. Pervec kesaj, heq shtresen e yndyrshme nga rrenja dhe riperterin majat. Ne nje gote uje shtoni gjysme luge uthull, ndersa sipas deshires disa pika vaj eterik. Aplikojeni ne floke dhe shperlajeni. Pasi te thahen floket, aroma e uthulles do te zhduket.

2-Largon njollat e djersitjes
Njollat e shemtuara te djersitjes nen sqetull mund te prishin bluzen e ndjeshme. Dhe nese perdorni antidjerse ne baze te aluminit, njollat do te shfaqen edhe me heret duke iu falenderuar reagimit te aluminit dhe kripes ne djerse. Para larjes sperkatni me uthull te bardhe neper njolla te cilat do te zhduken pas larjes.

3-Zbut pelhuren
Hidhni nje gjysme filxhani uthull te bardhe ne makinen e rrobave dhe do te keni efektin si te zbutesit. Rrobat do te jen te buta, ndersa ngjyra nuk do te zbehet. Pervec kesaj, uthulla do te largoje mbetjet e detergjentit nga rrobat qe i lani, por edhe ne lavatrice.
4-Sheron fytin e ftohur dhe lemzen
Gotes me uje te ngrohte i shtoni nje luge uthull molle dhe gargarisni. Mjalti kete perzierje do ta beje edhe me efikase dhe sjhume te shijshme. Nuk eshte teresisht e qarte sepse uthulla ndalon lemzen, por shume njerez jane te sigurt per kete gje. prandaj, kur t'ju zere heren e ardhshme provojeni edhe ju.

5-Lehteson dhimbjet ne muskuj
Uthulla e molles dekompozon acidin qumeshtor, i cili grumbullohet ne muskuj pas ushtrimeve dhe i cili shkakton dhimbje ne muskuj. Perzieni disa luge uthull ne nje filxhan uji, zhytni nje lecke apo cope materiali ne uthull dhe mbajeni ne vendet e dhimbshme per 20 minuta.

6-Sheron infeksionet kerpudhore
Edhe uthullen e alkolit edhe ate te molles mund ta vini ne pjesen e trupit te prekur me kerpudha, qofte nese behet fjale per zbokth, kemben atletike apo kerpudhat ne thonjte e kembes. Nese keni kerpudha ne ne kembe, cdo dite mbajini 30 minuta ne tretjen me uthull dhe uje, ne raportin 1 me 5.

7-Freskon ajrin dhe largon aromat e pakendshme
Pavaresisht a behet fjale per eren e tymit, kafsheve shtepiake apo pluhurit, uthulla edhe ketu ndihmon. Sperkateni neper hapesire dhe acidi i uthulles do te absorboje aromat e pakendshme. Mund ta perdorni edhe per fshirjen e siperfaqeve qe duhen te freskohen, ndersa shume e dobishme eshte edhe per pastrimin e eneve ne te cilat mbani ushqimin, respektivisht e merrni dreken ne pune i cili pas nje kohe pas pergatitjes merr nje arome pak te pakendshme. Fshijeni me nje lecke te zhytur ne uthull te alkolit dhe nese eshte e nevojshme leckem mund ta lini ne ene disa ore per ta larguar eren.

8-Zbut dhe vret bakteret ne mish
Nese deshironi qe mishi te jete ne menyre te konsiderueshme me i bute, marinojeni gjate nates ne uthull molle. Ne kete menyre do te vrisni edhe bakteret ndersa supozohet qe vret edhe te rrezikshmen escherima coli.
9-Largon buburrecat
Keto insekte te merzitshme nuk jane adhurues te uthulles, prandaj neper vendet ku i kenipare sperkatni me perzierjen e uthulles se alkoolit me uje, me raport te barabarte. Uthulla po ashtu largon gjurmet aromatike qe lene buburrecat per t'ua zbuluar gjurmet e ushqimit buburrecave te tjere.

10- U zgjat jeten luleve te prera
Qe lulet ne vazon tuaj te jetojne me gjate, ne uje shtoni dy deri ne kater luge te uthulles se bardhe.

11-Eliminon barishtet e keqija
Harroni herbicidet e shtrenjta te mbushura me perberes toksik, per eleminimin e barishteve te keqija mjafton edhe uthulla e zakonshme, ndersa me efikase do te jete ajo e dedikuar per perdorim ne hortikulture e cila permban 25 % te acidit acetik.

12-Largon ndryshkun dhe gurezit e vegjel
Acidi acetik largon ndryshkun nga objektet e vogla metalike sic jane rrathet, kapeset, vidhat, gozhdet etj. I vendosni ne nje tenxhere me uthull te nxehte ne vale dhe pastaj shperlajeni me uje qe uthulla te mos demtoje metalin. Eshte aleate edhe ne largimin e grumbujve te gureve dhe kalciumit nga uji i forte. Mund ta pastroni aparatin per kafe, makinen e neve dhe nese koken e dushit e zhytni per disa minuta ne uthull te nxehte, por jo vale ajo do te shkelqeje si ere.

13-Pastron xhamin, plastiken, kromin dhe dyshemene
Tretja e ujit dhe uthulles se bardhe do te largoje papastertine nga raftet dhe muret e frigoriferit dhe aromene ushqimit te prishur. Uthulla e forte do te largoje njollat kokeforta nga siperfaqet e xhamit, ndersa lavamani juaj i porcelanit po ashtu do te shkelqeje perseri. Per pastrimin e kromit pergatitni nje perzierje te uthulles me pak sode bikarboni, ndersa dyshemen lajeni me perzjerien e 1/3 e uthulles se alkoli, 1/3 alkolit mjekesor, 1/3 uje dhe tri pika te preparatit per larjen e eneve. Uthullen mos e perdorni ne mermer dhe granit.

Marre nga "Info Albania.org"

Nosh
05-11-2012, 21:15
Bambuja, mbrojtėsi i kockave
http://images.botasot.info/uploads/largea_bambu1352127488.jpg


Ekstraktet e bambusė janė shumė tė pasura me silic, njė mineral i nevojshėm qė mund tė parandalojė dhimbjet e kockave, osteoporozėn dhe
rrudhat
Mes shumė shenjave tė njė trupi qė po plaket mė shpejt sesa koha normale, ėshtė shfaqja e dhimbjeve tė vazhdueshme tė kockave dhe e atyre muskulore me origjinė inflamatore, qė shpesh shoqėrohen me njė lėshim tė vazhdueshėm tė indit lidhor. Elasticiteti i aparatit osteoartikular ėshtė njė nga treguesit kryesorė tė shėndetit tė tė gjithė organizmit: nėse kockat, muskujt dhe kėrcet janė tė shėndetshme dhe tė mirushqyera kolagjeni arrin ta kryejė mė mirė funksionin e tij tė mbėshtetjes dhe lėkura mbetet e tendosur, kompakte e pa rrudha. Pėr tė shmangur ose zvogėluar flashkėsinė dhe lėshimin e lėkurės, duhet tė bėni kujdes edhe me “skeletin”.


Kockat kanė nevojė pėr silic: ėshtė njė nga mineralet mė tė nevojshėm pėr ne

Brenda trupit tonė, silici ėshtė njė mineral shumė i rėndėsishėm, qė gjendet kryesisht te kockat, indi lidhor dhe kolagjeni (si dhe nė strukturėn e flokėve). Kur ky mineral mungon, shfaqen jo vetėm dhimbjet e kockave e kėrceve, por edhe fenomene tė dhimbshme, si dhe njė tendencė e lėkurės pėr dehidratim, qė ėshtė paradhoma e rrudhave dhe celulitit.


Njė kurė e fortė pėr tė gjitha indet: silici ushqen palcėn e kurrizit dhe kėrcet; rigjeneron lėkurėn

Pėr njė veprim mineralizues dhe kundėr moshės duhet tė pėrdoren kura me bazė bambuje: ky shkop i hollė pėrmban nė brendėsi sasi tė mėdha silici, kaliumi dhe betaine, pėrbėrės aktivė qė ndihmojnė pėr t’i bėrė indet mė elastikė. Por jo vetėm kaq: me ardhjen e verės dhe ekspozimit nė diell, fenomen qė favorizon plakjen e lėkurės, ėshtė mirė qė tė pėrdorni kura parandaluese me bazė bambuje. Ky mineral mund tė merret nė formėn e shtojcės, si produkt kozmetik dhe si ushqim nėpėr sallata tė ndryshme, por kryesisht ato pranverore.


Si pėrdoret bambuja

Tė gjitha produktet me bazė bambuje janė burim mineralesh dhe enzimash antioksiduese qė rinojnė indet “strukturore” tė organizmit (kockat, indin lidhor dhe kolagjenin). Lexoni mė poshtė mėnyrėn e pėrdorimit tė bambusė pėr trajtimin e lėkurės.


Bambuja si shtojcė

Nga palca e drurit tė bambusė “Tabashir”, njė lloj i veēantė bambuje i pėrdorur nė mjekėsinė popullore, merret njė ekstrakt, 70% e tė cilit ėshtė silic. I kthyer nė pluhur, ekstrakti i bambusė merret nė kapsula pėr njė muaj rresht. Kjo gjė mund tė pėrsėritet edhe 3-4 herė nė vit. Doza ėshtė 1-2 kapsula nė mėngjes, para buke, qė mund tė pihen me ujė. Kujdes: Kjo shtojcė nuk duhet marrė gjatė shtatzėnisė, kur ushqeni fėmijėn me gji dhe nė rastin e patologjive tė veshkave.


Bambuja nė tavolinė

Fidanėt e bambusė (“takenoko”-tė e kuzhinės japoneze) u ngjajnė shpargėve dhe mund tė shtohen nė sallatė. Zakonisht gjenden nė dyqanet ushqimore, por do tė ishte mirė sikur t’i mbillnit nė shtėpi dhe t’i mblidhnit tė njomė; pėr t’i pėrgatitur u duhet hequr kutikula e jashtme, pastaj zihen pėr 30 minuta, duke i shtuar ujit njė grusht krunde qė tė zbuten dhe njė majė luge piper. Nė kėtė mėnyrė janė gati pėr t’u shėrbyer nė tryezė.


Nė banjėn e shtėpisė: zbut dhe i jep shkėlqim lėkurės

Sot, nė treg gjenden produkte tė ndryshme kozmetike natyrore me bazė ekstrakte bambuje (vajra dhe xhel dushi, lėngje dhe kremra pas dushit). Njė alternativė ėshtė qė tė shtoni nė vaskė dy grushte krunde orizi (qė kanė veti zbutėse), gjysmė kilogram kripė deti integrale dhe 2 kapsula pluhur bambuje. Qėndroni nė vaskė pėr 20 minuta, ėshtė mirė qė kėtė ritual ta kryeni nė mbrėmje dhe ta pėrsėrisni trajtimin tė paktėn dy herė nė javė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
05-11-2012, 21:16
Vaksinat, mė shumė avantazhe se disavantazhe
http://images.botasot.info/uploads/largea_vakcine1352125643.jpg


Tė gjitha substancat qė hyjnė nė kontakt me organizmin tonė mund tė kenė avantazhe ose disavantazhe. Shembujt e mirėsive tė parandalimit

Tė gjitha substancat qė hyjnė nė kontakt me organizmin mund tė kenė efekte tė padėshirueshme dhe fakti qė pranojmė t’i marrim ose tė heqim dorė prej tyre ėshtė gjithmonė rezultat i njė ekuilibri mes kostos dhe pėrfitimit. Kjo gjė vlen pėr ushqimet, ilaēet dhe nė veēanti pėr vaksinat. Ėshtė e ēuditshme se si kur sėmuremi pranojmė mė lehtė rrezikun e efekteve negative vetėm pėr t’u ndier mė mirė. Sot, tė paktėn nė vendet e pasura, e presim keq idenė pėr tė marrė diēka qė mund tė ketė efekte anėsore vetėm pėr tė mos u sėmurur. Akoma mė i vėshtirė ėshtė veprimi “altruist” i tė vaksinuarit pėr tė shmangur formimin e ndonjė vatre infeksioni, qė ndoshta personave tė shėndetshėm mund tė mos u bėjė gjė, por qė ėshtė e rrezikshme pėr mė tė dobėtit (tė moshuarit ose subjektet me sėmundje kronike, personat pa imunitet, apo fėmijėt nėn moshėn njė vjeē). Gjithsesi vaksinimi kėrkon logjikė dhe informacion, por duhet theksuar fakti qė ka mė shumė pėrfitime sesa kosto. Pėr shembull?…


Fruthi

Fruthi ėshtė konsideruar njė sėmundje e padėmshme e fėmijėrisė. Por nuk ėshtė kėshtu. Mund tė prekė tė gjitha moshat dhe kryesorja ėshtė ngjitėse. Nė botė ėshtė shkaku i parė i vdekjes mes fėmijėve. Sipas OBSH-sė, nė vitin 2012 sėmundja ka shkaktuar 139 300 viktima, 15 persona ēdo orė: pothuajse tė gjithė janė fėmijė nėn moshėn pesė vjeē. Nė vendet e pasura, vdekshmėria ėshtė mė e ulėt, sepse kushtet janė mė tė mira, megjithatė problemi vazhdon tė jetė i pranishėm. Nė Bashkimin Europian, nė vitin 2011, u sėmurėn nga fruthi 30 mijė persona, dhe prej 2009-s deri nė 2011-n nė tė gjithė kontinentin rastet u katėrfishuan. Gjendja arriti deri nė atė pikė sa revista shkencore “Science” e cilėsoi kėtė sėmundje “si problemin e madh tė Europės”. Njė nė katėr raste duhej tė shtrohej nė spital. Sipas OBSH-sė, komplikimet janė mė tė shpeshta te pacientėt nėn moshėn 5-vjeēare, ose mbi 20 vjeē. Para vitit 1963, kur vaksina kundėr fruthit u fut nė treg, sėmundja arrinte tė prekte tė paktėn njė herė nė jetė njė person. Virusi kalon lehtė nga njė person te tjetri, mjafton njė kollitje ose njė teshtimė. Dikur sėmundja vriste dy milionė fėmijė nė vit. Ėshtė llogaritur qė nė vitin 2010, 85% e fėmijėve nė botė tė kenė marrė tė paktėn njė herė njė dozė tė vaksinės kundėr fruthit. Nėse 95% e njerėzve nė botė tė ishin vaksinuar do tė arrihej i ashtuquajturi imuniteti i tufės, qė do t’i garantonte mbrojtje edhe asaj pėrqindjeje tė vogėl njerėzish (5%) qė nuk mund tė vaksinohen, sepse nuk kanė imunitet ose janė nėn njė vjeē.


Vaksinat dhe autizmi

Nė vitin 1998, njė mjek britanik i quajtur Andrew Jeremy Wakefield publikoi nė revistėn “The Lancet” njė studim tronditės, ku thuhej se vaksina trivalente, kundėr shytave, fruthit dhe rubeolės, kishte lidhje mė sėmundjen e autizmit dhe me probleme gastrointestinale te fėmijė tė ndryshėm. Hipoteza e njė lidhjeje tė mundshme mes autizmit dhe vaksinave nxiti njė valė paniku. Nė vitin 2004, njė gazetar i “Sunday Times” (Brian Deer) hodhi dritė mbi njė konflikt interesi nga ana e Wakefield (i cili ishte paguar nga njė grup tė interesuarish tė shkruante diēka kundėr prodhuesve tė vaksinės). Studime tė tjera treguan se studimet e Wakefield ishin tė rreme, ashtu sikurse edhe pėrfundimet e nxjerra. Nė 2010-n, revista shkencore “Lancet” hodhi poshtė artikullin e publikuar nė vitin 1998, ndėrsa Wakefield u pėrjashtua nga Shoqata e Urdhrit tė Mjekėve anglezė. Por pavarėsisht kėsaj, dėmet e shkaktuara ishin tė mėdha. Sipas “Associated Press”, nė Britaninė e Madhe vaksinimi ra nga 93 nė 73 pėr qind (madje nė disa zona tė Londrės arriti 50%) dhe 125 mijė fėmijė amerikanė qė lindėn nė fund tė viteve ’90 nuk u vaksinuan si pasojė e studimit tė Wakefield.

“Nuk ka asnjė tė dhėnė qė mund tė fusė nė bashkėveprim vaksinėn trivalente, ose vaksinėn kundėr fruthit me autizmin. Pėr fat tė keq, shenjat e para tė autizmit shfaqen pas 18 muajve tė lindjes, pak a shumė kur pėrkon edhe doza e parė e vaksinės trivalente. Kjo gjė mund tė nxisė lidhjen e vaksinės me sėmundjen, gjė qė nuk ėshtė vėrtetuar as shkencėrisht, sepse nuk rezulton tė ketė ndonjė ndryshim autizmi qė shfaqet te fėmijėt e vaksinuar dhe te tė pavaksinuarit”, shpjegon njė ekspert i sėmundjeve infektive. “Vaksina kundėr fruthit ėshtė tepėr e sigurt: prej vitit 1963 e deri mė sot, janė vaksinuar miliona persona, madje ėshtė njė nga vaksinat mė tė njohura nė botė. Mund tė ketė efekte tė padėshirueshme, njė skuqje tė vogėl mbi lėkurė dhe pak temperaturė. Reagimet alergjike janė shumė tė rralla dhe rreziqet as qė krahasohen me atė tė fruthit”.


Probleme tė hapura

A i bėn dėm organizmit bėrja e disa vaksinave njėkohėsisht? Trupi i njeriut ėshtė nė kontakt tė vazhdueshėm me mikroorganizma tė shumtė dhe substanca qė mund tė nxisin sistemin imunitar, pasi futen nė trup nėpėrmjet frymėmarrjes ose gėlltitjes. Kjo ėshtė arsyeja qė edhe 13 vaksina bashkė nuk mund ta “stresojnė” sistemin tonė imunitar, sepse ky i fundit ėshtė mėsuar tė luftojė fort nė disa fronte. Cili ėshtė disavantazhi i vaksinave? Ato qė vihen mė shumė nė diskutim janė tė ashtuquajturat “adiuvantė”, substancat e shtuara pėr tė rritur pėrgjigjet imunitare. Megjithatė ende nuk ka ndonjė pėrgjigje pėrfundimtare, kėshtu qė shkencėtarėt po vazhdojnė t’i studiojnė dhe t’i vlerėsojnė ato.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
05-11-2012, 21:25
Dieta nordike sfidon atė mesdhetare
http://images.botasot.info/uploads/largea_fish1351982358.jpg
E sapoardhur nga Danimarka ėshtė gati tė sfidojė regjimin ushqimor tė zbuluar nga Keys nė vitet ‘40. Si tė jemi nė formė dhe gjithmonė tė shėndeteshėm duke u kujdesur edhe pėr ambientin
Filozofia
Vjen nga Universiteti i Kopenhagės dhe u zhvillua nė kuadrin e njė projekti kėrkimi nėn guidėn e profesor Arnei Astrup. Dieta e re nordike, mė shumė se njė dietė dobėsuese, edhe pse premton rezultate tė mira kundėr obezitetit dhe mbipeshės ėshtė njė “koncept” i ri ushqyerjeje, njė stil i vėrtetė dhe i shėndetshėm jetese e qė nuk lė pas dore as ambientin. Pėr bazė kjo mėnyrė e tė ushqyerit pėrmban disa pėrbėrės klasikė qė janė tė pashmangshėm nė kuzhinėn nordike: peshku, arrat, bademi, bishtajoret, perimet e thata. Njė nga idetė kryesore tė kėsaj diete ėshtė mėnyra mesatare e ushqimit tė konsumuar, si dhe shmangia e urisė
10 sugjerimet

Por cilat janė rregullat bazė mbi tė cilat bazohet dieta e re nordike? Pėr ta shpjeguar nė mėnyrė tė thjeshtė, autorėt e kėrkimit kanė hartuar dhjetė rregulla qė duhen ndjekur: 1) Me shumė fruta dhe perime ēdo ditė (mbi tė gjitha lakra, bishtaja, bimė aromatike). 2) Mė shumė drithėra integrale, mbi tė gjitha elb, tėrshėrė. 3) Mė shumė prodhime detesh dhe liqenesh. 4) Mish i cilėsisė sė mirė, por nė sasi shumė tė vogla. 5) Mė shumė ushqime tė egra. 6) Pėrdorimi herė pas herė i prodhimeve biologjike. 7) Tė evitohen shtuesit ushqimorė 8. Mė shumė receta tė bazuara nė produkte sezonale 9. Mė shumė ushqime tė pėrgatitura nė shtėpi 10. Mė pak harxhime

Pesė elementet

Sigurisht qė pėrbėrėsit tipikė tė dietės nordike janė ata tė pėrhapur nė gadishullin skandinav, por qė edhe nė shumė vende tė tjera nuk ėshtė e vėshtirė tė gjenden. Roli kryesor i takon peshkut dhe prodhimeve tė detit, por njė vend tė gjerė zėnė edhe frutat e tilla si boronicat, manaferrat, kumbullat, ribesi, dardhat. Tė rėndėsishme dhe frutat e thata, bishtajat, kėrpudhat ose perimet e tjera tė gjelbra. Drithėrat integrale mund tė ofrojnė sasinė e nevojshme tė karbohidrateve dhe fibrave. Nė dietė, mishi nuk mungon gjithsesi, edhe pse nė sasi tė vogla dhe i rritur nė kushte natyrale. Pėr t’u dhėnė shije pjatave janė edhe bimė aromatike, si majdanozi, borziloku, rozmarina.
Mbi tė gjitha peshk

Meqė peshku luan njė rol protagonisti, nė momentin e bėrjes sė shpenzimeve duhet tė bėjnė kujdes pėr prejardhjen dhe vendin e kultivimit tė tij pėr tė eliminuar mbi tė gjitha helmimin pėr shkak tė Mėrkurit. Speciet me tė cilat duhet pasur mė shumė kujdes janė predatorėt e mėdhenj si pėr shembull, peshku ton dhe peshku shpatė.
Efikasiteti

Dieta e re nordike premton se me tė mund tė jetoni mė gjatė dhe nė tė njėjtin kohė ju ndihmon tė luftoni kilet e tepėrta. Njė studim i bėrė te 57 mijė danezė me moshė nga 50 deri nė 64 vjeē, ka konfirmuar se dieta nordike lidhet me njė normė tė ulėt vdekshmėrie, mbi tė gjitha te meshkujt. Edhe pėr rėnien nė peshė kjo dietė tė ndihmon tė humbasėsh mė shumė nėse ushqehesh normalisht: pas rreth tre muajsh 113 persona qė e ndiqnin humbėn 3.1 kg, 68 tė tjerėt vetėm 1,6 edhe reduktimi i dhjamit shkon nė tė njėjtat shifra. Gjithsesi, rezultatet nuk janė mahnitės, por ato zgjasin shumė nė kohė. “Ėshtė e vėshtirė tė thuhet se ēfarė nė tė vėrtetė ndikon, por ajo qė ėshtė kryesore ėshtė se kilogramėt shkrihen”, tha profesori Tomas Larsen.
Krahasimi
Po a ėshtė e vėrtetė qė dieta e re nordike mund tė konkurrojė me dietėn tonė mesdhetare. “Mendoj se ky model ushqimor pėrputhet nė njė pjesė tė mirė me atė tė rekomanduar pėr njė ushqyerje tė shėndetshme edhe nė shumė vende tė tjera europiane. Vetėm disa lloj ushqimesh si drithėrash, peshqit e liqenit dhe frutat e pyllit nuk pėrfshihen nė dietėn qė pjesa tjetėr e europianėve ndjekin”, tregojnė ekspertėt.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
05-11-2012, 21:47
Personat me hipertension, kujdes gjatė dimrit http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/hypertension_thumb-300x244.jpg (http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/hypertension_thumb.jpg)
Me afrimin e stinės sė dimrit, shfaqen edhe rreziqet pėr pacientėt qė kanė probleme me hipertension. Mjekėt kėshillojnė qė personat me hipertension duhet tė kenė kujdes gjatė dimrit, pėr shkak tė tė ftohtit, por dhe luhatjeve tė theksuara tė temperaturave.
I ftohti ngushton enėt e gjakut dhe rrit tensionin prandaj kėtyre pacientėve u rekomandohet tė jenė korrekt nė marrjen e ilaēeve dhe tė kenė kujdes me menynė dhe stilin e jetės.
Njė tjetėr problem pėr kėta persona, gjatė sezonit tė dimrit, mund tė jetė edhe stresi i cili krijon njė dominante nė sistemin nervor, e cila shton prodhimin e adesteronit nė veshka, e pėr pasojė ēon nė ngushtimin e enėve tė gjakut dhe shfaqjen e hipertensionit.
Tė sėmurėt duhet tė eliminojnė daljet nė ditėt shumė tė ftohta, tė dalin vetėm gjatė orėve tė ngrohta dhe tė vishen mirė. /

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
05-11-2012, 21:47
Pse vera dhe ēaji shkojnė shkėlqyeshėm me shujtėn e yndyrshme http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/f1_04vera-caji-jpg1352014258-1-300x175.jpg (http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/f1_04vera-caji-jpg1352014258-1.jpg)
Ēdokush nga ne pėlqen qė gjatė ose pas ushqimit tė pijė njė gotė verė ose njė filxhan ēaj pėr tė pėrmbushur shujtėn. Por, a jeni pyetur ndonjėherė pse kėto pije shkojnė aq mirė me njė lloj tė caktuar tė ushqimit? Shkencėtarėt tė cilėt hulumtojnė ushqimin dhe ēfarė shije ka ushqimi nė gojėn tonė mendojnė se kanė gjetur pėrgjigjen nė kėtė pyetje.
Ekziston njė traditė e gjatė e konsumimit tė verės ose ēajit me shujtė. Mė e rėndėsishmja ėshtė qė nuk ėshtė njėsoj se cilin lloj tė verės ose ēajit e zgjedhim me ndonjė shujtė. Ekzistojnė disa rregulla tė caktuara tė konsumimit tė kėtyre pijeve me ushqim dhe zgjedhja e duhur plotėson pėrshtypjen e plotė pėr shujtėn. “Mėnyra se si vepron ushqimi nė gojėn tonė ėshtė e lidhur me pėrzgjedhjen e ushqimit qė e konsumojmė”, thotė Paul Breslin nga Universiteti Rutgers. Kėshtu, hulumtuesit e kanė ditur se si verat e ashpra shkaktojnė ndjenjė tė thatė nė gojėn tonė, derisa nga ana tjetėr yndyrat nė ushqim rrėshqasin nėpėr fyt. Breslin me kolegėt kanė treguar se si ato shije tė ashpra i kundėrvihen ndjenjės sė rrėshqitshme qė vjen me yndyra. “Kontrasti nė mes shijes sė yndyrshme dhe tė thatė na lejon qė mė lehtė tė konsumojmė ushqimin mė tė yndyrshėm nėse gjatė kėsaj pimė pije tė ashpra”, tha Breslin. Pastaj shton se si kėto tendenca natyrore tė kėrkimit tė ekuilibrimit tė shijes nė gojėn tonė mund tė ketė pėrparėsi gjatė mbajtjes sė shumėllojshmėrisė tė ushqimeve nė dietėn tonė. Rezultatet e hulumtimit tė publikuar nė numrin e fundit tė “Current Biology” kanė ofruar definicion krejtėsisht tė ri tė shujtės sė balancuar, si edhe mėnyra tė reja tė tė menduarit pėr shprehitė tona ushqyese.
Cila verė me cilin lloj ushqimi?
Rregulla themelore ėshtė qė vera e kuqe tė shėrbehet me ushqimet e forta si mishi i kuq, ndėrsa verėrat mė tė ėmbla tė kuqe shkojnė mirė edhe mė ėmbėlsira. Pėrkundėr kėsaj, verėrat e bardha shkojnė mė mirė me ushqime si mishi i pulės dhe peshku, ndėrsa verėrat mė tė tharta tė bardha kombinohen me ushqime mė tė tharta. Edhe pse ekzistojnė kėto rregulla tė kombinimit tė verės me shujta, pėrzgjedhja e verės qė do ta pimė ėshtė ēėshtje e zgjedhjes individuale por edhe disa traditave. Pavarėsisht nga shijet dhe traditat e rėndėsishme ėshtė qė vera tė mos e prishė shijen e ushqimit, e as ushqimi nuk duhet tė prishė shijen e verės. Ato duhen tė plotėsojnė njėra-tjetrėn pėr t’u krijuar shujta e shkėlqyeshme.
Kombinimi i ēajit me ushqim
Ēaji nuk ėshtė pije tė cilėn mund ta pini vetėm kur jeni tė ftohur ose nė mes shujtave. Ashtu si edhe me verėn, kombinimi i mirė i llojeve tė caktuara tė ēajit e plotėson shujtėn. Po ashtu, si edhe tek vera ka disa rregulla tė kombinimit tė ēajit me ushqim. Ushqimi mė i lehtė si pula, peshku dhe sallatat shkojnė shkėlqyeshėm me ēajin e gjelbėr. Ēaji i gjelbėr shkon po ashtu me ushqimin si patatet e fėrguara sepse kėto ēaja “i heqin” yndyrat qė gjendet nė ushqimet e tilla. Pastaj, dihet qė ēaji i gjelbėr ka sasi tė madhe tė antioksidantėve dhe rekomandohet shpesh te fėmijėt.
Ēaji i zi, si vera e kuqe kombinohet me mishin e kuq dhe ushqimet tjera “tė rėnda”, si edhe me desertet. Ēajet e gjelbra dhe tė zeza prodhohen nga bima e njėjtė dhe janė origjina e shumė ēajeve tjerė. Dallimet nė shije shfaqen pėr shkak tė shkallės sė ndryshme tė fermentimit tė gjetheve pėr shkak tė klimave tė ndryshme nga tė cilat vijnė. Po ashtu tė dy ēajet nė vete kanė sasi tė mėdha tė taninės e cila ka veēori antibakteriale, ndikon mirė tek enėt e gjakut dhe lehtėson diarrenė. Por konsumimi shumė i madh i kėtyre ēajeve nuk ėshtė i mirė sepse tanina parandalon absorbimin e hekurit nė gjak. Tanina ėshtė po ashtu pėrbėrėsi, pėr shkak tė tė cilit ēaji i gjelbėr dhe i zi kanė shije tė ithėt.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
05-11-2012, 21:48
Life&Sex
4 Nėntor, 2012 13:36:00





Femrat qė lėnė duhanin para tė 40-ve jetojnė edhe deri 10 vjet mė gjatė http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/f1_04duhan-40-femrat-jpg1352026929-300x175.jpg (http://cdn4.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/f1_04duhan-40-femrat-jpg1352026929.jpg)
Pirja e duhanit trefishon rrezikun nga vdekja e parakohshme, por nėse e ndėrprisni kėtė shprehi tė rrezikshme nė tė 30-at rreziku reduktohet pėr gati 97 pėr qind.
Lėnia e duhanit para se tė hyni nė tė 40-at redukton rrezikun nga vdekja e parakohshme pėr 90 pėr qind, ka vėrtetuar studimi 12-vjeēar i Universitetit Oxford i kryer nė 1,3 milionė femra.
Konsumimi i duhanit trefishon rrezikun nga vdekja e parakohshme, ndėrsa nėse e reduktoni nė vetėm njė cigare nė ditė, rreziku ėshtė dyfish mė i madh. Po ashtu, rreziku ėshtė mė i madh te femrat qė konsumojnė sasi mė tė madhe tė cigareve, por pjesėtaret e gjinisė mė tė bukur tė cilat kanė ndėrprerė duhanin nė tė 30-at e kanė reduktuar rrezikun pėr 97 pėr qind, ka vėrtetuar studimi. Shkencėtarėt pohojnė qė e njėjta gjė vlen edhe pėr meshkujt. Duhanpirėsit mė sė shpeshti vdesin nga pasojat e sėmundjeve tė shkaktuara nga duhani siē janė kanceri i mushkėrive, sėmundjet kronike tė mushkėrive dhe sulmi nė tru ose zemėr, shkruan Daily Mail.
“Femrat e lindura nė vitet ’40 tė shekullit tė kaluar janė gjenerata e parė qė kanė konsumuar duhan gjatė tėrė jetės dhe vetėm tani mund tė studiojmė se ēfarė pasojash lė nė organizėm kjo shprehi e rrezikshme. Cigaret reduktojnė jetėgjatėsinė e pritshme pėr 11 vjet, por nėse e lini duhanin para se tė hyni nė 40-at do ta zgjatni jetėn pėr 10 vjet,” – ka theksuar bashkautori i hulumtimit, Sir Richard Peto.


Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
06-11-2012, 22:17
Sė shpejti pilula qė ngadalėson sėmundjen e Alzheimerit
http://images.botasot.info/uploads/largea_happy_old_woman061352233482.jpg
Shkencėtarėt kanė deklaruar qė pilula, e cila ngadalėson sėmundjen e Alzheimerit, mund tė jetė nė dispozicion nė treg pėr rreth katėr vjet.
Besohet qė kjo pilulė ėshtė tė paktėn dy herė mė efikase nga tė gjitha terapitė qė janė momentalisht nė dispozicion dhe qė mund tė reduktojė konsiderueshėm, dhe ndoshta tė ndalė nė tėrėsi pėrhapjen e sėmundjes,
Nė konferencėn ndėrkombėtare pėr dementian ėshtė thėnė qė nėse fillon tė pėrdoret nė kohė, pilula madje mund tė parandalojė edhe shfaqjen e sėmundjes.
Versioni i pilulės, i cili merret dy herė nė ditė, dhe tė cilėn e kanė zhvilluar shkencėtarėt britanik tashmė ėshtė testuar nė pacientė dhe rezultatet ishin mė shumė se tė mira.
Pilula mund t’u pėrshkruhet edhe tė gjithė personave mė tė vjetėr se 60 vjet pėr tė ruajtur mprehtėsinė e mendjes. Megjithatė, ka edhe tė atillė qė paralajmėrojnė dhe kėrkojnė durim sepse edhe mė herėt shumė ilaēe kanė dėshtuar dhe janė treguar si tė papranueshme gjatė fazave tė fundit tė testimit.
Ilaēet momentale ngadalėsojnė progresin e sėmundjes, megjithatė efekti i tyre nė tru shumė shpejt zhduket dhe sėmundja pas kėsaj vazhdon atje ku ka mbetur.
Ilaēi i ri, i njohur vetėm si LMTX, punon nė mėnyrė tė ndryshme nga shumica e ilaēeve tė sotme qė synojnė kiminė nė tru ose grumbullimin e proteinave tė quajtur beta-amiloide. LMTX tret sasi tė mėdha tė proteinave dhe pėrhapet nė tru si infeksion.
Gjatė testimit nė pacientėt me formė tė lehtė ose tė mesme tė dementias, versioni i hershėm i ilaēit me emrin Rember ka ngadalėsuar pėrhapjen e sėmundjes deri nė 90 pėr qind gjatė dy viteve, pėrcjell Daily Mail.
Tani ėshtė duke u pėrgatitur testimi 19 mujor nė 1500 tė sėmurė nga sėmundja e Alzheimerit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
06-11-2012, 22:18
Kanceri i gjirit
http://images.botasot.info/uploads/largea_kanceri-i-gjirit061352228511.jpg
Kėshilla pėr tė shmangur kancerin nė gji. Bėni vizita mjekėsore sa herė ndjeni shqetėsime, por edhe kur e ndjeni veten mirė. Bėni njė jetė tė shėndetshme, bini nė peshė, nėse jeni mbipeshė. Pėrpiquni tė minimizoni stresin. Mundohuni tė keni njė aktivitet seksual tė rregullt. Ushqehuni duke ndjekur njė dietė tė caktuar. Hani ushqime qė janė tė pasura me vitaminė A, E dhe C, p.sh., karota, spinaq, kajsi dhe agrume. Mos harroni se lindja e fėmijės dhe ushqimi me gji janė shumė tė rėndėsishme pėr shėndetin e gjirit tuaj.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
06-11-2012, 22:19
Gjashtė mite pėr vaksinat kundėr gripit
http://images.botasot.info/uploads/largea_vaksinat-061352232398.jpg
Sezoni i gripit ėshtė nė prag dhe do tė jetė me ne deri nė pranverėn e hershme. Qendra pėr kontroll tė sėmundjeve dhe preventivė (CDC) rekomandon qė tė gjithė personat mė tė mėdhenj se gjashtė muaj tė vaksinohen.
Gjatė sezonit tė gripit tė vitit 2011/2012, 128 milionė njerėz nė SHBA, qė ėshtė 42 pėr qind, janė vaksinuar kundėr gripit. Ekspertėt nga CDC kanė theksuar se si vaksinimi kundėr gripit ka parandaluar pesė milionė raste tė sėmurjes dhe 40.000 raste tė hospitalizimit.
Por mitet dhe dezinformatat qarkullojnė sikurse edhe viruset. Nė vijim ju sjellim faktet pėr vaksinėn kundėr gripit.
Miti 1: Mund tė fitosh gripin ose ftohjen nga vaksina kundėr gripit
Vaksina kundėr gripit nuk pėrmban virusin e gjallė, por vetėm proteinat virale, ka thėnė dr. Dennis Cunningham, infektolog nė spitalin shtetėror tė fėmijėve nė Ohio. “Ėshtė e pamundshme tė fitohet ose tė pėrhapet gripi pėrmes vaksinės”, ka thėnė ai. Pas marrjes sė injeksionit disa njerėz mund tė ndiejnė dhimbje nė afėrsi tė shpimit tė vaksinės ose tė kenė temperaturė, por kėto janė reaksione ndaj vaksinės, dhe jo reaksione virusale.
“Njerėzit mund tė shkojnė nė punė, sepse ky nuk ėshtė grip. Kur keni grip rrini tė shtrirė, do tė ndiheni tė lodhur, keni temperaturė dhe i ndjeni dhimbjet”, ka thėnė Cunningham.
Miti 2: Vaksina nuk ėshtė e sigurt pėr femrat shtatzėnė ose bebet
Vaksina kundėr gripit ėshtė e sigurt pėr femrat shtatzėnė dhe bebet mė tė mėdha se gjashtė muaj. Kongresi amerikan i obstetėrve dhe gjinekologėve rekomandon vaksinimin e femrave shtatzėnė, sepse vaksina jo vetėm qė e mbron nėnėn por edhe frytin e saj. Ėshtė dėshmuar qė kjo vaksinė redukton rrezikun nga lindja e fėmijės sė vdekur. Po ashtu, rekomandohet vaksinimi i fėmijėve mė tė mėdhenj se gjashtė muaj sepse me kėtė reduktohet rreziku i vdekshmėrisė nga gripi.
Miti 3: antibiotikėt janė tė mjaftueshėm pėr luftėn kundėr gripit
Antibiotikėt vrasin bakteret, por gripin e shkakton virusi. Ka ilaēe antivirusale tė cilat luftojnė kundėr infeksioneve, por ato veprojnė vetėm nėse i merrni brenda 48 orėsh pasi qė fillojnė simptomat. Po ashtu, ilaēet mund tė ndihmojnė qė tė shkurtohet kohėzgjatja e gripit pėr njė apo dy ditė tek pacientėt spitalor.
Miti 4: Nuk keni nevojė tė merrni vaksinėn kundėr gripit nėse e keni marrė vitin e kaluar
Ka dy arsye pėr shkak tė tė cilave njerėzit duhet tė marrin vaksinėn ēdo vit:
1.Viruset qarkullojnė nga viti nė vit dhe ka me qindra tė ndryshėm. Ēdo vit ekspertėt mjekėsor identifikojnė virusin i cili shkakton sėmundjet gjatė sezonit tė gripit dhe bėhet vaksina kundėr tij.
2.Vaksina mbron sistemin e imunitetit rreth tetė muaj. Pėr shembull, nėse e merrni vaksinėn nė gusht jeni tė sigurt deri nė mars, por kėta antitrupa nuk do tė jenė tė zhvilluara deri nė sezonin e ardhshėm tė gripit.
Miti 5: Vaksina kundėr gripit pėrmban tiomerosal, i cili mund tė jetė i dėmshėm
Kurrė nuk ėshtė dėshmuar qė tiomerosali, konservansi i cili pėrmban zhivė ėshtė i dėmshėm. Lloji i zhivės i cili dėmton sistemin nervor ėshtė metilzhiva dhe pėr kėtė arsye ekspertėt u rekomandojnė femrave shtatzėnė qė tė shmangin lloje tė caktuara tė peshkut si peshku-shpatė.
Edhe pse nuk ėshtė dėshmuar qė ėshtė e dėmshme, qė nga viti 2001 ėshtė larguar zhiva nga vaksinat amerikane. Vaksinat kundėr gripit janė nė dispozicion nė dy forma: nė shishe tė mėdha tė cilat pėrmbajnė shumė doza dhe shishe tė vogla qe pėrmbajnė vetėm njė dozė. Nė shishe tė mėdha ka dozė tė vogėl tė tiomerosolit i cili siguron qė tė mos vijė deri te krijimi i baktereve, ndėrsa nuk ėshtė i pranishėm nė doza individuale.
Mitit 6: pėr shkak tė gripit mund tė ndjeni dhimbje, por kjo nuk ėshtė sėmundje e vėrtetė prandaj nuk keni nevojė vaksinė
“Gripi ėshtė sėmundje shumė serioze”, ka thėnė Cunningham. Ēdo vit nga kjo sėmundje sėmuren mes 15 dhe 60 milionė njerėz. Mė shumė se 200.000 pėrfundojnė nė spital. Nė SHBA ēdo vit vdesin mes 3.000 dhe 50.000 persona nga komplikimet e krijuara pėr shkak tė gripit.
Arsyeja pse njerėzit nuk e marrin gripin si sėmundje serioze ėshtė qė e ngatėrrojnė me gripin e stomakut, respektivisht e ngatėrrojnė influencėn me infeksionin virusal.
“Influenca e vėrtetė ėshtė infeksion i mushkėrive dhe traktit respirator. Mund tė keni temperaturė dhe tė ndjeni dhimbjet nė trup. Ndėrsa gripi i stomakut shkaktohet nga virusi i quajtur norovirus, keni diarre, villni dhe keni probleme tjera tė tretjes, derisa gripi nuk i ka kėto simptoma”, ka thėnė Cunningham.


Marre nga "Bota Sot"

Nosh
06-11-2012, 22:19
Zbulohet zgjidhja pėr tė gjitha alergjitė?
http://images.botasot.info/uploads/largea_alergyyyc061352232580.jpg
Shkencėtarėt zviceranė dhe amerikanė kanė deklaruar tė kenė zbuluar molekulėn sintetike, e cila mund t’i ndėrpresė tė gjithė mundimet e njerėzve me alergjitė. Sipas punimit tė publikuar nė numrin e ri tė revistės “Nature”, ekspertėt kanė krijuar inhibitorin i cili ēarmatos antitrupat IgE, tė cilat kanė rol kyē nė alergjitė akute. Kimikati vepron ashtu qė ndan antitrupin nga fajtori tjetėr kryesor -molekulat e njohura si FcR.
Antitrupat IgE mund tė startohen nga shumė alergjenė, qė nga poleni e deri te helmi i bletėve. Rezultat janė reaksionet alergjike tė cilat shpesh shfaqen pėr vetėm disa sekonda. Inhibitori i ri shkatėrron lidhjet tė cilat i vendos IgE me mastocitet, qelizat pėrgjegjėse pėr reaksionet. Ndėrprerja e kėtyre lidhjeve ėshtė kupa e shenjtė pėr tė shėruar alergjitė.
Kur alergjenėt hyjnė nė organizėm, disa njerėz reagojnė ashtu qė krijojnė antitrupat IgE. Ato mbesin nė trup gjatė pasi qė zhduken alergjenėt. Shumica e antitrupave lidhen me receptorėt nė sipėrfaqe tė mastociteve tė njohur si FcR. Mastocitet nė kėtė mėnyrė bėhen tė pėrgatitura pėr tė reaguar kur alergjeni herėn tjetėr hyn nė trup.
Ndarja e IgE-sė dhe FcR-sė ėshtė qėllim i terapive antialergjike tashmė shumė vite. Mastocitet tė mbuluara me IgE-nė janė bomba dore tė vėrteta tė histaminės, ndėrsa ēdo takim i ri me alergjenin pėrngjan me tėrheqjen e siguresės. Kur alergjeni vjen deri te qelizat e mbushura me IgE, fillon lirimi i ndėrmjetėsuesve inflamator si histamina dhe krijohet reaksioni alergjik. Pasojat e pakėndshme mund tė shfaqen pėr vetėm disa sekonda, ndėrsa nė rastet e rėnda madje mund tė shkaktohet edhe shok anafilaktik dhe vdekje.
Ilaēet qė ekzistojnė momentalisht si Xolaira veprojnė ashtu qė parandalojnė ndėrveprimet e reja nė mes IgE-sė dhe FcR-sė me ēka lehtėsojnė reaksionet, megjithatė ato nuk ndajnė lidhjet tashmė tė krijuara. Shkencėtarėt amerikanė dhe zviceranė kanė zbuluar qė kjo ėshtė e mundshme tė arrihet me inhibitorin DARPin E2-79. Me ndihmėn e tij ndėrveprimi i cili zakonisht zgjat me orė ose me ditė ndėrpritet pėr disa sekonda, pohojnė autorėt.
Profesori i biologjisė strukturale, Ted Jardetzky, thotė se si ekipi i tij shpreson qė, pas zbulimit tė kėtij mekanizmi, mund tė gjejė molekula mė tė vogla qė punėn e njėjtė ta bėjė nė mėnyrė mė efikase”. Tani nisemi nė gjueti tė molekulės sė vogėl, e cila mund tė veprojė ngjashėm. Kjo do tė ishte hiti i vėrtetė”, ka thėnė Jardetzky.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
06-11-2012, 22:23
Simptomat e diabetit
http://images.botasot.info/uploads/largea_diabeti061352222295.jpg
Diabeti shpesh quhet vrasės i qetė, sepse simptomat dallohen me vėshtirėsi. Mėnyra mė e mirė pėr tė vėrtetuar nėse vuani nga diabeti ėshtė tė matni sheqerin nė gjak. Nėse vėreni qė keni numėr tė madh tė kėtyre simptomave, gjithsesi shkoni te mjeku.
Nevoja e rritur pėr urinim dhe etja
Nėse nevoja pėr urinim ėshtė e rritur dhe gjatė natės ēoheni mė shpesh pėr tė urinuar, ekziston mundėsia qė vuani nga diabeti.
Veshkat punojnė nė mėnyrė tė shtuar pėr tė nxjerrė glukozėn e tepėrt nga gjaku, pėr ēka vjen deri te nevoja pėr urinim dhe madje shumė herė nė periudhė tė shkurtėr.
Nevoja e shtuar pėr pirjen e ujit shkaktohet me nivelin e rritur tė sheqerit nė gjak, sepse trupi kėrkon ujė pėr tė reduktuar nivelin e sheqerit.
Dobėsimi
Niveli shumė i lartė i sheqerit nė gjak mund tė shkaktojė dobėsimin e papritur, madje 5 deri 10 kilogramė pėr 2 deri 3 muaj. Ky lloj i dobėsimit nuk ėshtė i shėndetshėm.
Hormoni i insulinės nuk mund tė ruajė glukozėn, ajo mbetet nė gjak, ndėrsa trupi mendon qė ėshtė i uritur. Pėr kėtė arsye fillon tė shpenzojė proteina nga muskujt si burim alternativ i energjisė.
Veshkat punojnė nė mėnyrė tė sforcuar pėr tė sekretuar glukozėn e tepėrt, shpenzohet numėr mė i madh i kalorive, qė mund tė shkaktojė dobėsim, si dhe dėmtim tė veshkave.
Nevoja e tepruar pėr ushqim
Nevoja e tepruar pėr ushqim ėshtė edhe njė shenjė tjetėr e diabetit, ndėrsa shkaktohet nga ndryshimet e papritura tė nivelit tė sheqerit.
Kur niveli i sheqeri bie papritmas, trupi mendon qė ėshtė i uritur dhe kėrkon burim tė energjisė dhe glukozės qė qelizat tė mund tė funksionojnė si duhet.
Problemet me lėkurėn
Kruajtja e lėkurės, lėkura e thatė, qarkullimi i dobėt, si edhe shumė probleme tė tjera mund tė jenė shenjė e diabetit. Lėkura mė e errėt nė zonėn e fytit ose sqetullave mund tė jetė shenjė e rezistencės sė trupit ndaj insulinės dhe nivelit tė lartė tė sheqerit nė gjak. Nėse i vėreni kėto ndryshime, gjithsesi vizitoni mjekun.
Shėrimi i ngadalshėm i plagėve
Infeksionet, prerjet dhe gėrvishtjet qė nuk shėrohen shpejt janė njė nga simptomat mė tė shpeshta tė diabetit.
Kjo ndodhė sepse enėt e gjakut janė dėmtuar pėr shkak tė nivelit shumė tė lartė tė glukozės, e cila gjendet nė vena dhe artere pėr ē’arsye trupi e ka tė vėshtirė tė mundėsojė shėrim tė duhur tė plagėve.
Infeksionet vaginale
Diabeti ėshtė sėmundje autoimune, qė shkakton prirjen e shtuar ndaj infeksioneve tė ndryshme, siē edhe janė infeksionet vaginale. Nėse vuani nga infeksionet vaginale dhe tė pranishme janė edhe simptomat e tjera tė diabetit, gjithsesi shkoni te mjeku.
Lodhja
Personat qė kanė nivel tė lartė tė sheqerit nė gjak, varėsisht nga ajo se sa gjatė ėshtė e pranishme kjo gjendje mund tė ndiejė lodhje kronike, me tė cilėn shpesh mėsohen.
Ngritja nė mes tė natės pėr tė urinuar ēdokėnd do ta bėnte mė tė lodhur. Trupi shpenzon energjinė shtesė pėr tė nxjerrė glukozėn e tepėrt dhe kjo mund t’ju bėjė tė lodhur.
Shikimi i mjegulluar
Pamja e shtrembėruar ose flakėrimat e pėrkohshme tė dritės janė pasoja direkte tė nivelit tė lartė tė sheqerit nė gjak. Shikimi i mjegulluar shfaqet pėr shkak tė ndryshimeve tė papritura tė nivelit sė sheqerit.
Lajmi i mirė ėshtė qė kjo simptomė ėshtė e kthyeshme. Pasi qė niveli i sheqerit kthehet nė normale, shikimi do tė pėrmirėsohet.
Ndjesia e therjes nė duar dhe kėmbė
Ndjesitė e therjes tė pėrcjella me ndjenjėn e djegies janė shenjė qė nervat janė tė dėmtuara, ndėrsa arsyeja mund tė jetė diabeti.
Sikurse edhe me shikim, ndjesia e therjes nė duar dhe kėmbė do tė kalojnė pasi qė tė balancohet niveli i sheqerit nė gjak.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
06-11-2012, 22:24
Jeni alergjikė nė qumėsht? Sė shpejti mund ta konsumoni pa problem
http://images.botasot.info/uploads/largea_healthy-milk051352155125.jpg
Shkencėtarėt nga Zelanda e Re janė duke punuar rreth njė eksperimenti, i cili do t'ua mundėsonte njerėzve qė janė alergjikė nė qumėsht ta konsumojnė kėtė pije. Shkencėtarėt nė mėnyrė gjenetike kanė modifikuar lopėn e cila do tė dhuronte qumėshtin pa beta-laktoglobulinė (BLG), proteinat e qumėshtit qė pjesėrisht shkaktojnė reaksione alergjike.
Duke pėrdorur procesin, i cili pengon ADN e lopės nė zhvillimin e proteinės, hulumtuesit ia dolėn ta zvogėlojnė gjenin BLG, qė pėrfundimisht dhuron qumėsht me mė pak proteina.
Shkencėtarėt sė pari kėtė ADN tė modifikuar e kishin testuar nė minj, qė kishte rezultuar me 96% mė pak proteina qė shkaktojnė reaksion alergjik. Pas eksperimentit, nė kėtė qumėsht nuk ishte vėrejtur proteinėn BLG, por kishte njė tjetėr proteinė mė shumė, kazeinėn. Kjo paraqet problem, sepse edhe kjo proteinė shkakton reaksione alergjike.
Rreth 13 deri 7% e njerėzve janė alergjikė nė proteinėn, ndėrsa rreth 92% janė alergjikė nė kazeinė, por shkakton mė shumė alergji, sidomos te porsalindurit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
06-11-2012, 22:25
Botoksi shėron migrenėn kronike
http://images.botasot.info/uploads/largea_migrena051352154962.jpg
Agjencia britanike pėr mbikėqyrje tė ilaēeve dhe prodhimeve mjekėsore ka miratuar shėrimin e personave tė rritur, tė cilėt vuajnė nga migrena kronike, kėtu pėrfshihen njerėzit qė kokėdhimbje kanė 15 ditė brenda muajit, e simptomat e migrenės kanė tetė herė sė paku gjatė atyre 15 ditėve.
Ėshtė pikėrisht botoksi, i cili ėshtė bėrė ilaēi i parė nė parandalimin e migrenės kronike qė ka marrė lejen nga organet pėrkatėse nė Britaninė e Madhe.
Deri te njė miratim i tillė u deshėn tri faza tė hulumtimeve klinike, ku kishin marrė pjesė 1.384 pacientė, qė kishin treguar pacientėt qė kishin marrė injeksione nė muskuj tė caktuar dhe nė kokė mesatarisht kishin ndier mė pak dhimbje koke sesa pacientėt qė kishin marrė placebo.
Pacientėt britanikė u shprehėn tė lumtur pėr miratimin e botoksit, por theksojnė se migrena kronike ėshtė hulumtuar, prandaj edhe mė vėshtirė shėrohet. Migrena ėshtė njėra nga llojet mė tė shumta qė nė mėnyrė periodike shkakton dhimbje koke.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
06-11-2012, 22:26
Djemtė me mbipeshė rrezikohen nga steriliteti
http://images.botasot.info/uploads/largea_djemte_me_mbipeshe051352142188.jpg
Djemtė tė cilėt gjatė adoleshencės vuajnė nga mbipesha 50% mė pak kanė testosterone, nė krahasim me bashkėmoshatarėt e tyre, ndėrsa qė me kalimin e kohės rreziku pėr sterilitet ėshtė shumė mė i madh.
Hulumtuesit thonė se rezultatet e kėtij vijnė si njė “porosi e tmerrshme” pėr tė rinjtė qė vuajnė nga mbipesha.
Ky hulumtim qė ėshtė kryer nė universitetin Bufalo tė Amerikės, pėr tė parėn herė ka vėrtetuar se personat me mbipeshė, nga mosha 14 deri 20 vjeē, kanė mė pak testosterone se sa bashkėmoshatarėt e tyre me mė pak kilogramė.
“Ishim tė befasuar kur kemi vėrejtur se kemi tė bėjmė pėr 50% mė pak sasi tė testosteroneve. Thėnė tė drejtėn, kėto rezultate janė tejet shqetėsuese, pėr faktin se kėta meshkuj potencialė mund tė jenė impotentė dhe sterilė”, ka thėnė udhėheqėsi i kėtyre hulumtimeve, dr. Paresh Dandona. Ky mjek po ashtu bėn tė ditur se hulumtime tė tjera do tė pasojnė dhe do tė provojnė qė t’i informojnė tė rinjtė rreth pasojės sė mbipeshės.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
09-11-2012, 22:03
Ushqimet qė duhet tė hamė pėrpara fjetjes
http://images.botasot.info/uploads/largea_sleep-food1352363618.jpg
Pagjumėsia apo ērregullimet e gjumit ndikojnė negativisht nė rutinėn tonė tė pėrditshme, na bėjnė mė emotivė e mė pak produktivė.

Por, ne mund tė pėrzgjedhim tė konsumojmė nė mbrėmje ushqime tė cilat ndihmojnė pėr njė gjumė tė rehatshėm.
1-Produktet dhe disa nga nėnproduktet e qumėshtit janė burim i mirė i njė gjumi tė rehatshėm. Kėto elemente ushqimorė shėrbejnė pėr tė qetėsuar nervat para gjumit, pasi pėrmbajtja e kalciumit nė to vepron si njė efekt reduktues i fibrave nervore.
2-Nėse jeni duke u pėrballur me vėshtirėsi nė gjumė, atėherė duhet tė ushqeheni me vezė. E pasur me proteina, veza ndihmon nė pėrmirėsimin e gjumit duke ju dhėnė njė rehati mė tė mirė.
3-Studimet e fundit kanė treguar se drithėrat, tė cilat kanė pėrmbajtje tė ulėt sheqeri, ju ndihmojnė gjithashtu pėr njė gjumė mė tė qetė.
4- Mjalti bėn njė ndryshim tė madh nė pėrmirėsimin e gjumit tuaj. Hidhni pak mjaltė tek drithėrat apo tek ndonjė ushqim tjetėr i lehtė, tė cilin do ta konsumoni pėrpara se tė shkoni tė flini.
Nėse mund tė mbėshteteni tek kėto ushqime pėr njė gjumė mė tė mirė, disa tė jera bėjnė efektin e kundėrt.
1- E tillė ėshtė cokollata me qumėsht, e cila nxit gjėndjen e pagjumėsisė. E pasur me tyrosinė, shkakton vigjilencė e irritim, gjė qė ju mban zgjuar.
2- Ushqimet pikante shkaktojnė ndjenjė shqetėsimi qė reflektohet gjatė gjumit.
3- Por, edhe nėse do tė konsumoni domate pėr darkė nuk jeni tė garantuar pėr njė gjumė tė qetė. Domatet kanė tendencė tė shkaktojnė aciditet nė stomak.
4- Mishi dhe nėnproduktet bėjnė pjesė tek ushqimet qė nuk duhet tė konsumohen para gjumit pasi sjellin vėshtirėsi nė tretje dhe pėrmbajnė lėndė kimike tė cilat clirohen nė tru duke sjellė pagjumėsi.
Marre nga "Bota Sot"

Nosh
11-11-2012, 17:58
Ecja: Eliksiri i njė jete tė gjatė
http://images.botasot.info/uploads/largea_walking1352580155.jpg
Duke ecur njė orė me hap tė shpejtė i shtoni vetes katėr vjet jetė. Studimi nė fjalė ėshtė kryer nga Universiteti i Harvardit te 650 mijė persona. Shėndeti ėshtė nė proporcion tė drejtė me minutat e aktivitetit fizik
Mes dy shtigjeve qė tė ēojnė drejt jetėgjatėsisė (dieta dhe sporti) mė efikasi ėshtė ai i aktivitetit fizik, ose ecja e shpejtė tė paktėn 75 minuta ēdo ditė tė javės. Duke kryer aktivitet fizik, i shtoni vetes 1,8 vjet jetė. Nė qoftė se ecni 450 minuta pėr shtatė ditė (pra pak mė shumė se njė orė nė ditė), mund tė arrini edhe mė larg: i shtoni vetes plot katėr vjet jetė.
Studiuesit e “Brigham and Women’s Hospital” tė Bostonit dhe Harvardit qė morėn pėrsipėr shqyrtimin e dobisė sė sportit, vunė pėrballė njėri-tjetrit sportistėt dhe peshoren. Nga krahasimi u vu re se njė individ aktiv, edhe pse pak mbi peshė, jeton mesatarisht 3,1 vjet mė shumė sesa njė person sedentar qė peshon mė pak. Hendeku mė i madh nė terma moshe vihet re kur krahasohet njė sportist i dobėt me njė tė papunė obez: diferenca e jetėgjatėsisė mes tė dyve ėshtė plot 7,2 vjet. “Aktiviteti i rregullt fizik u ka shtuar jetėn tė gjithė personave qė morėn pjesė nė studim, njė pjesė e tė cilėve mbanin regjim, disa tė tjerė ishin mbipeshė e obezė”, ėshtė shprehur Steven More, njė prej autorėve tė studimit.
Avantazhet e aktivitetit fizik janė aq tė mėdha sa mund tė barazohen me ato negative tė duhanit. Nė tė kaluarėn ėshtė llogaritur se vesi i duhanpirjes e shkurton jetėn me dhjetė vjet. Njė studim tjetėr i kryer nga Instituti i Karolinskės sė Stokholmit, qė u publikua nė gusht tė kėtij viti nė “British Medical Journal”, rreshtonte faktorėt qė ndikojnė nė jetėgjatėsinė e njeriut, tė cilėt janė: jeta intensive sociale, hobet, punėt e shtėpisė dhe ato vullnetare. Duke u shtuar dhe sportin, kėta faktorė mund ta zgjasin jetėn e njė 85-vjeēari edhe katėr vite tė tjera.
Edhe po tė bazohemi te studimi i fundit i kryer nga Universiteti i Harvardit, qė ėshtė publikuar nė revistėn “Plos Medicine”, kostot dhe pėrfitimet e aktivitetit fizik janė tė mėdha. Nė qoftė se ecni 75 minuta nė javė, ose 65 orė nė vit (pak mė shumė se dy ditė e gjysmė), ėshtė mė se e mjaftueshme, sepse i keni shtuar vetes 2 vjet jetė. Studiuesit amerikanė kanė llogaritur avantazhet e njė aktiviteti fizik tė kėndshėm dhe ēlodhės, siē ėshtė ecja e shpejtė. Kėtė lloj fizkulture mund ta bėjnė tė gjithė, tė rinj e tė reja, burra e gra. Mjafton prania e njė personi tė dytė dhe “shėtitja” bėhet akoma mė e kėndshme. Duke u bazuar te rekomandimet e Institutit Kombėtar tė Shėndetit nė Amerikė, ēdo njeri mund tė bėjė 2,5 orė ecje tė shpejtė nė javė pėr tė mbajtur trupin nė formė dhe 1,25 orė ushtrime tė shpejta fizike.
Studimi i studiuesve tė Harvardit mbėshtetet te njė numėr i madh njerėzish (650 mijė persona tė moshės 40 vjeē). Tė gjitha informacionet mbi njė aktivitet tė rregullt fizik dhe jetėgjatėsisė janė fryt i studimeve tė gjata, qėllimi i tė cilave ka qenė lidhja mes stilit tė jetės dhe rrezikut pėr t’u prekur nga sėmundjet e ndryshme. Por siē ndodh gjithmonė me kėto baza tė dhėnash tė mėdha, qė pėrfshijnė qindra, mijėra vullnetarė, tė cilėt ndiqen pėr vite me radhė duke parė ēdo detaj tė jetės sė tyre private, ēdo studiues ėshtė i lirė nė vazhdim qė tė gėrmojė te tė dhėnat pėr tė nxjerrė aspektin qė i intereson. Nė kėtė rast pėr studiuesit ka qenė me interes aktiviteti fizik, duke krahasuar avantazhet e dietės me ato tė sportit. Duket se kjo e dhėnė ka hedhur poshtė ēdo lloj dyshimi qė lidh ushtrimet fizike me shėndetin e mendjes. Para disa ditėsh, saktėsisht mė 1 nėntor, nė gazetėn “American Heart Association” u publikua njė prej shumė studimeve tė shumta, ku tregohej se ecja e shpejtė, pedalimi, noti, vajtja nė palestėr, janė tė domosdoshme pėr shėndetin dhe mirėfunksionimin e trurit, sepse parandalojnė degradimin e qelizave dhe rrezikun e prekjes nga demenca. Ata qė s’i motivon mjaftueshėm ecja e shpejtė, sot do tė jetė forca e numrave qė do t’i shtyjė tė veshin atletet dhe tė bėjnė gjimnastikė.

Detaje
Jeta mesatare

Gra 84,4
Burra 79,2

Sa vjet fitohen

1,8 vjet me 75 minuta ecje tė shpejtė nė javė
2,5 vjet me 150 minuta ecje tė shpejtė nė javė
4,2 vjet me 300 minuta ecje tė shpejtė nė javė
4,5 vjet me 450 minuta ecje tė shpejtė nė javė

Mbi 450 minuta nė javė: jetėgjatėsia nuk rritet mė tej
Sportet dhe mbipesha

7,2 vjet - Njė individ i dobėt dhe aktiv jeton mė shumė sesa njė individ obez dhe joaktiv
3,1 vjet - Njė individ i dobėt dhe joaktiv jeton mė pak sesa njė individ obez dhe aktiv
Rekomandimet
Nga 2,5 deri nė 5 orė nė javė ushtrime tė moderuara (mund tė flitet, por jo tė kėndohet)
Ose 1,25 orė nė javė ushtrime energjike (mund tė thuhen vetėm disa fjalė para se tė fillojė ushtrimi)

Llogaritja
650 000 tė rritur u ndoqėn pėr 40 vjet rresht
Pjesa mė e madhe ishte mbi 40 vjeē
Studiuesit mbajtėn njė regjistėr tė veēantė tė aktivitetit qė ata kishin kryer
Para se tė vdisnin, mosha u krahasua me sasinė e aktivitetit sportiv tė kryer

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
11-11-2012, 17:59
Qeveria daneze dorėzohet: Heqim dorė nga ‘taksa e yndyrės’
http://images.botasot.info/uploads/largea_fat1352579687.jpg
Qeveria daneze bėri tė ditur se ka nė plan qė tė heqė dorė nga taksa e ushqimeve tė pasura me yndyrė.
Masa e vendosur mė shumė se njė vit mė parė mendohej se ishte e para e kėsaj natyre nė botė. Madje ajo u quajt ‘taksa e yndyrės’.
Sipas BBC, autoritetet thanė se taksa kishte bėrė qė tė rriteshin ēmimet e ushqimeve dhe tė viheshin nė rrezik vendet e punės nė Danimarkė.
Po ashtu qeveria thotė se do tė anulojė edhe planet pėr tė vendosur njė taksė pėr sheqerin.
Ministria tha se njė nga efektet e taksės sė yndyrės ishte se disa danezė nisėn tė shkojnė nė Gjermani pėr tė marrė ushqim.
Sipas autoriteteve, 47 pėrqind e danezėve janė mbi peshė dhe 13 pėrqind janė obezė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
11-11-2012, 18:14
6 ushqimet armike pėr hipertensionin
http://images.botasot.info/uploads/largea_salt-and-food1352646095.jpg
“American Heart Association” ka bėrė listėn e 6 ushqimeve famėkėqija qė mund tė pėrmbajnė pėrqindje tė lartė kripe e qė vendosin nė rrezik shėndetin e zemrės dhe arteriet
Ata qė ndikojnė negativisht nė shėndetin e arterieve dhe zemrės sonė nuk janė vetėm stresi, njė stil jetese jokorrekt, sedentarizmi, por edhe ajo qė ne hamė. Dhe shpesh, edhe pse mundohemi tė tregohemi tė kujdesshėm, konsumojmė ushqime qė pėrmbajnė sasi shumė tė lartė kripe. Kėto ushqime qė mund tė shkaktojnė probleme si pėr shembull hipertensioni janė shumė, por “American Heart Association” (AHA)ka gjetur 6 qė janė mė tė pėrhapurit dhe mė tė konsumuarit. Sipas ekspertėve kardiologė, janė disa elemente qė mund tė konsiderohen si burimi kryesor i kripės nė dietėn tonė. Pėr mė tepėr kripa ėshtė cilėsuar njė nga shkaqet kryesore tė sėmundjeve kardiovaskulare dhe sėmundjeve tė qarkullimit tė gjakut qė rrit rrezikun e atakut kardiak dhe iktusit. “Sasia e tepėrt e kripės nė dietėn tonė, nuk ka lidhje me atė qė i shtojnė ushqimit kur e hamė, por me atė qė ėshtė e pranishme tek ushqimi. Mesatarja e kripės qė ēdo njeri merr pėrmes ushqimeve ėshtė pothuajse dyfishi i saj qė lejohet pėr ta mbajtur nėnė kontroll”, shpjegon pėr CBS News doktoresha Linda Van Horn, dietologe e kėrkimit tė bėrė nga North-western University. Sasia e kripės, sipas rekomandimeve ėshtė fiksuar nė jo mė shumė se 2300 miligramė nė ditė. Por sipas AHA nuk duhet t’i kalojė 1500 mg. Por sasia e vėrtetė e kripės qė pėrdorin sot amerikanėt, dhe jo vetėm ėshtė shumė larg asaj qė mjekėt rekomandojnė duke shkruar nė 3.400 mg nė ditė. Pėr tė bėrė mė tė ndėrgjegjshėm qytetarėt ekspertėt e “American Heart Association” kanė stilizuar njė listė me 6 ushqimet qė mund tė pėrmbajnė pėrqindje tė lartė tė kripės.
Ja cilat janė 6 mė famėkėqijat

Buka
Buka mund tė mos duket shumė e kripur, por pikėrisht njė fetė buke mund tė pėrmbajė deri nė 230 mg gramė, ēka do tė thotė rreth 15 pėr qind e sasisė ditore tė rekomanduar
Mishi i konservuar

Produktet me bazė mishi tė konservuar, siē janė sallamet dhe proshutat pėrmbajnė njė sasi shumė tė lartė kripe, kjo sepse ndihmojnė konservimin dhe ruajtjen e tyre sa mė gjatė. Mes produkteve tė ndryshme mishi i bardhė nė kuti mund tė pėrmbajė deri nė 1.050 mg kripė, njė pėrqindje shumė e lartė kjo.
Pula e ngrirė

Produktet me bazė mishin e ngrirė tė pulės mund tė pėrmbajnė sasi tė ndryshme kripe, nė bazė tė vetėpėrgatitjes. Krahėt apo kofshėt e pulės tė skuqura qė tregtohen nėpėr fast-food, mund tė pėrmbajnė secila rreth 600 mg kripė.
Sanduiēi
Paninet qė pėrdoren pėr hamburger, pėr shembull, janė mė tė kėqijat. Sepse jo vetėm qė janė vetė tė kripura, por nė pėrgjithėsi mbushen me mish tė konservuar dhe produkte tė tjera, tė gjitha shumė tė pasura me kripė. Nė pėrgjithėsi njė panine mund tė pėrmbajė deri nė 1500 miligramė kripė.
Pica
Fetat klasike tė picės, nė dukje tė “pafajshme” qė askush nuk ngurron t’i gėlltisė me njė frymė gjatė pushimit nė punė, mund tė pėrmbajnė deri nė 760 mg kripė, shoqėruar kjo nga njė pėrqindje e lartė yndyre dhe kalorish.
Supat
Edhe supat, sidomos kutitė qė gjenden gjysmė tė gatshme nė supermarket, mund tė jenė shumė tė pasura me kripė. Njė racion i tyre sipas AHA, mund tė pėrmbajė deri nė 940 mg kripė.
Me pak fjalė, pėrveē ushqimeve qė dihen qė duhen eliminuar sidomos nga personat me tension tė lartė tė gjakut, burimet e kripės mund tė jenė edhe ushqimet qė deri mė tani nuk ishin marrė nė konsideratė. Kėshtu pa e kuptuar fare mund ta gjesh veten me probleme kardiovaskulare e ndoshta duke menduar se je duke ndjekur njė dietė korrekte. Me pak fjalė kujdes nga kėto 6 ushqimet famėkėqija.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
11-11-2012, 18:15
Shėndeti fshihet nė lakrėn e freskėt dhe nė atė turshi
http://images.botasot.info/uploads/largea_lakra09-jpg1352503310.jpg
Tė paktė janė ata njerėz qė dimrin e paramendojnė pa lakrėn. E freskėt, turshi, si sallatė apo tė mbėshtjellė me mish, lakra ėshtė pjesė e kuzhinės sonė.
Lakra ėshtė e pasur me elementet mė interesante pėr ruajtjen e ekuilibrit biologjik. Janė shumė tė shėndetshme ndėrsa ato turshi janė mė tė shėndetshme sesa secili lloj tjetėr i lakrės.
Tė gjitha llojet e lakrės kanė njė vlerė tė ulėt kalorike, janė tė pasura me vitamina C dhe materiet mbrojtėse, tė cilat ndikojnė nė uljen e estrogjenit qė ndikon nė shfaqjen e tumoreve nė gji.
Pėr sa u pėrket vitaminave C, njė antioksidues mjaft i rėndėsishėm ky pėr forcimin e sistemit imun, mjafton njė pjesė e lakrės pėr t'i pėrmbushur tė gjitha nevojat e organizmit. Po ashtu ėshtė e pasur edhe me vitaminat e kompleksit B, beta karotinė, si dhe mineralet kalcium, kalium dhe hekur.
Lakra me gjethe tė kuqe pėrmban mė shumė vitamina sesa ajo me tė gjelbra. E pasi qė ėshtė e pasur me ujė dhe me proteina bimore u sugjerohet tė gjithė atyre personave qė vuajnė nga mbipesha dhe ata qė kanė probleme me tretjen e ushqimit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
11-11-2012, 18:18
Tetė lloje ushqimi pėr dekadėn e katėrt e tutje
http://images.botasot.info/uploads/largea_cooking091352501470.jpg
Derisa janė tė rinj, njerėzit zakonisht nuk mendojnė pėr atė se cilin ushqim duhet ta konsumojnė, sepse trupat i kanė mjaft tė fortė pėr tė luftuar me ēdo gjė. Megjithatė, kur i mbushin 40 vjet fillon tė ndryshojė mėnyra me tė cilėn trupi pėrballet me gjithēka qė hamė.
Rezultatet e shumė hulumtimeve shkencore tregojnė qė sasia e energjisė sė shpenzuar gjatė pushimit fillon tė reduktohet kur personi i mbush 30 vjet, me reduktimin shtesė prej shtatė pėr qind pėr ēdo dekadė tė re. Kjo do tė thotė qė nėse vazhdoni tė hani sikurse kur i keni pasur 20 vjet, do tė filloni tė grumbulloni kilogramė tė tepėrt.
Nga dekada e katėrt e tutje, rreziku nga sėmundjet kardiovaskulare dhe diabeti fillon tė shqetėsojė shumė njerėz. Megjithatė, ka lloje tė caktuara tė ushqimit qė mund tė reduktojnė kėto rreziqe:
Bollguri i tėrshėrės redukton nivelin e kolesterinės sė keqe dhe mbron nga arteroskleroza.
Vishnjat mund tė shėrbejnė nė luftėn kundėr disa sėmundjeve qė janė tė shpeshta nė vitet e mesme, siē janė gihti dhe artriti.
Bademi ndihmon te rregullimi i nivelit tė sheqerit nė gjak dhe redukton kolesterinėn.
Acidet yndyrore omega 3 nė peshk ndihmojnė te reduktimi i numrit tė rrahjeve tė zemrės dhe tensionit tė gjakut. Po ashtu reduktojnė rrezikun nga aritmia. Peshqit qė pėrmbajnė mė sė shumti acide yndyrore omega 3 janė salmoni, skumbri, toni, sardelet dhe harenga.
Izoflavonet nė sojė reduktojnė kolesterinėn, rrisin dendėsi nė e eshtrave te femrat nė menopauzė dhe pėrmirėsojnė fertilitetin te meshkujt.
Domatja ofron mbrojtje nga formimi dhe pėrhapja e qelizave tė kancerit, ndėrsa mbron edhe arteret nga arteroskleroza.
Qumėshti me yndyrė tė plotė ndihmon nė luftėn kundėr humbjes sė masės muskulore tė lidhur me plakjen, veēanėrisht pas viteve tė 50- ta tė jetės.
Mishi i pulės ėshtė burim i shkėlqyeshėm i proteinave dhe ndihmon rregullimin e peshės dhe ndėrtimin e masės muskulore.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
11-11-2012, 18:23
Sa ėshtė doza e kafeinės qė mund tė jetė vdekjeprurėse?
http://images.botasot.info/uploads/largea_kafena-091352499267.jpg
Pėr arsye se gjithnjė e mė shumė vdekjet po ndėrlidhen me konsumimin e tepėrt tė kofeinės, tashmė shkencėtarėt shtrojnė pyetjen se ēfarė doze e saj mund tė jetė vdekjeprurėse, por pėrgjigjja nuk ėshtė aspak e thjeshtė.
Redaktori i “Journal of Caffeine Research”, Jack James, thekson se personat e rritur mund ta kalojnė dozėn e kafeinės deri me 10 gramė, por njė shkrim i botua nga revista shkencore “Forensic Science International” sjell fakte se si vetėm pesė gramė tejkalim i dozės mund tė jetė vdekjeprurės.
Edhe pse thuhet se konsumimi apo tejkalimi i dozės me kafeinė ėshtė i rrallė, tash e disa vite shumė vdekje ndėrlidhen pikėrisht me kėtė tejkalim tė dozės. Problemi ėshtė aty se kafeina e kombinuar me alkool nė tė shumtėn e rasteve ėshtė e kobshme. Por, duhet pasur parasysh se ka njerėz qė janė tė ndjeshėm ndaj kafeinės, si dhe qė kafeina nuk ėshtė pėrbėrėsi i vetėm nė pijet energjike, prandaj kujdes, konsumoni me masė.


Marre nga "Bota Sot"

Nosh
11-11-2012, 18:24
Sprej nė vend tė gjilpėrės pėr diabetikėt
http://images.botasot.info/uploads/largea_09vaccine1352484040.jpg
Tė gjithė personat tė cilėt vuajnė nga diabeti dhe pėrdorin insulinėn si ilaē pėr zbutjen e pasojave tė nivelit tė lartė tė sheqerit nė gjak, nė tė ardhmen ka gjasa tė mėdha tė kursehen nga mėnyra e deritashme e kurimit.
“Insulina” nė tė ardhmen do tė merret pėrmes hundės me anė tė njė spreji dhe ky mjekim do tė pėrdoret pėr tė gjithė ata qė vuajnė nga diabeti i tipit 1, pėr tė mbajtur nėn kontroll nivelin e sheqerit nė gjak.
Si transmeton agjencia noa, ky zbulim deri tash ėshtė testuar nė minj, por hulumtuesit anglezė tė Universitetit tė Sunderlandit shpjegojnė se mjafton vetėm njė shtypje e sprejit pėr tė mbajtur parametrat e duhur nė nivelin e sheqerit nė gjak pėr 24 orė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
13-11-2012, 12:13
Ushqimet qė i duhen trurit http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/06/tavoline-me-ushqime-300x230.png (http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/06/tavoline-me-ushqime.png)
Zgjedhja e produkteve ushqimore ėshtė shumė e rėndėsishme pėr organizmin njerėzor, sidomos pėr trurin i cili ėshtė organi mė i rėndėsishėm nė trupin tuaj. Nėse truri nuk funksionon normalisht, atėherė do fillojnė tė shfaqen mangėsi nė aktivitetin tuaj tė pėrditshėm, dhe si rezultat do tė ndjeheni tė pėrgjumur. Burimi mė i mirė dhe i shėndetshėm pėr trurin tuaj janė ato qė djegin karbohidratet, prandaj nėse konsumoni produktet e duhura ju do tė keni njė aktivitet tė mirė nė trurin tuaj.
Arrat, Lajthitė
Pėrveē se prodhojnė yndyrė tė nevojshme, arrat dhe lajthitė pėrmbajnė vitaminėn E – e cila rezulton si lidhje pėr pėrmirėsimin e memories.
Peshk nė Vaj
Njėra nga kimikatet mė tė cituara dhe mė tė shpeshta pėr ta rritur funksionimin e trurit kanė omega 3 tė trashurit e acidit. Qelizat nė membranėn e trurit tuaj janė pjesėrisht tė krijuara nga tė trashet e acidit, dhe kėto membrana janė tė domosdoshme pėr sinjalet. Njerėzit tė cilėt ushqehen me shumė ushqim pėrmbajnė omega 4 dhe kanė mė pak rrezik nga goditjet dhe ēmendurit.
Kofeina
Arsyeja kur ju zgjoheni nė mėngjes dhe pėrdorni kafen, ėshtė sepse kafeina pėrmirėson nė mėnyre marramendėse koncentrimin tuaj. Por problem pėr pėrdorimin e kafes ėshtė se efekti nuk qėndron shumw gjatw.
Drithėrat
Kjo mund tė duket sikurse nuk ka tė bėjė asgjė si ushqim i mirė pėr trurin tuaj apo qė mund tė ketė efekte tė mira nė funksionimin e trurit, mirėpo ndihmon shumė nė qarkullimin e gjakut. Truri juaj sikurse ēdo organ tjetėr nė trupin e njeriut ka nevojė pėr qarkullim tė gjakut.
Avokadot
Ndihmojnė trurin tuaj pothuajse nė mėnyrė tė njėjtė si tė gjitha farat, tė cilat duke zvogėluar kolesterolin mundėsojnė ngritjen e qarkullimit tė gjakut.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
13-11-2012, 12:14
Dyshime mbi efektin e Tamiflu-sė http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/tamiflu_medicine_1392356c-300x187.jpg (http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/tamiflu_medicine_1392356c.jpg)
Njė revistė mjekėsore britanike, e cila vlerėsohet nga mė kryesoret, ka kėrkuar nga prodhuesi i barnave Roche, qė tė lėshojė tė gjitha tė dhėnat mbi Tamiflu-nė, duke pretenduar se nuk ka dėshmi se bari mund ta ndalojė gripin.
Rezerva tė barit tė tillė janė marrė nga dhjetėra qeveri nga tėrė bota, me rastin e shpėrthimit tė gripit global dhe ėshtė pėrdorur nė masė tė madhe gjatė pandemisė sė gripit tė derrit nė vitin 2009.
Tė hėnėn, njė nga hulumtuesit britanikė, iu kėrkoi qeverive evropiane qė ta padisin kompaninė Roche.
“Sugjeroj qė tė bojkotojmė produktet e Roche-s derisa ata tė publikojnė tė dhėnat e munguara tė Tamiflu-s”, ka shkruar Peter Gotzsche, lider i Qendrės Nordike nė Kopenhagė.
Ai tha se qeveritė duhet tė ndėrmarrin aksione legale kundėr Roche-sė pėr tė kthyer paratė qė kanė shpenzuar “pa nevojė” nė rezervat e Tamiflusė.
Nė vitin e kaluar, Tamiflu ėshtė pėrfshirė nė njė listė tė “barnave esenciale” nga Organizata Botėrore e Shėndetėsisė, njė listė qė shpesh i nxit qeveritė dhe agjencitė e barnave ta blejnė njė lloj tė caktuar tė barnave.
Tamiflu ėshtė pėrdorur pėr tė trajtuar edhe gripin sezonal edhe virusat e rinj si ai i gripit tė shpezėve dhe tė derrave.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
17-11-2012, 11:35
Gjithė tė mirat e agrumeve




http://images.botasot.info/uploads/largea_agrume1352895905.jpg


Portokalli, limoni, grejpfruti pastrojnė organizmin, duke riaktivizuar qarkullimin dhe drenazhin natyral tė yndyrave e amullisė

E grirė lėkura mund t’i shtohet sallatave tė ndryshme, perimeve tė ziera, peshkut tė pjekur dhe ėmbėlsirave, duke i dhėnė pjatės njė shije pikante qė kufizon pėrdorimin e vajit dhe kripės
Niseni gjithnjė ditėn me njė pėrzierje lėngjesh frutash: portokall, limon, grejpfrut, dhe nė fund mbylleni vetėm me njė lėng grejpfruti, sepse favorizon tretjen dhe parandalon kapsllėkun
Pėr tė qenė tė sigurt qė po blini agrume vėrtet tė shėndetshme dhe biologjike, ėshtė mirė qė tė keni parasysh disa karakteristika
Kujdes: nuk duhet tė konsumoni agrume gjatė darkės, sepse treten mė me vėshtirėsi
Duke pasur njė veprim pastrues edhe mbi mėlēinė, agrumet riekuilibrojnė kolesterolin dhe favorizojnė drenazhin
Agrumet janė aleati i ēmuar i trupit dhe i mbajtjes sė linjave. Jo vetėm pėr praninė e vitaminave, antioksidantėve (sidomos vit .C) dhe vajrave esencialė, por edhe sepse kanė veti pastruese e antiinflamatore falė veprimit tė polifenoleve: njė prej kėtyre, espiridina, tonifikon enėt e gjakut duke ulur pėrshkueshmėrinė e tyre dhe duke parandaluar formimin e celulitit. Duke pasur njė veprim pastrues edhe mbi mėlēinė, agrumet riekuilibrojnė kolesterolin dhe favorizojnė drenazhin. Agrumet e kuqe nė veēanti, pėrmbajnė antocianine, molekulat qė i japin ngjyrėn e kuqe frutave dhe janė nė gjendje tė bllokojnė zhvillimin e radikaleve tė lira qė ngadalėsojnė dhe rėndojnė punėn e metabolizmit. Gjithashtu, nė sajė tė pėrmbajtjes sė ulėt tė sodiumit, agrumet kėshillohen veēanėrisht pėr personat qė vuajnė nga mbajtja e ujit.


Privilegjoni ato biologjike

Pėr tė qenė tė sigurt qė po blini agrume vėrtet tė shėndetshme dhe biologjike, ėshtė mirė qė tė keni parasysh disa karakteristika.

- Shmangi agrumet qė nuk kanė gjethe: me siguri kanė marrė ndonjė trajtim kimik nė brendėsi.

- Agrumet duhet tė jenė tė forta, tė rėnda, me ngjyrė uniforme dhe pa njolla. Lėkura nuk duhet tė jetė shumė e shndritshme: shkėlqimi tregon se frutave u janė injektuar substanca me prejardhje nafte, duke i bėrė ato tė papėrdorshme nė kuzhinė.


Mos e hidhni lėkurėn

Nėse nuk e dinit, pjesa mė e madhe e vitaminave, substancave antioksiduese dhe atyre qė ndihmojnė pėr t’u dobėsuar gjenden te lėkura e agrumeve biologjike. E grirė lėkura mund t’i shtohet sallatave tė ndryshme, perimeve tė ziera, peshkut tė pjekur dhe ėmbėlsirave, duke i dhėnė pjatės njė shije pikante qė kufizon pėrdorimin e vajit dhe kripės. Nė rastin e grejpfrutit sidomos, ėshtė mirė tė konsumohet i gjithė agrumi, madje edhe cipa e bardhė transparente qė e mbėshtjell, e cila ul kolesterolin, rrit tonin e kapilarėve dhe parandalon kandidėn, njė infeksion qė shpesh ėshtė shkaku i dhimbjeve tė barkut.


Pini gjithmonė njė gotė lėng portokalli herėt nė mėngjes dhe nė fund tė vaktit

Niseni gjithnjė ditėn me njė pėrzierje lėngjesh frutash: portokall, limon, grejpfrut, dhe nė fund mbylleni vetėm me njė lėng grejpfruti, sepse favorizon tretjen, parandalon kapsllėkun dhe fermentimin, ul treguesin glicemik tė ushqimeve qė konsumohen gjatė ditės. Por mos harroni qė nuk duhet tė konsumoni agrume gjatė darkės, sepse treten mė me vėshtirėsi.


Bėni kujdes nėse merrni ilaēe

Grejpfruti duhet konsumuar me kujdes edhe kur merrni ilaēe, sidomos kur bėhet fjalė pėr statina (anti-kolesterol): ėshtė vėnė re se ky agrum dyfishon pėrqendrimin e ilaēit nė gjak, duke shtuar gjithashtu edhe efektet dytėsore. Ky veprim shkaktohet si pasojė e njė molekule tė veēantė qė bllokon njė enzimė tė mėlēisė, e emėruar pėr tė rregulluar pėrthithjen e duhur tė barnave.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 11:35
Meshkujt, sa pak kujdesen pėr shėndetin!
http://images.botasot.info/uploads/largea_men-doctor1352896047.jpg
Meshkujt, nė krahasim me femrat shkojnė mė pak te mjeku, pėrdorin mė pak ilaēe, dhe vaksinohen mė pak. Shqetėsohen pak ose fare pėr shėndetin e tyre, kurohen shumė rrallė, ndėrsa parandalimi pėr pjesėn mė tė madhe tė tyre ėshtė i panjohur
Le tė flasim pėr njė fakt tė konfirmuar nga statistikat: meshkujt nė krahasim me femrat shkojnė mė pak te mjeku, pėrdorin mė pak ilaēe, dhe vaksinohen mė pak. Shqetėsohen pak ose fare pėr shėndetin e tyre, kurohen shumė rrallė, ndėrsa parandalimi pėr pjesėn mė tė madhe tė tyre ėshtė i panjohur. Dhe vetėm me raste tė rralla qė bėjnė pėrjashtime, sėmundjet janė si njė lloj tabuje. Rezultati: pėrfundojnė duke mos u informuar as pėr normat elementare pėr tė qenė tė shėndetshėm, dhe as pėr rreziqet qė u kanosen.
Parandalimi
“Njė nga stereotipat e meshkujve, sjellja sfiduese pėrballė rrezikut, influencon nė mėnyrė negative sjelljen e burrave si pėrballė parandalimit, si kurimin e sėmundjeve. Mesazhi qė ata duan tė pėrēojnė ėshtė rėndėsia pėr t’u kujdesur pėr veten, si hapi i parė i parandalimit tė sėmundjeve. Tashmė ėshtė e sigurt se pėr tė qėndruar tė shėndetshėm dhe tė rinj ėshtė e rėndėsishme tė mos pinė duhan, tė mos konsumojnė alkool tė hanė mirė dhe tė lėvizin mė shumė”, tregojnė mjekėt. Pėrveē zakoneve tė shėndetshme qė vlejnė pėr tė gjithė, si burra, si gra, dhe informacioneve korrekte, ato qė vlejnė shumė janė edhe kontrollet. Por njė tjetėr fakt shqetėsues ėshtė se sipas statistikave, meshkujt paraqiten te mjeku me sėmundjen nė fazė tė avancuar, pasi e kanė lėnė pas dore pėr javė, muaj apo vite tė tėra. Pastaj aktualisht po regjistrohet njė rritje shqetėsuese e patologjive tė sferės riprodhuese dhe seksuale mashkullore, pjesėrisht e lidhur me sjelljet jo korrekte apo tė dėmshme tė fituara qė nė fėmijėri. Ndaj mesazhi i specialistėve ėshtė i qartė: nė fillim prindėrit dhe pastaj djemtė duhet tė mėsojnė tė kujdesen pėr shėndetin e tyre seksual.
Vizita tek andrologu

“Nė shumė vende tė zhvilluara europiane mė pak se 5 pėr qind e djemve nėn 20 vjeē kanė bėrė njė vizitė tek andrologu, korrensponduesi i gjinekologes pėr femra, ndėrsa mė shumė se 40 pėr qind e vajzave nė tė njėjtėn moshė ka qenė tė paktėn njė herė te gjinekologu, ideale do tė ishte qė meshkujt tė shkojnė tek andrologu qė nė moshė tė hershme, sepse anomalitė e mundshme tė organeve seksuale shfaqen shumė shpejt dhe ėshtė mirė tė trajtohen sa mė shpejt tė jetė e mundur pėr tė evituar efektet negative mbi fertilitetin nė tė ardhmen”, shtojnė mė tej ata.
Kontrollet
Njė moshė shumė e rėndėsishme pėr tė kryer po njė vizitė shumė tė rėndėsishme ėshtė ajo 18-vjeēare. Atėherė mund tė shihet nėse zhvillimi ėshtė i plotė se nuk ka asnjė problem, se nuk ka shenja tė tumoreve nė testikuj qė prekin mė shumė tė rinjtė. Vizita tė rregullta, ndoshta tė pėrvitshme, nė kėtė moshė, do t’i ndihmonin tė rinjtė tė mėsojnė si ta ruajnė shėndetin e organeve riprodhuese dhe tė mbrohen nga sėmundje seksualisht tė transmetueshme. “Duhet tė mposhtim ēdo frikė. Njė vizitė tek andrologu ėshtė si njė kontroll i zakonshėm mjekėsor. Fillon me njė bisedė qė shėrben pėr tė ndėrtuar historikun e shėndetit personal dhe pėrfundon me njė vizitė tė pėrgjithshme gjatė tė cilave vėmendja pėrqendrohet tek organet gjenitale. Vetėm nė rast se ka dyshim pėr ndonjė gjė tjetėr kėshillohen analiza shtesė, si pėr shembull analiza gjaku, analiza e spermės apo ekografi e testikujve. Nga adoleshenca e mė pas meshkujt duhet tė mėsojnė tė evitojnė stile jetese tė dėmshme pėr jetėn seksuale dhe riprodhuese (dhe pėr shėndetin nė pėrgjithėsi)si njė ushqyerje jo korrekte, apo mbipesha, abuzimi me alkoolin, duhanin, drogat.
Shqetėsimet e mundshme

Te tė rriturit, ėshtė e rėndėsishme tė kėrkosh simptoma tė infeksioneve tė lidhura me aktivitetin seksual apo me alternimet e fertilitetit, apo disfunksionet seksuale, siē janė shqetėsimet e ereksionit. Po ashtu me rritjen e moshės mund tė kėrkohen shenjat e problemeve hormonale apo ato qė lidhen me prostatėn. “Nė moshėn 40-vjeēare duhet tė fillojė vizita e parė tek urologu. Kjo vlen sidomos pėr subjektet qė kanė shqetėsime apo qė kanė pasur nė familjen e tyre histori pėr tė njėjtat probleme. Duhen bėrė analiza specifike dhe pastaj tė vendoset se ēfarė kure duhet ndjekur. Nė fund ėshtė e rėndėsishme qė meshkujt, nė tė gjitha moshat tė mos lėnė pas dore shenjat qė mund tė tregojnė pėr praninė e njė shqetėsimi qoftė ai nė fazėn fillestare: tė ndėrhysh menjėherė mund tė evitojė problemet e rėnda, sepse me kalimin e kohės avancon edhe sėmundja.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 11:37
Ndikimi i nėnės nė aftėsinė riprodhuese tė njė femre
http://images.botasot.info/uploads/largea_dipresion161353109259.jpg
Ky studim ėshtė realizuar nga studiues danezė. Studiuesit pohojnė se femrat nėnat e tė cilave kanė hyrė herėt nė menopauze kanė njė numėr mė tė pakėt vezoresh nė krahasim me femrat nėnat e tė cilave kanė hyrė mė vonė nė menopauze.
Rezultatet e studimit tė zhvilluar mbi 527 femra tė moshės 20-40 vjeēe janė publikuar nė revistėn mjekėsore Human Reproduction.
Femrat lindin bashkė me vezoret tė cilat do tė prodhojnė vezė pėr gjithė jetėn. Kėta vezė hidhen nga trupi nė periudha tė caktuara pas adoleshencės. Kjo situate vazhdon tek ēdo femėr deri nė menopauzė.
Ēdo femėr ndryshon nga njė tjetėr
Specialistėt pėrdorėn dy mėnyra matjeje tė ndryshme tė testuara nė fushėn e mjekėsisė pėr tė pėrcaktuar rezervat e vezėve. Nė tė dy llojet e matjeve janė pare ndryshime pėr sa i pėrket rezervave tė vezėve tek femrat nėnat e tė cilave kishin hyrė nė menopauze nėn moshėn 45 vjeē dhe tek ato nėnat e tė cilave kishin hyrė nė menopauze mbi moshėn 55 vjeē.
Studimet e bėra nė tė kaluarėn tregonin se aftėsia e riprodhimit tek femra fillonte tė pakėsohej 20 vjet para menopauzės. Sipas kėsaj aftėsia e riprodhimit tė njė gruaje 45 vjeē e cila ka hyrė nė menopauze mund tė fillojė tė zbresė qė kur ajo ka qenė 25 vjeē. “Tė dhėnat mbėshtesin teorinė e ndikimit tė vezoreve nga faktorėt gjenetikė por pėr ta provuar kėtė do tė duhen studime mė afatgjate”, u shpreh Dr. Janne Bentzen.
Tė mos shqetėsohen femrat nėnat e tė cilave kanė hyrė herėt nė menopauze
Dr. Valentine Akande zėdhėnėse e Bashkėsisė sė shėndetit riprodhues nė Angli pohoi se femrat nėnat e tė cilave kanė hyrė herėt nė menopauze nuk duhet tė shqetėsohen aspak. Ēdo grua ėshtė e ndryshme dhe deri tani akoma nuk gjendet njė test qė tė provojė kohėn e aftėsisė riprodhuese tė njė gruaje.
Mjekėt nuk kanė bėrė asnjė ndryshim nė kėshillėn e tyre: sa mė herėt qė tė fillohet aq mė e lartė ėshtė mundėsia e fillimit tė njė shtatzėnie. Mosha mė ideale e aftėsisė riprodhuese tek njė femėr ėshtė 18-31 vjeē.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 11:37
Reduktohet perdorimi i antibiotikeve
http://images.botasot.info/uploads/largea_barnat161353103315.jpg
Ulet per 6 % numri i personave qe marin atibiotik ne vend. Me kete kuptojme se gradualishte po zabtohen rekomandimete e Organizates Boterore te shendetesise e cila koh me pare ka rekomanduar shfrytezimin sa me racional te atibiotikeve.
Kjo u tha gjate forumit te sotem i cili u mbajte ne fakultetin e Vetirinarsie me rastin e shenimit te dites boterore te perdorimit sa me racional te antibiotikeve
“Pergjegjesia kryesore mbetet tek farmacistet te cilet japin ilaqe ma receta, por megjitheate koheve te fundit njerzite jane duke ndryshuar zakonet dhe tashme edhe ata anibiotikete i zevendesojne me burime te tejara medicinal”, shprehet Ilco Zahariev.
Golubinka Peshevksa nga instituti mikrobiologjik me kete rast tha se praktika e perdorimit te antibiotikeve duhet te ērrenjoset
“Me shpesh probleme shfaqen kur behet blerje e anitbiotikeve pa rekomandim te mjekut, njerzit praktikojn qe te marin te njetat antibiotik edhe kur kane dhimbje te bajameve edhe kur kane dhimbje te ndonje semundje tjeter ky zakon duhet te crrenjoset pasi vetem keshtu mund te zgjasim jeten tone“, shprehet Golubinka Peshevksa.
Perfaqesuesit ne kete forum thane se jane fokusuar per edukimin e polullates per perdorimin sa me racional te antibiotikeve. Analizat Instituti te Shėndetit Publik tregojnė se zvogėlimi i numrit tė mikroorganizmave tregon se qyetaret jane me te ndergjeshem sa i perket reduktimit te antibiotikeve.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 11:38
Trajtimi bashkėkohor stomatologjik
http://images.botasot.info/uploads/largea_stomatology141352930782.jpg
Trajtimi bashkėkohor stomatologjik pėrfshin diagnozėn e saktė dhe me pėrcaktim preciz tė etiologjisė sė gjendjeve eventuale patologjike, dhėmbėve-nofullės, sėmundje e dhėmbėve dhe parregullsi tė cilėt sjellin deri te disfunksionimi dhe prishja e estetikės. Diagnoza e saktė e caktuar, trajtimi terapik mirė i planifikuar (me metodė adekuate te zgjedhur ne kornizat e mundėsive teknike), pėrgatitshmėria e terapeutit , si dhe bashkėpunimi i mirė i pacientit garanton sukses nė shėrimin dhe mundėsojnė restaurimin e plotė estetik dhe funksional tė dhėmbėve.
Sot ka me bollėk (sasi tė mjaftueshme) materiale dhe metoda me bashkėkohore tė punės qė garantojnė sukses nė shėrimin dhe rezultate tė qėndrueshme. Jeta bashkėkohore, komunikimet e pėrshpejtuara dhe rritja e dukshme e vetėdijes sė njerėzve pėr atė se ēka do te thotė shėndet dhe bukuri, sjell deri te vizita e dentistit me shpesh. Nėse nė tė kaluarėn pėr njerėzit ka qenė mė e rėndėsishme vetėm tė mos kenė dhembje, sot e rėndėsishme ėshtė edhe funksionimi i rregullt por nėnkuptohet edhe pamja e mirė dhe buzėqeshja e bukur. Qasja interdisiplinare e cila i pėrfshin te gjitha degėt shkencės stomatologjike bashkėkohore dhe praktikės, mundėson gjetjen e zgjidhjes edhe pėr rastet mė tė rėnda dhe arritjen e rezultateve tė shkėlqyeshme.
Gjegjėsisht restaurimi estetik dhe funksional nuk do me thėne vetėm kujdes i thjesht i ndonjė dėmtimi kariesi ose vendosjen e ndonjė mjeti ruajtės (protekti), ure apo proteze, por pėrfshin njė mori masash dhe aktiviteteve: duke filluar nga pėrgatitja e pacientit, synimi i paradonciumit- lėkura e bute rreth dhėmbėve (aparati mbėshtetės i dhėmbėve) trajtimi endodon (nėse ėshtė e nevojshme), pėrpunimi i modeleve te studimit dhe incizimeve rengen e gjitha me qėllim pėrgatitje e planit tė mirė pėr trajtim dhe prognoze e mirė.
Pėrparimi i Ortodontisė dhe teknikave fikse ortodoncike ofrojnė mundėsi tė mėdha nė zgjidhjen e anomalive mė tė ndryshme dhe arritjen e rezultateve tė larta ne pėrmirėsimin e funksionit dhe estetikes, dhe pa limit pėr moshėn e pacientit. Ortodoncioni luan njė rol domethėnės nė pėrgatitjen pararuajtėse tė disa raste. Pėrkatėsisht ne raste ku ekzistojnė nxjerrje individuale e dhėmbėve, ose ka mungese mė tė gjatė tė dhėmbėve (dhėmbėt e nxjerr nga arsye te ndryshme) dhembėt e mbetur e ndėrrojnė vend pozitėn. Dhe ashtu ndodh qė atė te gjenden ne vende jo adekuate te nofullės ose pjesėrisht ta mbyllin hapėsirėn ndėrmjet dhėmbėve tė mbetur: pėr shembull ka vend te tepėrt pėr vetėm njė dhėmb, dhe shumė i vogėl pėr vendosjen e dy dhėmbėve (aq sa mungojnė) ose e ngjashme.
Me njė trajtim fiks pararuajtės ortopedik (i cili me se shpeshti zgjat dukshėm me shkurt) me parė vendosėn dhembėt nė vendet ku ne na pėrshtatet, pėrkatėsisht nė pozitėn e pėrshtatshme pėr protetike. Kjo mundėson proteza e ardhshme ose ura te jen me renditje adekuate te dhėmbėve dhe shumė estetik me te mire dhe funksion. Pėrveē ortodontisė, nė hapėsirat tona nė vitet e fundit nė masė tė madhe ėshtė edhe implantologjia dhe tani shumė mė shpesh bėhet rimbjellka e dhėmbėve dhe vendosja e implanteve qė tė zėvendėsohen dhėmbėt e vetėm, ose qė tė sigurohen shtylla mbajtėse pėr intervenimet e ardhshme ruajtėse. Nė tregun tonė janė ekzistojnė te gjitha brendėt botėrore te implanteve dhe teknikave implantologjike, kemi dhe profesionist tė lartė tė cilėt merren me atė sferė.
Dispozicioni i tė gjithė kėtyre teknikave, mundėsive, tė kryera me material tė larta dhe nga ana e profesionistėve tė lartė, garanton sukses tė lartė nė shėrimin dhe pacientė tė shėndetshėm dhe tė lumtur.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 11:39
Frika dhe neveritja mund tė nuhaten
http://images.botasot.info/uploads/largea_phobias131352840611.jpg
Nėse personi frikėsohet, ai qė merr erė djersėn e tij do tė ketė reaksionin e njėjtė sikurse edhe ai, dhe kjo mund tė shpjegojė fenomenin e infektimit emocional, respektivisht tė absorbimit tė emocioneve tė tė tjerėve.
Njerėzit mund tė komunikojnė pėrmes aromave tė trupit, ka vėrtetuar studimi i Universitetit holandez Utrecht. Emocionet si frikėn dhe neveritjen njerėzit mund ta dallojnė nga djersa. Shkencėtarėt kanė mbledhur djersėn e meshkujve qė kanė shikuar horror dhe tė atyre qė kanė shikuar film i cili nxit neveri. Pas kėsaj femrat u janė ekspozuar aromės sė djersės, shkruan “Daily Mail”.
Ato qė kanė marrė erė djersėn e meshkujve qė kanė shikuar filmat horror kanė pasur nė fytyrė shprehjen e frikės, derisa tek femrat qė kanė marrė erė djersėn e grupit tjetėr nė fytyrė u ėshtė parė shprehja e neverisė, ka vėrtetuar hulumtimi.
Frika manifestohet si frymėmarrje e shpejtuar pėrmes hundės dhe lėvizjes sė syve, ndėrsa neveria si ngrysje e vetullave dhe shtrėngim i hundės.
“Rezultatet e hulumtimit janė jashtėzakonisht tė rėndėsishme sepse vėrtetojnė qė komunikimi njerėzor nuk bėhet vetėm pėrmes gjuhės dhe kontaktit vizual. Sinjalet kimike nga djersa ekzistojnė edhe jashtė vetėdijes njerėzore ēka mund tė shpjegojė fenomenin e infektimit emocional, respektivisht tė absorbimit tė emocioneve tė huaja”, – ka theksuar udhėheqėsi i hulumtimit dr. Gun Semin.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 11:40
Jogurti ul nivelin e kolesterolit
http://images.botasot.info/uploads/largea_jogurt1352838063.jpg
Probiotikėt janė bakteret qė janė tė ngjashme me ato tė cilat gjenden nė mėnyrė natyrale nė traktin tretės dhe vagjinė, ndėrsa shkencėtarėt kanė pėrcaktuar qė dy porcione ditore tė probiotikėve mund tė reduktojnė nivelin e kolesterolit tė keq (LDL).
Udhėheqės i hulumtimit dr. Mitchell Jones me ekipin e vet tė ekspertėve ka vėzhguar shėndetin e 127 personave tė rritur tė cilėt vuajnė nga niveli i lartė i kolesterolit. Pjesėmarrėsit kanė qenė tė ndarė nė dy grupe. Njėri grup ka marrė probiotikė dy herė nė ditė, derisa grupi tjetėr nuk ka marrė.
Pas 9 javėsh, grupit tė pjesėmarrėsve tė cilėt kanė marrė probiotikė, shkalla e kolesterolit i ėshtė ulur pėr madje 11.6 pėr qind.
Dr. Jones ka deklaruar qė “ky ėshtė hulumtimi i parė i cili ka treguar qė probiotikė mund tė ulin nivelin e kolesterolit nė gjak” dhe ka shtuar se si “probiotikėt duhet tė jenė pjesė e ushqimit tė pėrditshėm tek tė gjithė njerėzit.”
Nė hulumtimet e mėhershme ėshtė dėshmuar qė probiotikėt ulin rrezikun nga krijimi i sėmundjeve tė ndryshme, duke pėrfshirė sėmundjet e zemrės dhe problemet me tretje.
Probiotikėt janė tė dobishėm, dhe konsiderohet qė frenojnė rritjen e baktereve potencialisht tė dėmshme dhe qė pėrmirėsojnė sistemin e imunitetit.
Megjithatė, shkencėtarėt theksojnė qė nė hulumtim kanė marrė pjesė njė numėr i vogėl i pjesėmarrėsve dhe qė ėshtė e nevojshme qė hulumtimi tė vazhdohet me numėr mė tė madh tė pjesėmarrėsve pėr t’u siguruar nė saktėsinė e rezultateve, pėrcjell Daily Mail.


Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 11:40
Rifillon vaksinimi kundėr sėmundjes se tėrbimit
http://images.botasot.info/uploads/largea_vaccine131352823397.jpg
- Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisė nė kuadėr tė projektit pėr kontroll dhe ērrėnjosje tė sėmundjes sė tėrbimit ka rifilluar vaksinimin e kafshėve tė egra i cili zhvillohet pėrmes ajrit. Ky projekt ėshtė financuar nga Bashkimi Evropian nė vlerė prej 840,000 euro, ndėrsa do tė ekzekutohet nga njė kompani ēeke nė partneritet me njė kompani vendore. Sasia e vaksinave qė do tė shpėrndahen do tė jetė 250,000 doza. Shpėrndarja e vaksinave do tė kryhet me aeroplan profesional, tė cilėt shpėrndajnė Vaksina-Karrem nė tėrė territorin e Republikės sė Kosovės. Ky lloj i vaksinimit ka shėnuar rezultate nė vendet e BE-sė. Implementimi i tij nė Kosovė do tė ndihmojė nė ruajtjen e shėndetit tė kafshėve dhe njerėzve.
Tėrbimi ėshtė njė sėmundje akute virale qė vjen si pasojė e kafshimit dhe jep njė encefalomielit vdekjeprurės tek gjitarėt, shpendėt dhe tek njeriu. Virusi hyn ne organizėm nėpėrmjet plagėve te kafshimit. Ne pėshtymen e kafshėve ndodhet virusi i cili futet ne plagė, nė gjak dhe vazhdon te zhvendoset pėr nė tru nė ganglionet spinal. Rezervuarėt kryesore tė infeksionit janė dhelprat ku qe prej 15 vitesh nė tė gjithė Evropėn zbatohen skema te qarta dhe projekte vaksinimi pėr zhdukjen e infeksionit.
Infeksioni nga kafshėt e egra mund tė kalojė edhe tek qentė endacak, dhe nė kėtė mėnyrė tė kalojė tek kafshėt shtėpiake dhe tek njerėzit. Pėr tė mbrojtur kafshėt dhe sidomos njerėzit nga sėmundja e tėrbimit Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisė pėrdoret njė skemė tė plote vaksinimi qė ka pėr qellim imunizimin e plotė. Vaksinat- karrem qė shpėrndahen nga ajri arrijnė nė tė gjitha zonat ku jetojnė kafshėt e egra. Vaksinimi i kafshėve shtėpiake bėhet nga praktikat veterinare tė kontraktuar nga AUV.
Vaksinat janė tė sigurta si pėr kafshėt ashtu edhe pėr njerėzit por nuk rekomandohet qė njerėzit tė jenė nė kontakt direkt me to. Nėse vaksinat gjenden afėr vendbanimit tuaj, preferohet qė ato tė zhvendosen jashtė vendbanimit duke pėrdorur dorėza. Nėse ndodh ndonjė rast kur keni hasur nė ndonjė vaksinė tė hapur dhe keni pasur kontakt me sy, hundė, apo gojė kėshilloheni tė kėrkoni ndihmėn e mjekut.
Pėr tė gjitha informatat shtesė pėr kėto vaksina munda ta kontaktoni Agjencinė e Ushqimit dhe Veterinarisė direkt nė numrin 080011122 i cili ėshtė pa pagesė dhe ėshtė nė dispozicion 24 orė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 11:42
Studimi: Njerėzit po bėhen gjithmonė e mė budallenj
http://images.botasot.info/uploads/largea_sens121352754241.jpg
Njerėzimi po vjen gjithmonė duke u bėrė mė budalla. Ky ėshtė pėrfundimi i njė studimi tė bėrė nga profesorėt e universitetit tė Stenfordit nė SHBA. Sipas tyre, truri i njerėzve po humbet kapacitetet intelektuale dhe emocionale pėr shkak se tanimė nuk na duhet shumė inteligjenca pėr tė mbijetuar.
Por profesorėt e universitetit thonė se lajmi i mirė ėshtė se tė paktėn teknologjia po vjen duke u zhvilluar kaq shumė, sa do tė gjejė zgjidhje edhe pėr kėtė ēėshtje.
Shkencėtarėt thonė se janė pikėrisht mutacionet nė gjenet tona, sidomos ato tė trurit, qė do bėjnė qė tė bjerė aftėsia intelektuale e njerėzve.
“Por deri nė atė kohė ndoshta ne do jemi nė gjendje qė tė korrigjojmė ēdo mutacion qė ndodh nė qelizat dhe organizmin tonė nė ēdo fazė tė zhvillimit,” thanė shkencėtarėt.


Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 11:42
Qėndrimi ulur, dėmton shėndetin
http://images.botasot.info/uploads/largea_kompjuteri121352753876.jpg
Qėndrimi ulur pėr njė kohė tė gjatė rrit rrezikun e diabetit dhe sėmundjeve tė zemrės. Kėshtu ėshtė thėnė, nė njė studimi tė fundit tė publikuar nė revistėn ‘Diabetologia’.
Shkencėtarėt e universiteteve tė Leicester dhe Loughborough theksojnė se dėmi i shkaktuar nuk rikuperohet as me stėrvitje. Studimi ka analizuar 18 studime ekzistuese qė pėrfshijnė 800 mijė persona.
Nė kohėt e sotme, ku jeta sedentare ka shumė “hapėsirė” me tė parit televizor dhe tė ndenjurit nė kompjuter. Studiuesit theksojnė se tė shkuarit nė palestėr, pas punės, ėshtė opsion mė i mirė se sa divani i shtėpisė.
Studimi i udhėhequr nga Dr. Emma Wilmot nuk e pėrcakton se sa ėshtė periudha e tė qėndruarit ulur qė tė bėn dėm.
“Tė gjithė ata qė punojnė nė zyrė janė tė rrezikuar nga diabeti dhe sėmundjet e zemrės dhe qėndrimi ulur nuk shlyhet me njė orė palestėr. Mund tė them se kamarierėt kanė punėn mė tė mirė nė kėtė aspekt”, ka thėnė Wilmot.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 11:43
Pesė ushqime qė parandalojnė osteoporozėn
http://images.botasot.info/uploads/largea_bajamet121352743848.jpg
Qė nga vegjėlia na kanė mėsuar qė qumėshti, jogurti dhe djathi janė burime tė mira tė kalciumit tė domosdoshėm pėr eshtrat e forta dhe tė shėndetshme.
Por, ekzistojnė edhe disa ushqime tė cilat nutricionistėt i rekomandojnė rregullisht pėr shkak tė vlerave tė tyre ushqyese, dhe tė cilat forcojnė mbėshtetėsin e organizmit, qė njihet si skelet, dhe po ashtu i mbajnė eshtrat tė forta dhe kėshtu parandalojnė sėmundjet si osteoporoza.
Ky ushqim ėshtė zgjedhje e pėrkryer edhe pėr tė gjithė ata qė kanė intolerancė nė qumėsht dhe produktet e tij.
1. Soja
Bima bishtajore e cila vjen nė lloje tė ndryshme tė pasura me proteina ėshtė burim i shkėlqyeshėm i kalciumit. Personat e rritur duhen tė konsumojnė njė mijė miligramė kalcium nė ditė. Porcioni mė i vogėl i tofu me kalcium tė shtuar pėrmban rreth 25 pėr qind tė kėsaj sasie, ndėrsa njė filxhan i fasules sė sojės rreth 261 miligramė kalcium dhe 108 miligramė magnez.
2. Peshku i pasur me acidet yndyrore omega 3
Qumėshti, djathi, jogurti dhe tofu nuk do t’u ndihmojnė shumė pa dozėn ditore tė vitaminės D e cila ndihmon trupin pėr tė absorbuar kalciumin. Konsumi i rekomanduar ditor pėr persona tė rritur ėshtė gjashtėqind njėsi ndėrkombėtare tė vitaminės D. Nė nėntėdhjetė gramė salmon fshihen gati 450 njėsi, konserva e sardeleve i pėrmban 178 sish, ndėrsa nėntėdhjetė gramė tė konservės sė tunės rreth shtatėdhjetė tė njėsi ndėrkombėtare.
3. Bananet
Kjo pemė tropikale ėshtė burim i pashtershėm i kaliumit, vitaminės e cila po ashtu ndihmon shėndetin e eshtrave, por nuk do ta gjeni nė listėn e ushqimit pėr eshtra tė shėndetshme. Por, pasi qė nė njė banane fshihen rreth 400 miligramė kalium kurrsesi nuk duhet tė injorohet.
4. Patatja
Pėr persona tė rritur sasia e rekomanduar e kaliumit ėshtė 4.700 miligram. Nė njė patate gjenden rreth 700 miligramė kalium.
5. Bademet
Frutat arrore, sikurse edhe vaji i ullirit, janė tė pasura me yndyra tė shėndetshme. Eshtrave tė forta u kontribuojnė me 80 miligramė kalcium sa pėrmbajnė tridhjetė gramė bademe, bashkė me 80 miligramė magnez, njė tjetėr mineral ky qė i bėn mirė skeletit tonė. Doza e rekomanduar ditore e magnezit ėshtė 300 deri 400 miligramė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 11:44
“Pacemakeri” i ri furnizohet nga zemra nė vend tė baterive
http://images.botasot.info/uploads/largea_pacemaker121352743319.jpg
Pacemakeri komercial duhet tė zėvendėsohet ēdo shtatė vjet, sepse bateritė shpenzohen, ndėrsa prototipi punon nė bazė tė vibrimeve tė zemrės dhe krijon 10 herė mė shumė energji sesa ai i zakonshmi.
Shkencėtarėt nga Universiteti amerikan Michigan kanė zhvilluar pacemakerin ose elektrostimulatorin e zemrės, i cili furnizohet me vibrimet e krijuara nga rrahjet e zemrės, shkruan Daily Mail.
Kėtė e kanė zbuluar krejt rastėsisht derisa kanė tentuar tė krijonin dritat nė fluturaket pa pilot tė cilat do tė furnizoheshin vetėm me ndihmėn e energjisė nga vibrimet e krahėve. Prototipi i pacemakerit prodhon 10 herė mė shumė energji se sa pacemakeri i zakonshėm dhe ėshtė pėrgjysmė mė i vogėl. Po ashtu, ka edhe furnizim rezervė.
“Pacemakeret mesatarisht duhen tė ndėrrohen ēdo shtatė vjet, sepse bateritė shpenzohen. Paramendoni vetėm sa operacione do tė shmangeshin me pacemakerin e ri”, – ka theksuar udhėheqėsi i hulumtimit, dr. Amin Karami.
Kjo teknologji nė tė ardhmen do tė mund tė furnizojė implantet e tjera tė zemrės si defibrilatorėt, ka shtuar dr. Karami, i cili shpreson qė shumė shpejt kėtė teknologji do tė mund ta lidhė me pacemakerėt komercialė.
Ēdo vit mė shumė se 700.000 njerėz i nėnshtrohen operacionit tė instalimit tė pacemakerit.
Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 16:22
Si tė mbijetohet ftohja e papritur http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/f1_14ftohja-jpg1352898985-300x175.jpg (http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/f1_14ftohja-jpg1352898985.jpg)
Para vetėm disa ditėsh kemi pasur motin kur na nevojitej palltoja e shiut, ndėrsa tani na vjen ngrohtė me pallton e trashė dimėrore. Si tė mbijetohet ndryshimi i papritur i motit? Ndryshimet e papritura tė motit janė gjithnjė e mė tė shpeshta, ndėrsa mjekėt paralajmėrojnė qė pikėrisht ato janė stresi serioz pėr organizmin i cili pėrpiqet tė pėrshtatet.
Dhimbja e kokės, pagjumėsia, ankthi dhe ndjenja e lodhjes janė problemet mė tė shpeshta qė krijohen pėr shkak tė ndryshimeve tė papritura tė motit, ndėrsa shquhen trembėdhjetė grupe tė tė sėmurėve qė janė mjaft tė ndjeshėm nė ndryshimet e motit. Nė mes mė tė ndjeshmėve janė: tė sėmurėt nga reuma, astma, zemra dhe ata qė kanė tė thatė nė zorrė, por edhe pacientėt qė vuajnė nga problemet e ndryshme psikike, si psikoza.
Disa hulumtime tregojnė qė probleme gjatė ndryshimeve tė motit kanė madje 80 pėr qind e popullatės botėrore. Sipas pohimeve tė ekspertėve, personi me astmė ndien dhe reagon nė periudhėn prej tre deri 48 orė para se tė ndodhė ndonjė ndryshim i papritur i temperaturės dhe prandaj ėshtė mirė tė dihet prognoza e motit, nė bazė tė sė cilės mjeku jep kėshilla se si ta pėrballojnė me sa mė pak dhimbje periudhėn vijuese personat e rrezikuar. Kėshillat kryesisht kanė tė bėjnė nė atė qė tė qėndrohet nė shtėpi, tė mos shkohet nė udhėtim, tė mos shqetėsohen me punė fizike ose psikike, si edhe tė marrja e rregullt e ilaēeve tė pėrshkruara.
Personat qė janė tė prirė ndaj problemeve psikike gjatė atyre ditėve mund tė marrin ilaēe pėr qetėsim dhe ēaje tė ngrohtė bimorė qė kanė veēori qetėsuese.
Nėse duhet tė injoroni ndonjė kėshillė tė mjekut, pėr shembull, duhet tė shkoni nė punė, pėrdorni mjetet e transportit me tė cilat do tė arrini mė shpejt nė punė. Ndoshta nė punė duhet tė niseni edhe mė herė pėr tė mos shpejtuar ose vrapuar pėr autobus sepse kėshtu rrezikoni ftohje tė lehtė duke thithur nė gojė ajrin e ftohėt.
Nėse e ngrohni hapėsirėn ku qėndroni, gjithsesi ajroseni disa herė gjatė ditės pėr tė larguar viruset e mundshme tė cilėve u pėlqejnė kėto ndryshime tė papritura tė temperaturės. Po ashtu kurrsesi mos kapėrceni shujtat dhe pini mjaft lėngje. Ushqimi ėshtė shumė i rėndėsishėm gjatė “ditėve tė vėshtira”, ndėrsa mjekėt kėshillojnė qė tė rritet konsumi i pemėve dhe i perimeve. Shmangi alkoolin dhe lėngjet me sheqer.
Vishuni me “disa shtresa” qė tė zhvisheni mė lehtė nėse gjendeni nė ndonjė hapėsirė tė ngrohur pėr sė tepėrmi ose nė transportin publik. Gjėrat e pambukut duhen tė jenė pėr trupi, ndėrsa mbi to trikoja. Mos u ēuditni nėse e keni ftohtė, edhe pse nė vete keni veshur shumė rroba, sepse trupi sapo ėshtė duke u mėsuar me dimėr. Mund t’i ndihmoni ashtu qė tė merreni me ndonjė sport, rekreacion dhe shėtitje.
Gjithsesi merrni ēadrėn ose pallton e shiut dhe mos u ankoni, edhe dimri ka pėrparėsitė e veta, si loja ose sportet nė borė ose shoqėrimi me miqtė me verė tė zier nė festat qė i kemi pėrpara.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
17-11-2012, 16:23
Pse janė mandarinat superfrut? http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/f1_14mandarinat-jpg1352918664-300x175.jpg (http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/f1_14mandarinat-jpg1352918664.jpg)
Mandarina ka nė ēdo hap dhe ofrojnė aq shumė dobi sa qė duhet tė konsumohen nė sasi tė mėdha. Sezoni i mandarinave ėshtė nė kulmin e vet, mund tė blihen me ēmime tė shkėlqyeshme edhe nė tregje dhe dyqane, dhe pikėrisht kėtė ua propozojmė – shfrytėzoni dobitė e kėsaj frute derisa gjendet me bollėk.
Kanė arritur ditėt e para tė ftohta, organizmi ka nevojė pėr sa mė shumė vitaminė C, ndėrsa mandarina ėshtė dy herė mė e pasur se portokalli me kėtė pėrbėrės tė ēmueshėm. Pėrveē kėsaj, nė 100 gramė mandarina ka vetėm 34 kalori, acide folike, kalium, hekur, magnez, vitamina B1, B2 dhe B3, si edhe fibra pėr tretje tė balancuar.
Me dekompozimin e beta karotenit krijohet edhe vitamina A, e rėndėsishme pėr lėkurė tė bukur dhe shikim tė mirė, dhe pasi qė njėkohėsisht janė edhe diuretik, me mandarina mund tė luftojmė edhe kundėr celulitit.
Lėvorja e mandarinės pėrmban materien jashtėzakonisht tė rėndėsishme, nobiletinė, pigmenti i cili ėshtė dhjetė herė mė i fortė nė mandarinė se nė grejp. Nobiletina mbron nga trashja, sulmi nė zemėr e tru dhe diabeti.
Pėrveē kėsaj, testimet nė kafshė kanė treguar qė nobiletina mbron edhe nga arteroskleroza, ndėrsa fuqi tė njėjtė ka edhe flavonoidi naringeninė, i cili mbron nga trashja dhe sindroma metabolike. Edhe kjo materie ėshtė shumėfish mė e fortė nė mandarinė se sa nė grejpin aq shumė tė njohur.
Nėse blini mandarina tė shtėpisė qė nuk janė tė spėrkatura, lėvoren e qėruar gjithsesi priteni nė copėza dhe thajeni, dhe pėrdoreni gjatė dimrit nė ėmbėlsira, komposto, ēaje dhe dushe pėr kėndellje.
Vajrat eterikė nga lėvorja e mandarinės kanė efekt tė shkėlqyeshėm nė dushet pėr relaksim, largojnė pagjumėsinė, ushqejnė lėkurėn e dėmtuar, ndėrsa kanė edhe veēori tonifikuese dhe antiseptike.
Pra, gjithsesi bėni mirė tė konsumoni mandarina tė freskėta, tė shijshme dhe jashtėzakonisht tė shėndetshme.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
17-11-2012, 22:11
Gjimnastika nė ujė, sa e mirė pėr shėndetin
http://images.botasot.info/uploads/largea_water-gymnastic1353172471.jpg
Sipas njė studimi kanadez, sistemi kardiovaskular punon nė mėnyrė mė efikase kur pedalohet nė pishinė, mbuluar me ujė deri te kraharori
Tashmė dihet: aktiviteti fizik ėshtė shumė i rėndėsishėm pėr shėndetin tonė, por edhe pėr mbarėvajtjen psikofizike, pėrveēse njė atlet i mirė pėr tė mbajtur gjithmonė trupin nė formė. Kėshtu qė nuk ėshtė kurrė shumė vonė pėr tė braktisur stilet e jetės sedentare. Tė pedalosh, tė vraposh dhe tė bėsh shėtitje tė gjata nė ajėr tė pastėr, konsiderohen si ushtrime shumė tė mira fizike, por qė mund tė jenė tė vėshtira pėr ata qė janė nė mbipeshė, vuajnė nga artriti apo probleme tė tjera me muskujt dhe kockat. Atėherė ēfarė duhet tė bėjmė? Njė kėshillė e mirė ėshtė tė zhytemi tė gjithė nė pishinė. Sepse stėrvitja nė ujė ėshtė mė pak traumatike dhe ka tė njėjtat efekte pėr organizmin si ushtrimet aerobike nė tokė. Madje, sipas njė studimi tė sapopublikuar dhe prezantuar nė Toronto, nė kongresin kanadez tė sėmundjeve kardiovaskulare, mund tė jetė akoma mė efikas nga pikėpamja kardiorespiratore.
Studimi
Kėrkuesit e Montreal Heart Institute kanė monitoruar tė dhėnat e lidhura me frekuencėn kardiake dhe konsumin e oksigjenit tė 22 tė rinjve me shėndet tė mirė qė kanė ndjekur tė njėjtėn stėrvitje me biēikleta si brenda nė ujė ashtu edhe jashtė. Nga kjo doli se sistemi kardiovaskular punon nė mėnyrė mė efikase kur pedalohet nė pishinė, mbuluar me ujė deri nė kraharor. “Konsumi maksimal i oksigjenit, treguesi i njė stėrvitjeje tė mirė, ėshtė thuajse i njėjtė pėr tė dyja aktivitetet, por frekuenca kardiake ėshtė pak mė e ulėt kur stėrvitesh nė pishinė, sepse pėr ēdo rrahje pompohet mė shumė gjak dhe presioni i ujit, te kėmbėt dhe pjesėt inferiore tė trupit, bėn qė tė mbėrrijė te zemra nė mėnyrė mė eficente”, tregon Martin Juneau, koordinator i kėrkimit dhe drejtor i Qendrės sė Parandalimit tė Institutit Kanadez. Me pak fjalė, presioni hidrostatik redukton numrin e herėve qė zemra duhet tė pompojė gjak pėr tė “kėnaqur” nevojėn pėr oksigjen.
Funksioni
Nė ujė, volumi i gjakut qė ventrikuli ēon nė sistemin arterior pėr ēdo rrahje kardiake ėshtė mė i madh, e pėr rrjedhojė frekuenca kardiake mė e vogėl. Po ashtu miokardi i nėnshtrohet njė stresi mė tė vogėl. Ndėrkaq, uji mban peshėn trupore, pėr tė cilin aktiviteti fizik bėhet mė pak traumatik pėr kockat, nyjet dhe muskujt”, motiv pėr tė cilin gjimnastika nė ujė kėshillohet shumė edhe pėr ata qė kanė pėsuar njė traumė apo frakturė kockore. Mjekėt e studimit kėshillojnė se noti ėshtė sporti mė i mirė pėr tė gjithė, por jo tė gjithė dinė tė notojnė. Atėherė njė alternativė e mirė janė zhytjet e biēikletave nė pishinė pėr tė pėrfituar nga njė stėrvitje qė pėrfshin gjithė aparatin muskulor tė trupit dhe duke qenė se bėhet nė ujė, kėrkon mė pak lodhje dhe eliminon thuajse krejtėsisht rrezikun e traumave. Me pak fjalė, aktivitete qė lidhen me fitnesin nė ujė kėshillohen pėr kėdo, edhe pėr ata qė nuk dinė tė notojnė.
Stop jetės sedentare

Kolegji amerikan i mjekėsisė sportive rekomandon 150 minuta nė javė aktivitet fizik me intensitet tė moderuar pėr tė mbajtur trupin nė formė. “Tė ndryshosh stilin e jetesės nuk ėshtė kurrė vonė apo shumė e vėshtirė pėrballė tė mirave qė marrim prej tij”, thotė Beth Abramsom, e “Heart and Stroke Foundation”. Pėr shembull, kush braktis njė stil jetese sedentare dhe bėhet aktiv fizikisht, mund tė reduktojė, pėrveē nivelit tė stresit, rrezikun e infarktit nga 35 nė 55 pėr qind”. Nga ana tjetėr, sipas njė kėrkimi tė publikuar nė revistėn “Medicine & Science in Sports & Exercise”, nuk ka tregues mė tė mirė pėr shėndetin dhe jetėgjatėsinė e njė personi se sa minutat qė ēdo javė i dedikon aktivitetit fizik. Me sa duket, aktiviteti fizik i bėn mirė edhe trurit: pėrmirėson funksionet tona konjektive: “Rėnia e funksioneve konjektive ėshtė njė komponent fiziologjik i plakjes: por ėshtė shumė qetėsuese tė dish se tė paktėn pjesėrisht mund tė evitohesh me ushtrime fizike”, nėnvizon Juneau, qė ka studiuar efektet e stėrvitjes fizike mbi funksionet konjektive tė njė grupi subjektesh (mosha mesatare 49 vjeē) nė mbipeshė dhe jetė sedentare. Pas katėr muajsh trajnim sportiv, funksionet e tyre konjektive, kapaciteti pėr tė menduar, tė kujtuar dhe pėr tė marrė vendime tė shpejta, u pėrmirėsuan nė mėnyrė mjaft domethėnėse.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 22:12
Ushqimi mėngjes, drekė dhe darkė
http://images.botasot.info/uploads/largea_haniushqime1353158590.jpg
Shumica e njerėzve nė botė e marrin si mjaft tė zakonshme dhe tė padiskutueshme faktin qė njeriu ka nevojė tė hajė tri herė nė ditė. Por jo gjithmonė ka qenė kėshtu. Nė fakt, kjo ėshtė njė praktikė vetėm e kohėve tė fundit. Sot nė botėn e zhvilluar ka gjithnjė e mė pak njerėz qė mblidhen pėr darkė me familjen dhe kjo ėshtė gjithashtu njė ndryshim stili e jo shumė i rėndėsishėm.
Por pėr ekspertėt e qeverive, ėshtė mėngjesi qė po anashkalohet nga shumė njerėz, problemi qė meriton me tė vėrtetė vėmendje dhe duhet tė na shqetėsojė. Mėngjesi i bėn njerėzit mė tė vėmendshėm dhe pėrmirėson rezultatin e fėmijėve nė shkollė.
Por nė rast se njerėzit nuk po e kanė problem tė largohen nga praktika e tri vakteve, a ėshtė kjo njė thyerje e madhe me traditėn?

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-11-2012, 22:14
Ha shumė ēokollata?
http://images.botasot.info/uploads/largea_hashumee1353158375.jpg
Tė hash shumė ēokollata mund tė bėjė qė nė tė ardhmen tė fitosh njė ēmim “Nobel”, tė paktėn kėshtu sugjeron njė studim i fundit. Nė vendet ku konsumohet shumė ēokollatė duket se jeton numri mė i madh i personave qė kanė fituar njė ēmim “Nobel”.
Mund tė fitosh ēmimin “Nobel” nė tė ardhmen
Tė hash shumė ēokollata mund tė bėjė qė nė tė ardhmen tė fitosh njė ēmim “Nobel”, tė paktėn kėshtu sugjeron njė studim i fundit. Nė vendet ku konsumohet shumė ēokollatė duket se jeton numri mė i madh i personave qė kanė fituar njė ēmim “Nobel”. Me pak fjalė tė hash ēokollatė tė bėn mirė pėr trurin. Shkencėtarėt e besojnė plotėsisht kėtė, madje japin edhe shpjegimet e tyre. Me tė vėrtetė qė nuk bėhet fjalė pėr njė thashethem tė dėgjuar nė bare, por pėr njė studim prestigjioz tė publikuar nė “New England Journal of Medicine” qė sugjeron se si konsumi i ēokollatės ėshtė i lidhur me ēmimet “Nobel”, qė kanė mė pak se dy muaj qė janė shpėrndarė. Pra tė hash ēokollatė i bėn shumė mirė trurit duke e fuqizuar atė, thonė shkencėtarėt. Ata kanė arritur nė kėtė pėrfundim duke bėrė njė analizė tė detajuar tė tipit: nė vendet ku konsumohet mė shumė ēokollatė ka mė shumė persona qė nė rrjedhėn e kohės kanė fituar ēmime “Nobel”. Autori kryesor, doktor Franz Messerli, i “San Luke’s-Roosevelt Hospital” dhe “Columbia University” nė Nju Jork, raporton se ekzistojnė provat evidente se flavoniodet qė gjenden te ēokollata fondente, por edhe te ēaji jeshil dhe vera e kuqe mund tė jenė njė ndihmė e madhe pėr tė ngadalėsuar dhe parandaluar degradimin mendor tė lidhur me moshėn. Pėr tė kuptuar se konsumi i ēokollatės ėshtė i lidhur me mirėfunksionimin e trurit, shkencėtari bėri njė studim pėr konsumin pėr person nė 23 vende tė botės. Tė dhėnat e mbledhura nga raportet pėr shitjet, u krahasuan mė pas me numrin e ēmimeve “Nobel” qė u janė dorėzuar qytetarėve tė vendeve qė u bėnė pjesė e studimit. Sipas doktor Messerli-t, lidhja ėshtė me tė vėrtetė e madhe. Po cili ėshtė klasifikimi i vendeve ku konsumohet mė shumė ēokollatė dhe qė ka numrin mė tė madh tė fituesve tė “Nobel”-it?
E dimė qė shumė pėrgjigjen e kanė gati dhe nė vend tė parė qėndron pikėrisht Zvicra, e ndjekur nga Suedia. Pas kėsaj vende tė tjera nordike si Danimarka, Austria dhe Norvegjia. Pak mė poshtė gjejmė Mbretėrinė e Bashkuar, tė ndjekur hap pas hapi nga Gjermania, Irlanda, Holanda, SHBA-ja dhe Franca. Italia renditet nga fundi bashkė me Australinė, Spanjėn, Kinėn dhe Brazilin. Kėta tė dy janė edhe tė fundit nė klasifikim. “Studimi kėrkon qė tė nxjerrė nė pah fuqinė e madhe tė ēokollatės. Lidhjen e konsumit tė saj pėr person me numrin e ēmimeve “Nobel” tė fituara nga vende tė ndryshme”, tregon studiuesi.
Ēokollata na bėn mė inteligjentė apo motivi ėshtė ndonjė tjetėr? Kėsaj pyetjeje i pėrgjigjet gjithmonė Messerli, i cili mbėshtet se ėshtė e mundur qė “ēokollata nuk i bėn njerėzit inteligjentė, por janė personat inteligjentė qė kanė mė shumė mundėsi pėr tė fituar “Nobel” mė tė ndėrgjegjshėm pėr efektet pozitive tė ēokollatės, dhe kėshtu kanė mundėsi mė tė mėdha pėr ta konsumuar”. Kėrkuesi nė bazė tė tė dhėnave tė mbledhura ka llogaritur edhe atė qė duhet tė jetė doza e duhur e konsumit tė ēokollatės qė i bėn mirė trurit. Me pak fjalė, rreth 400 gramė nė vit. Nė fund, studiuesi pėrfundon qė “konsumi i ēokollatės pėrmirėson funksionet cerebrale deri nė atė farė pike sa i bėn njerėzit tė aftė tė fitojnė edhe ēmime prestigjioze”. Nėse rezultatet e kėtij studimi janė tė vėrteta, atėherė kemi njė mijė arsye pėr tė konsumuar ēokollatėn, sidomos atė fondente.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
18-11-2012, 16:20
Vitaminat kundėr tė ftohtit
http://images.botasot.info/uploads/largea_fruits1353251224.jpg

Dhimbjet e fytit, ftohja dhe gripi mbahen larg duke konsumuar shumė fruta dhe zarzavate, si karota, kunguj, agrume, kivi etj.

Ta kalosh dimrin pa dhimbje fyti dhe ndonjė tė ftohtė duhet shumė punė, por nuk ėshtė e pamundur. Gjithsesi, njė dietė e shėndetshme mund ta forcojė sistemin imunitar akoma mė shumė dhe ta pėrgatisė trupin tonė nė kushtet mė tė mira pėr tė luftuar dhimbjet e fytit, ftohjen dhe gripin. Gjithashtu nuk duhet tė harroni efektet negative tė stresit dhe tė njė ushqyerje tė keqe e tė paekuilibruar (pėr shembull shumė tė varfėr me fruta e zarzavate, ose tė bazuar te ushqimet industriale), apo ndryshimet e vazhdueshme tė florės bakteriale tė zorrėve (pasojė e stresit ose terapive me antibiotikė) qė mund tė ēojnė nė “varfėrimin” e organizmit me disa lloje vitaminash tė rėndėsishme, gjė qė mė pas ndikon nė punėn e trupit dhe dobėsimin e sistemit imunitar.


Vitaminat e duhura

Disa vitamina, mes tė cilave A-ja (retinoli e prekursorėt betakaroten), C-ja (acidi askorbik), E-ja (tokoferoli) dhe B12 (kobalamina) kanė njė rol tė rėndėsishėm nė mbajtjen ose forcimin e funksionimit tė sistemit imunitar. Pėr kėtė arsye ėshtė mirė qė tė konsumoni shumė zarzavate dhe fruta, sidomos ato qė kanė ngjyrė portokalli dhe tė verdhė. Shumė tė kėshillueshme janė pėr shembull karotat dhe kungujt: pėrmbajnė betakaroten qė nė organizėm shndėrrohen nė vitaminė A. Pėrveē agrumeve dhe kivit, qė janė tė pasura me vitaminė C, kėshillohet qė tė pėrdoret vaji i farave tė grurit, sepse ėshtė burim vitamine E. Edhe shtimi nė ushqime i qepės (antimikrobike dhe shkarkuese), specit djegės (dezinfektues i fuqishėm) dhe xhenxhefillit (ekspektorant) rrit ndjeshėm mbrojtjet e trupit. Tė gjitha kėto ushqime forcojnė sistemin imunitar, duke na ndihmuar tė pėrballojmė fuqishėm stinėn e ftohtė tė dimrit.


Suplementet rigjeneruese

Pėrveē njė diete tė pasur me fruta e zarzavate, mund tė pėrdorni edhe suplemente me bazė betakaroten, vitaminė C dhe zink. Suplementet me vitaminė A kanė funksion imunostimuluese dhe ndihmojnė nė mosinfektimin nga viruset e ndryshme. Dozat e larta tė vitaminės C (500-1000 mg nė ditė) janė nė gjendje tė reduktojnė intensitetin dhe kohėzgjatjen e simptomave tė gripit. Trajtimi pėr njė kohė tė gjatė me suplemente komlekse (tė cilat pėrmbajnė 20 mg zink ose magnez, 100 mikrogramė selen, 15 mg vitaminė E dhe 6 mg betakaroten) mund tė mbrojė nga infeksionet respiratore. Seleni ėshtė njė antioksidant i rėndėsishėm, zinku dhe magnezi janė minerale mjaft tė nevoshjme pėr organizmin, vitamina E ėshtė antioksidant dhe imunostimulues.


Farat e grejpfrutit: “supermbrojtje”

Ky ėshtė antibiotiku mė i fuqishėm natyror qė mund tė parandalojė dhe tė luftojė infeksionet bakteriale dhe virale. Farat e grejpfrutit forcojnė sistemin imunitar dhe u bėjnė mirė tė gjithė atyre qė nė dimėr kanė tendencė tė sėmuren vazhdimisht. Mund tė blihen nė farmaci me kapsula, ose pika. Doza (1-3 kapsula ose 3 pika, 3 herė nė ditė).


Frutat e shtrydhura, burim vitaminash

Pėrveē rėndėsisė se vitaminave pėr tė forcuar sistemin imunitar dhe pėr tė lehtėsuar punėn e organizmit, lėngjet e frutave tė shtrydhura pėrveēse tė shijshme janė edhe freskuese; freskia e tyre mund tė shuajė “zjarrin” qė djeg nė fyt.


Receta

Pėrgatitja e njė lėngu tė shtrydhur frutash, qė mund tė pihet nė mėngjes: mollė tė kuqe, karota, kivi, rrush dhe pak kos. Dhimbjet dhe djegiet e fytit mund tė zbuten duke i shtuar lėngut edhe pak mjaltė, ose disa pika vaj esencial (eukalipti, livando trumze, ose mente).

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
18-11-2012, 16:22
Vaksina pėr malarien jep rezultate zhgėnjyese
http://images.botasot.info/uploads/largea_zhgenjyese1352464815.jpg
Njė vaksinė eksperimentale e malaries, e cila shihej si mjaft premtuese, ka prodhuar rezultate zhgėnjyese nė njė studim tė ri.
E prodhuar nga kompania farmaceutike GlaxoSmithKline, vaksina ka dalė tė jetė vetėm 30 pėr qind efektive nė njė eksperiment me foshnjat nė Afrikė.
Kjo ėshtė mė pak se 50 pėr qind e efikasitetit qė ėshtė raportuar nga njė eksperiment i vitit tė kaluar.
Filantropi amerikan, Bill Gates, i cili ka ndihmuar nė financimin e zhvillimit tė vaksinės, ka thėnė se duhen mė shumė tė dhėna pėr tė pėrcaktuar se kur do tė mund tė pėrdoret vaksina.
Malaria ėshtė njė sėmundje endemike dhe mė 2010 ka vrarė rreth 655,000 njerėz nė mbarė botėn.


Marre nga "Bota Sot"

Nosh
18-11-2012, 16:23
Adoleshentėt e “refuzuar” nga shoqėria mund tė preken nga sėmundje tė rėnda
http://images.botasot.info/uploads/largea_adoleshentet071352323629.jpg
Adoleshentėt ndoshta edhe nuk gabojnė rreth asaj qė problemet e veta i marrin si ēėshtje pėr "jetė a vdekje". Nuk ėshtė aspak e thjeshtė tė jesh i refuzuar nga shoqėria.
Pėrqeshja dhe pėrjashtimi i tyre nga shoqėria pėr ta ėshtė njė riti pėrmes tė cilit njerėzit kalojnė nė moshėn e adoleshencės, por kjo mund tė lėrė pasoja serioze nė shėndetin e adoleshentėve pas njė periudhe tė caktuar kohore.
Studimi mė i ri qė ishte kryer me adoleshentėt e gjinisė femėrore, tė cilat kishin qenė tė “refuzuara” dhe tė izoluara nga shoqėria ka vėrtetuar se si pasojė e kėsaj ato mund tė vuajnė nga sistemi i dėmtuar imun. Nėse pėrmes situatave tė tilla kalojnė nė kohė tė vazhdueshme, atėherė gjendja e tyre vetėm sa mund tė pėrkeqėsohet, kėshtu qė ju shtohet rreziku nga sėmundja e diabetit, sėmundjet e zemrės, sulmit nė tru... etj.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
18-11-2012, 16:25
Vitamina dhe vaji i peshkut nuk e ulin rrezikun e infarktit
http://images.botasot.info/uploads/largea_vitamins131352845500.jpg
Shumė njerėz pėrdorin multivitamina por ato nuk mund tė zėvendėsojnė njė dietė tė shėndetshme, ushtrimet fizike, mospėrdorimin e cigares dhe mbrojtjen e peshės ideale.
Nė konferencėn e zemrės tė organizuar nė Los Angeles tė SHBA Dr. Sesso foli rreth studimit tė tij ku gjysmės nga 15 mijė meshkujt e rritur u janė dhėnė multivitamina dhe gjysmės tjetėr u janė dhėnė hapa tė rremė multivitamine.
Nė fund tė studimit tė tij 11-vjeēar, Sesso, pohoi se nuk ka gjetur ndonjė ndryshim tė dukshėm mes dy grupeve pėr sa i pėrket mesatares sė vdekjeve tė lidhura me zemrės apo infarktin.
Duke prekur efektet anėsore tė multivitaminave Sesso theksoi se tė sėmurėt tė cilėt pėrdorin multivitamina kanė njė lėkurė mė tė ndjeshme. Efektet anėsore tė multivitaminave janė tė njėjta pėr tė dy grupet.
Studimi nė tė njėjtėn kohė ka treguar se personat tė cilėt nuk pine cigare, zhvillojnė ushtrime fizike, praktikojnė njė dietė tė shėndetshme dhe pėrdorin multivitamina rrezikohen 8% mė pak nga shfaqja e kancerit.
Edhe vaji i peshkut nuk minimizon mesataren e prekjes nga sėmundjet e zemrės.
Nga ana tjetėr dy studime tė publikuara nė revistėn ``Journal of the American Medical Association`` kanė hedhur poshtė teorinė e mbrojtjes nga sėmundjet e zemrės me ndihmėn e vajit tė peshkut. Nė tė kundėrt tė asaj qė dihet studimet kanė treguar se vaji i peshkut nuk parandalon as rritjen e mesatares sė sėmundjeve tė zemrės dhe triglicerideve nė gjak.
2 mijė tė sėmurė me zemėr u ndanė nė dy grupe nė studimet e zhvilluara nė SHBA, Argjentinė dhe Itali. Ndėrkohė qė grupi i parė pėrdorte rregullisht kapsulėn e vajit tė peshkut grupi tjetėr nuk e pėrdori fare. Rezultatet e studimit kanė treguar se nuk ėshtė shfaqur ndonjė ndryshim i dukshėm mes dy grupeve.
Shkencėtarėt pohojnė se tek afėrsisht 3 % e tė sėmurėve tė operuar nga zemra shihet fibrilacion atrial i njohur si rrahje tė ērregullta tė zemrės dhe pėrdorimi i vajit tė peshkut nuk parandalon fibrilacionin atrial.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
18-11-2012, 16:27
Nga bletėt vjen “arma” e re kundėr kancerit
http://images.botasot.info/uploads/largea_bee131352846047.jpg
Hojet e mjaltit pėrmbajnė njė substancė aktive, e aftė tė ndalė zhvillimin e qelizave kancerogjene. Propolisi (ose dylli, siē i themi nė jetėn e pėrditshme), e cila ėshtė njė substancė rrėshinore e prodhuar nga bletėt, me qėllim pėr tė mbajtur mjaltin nė hojet e zgjoit njihet prej shumė shekujsh nė mjekėsinė popullore pėr shkak tė pėrdorimit tė saj tė shumtė kundėr sėmundjet e sezonit tė ftohtė si ftohjet, dhimbjet e fytit apo alergjitė e ndryshme.
Por, kohėt e fundit kjo substancė e prodhuar nga bletėt ėshtė bėrė objekt i njė studimi qė synon t’i japė statusin e njė ilaēi kundėr qelizave kancerogjene qė shkaktojnė kancerin e prostatės. Eksperimenti ėshtė ushtruar mbi disa minj, nga ka rezultuar se te ato kafshė qė u trajtuan me substancėn propolis vihej re njė reduktim nė masė i tumorit tė prostatės. Sipas studiuesve, nėse minjtė ushqeheshin ēdo ditė me propolis, qelizat kancerogjene pushojnė sė rrituri, pėrkundrazi, nė momentin qė trajtimi me kėtė substancė ndėrpritej, fillonte pėrsėri zhvillimi i tumorit.
Sipas studiuesve, nuk ėshtė se me kėtė substancė shkatėrrohet kanceri, por qelizat kancerogjene pushojnė sė rrituri dhe nė kėtė mėnyrė mund tė kapet nė kohė sėmundja pėrpara se tė pėrparojė. Kėshtu, aftėsia pėr tė mbajtur nėn mbikėqyrje rritjen e tumorit, bėn qė ai tė mund tė trajtohet mė me kujdes dhe tė ekzistojė njė shans mė shumė pėr tė pasur sukses nė shkatėrrimin e tij. Gjėja mė e mirė nė kėtė rast ėshtė se kemi tė bėjmė me njė mjekim mė se natyral, qė i shtohet ndėrkohė pėrpjekjeve tė tjera tė arritura nga mjekėsia nė luftėn kundėr sėmundjes sė kancerit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
20-11-2012, 14:04
Nga dieta mė sė shpeshti hiqet dorė vetėm pas njė muaji
http://images.botasot.info/uploads/largea_embelsira191353359854.jpg
Motivimi mė i shpeshtė pėr dobėsim janė rrobat e vogla dhe shikimi i fotografive tona, dhe derisa disa dėshirojnė tė dobėsohen nė mėnyrė tė shėndetshme, tė tjerėt mendojnė pėr liposukcion dhe urė apo bypass tė lukthit.
Shumica e njerėzve do tė pėlqente qė tė paktėn tė dobėsohen pak, ndėrsa pėr njė tė pestat e tyre nė konsiderim merren edhe dietat rigoroze, si ato me tė cilat mbeteni tė uritur, ka zbuluar studimi i Organizatės shėndetėsore kombėtare tė Britanisė. Stomaku mė sė shpeshti ėshtė zonė problematike pėr 91 pėr qind tė meshkujve dhe 76 pėr qind tė femrave, shkruan “Daily Mail”.
Megjithatė, pas njė muaji dietė, shumica e njerėzve do tė heqin dorė nga ajo, pėr ēka mė sė shpeshti e fajėsojnė fuqinė e pamjaftueshme tė vullnetit, shpjegojnė hulumtuesit.
Derisa 84 pėr qind mendojnė pėr dietėn e shėndetshme e cila bazohet nė pemė dhe perime, rreth 14 pėr qind tė tyre mė parė vendosin pėr marrjen e shtesave pėr dobėsim nė formė tė tabletave ose pijeve.
Numri i njerėzve qė vendosin pėr liposukcion vitin e kaluar ėshtė rritur pėr 12 pėr qind nė krahasim me vitet e kaluara, ndėrsa ēdo i 14-ti person ka menduar pėr idenė e vendosjes sė urės apo bypassit nė lukth e cila do t’u ndihmonte tė dobėsohen, tregojnė tė dhėnat e spitaleve.
Megjithatė, ekspertėt kundėrshtojnė masa drastike tė dobėsimit dhe kėshillojnė reduktimin e porcioneve dhe lėvizjen e rregullt si mėnyrėn mė tė mirė tė dobėsimit gradual, i cili ėshtė dėshmuar edhe si mė i qėndrueshmi.
Pėr 77 pėr qind tė njerėzve motivuesi mė i madh pėr tė ndryshuar regjimin e ushqimit ėshtė shėndeti mė i mirė, por 82 pėr qind e femrave dhe 64 pėr qind e meshkujve besojnė qė mė tė dobėsuar do tė dukeshin shumė mė tėrheqės.
Njė e treta fillojnė dietėn sepse rrobat u janė bėrė shumė tė vogla, ndėrsa njė e katėrta vendosin tė dobėsohen pasi qė shohin se si duken nė fotografi.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
20-11-2012, 14:04
Mjekėt kanė paragjykime ndaj pacientėve tė trashė
http://images.botasot.info/uploads/largea_fotolia_191353360102.jpg
Hulumtuesit kanė dashur tė hulumtojnė nėse mendimi i pėrhapur negativ pėr njerėzit e trashė ka kapur edhe mjekėt.
Mjekėt nė SHBA kanė paragjykime ndaj pacientėve tė trashė, ndėrsa mjekėt meshkuj janė mė tė kėqij se femrat nė kėtė aspekt, ka treguar hulumtimit i kryer nė 400 mijė njerėz, nga tė cilėt 8 mijė ishin mjekė.
Ēka ėshtė mė e keqja, ėshtė treguar qė edhe mjekėt tė cilėt dikur kanė qenė tė trashė kanė pranuar qė kanė mendim tė keq pėr pacientė tė cilėt vuajnė nga pesha e tepruar trupore.
Hulumtuesit kanė dashur tė hulumtojnė nėse mendimi i pėrhapur negativ pėr njerėzit e trashė ka prekur edhe mjekėt, ēka fatkeqėsisht ėshtė treguar e saktė.
Hulumtimi megjithatė nuk ka treguar nėse qėndrimi i tillė i mjekėve ka ndikim nė kualitetin e shėrbimeve qė u ofrojnė pacientėve me mbipeshė.
Do tė ishte interesante tė shihej se ēfarė mendojnė mjekėt tanė pėr kėtė problem, apo jo?

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
20-11-2012, 14:05
Alergjitė duhet marrė seriozisht
http://images.botasot.info/uploads/largea_allergies191353344803.jpg
Hulumtimi, i cili ka analizuar tė dhėnat e gati 12.000 personave, tė cilėt janė pranuar nė emergjencė ose janė hospitalizuar pėr shkak tė anafilaksisė, ka treguar qė numri i intervenimeve pėr shkak tė anafilaksisė, reaksioneve tė rrezikshme pėr jetėn, mund tė reduktohet nėse merren masat e duhura parandaluese.
Anafilaksia ėshtė reaksion alergjik akut, i rrezikshėm pėr jetėn, i ndėrmjetėsuar nga antitrupat IgE, i cili shfaqet te personat e ndjeshėm qysh mė herėt kur vijnė nė kontakt me antigjenin sensibilizues. Simptomat janė stridor, dyspnea, frymėmarrja e rėndė apo gulēimi dhe hipotensioni.
Anafilaksinė nė parim e shkaktojnė ilaēet (pėr shembull antibiotikėt beta-laktamik, insulina, streptokinaza, ekstraktet e alergjenėve), ushqimi (pėr shembull arrat, vezėt, ushqimi i detit), proteinat, helmet e kafshėve (pėr shembull, kafshimet e insekteve) dhe lateksi.
Sipas mendimit tė ekspertėve, rekomandohet qė personat me rrezik nga reaksionet serioze alergjike nė kafshimet e insekteve, ushqim ose llojet tjetra tė anafilaksisė, tė mbajnė me vete autoinjektorin e adrenalinės dhe ta vizitojnė mjekun rregullisht pėr tė parandaluar reaksionet e rėnda alergjike qė kėrkojnė hospitalizim.
Pėrndryshe, injeksioni intramuskular i adrenalinės (epinefrina) si mėnyrė e aplikimit ka pėrparėsi ndaj injeksionit tė nėnlėkurės, sepse qarkullimi i gjakut ėshtė nėpėr lėkurė, dhe kėshtu edhe absorbimi sistemor i ilaēit pas injeksionit nėnlėkuror, i paparashikueshėm te tė sėmurėt me hipotension. Te disa tė sėmurė me funksion tė ērregulluar tė sistemit kardiovaskular mund tė jetė i nevojshėm injeksioni intravenoz i adrenalinės.
Personat, tė cilėt tashmė kanė pasur anafilaksi u rekomandohet tė mbajnė byzylykun medicinal me listėn e alergjive, tė shmangin alergjenėt tė cilėt shkaktojnė anafilaksi, tė kenė plan veprimi nė rast tė kontaktit tė papritur me alergjenėt, t’i udhėzojnė anėtarėt e familjes dhe miqtė pėr t’i ndihmuar nė rastin e anafilaksisė dhe tė mbajnė me vete autoinjektor tė adrenalinės nėse u ėshtė pėrshkruar.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-11-2012, 21:58
Kruajtja, ngjitėse
http://images.botasot.info/uploads/largea_krurja201353443114.jpg
Kruajtja ėshtė mė ngjitės se sa e qeshura dhe gromėsima. Kur e shikojnė dikė duke u kruar, madje dy tė tretat e njerėzve nuk mund t’i rezistojnė shtytjes qė edhe vetė tė fillojnė.
Shkencėtarėt tani besojnė qė kanė gjetur arsyen pėr shkak tė sė cilės kruajtja ėshtė kaq infektuese. Siē thonė, krejt varet nga emocionet. Hulumtimi ka zbuluar qė njerėzit tė cilėt janė mė tė prirė ndaj kruajtjes infektuese po ashtu janė mė tė prirė edhe ndaj ndjenjave negative. Sa mė stabil tė jetė personi emocionalisht, mė lehtė do t’i rezistojė dėshirės qė tė kruhet pasi qė sheh qė kėtė e bėn edhe dikush tjetėr.
Tė kuptuarit e mekanizmave tė kėtij procesi mund tė ēojė deri te shėrimi mė i mirė personave qė vuajnė nga ndjenja kronike e kruajtjes, pėr tė cilėn nuk ekziston ndonjė arsye dermatologjike.
“Gati tė gjithė ndjejnė nevojė qė tė kruhen kur shohin dikė tjetėr qė kruhet, por askush kurrė nuk e di arsyen. Nė fillim ėshtė besuar qė arsyeja e kėsaj ėshtė empatia. Megjithatė ne kemi zbuluar qė neuroticizmi, tendenca e pėrgjithshme e personave pėr tė pėrjetuar ndjenja negative, ėshtė e lidhur ngushtė me kruajtjen ngjitėse. Kemi zbuluar qė ėshtė shumė mė lehtė qė me kruajtje infektuese tė ndikojmė nė vullnetarėt me shkallėn e lartė tė neuroticizmit. Vrojtimet tona kanė zbuluar lidhjen nė mes aktivitetit tė korteksit prefrontal dhe neuroticizmit. Vullnetarėt qė kanė qenė emocionalisht mė stabil kanė qenė shumė mė pak tė ndjeshėm ndaj kėsaj sepse janė shumė mė efikas nė luftėn kundėr ndjenjave tė kruajtjes tė cilat krijohen kur shikojmė qė njerėzit tjerė kruhen”, ka thėnė dr. Henning Holle nga Universiteti Hull.
Nė hulumtim kanė marrė pjese 51 vullnetarė. Para testimit tė gjithė kanė plotėsuar anketat, ndėrsa pastaj u ėshtė skanuar aktiviteti i trurit derisa kanė shikuar incizimin i cili i ka treguar njerėzit se si kruhen. Skanimi ka treguar qė shikimi i dikujt duke u kruar aktivizon fushat e njėjta tė trurit tė cilat janė tė lidhura edhe me ndjenjėn e vėrtetė tė kruajtjes.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-11-2012, 21:59
Ka shpresė pėr zhdukjen e SIDA-s
http://images.botasot.info/uploads/largea_sida201353438246.jpg
Kombet e Bashkuara thonė se zhdukja e SIDA-s ėshtė nė horizont sepse njė qasje mė e mirė te produktet dhe shėrbimet mjekėsore mund ta trajtojė dhe parandalojė kėtė sėmundje tė pashėrueshme.
Njė agjenci e Kombeve tė Bashkuara, pėrmes njė raporti tė lėshuar sot, thotė se njė qėllim pėr t’i dhėnė fund kėsaj epidemie nė mbarė botėn nuk ėshtė njė “thjesht vizionar”, por “krejtėsisht i realizueshėm”.
Agjencia thotė se numri i personave tė infekltuar nga SIDA po vazhdon tė bie, ndėrsa qėllimi ėshtė qė tė pėrgjysmohet numri i infeksioneve tė reja deri nė vitin 2015.
Numri i vdekjeve, si pasojė e SIDA-s, ka rėnė nė vitin 2011 deri nė 1.7 milionė, krahasuar me 2.3 milionė vdekje nė vitin 2005.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-11-2012, 22:00
Ēka mbron aspirina kur pėrdoret ēdo tė dytėn ditė
http://images.botasot.info/uploads/largea_aspirin201353438038.jpg
Aspirina redukton rrezikun nga kanceri i stomakut, por para terapisė kėshillohuni me mjekun dhe paralajmėrojeni nėse vuani nga ndonjė ulcerė nė stomak ose keni probleme me astmėn.
Nėse pini 100 mg aspirinė ēdo tė dytėn ditė, reduktoni rrezikun nga kanceri i stomakut dhe i zorrės sė trashė pėr mė shumė se 40 pėr qind, ka treguar hulumtimi mė i ri i Universitetit tė Harvardit. Qė acidi acetilsalicik ta ketė kėtė efekt duhet tė merret aspirina ose andoli tė paktėn pesė vjet. Hulumtimet e mėhershme kanė dėshmuar se si doza ditore e aspirinės redukton dukshėm rrezikun nga kanceri ose pėrhapja e tumoreve tė diagnostikuara, por nuk ėshtė ditur nėse vepron njėjtė nė trup nėse merret mė pak. Edhe pse aspirina konsiderohet gati magjike nė mbrojtjen nga sulmi nė zemėr e tru dhe nga kanceri, ajo mund tė shkaktojė gjakrrjedhjen nė stomak dhe tė thatin. Duke pasur parasysh efektin qė ka edhe kur pihet ēdo tė dytėn ditė, ka mė pak probabilitet pėr efekte anėsore.
“Njerėzit gjithsesi nuk duhet tė fillojnė tė pinė vetė aspirinė, sepse efektet anėsore, edhe pse rrallė janė fatale, mund tė jenė arsye pėr hospitalizim”, – thotė prof. Nancy Cook, udhėheqėse e hulumtimit.
Nėse jeni nė grupin e rrezikut, e rėndėsishme ėshtė tė filloni me kohė. - Nėse dikush nga familja ėshtė i sėmurė nga kanceri i zorrės sė trashė, duheni tė filloni tė pini aspirinė pesė vjet para moshės nė tė cilėn i ėshtė diagnostikuar kanceri anėtarit tuaj tė familjes, kėshillon profesor Sir John Burn nga Instituti pėr mjekėsi gjenetike nė Universitetin nė Newcastle.
Mos e ndėrpritni vetė terapinė. - Nėse mjeku ju ka kėshilluar konsumimin e rregullt tė aspirinės, gjithsesi kėshillohuni me tė nėse dėshironi ta ndėrpritni terapinė. Ndėrprerja e papritur e konsumimit tė acidit acetilsalicik mund tė shkaktojė krijimin e mpiksjeve tė gjakut.
Kush ėshtė i shėndetshėm, nuk i nevojitet ilaēi. - Shkencėtarėt thonė se si ende nuk ka mjaft dėshmi qė njerėzit e shėndetshėm duhet tė pinė rregullisht aspirinė pėr preventivė nga kanceri. Dozat e vogla u rekomandohen atyre qė janė nė grupin e rrezikut pėr sulm nė zemrės ose nė tru. Sidoqoftė duhet tė kėshilloheni me mjekun.
Mjekut duhet t’i tregoni edhe pėr problemet e tjera shėndetėsore. - Para se ta filloni terapinė me aspirinė nėn mbikėqyrje mjekėsore, gjithsesi paralajmėrojeni mjekun nėse vuani nga i thati nė stomak ose duodena, nėse jeni alergjikė nė aspirinė ose keni astmė ose nėse ju del gjaku lehtė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
21-11-2012, 22:01
Ndotja nxit plakjen e trurit
http://images.botasot.info/uploads/largea_ndotja201353433826.jpg
Niveli i lartė i ndotjes sė ajrit nė qytetet e mėdha lidhet ngushtė me plakjen e trurit, vlerėsoi njė studim i realizuar sė fundmi.
Sipas zbulimit tė shkencėtarėve, ekspozimi ndaj niveleve tė larta tė ndotjes, dėmton funksionet e trurit, duke e plakur atė deri me tre vjet mė shumė nė moshėn mbi 50-vjeēare.
Studime tė mėparshme kanė lidhur cilėsinė e ajrit gjithashtu me probabilitetin pėr prekjen nga sėmundjet kardiovaskulare apo ato tė aparatit tė frymėmarrjes.
Nė njė testim tė kryer mbi 15 mijė tė moshuar, kėrkuesit e Institutit Amerikan pėr Plakjen arritėn tė zbulonin se papastėrtitė e thithuta, nuk depozitohen vetėm nė mushkėri, por godasin edhe trurin.
”Si rrjedhojė e procesit tė natyrshėm tė dobėsimit tė organizmit dhe funksionit tė tij me kalimin e moshės, persona mbi 50 vjeē janė veēanėrisht tė rrezikuar nga ndotja dhe cilėsia e keqe e ajrit”, deklaroi doktoresha Jennifer Ailshire, e Universitetit tė Karolinės Jugore.
”Ndotja ėshtė lidhur ngushtė me problemet kardiovaskulare apo tė mushkėrive, por studimet tregojnė edhe njė lidhje tė qartė nė rėnien e kapacitetit tė trurit, i cili nė personat qė jetojnė nė ambiente me ndotje tė lartė tė ajrit, ka nė njė moshė deri nė tre vjet mė tė lartė se mosha reale e organizmit”, shtoi Ailshire.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
23-11-2012, 18:33
Ēaji nuk ju lė tė trasheni http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/caji-gjelbert.jpg (http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/caji-gjelbert.jpg)
Nėse konsumoni ushqim tė shpejtė, me konsumimin e rregullt tė ēajit mund ta parandaloni grumbullimin e kileve.
Hulumtuesit kanė zbuluar se nėse konsumoni ēaj, e zvogėloni mundėsinė e ndikimit tė pėrbėrėsve tė dėmshėm nė gjak, tė cilėt nė mėnyrė tė drejtpėrdrejtė janė nė lidhje me yndyrėn e ushqimit qė mund tė shkaktojė diabetin, tipi 2. Eksperimentet nė minj tregojnė edhe shumė dobi tjera prej ndikimit tė ēajit.
Gjatė studimeve, hulumtuesit e minjve u kishin shėrbyer ushqim tė pasur me shumė yndyrė, pėrderisa tė tjerėve u kishin shėrbyer ushqim normal. Secilėn prej kėtyre dy grupeve e kishin ndarė nė grupe dhe u kishin shėrbyer ujė, ēaj te zi, apo ēaj tė gjelbėr pėr 14 javė rresht. Tė dyja llojet e ēajit e kishin zvogėluar peshėn tė minjtė dhe e kishin hequr dhjamin nė bark si pasoje e ushqimit tė pasur me shumė yndyrė.
Ēaji i zi ėshtė efikas nė luftėn kundėr pėrbėrėsve tė dėmshėm nė gjak. Kjo ndikon nė nivelin e lartė tė kolesterolit, nivelin e lartė tė glukozės dhe rezistencės nė insulinė, qė janė shenja tė diabetit, tipi 2, atėherė kur trupi nė mėnyrė efikase nuk e pėrdor insulinėn, tė cilėn e prodhon. Problem kyē tė njerėzit me mbipeshė ėshtė se te shumica prej tyre shfaqet rezistenca ndaj insulinės.
Edhe pse ky zbulim do tė duhet tė vėrtetohet edhe te njerėzit, ėshtė treguar si shumė me rėndėsi. Tashme ėshtė vėrtetuar se ēaji e zvogėlon rrezikun e sėmundjeve kardiovaskulare, kancerit dhe sėmundjes se Parkinsonit.
Disa hulumtime po ashtu theksojnė se konsumimi i ēajit pėr 10 vjet e mė tepėr shton dendėsine e eshtrave./

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
23-11-2012, 18:34
Ēokollata tė bėn mė tė zgjuar http://cdn4.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/CHOCOLATE-iStock_000013266127Medium-300x207.jpg (http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/CHOCOLATE-iStock_000013266127Medium-1024x708.jpg)
Shkencėtarėt e New Yorkut kanė zbuluar se vendet qė konsumojnė mė shumė ēokollatė, kanė mė shumė shtetas tė tyre qė janė nderuar me ēmimin Nobel. Studimi i publikuar nė ‘New England Journal of Medicine’ tregon se ka njė lidhje shumė tė ēuditshme dhe tė fortė mes sasisė sė ēokollatės sė konsumuar nė njė vend me numrin e fituesve tė ēmimeve Nobel, transmeton Tch.
Dr. Franz Messerli zbuloi se zviceranėt ishin tė parėt nė kėtė listė, tė ndjekur nga danezėt.
Messerli tha pėr Reuters: “Po shikoja disa tė dhėna nė dhomėn e hotelit sepse nuk kisha ēfarė tė bėja dhe nuk po i besoja syve. Vendet qė konsumonin mė shumė ēokollatė kishin edhe mė shumė tė laureuar me ēmime Nobel.”
Mendohet se tė ngrėnit e ēokollatės mund tė pėrmirėsojė aftėsinė e tė menduarit pasi pėrmban antioksidantė qė njihen me emrin flavonoidė, tė cilėt gjenden edhe tek kakao, ēaji jeshil dhe vera e kuqe.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
23-11-2012, 18:34
SHBA: 40 % e ushqimit pėrfundon nė hedhurina http://cdn4.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/mexican-food2-300x199.jpg (http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/mexican-food2.jpg)
Njė raport nga Kėshilli i Mbrojtjes sė Burimeve Natyrore thotė se ēdo vit, ushqime me vlerė prej 165 miliradė dollarėsh hidhet poshtė. Tė enjten amerikanėt festojnė Ditėn e Falenderimeve, festė tradicionale e korrjeve, rrėnjosur nė tė kaluarėn agrare tė Amerikės. Shumė amerikanė e festojnė kėtė ditė me familjen dhe miqtė rreth njė tryeze tė mbushur me ushqime nga mė tė ndryshmet, pėrfshi gjel deti tė pjekur, patate, fruta, ėmbėlsira e tė tjera. Mes kėtij bollėku, shumica e amerikanėve befasohen kur mėsojnė se sa ushqim shkon dėm nė Shtetet e Bashkuara. Sipas njė raporti tė ri, rreth 40 pėr qind e ushqimit tė prodhuar nė vend ēdo vit pėrfundon nė hedhurina. Njė raport i kohėve tė fundit nga Kėshilli i Mbrojtjes sė Burimeve Natyrore thotė se ēdo vit, ushqime me vlerė prej 165 miliradė dollarėsh hidhen poshtė nė mėnyrė rutinore, ndėrsa , njė-nė-gjashtė amerikanė vuan nga mungesa kronike e shkurtėr e ushqimit apo nga mugesa e fondeve pėr tė blerė ushqime. Raporti vlerėson se nė qoftė se hedhurinat ushqimore pakėsohen 15 pėr qind, kjo ėshtė e barabartė me sasinė qė duhet pėr tė ushqyer 25 milionė amerikanė nga ata qė po shkojnė nė shtrat tė uritur. Raporti sugjeron se ushqimet qė nuk pėrdoren sot – nga restorantet – mund tė bėhen ushqim pėr nesėr nėse dorėzohen pėr strehimoret, qendrat bamirėse tė tė ushqyerit dhe per programet shkollore nė lagjet me tė ardhura tė ulėta.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
23-11-2012, 18:35
Fuqia shėruese e fibrave http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/f1_21fibrat-jpg1353508134-300x175.jpg (http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/f1_21fibrat-jpg1353508134.jpg)
Me siguri tashmė e dini qė fibrat mundėsojnė balancimin e tretjes. Por a keni ditur qė fibrat mund tė parandalojnė sėmundjet e shpeshta, madje vdekjeprurėse? Shtimi i konsumimit tė fibrave ėshtė i lehtė sepse ekzistojnė shumė ushqime qė janė tė pasura me fibra. Kanceri i gjirit
Drithėrat e papėrpunuara janė burim i shkėlqyeshėm i fibrave, ndėrsa kur ėshtė fjala pėr parandalimin e krijimit tė kancerit tė gjirit, thjesht nuk mund ta teproni. Hormoni estrogjen mund tė pėrshpejtojė rritjen e qelizave kancerogjene te disa lloje tė kancerit tė gjirit, ndėrsa fibrat do tė rregullojnė nivelin e estrogjenit nė trup dhe do tė reduktojnė rrezikun nga krijimi i qelizave kancerogjene.
Drithėrat e papėrpunuara mund t’ju ndihmojnė edhe nė mėnyra tjera. Fibrat rregullojnė shpėrbėrjen e karbohidrateve dhe nė kėtė mėnyrė rregullojnė nivelin e sheqerit nė gjak dhe mbajnė nivelin e insulinės ne nivel normal. Shkencėtarė kanė dėshmuar qė niveli shumė i lartė i insulinės nė trup mund tė nxisė zhvillimin e kancerit tė gjirit.
Hani tė paktėn 3 porcione me drithėra tė plota nė ditė. Ata mund t’i gjeni nė corn flakes, pasta ose oriz, si dhe bukėn nga drithėrat e papėrpunuara. Provoni tė pėrzieni njė filxhan drithėra nga drithėrat e plota me njė ēerek filxhani me pemė tė thata ose tė freskėta pėr tė pėrmbushur nevojėn e trupit pėr fibra dhe pemė.
Kanceri i zorrės sė trashė
Fibrat janė tė formuara ashtu qė mbrojnė nga materiet kancerogjene nė zorrėn e trashė. Ekspertėt kėshillojnė tė konsumoni mė shumė se sasia mesatare, e cila ėshtė rreth 15 g. Fibrat do tė nxisin tretjen dhe tė gjithė komponimet potencialisht kancerogjene do ta lėshojnė trupin mjaft shpejt qė tė mos shkaktojnė asnjė dėm.
Konsumoni 25 deri 35 g fibra nė ditė. Tri porcione nga drithėrat e plota do tė plotėsojnė kėtė nevojė ditore. Pėr tė rritur konsumin e fibrave konsumoni bimė bishtajore, arra dhe fara.
Diabeti
Drithėrat e plota dhe karbohidratet komplekse janė ushqime tė cilat janė treguar mė tė suksesshme nė parandalimin e diabetit. Tėrshėra dhe fasulet pėrmbajnė fibra qė janė tė tretshme nė ujė dhe nė kėtė mėnyrė krijojnė kėllėf mbrojtės nė sistemin tretės, treten mė ngadalė por pėr kėtė arsye ju mbajnė tė ngopur njė kohė mė tė gjatė dhe rregullojnė nivelin e sheqerit nė gjak. Fibrat e tretshme po ashtu rregullojnė nivelin e kolesterolit, reduktojnė rrezikun nga krijimi i sėmundjeve tė zemrės dhe sulmit nė zemėr. Fibrat e patretshme tė cilat treten mė shpejt nė traktin tretės po ashtu janė tė lidhura me reduktimin e rrezikut nga krijimi i diabetit.
Mėnyrė e shkėlqyeshme pėr tė rritur konsumin e fibrave janė corn flakes nga drithėrat e plota pėr mėngjes, ndėrsa gjatė ditės buka nga drithėrat e papėrpunuara, ndėrsa fasule tė paktėn njė herė nė jave.
Sėmundjet e zemrės
Pėrbėrėsit shėrues qė gjenden nė ushqimet siē janė qulli, krundet, bimėt bishtajore, fasulet dhe bizele janė fibrat tretėse. Reduktojnė nivelin e kolesterolit, ndėrsa hulumtimet tregojnė qė nivelin e pėrgjithshėm tė kolesterolit e reduktojnė pėr 10 deri 15 pėr qind, pėr ē’arsye zemra do t’ju jetė falėnderuese.
Konsumoni tė paktėn 10 g tė fibrave tretėse. Tėrshėra pėrmban fibra tretėse mė shumė se cilat do drithėra, 2 deri 3 g pėr shujtė. Me konsumimin e rregullt tė tėrshėrės vetėm pas 2 ditėve niveli i kolesterolit ulet pėr 2 deri 3 pėr qind.
Trashja
Ushqimi i pasur me fibra pėrmban pak kalori dhe yndyra dhe do t’ju mbajė tė ngopur pėr njė kohė mė tė gjatė. Fibrat treten mė ngadalė, pėr ē’arsye do tė vijė deri te rregullimi i nivelit tė sheqerit nė gjak. Drithėrat e papėrpunuara janė tė pasura me magnez dhe vitaminėn B6 tė cilat pėrshpejtojnė dobėsimin.
Nėse nuk jeni adhurues i drithėrave tė papėrpunuara, shtojini nė gjellat kryesore, sallata dhe supa. Zėvendėsoni orizin e bardhė me integral, nė vend tė bukės sė bardhė hani atė nga drithėrat e papėrpunuara.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
26-11-2012, 17:49
Pirja e duhanit “kalb” trurin http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/07/cigare-300x224.jpg (http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/07/cigare.jpg)
Pirja e duhanit “kalb” trurin, duke dėmtuar seriozisht kujtesėn dhe arsyetimin. Ky ėshtė pėrfundimi i kėrkuesve tė King’s College London. Studimi i tyre ka pėrfshirė 8800 persona tė moshės mbi 50 vjeē. Shkencėtarėt theksojnė se njerėzit duhet tė jenė tė ndėrgjegjshėm se stili i tyre i jetesės nuk dėmton vetėm trupin, por edhe trurin.
Ky studim ėshtė publikuar nė revistėn ‘Age and Ageing’. Nga testet e kujtesės tė kryera tek vullnetarėt, ata qė ishin duhanpirės regjistruan rezultatet mė tė dobėta.
“Pirja e duhanit dhe tensioni i lartė shtojnė shumė rrezikun e sklerozės. Njerėzit duhet tė kenė kujdes me zemrėn qė nė moshė tė re. Tė gjithė e dimė qė duhani, tensioni i lartė dhe mbipesha janė tė dėmshme pėr zemrėn, ndėrsa ky studim tregon se qenkan tė dėmshme edhe pėr trurin”, shprehet njė nga shkencėtarėt.
“Njė ushqim i balancuar, njė peshė normale, stėrvitje e rregullt, kontrolli i shpeshtė i tensionit e kolesterolit dhe lėnia e duhanit mund tė ndihmojnė shumė”, shton ai.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
26-11-2012, 17:52
Life&Sex
26 Nėntor, 2012 17:47:00





Pesė dietat qė duhen evituar http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/calorie-control-diets-seniors-1-300x215.jpg (http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/calorie-control-diets-seniors-1.jpg)
Nėse mes gjėrave tė para qė duhet tė bėni pėr vitin e ri qė po afron, ėshtė tė jeni me dietė, duhet tė mbani disa shėnime, pėr tė shmangur njė nga pesė regjimet ushqimore pėr t’u dobėsuar qė pėrdoren nga tė famshmit, por tė ndaluara kategorikisht nga shoqata e dietologėve britanikė, tė cilėsuara si tė “kota”, madje edhe tė dėmshme pėr shėndetin. Dieta Dukan dhe KEN Mos u habisni aspak nėse e famshmja “Dieta Dukan”, aq shumė e pėlqyer nga Kate Middleton dhe nga e ėma Carole, e parapėlqyer nga tė famshmit, u votua si mė e keqja e tė gjitha dietave pėr tė tretin vit radhazi. Arsyeja: ėshtė e paqartė, shumė e ashpėr dhe me shumė efekte anėsore pėr organizmin. Po ashtu, alarmante ėshtė situata edhe pėr ata qė ndjekin KEN, mėnyrėn e preferuar nga njerėzit nė Amerikė pėr tė qenė tė dobėt nė ditėn e dasmės sė tyre. Ky regjim ushqimor shkatėrrues parashikon dhjetė ditė pa ushqime tė forta, gjatė tė cilave mund tė ushqehesh vetėm me lėngje (njė pėrzierje vitaminash dhe laksativėsh) qė arrijnė nė stomak falė njė sonde nasogastrike, e qė shtyhet nga njė pompė, prej sė cilės mund tė shkėputesh vetėm pėr njė orė nė ditė. “Ėshtė njė procedurė shumė shokuese dhe zakonisht u rezervohet tė sėmurėve kronikė”, tregon dietologia e “British Dietetic Association” (BDA), Sian Porter. Njė gjykim qė gjen mbėshtetje gjithandej mes dietologėve. “Ėshtė njė metodė e pavlefshme, edhe pse jo e rrezikshme pėr t’u dobėsuar, sepse kilet e humbura nė atė mėnyrė, 8 deri nė 10, merren menjėherė sapo i rikthehesh tė ngrėnit normal”, thonė ata. PARTY GIRL IV DRIP DIET Ėshtė njė tjetėr hyrje e re nė top-5 e dietave qė nuk kėshillohen absolutisht. E ashtuquajtura “Party Girl IV Drip Diet”, konsiston nė marrjen e njė kokteji vitaminash (B dhe C), magnez dhe kalcium nė rrugė venoze (njė metodė qė pėrdoret pėr tė kuruar kequshqyerjen). Rihanna dhe Simon Cowell thuhet se janė fansa mė tė mėdhenj tė saj. “Nuk ka asnjė konfirmim mbi faktin se kjo dietė funksionon realisht edhe pėr personat e shėndetshėm. Edhe nė qoftė se ėshtė kėshtu, ėshtė gjithmonė mė mirė tė marrim ushqime dhe lėngje nė rrugė tradicionale se sa nga njė sondė”, thonė dietologėt. SIX WEEKS dhe OMG DIET Jo mė pak evazive dhe e dėmshme ėshtė edhe“Six Weeks To OMG (Oh My God) Diet”, e shpikur nga londinezja Venice A. Fulton, qė pėr kėtė argument ka shkruar edhe njė libėr. Me pak fjalė “gjashtė javė ferr i vėrtetė”. Sipas dietologes angleze, nė bazė tė saj qėndrojnė ushtrime tė rėnda fizike ēdo mėngjes, e ndjekur nga njė filxhan kafeje e zezė ose njė banjė me ujė tė ftohtė pėr tė djegur dhjamėrat, pa prekur frutat dhe duke marrė vetėm proteina. Alcorexia Nė atė qė mbyll listėn e “5 dietave pėr t’u evituar” gjejmė edhe shumė tė pėrhapurėn Alcorexia (e njohur edhe si Drunkorexia): njė metodė dobėsimi empirike, por jo mė pak e rrezikshme pėr shėndetin, qė inkurajon tė mbajmė nėn kontroll kaloritė pėrgjatė javėve nė vazhdim. “Pas festave, njerėzit kėrkojnė njė mėnyrė tė dėshpėruar pėr t’u dobėsuar sa mė shpejt, ndaj ēdo vit hasim dhe dėgjojmė pėr ēdo lloj dietash absurde, tė ndjekura nga njerėz tė famshėm dhe pastaj tė ndjekura nga njerėz tė zakonshėm, qė janė gati tė bėjnė gjithēka pėr t’u dobėsuar. Gjithsesi askush nuk mund ta zėvendėsojė efikasitetin e ushtrimeve fizike tė kombinuara me njė dietė tė shėndetshme dhe tė ekuilibruar, pa marrė parasysh faktin se e ngrėna duhet tė jetė njė kėnaqėsi se sa njė metodė torture”. Nė fakt, studimet e ndryshme e kanė treguar se dieta mė e mirė ėshtė njė regjim ushqimor i shėndetshėm dhe shumė aktivitet fizik.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
26-11-2012, 18:40
Shifrat, vuajnė nga anemia 30 pėr qind e fėmijėve dhe grave
Plot 30% e fėmijėve dhe grave shqiptare vuajnė nga anemia pėr shkak tė mungesės sė hekurit nė gjak. Statistikat i bėn me dije Instituti i Shėndetit Publik. Qytetet mė tė prekura kanė rezultuar tė jenė Tirana, Shkodra dhe Kukėsi, ku rreth 50% e grave rezultuan anemike, me deficit tė lartė tė hekurit nė gjak. Sipas studimit, ėshtė vėnė re njė nėnushqyerje nė kategorinė e grave shtatzėna, foshnjave dhe fėmijėve, si dhe konsumim tė ushqimeve pa vitaminat e domosdoshme pėr trupin. Sipas specialistėve, nė disa raste anemia te fėmijėt ėshtė vdekjeprurėse, nėse nuk kapet dhe kurohet nė kohė. Mjekėt sqarojnė shenjat e anemisė dhe ushqimet qė duhet tė konsumohen pėr tė pasuruar organizmin me hekur. Krahasuar me vendet e rajonit, shifrat e prekjes nga anemia nė Shqipėri janė katėr apo pesė herė mė tė larta. Anemia ėshtė njė ndėr ērregullimet mė shpeshta tė gjakut, qė rezulton nga pakėsimi, rėnia e numrit tė rruazave tė kuqe tė gjakut nė organizmin e njeriut. Ky lloj ērregullimi mund tė sjellė probleme tė pariparueshme shėndetėsore si rezultat i uljes sė nivelit tė hemoglobinės nė rruazat e kuqe, e cila ėshtė njė ndėr komponentėt pėrbėrės mė tė rėndėsishėm tė rruazave tė kuqe tė gjakut, qė bėn transportimin e oksigjenit nė tė gjitha indet e organizmit.
Shkaqet
Komplikacionet e shkaktuara janė tė shumėllojshme. Shkaktarėt e anemisė janė tė shumtė, por ndėr mė tė rėndėsishmit mund tė veēohen: shkatėrrimi i tejskajshėm i rruazave tė kuqe, humbja e gjakut si pasojė e shumė faktorėve, prodhimi dhe rigjenerimi i pamjaftueshėm i rruazave tė kuqe tė gjakut.

Marre nga "Panorama ONLINE"

Nosh
29-11-2012, 18:59
Bakteret vrasėse, Si arrijnė t’u shpėtojnė antibiotikėve
http://images.botasot.info/uploads/largea_antibiotics1354196098.jpg
Antibiotikėt po humbin efikasitetin e tyre me njė ritėm qė njėkohėsisht ėshtė alarmant dhe i pakthyeshėm, i ngjashėm me ngrohjen globale, thonė mjekėt. Pamundėsia gjithmonė e mė e madhe e ilaēeve pėr t’u bėrė ballė baktereve, ėshtė njė nga problemet e shėndetit botėror

Bakteri vrasės fshihet nėpėr spitale dhe ka mėsuar t’u shpėtojė edhe antibiotikėve. Ai po bėhet i paparashikueshėm duke u shndėrruar nė njė emergjencė globale, aq sa infeksionistėt nuk hezitojnė tė flasin pėr pandemi. Askush nuk mund tė pėrjashtohet nga alarmi klebsiella pneumoniae, njė mikroorganizėm i aftė tė vrasė rreth 40 pėr qind tė personave qė preken prej tij. Dhe kėtė e bėn kryesisht nė shtretėrit e reanimacionit dhe kirurgjisė. Nė thuajse njė tė tretėn e rasteve, ilaēet nuk arrijnė ta ndalin sepse po modifikon karakteristikat e tyre. Me pak fjalė ka rezistencė ndaj ilaēeve. Pamundėsia gjithmonė e mė e madhe e ilaēeve pėr t’u bėrė ballė baktereve pėrfaqėson njė nga problemet e shėndetit botėror. Pėrgjegjėsi i sistemit shėndetėsor anglez Dame Sally Davis ka pėrdorur kohėt e fundit njė shembull shumė tė qartė pėr tė dhėnė kuptimin e emergjencės: “Antibiotikėt po humbin efikasitetin me njė ritėm qė njėkohėsisht ėshtė alarmant dhe i pakthyeshėm, i ngjashėm me ngrohjen globale”. Sipas vlerėsimeve nė Europė, mė shumė se 25 mijė vetė humbin jetėn ēdo vit, sepse penicilinat dhe derivatet e tyre nuk arrijnė tė kurojnė mė. Klebsiella, e ardhur nė Europė nga India duke kaluar pėrmes Anglisė, ėshtė bakteri qė po shqetėson mė shumė nė kėtė moment dhe rezistenca e tij ndaj ilaēeve ėshtė rritur nga
1,6% nė 2009-n nė 27% nė 2011, thonė studimet. Dhe pėr vitin nė vijim, mendohet se do ta kalojė 30 pėrqindėshin. Po ka edhe mikroorganizma tė tjerė, gjithmonė nė fushėn spitalore, qė po bėhen njė problem madhor: Escherichia coli dhe Staphylococcus aureus, pėr shembull. Kėshtu OBSH dhe Qendra Europiane pėr Parandalimin dhe Kontrollin e Sėmundjeve kanė vėnė nė alarm tė gjitha shtetet. “Pėrdoren shumė antibiotikė nė mėnyrė jokorrekte dhe bakteret zhvillojnė rezistencė, sepse nisin tė mėsojnė mirė armėt qė ne pėrdorim”, shpjegon mjeku
Giovanni Rezza, ekspert i sėmundjeve infektive nė Institutin e Shėndetit Publik nė Itali. Problemi ėshtė mė dramatik nė spitale dhe infeksionet janė shumė tė pėrhapura dhe prekin kryesisht njerėzit e brishtė, por lidhet edhe me vendin. “Bakteret rezistente nė qarkullim po rriten nė tė gjitha nivelet”, vazhdojnė mė tej mjekėt. Faji pėr kėtė mund tė jetė edhe i mjekėve, qė japin ilaēet e gabuara, tė terapive qė nuk ēohen deri nė fund dhe mbi tė gjitha tė kurės sė antibiotikėve tė marrė sipas dėshirės. Janė tė shumtė ata qė i marrin antibiotikėt, madje edhe pėr probleme virale, kundėr tė cilave antibiotikėt nuk bėjnė fare punė. Gjithmonė, pėr ēdo problem, qoftė ky edhe i vogėl apo i parėndėsishėm, duhet dėgjuar mendimi i mjekėve. Madje sot dėgjojmė edhe pėr njerėz qė i blejnė nė internet. Bashkė me viagrėn dhe ilaēet e tjera simuluese, antibiotikėt blihen lehtėsisht dhe pa asnjė lloj problemi nė faqet e ndryshme nė rrjet qė i ofrojnė ato me ēmim fare tė lirė. Pėr mjekėt, blerja online pa asnjė recetė, pėrtej rreziqeve tė lidhura me sigurinė e ilaēeve, ėshtė e rrezikshme, sepse rrit mė tej rezistencėn. Nė Angli, ku farmacitė mund tė sheshin nė rrjet disa lloj produktesh tė veēanta, kohėt e fundit ka shkaktuar shumė bujė fakti se nė tė ardhmen duhet tė krijohet mundėsia pėr t’i dėrguar direkt nė shtėpi antibiotikėt. “Duke qenė se bėhet fjalė pėr njė problem global, ėshtė e nevojshme qė nė tė gjitha vendet duhet tė ketė receta pėr ilaēe tė tilla, siē janė antibiotikėt. Kjo sepse nėse njėri ose dy prej tyre i japin me recetė, shtohet mundėsia qė ata tė rrisin rezistencėn. Kjo ėshtė shumėfish mė e dėmshme”, thonė ekspertėt. Prej vitesh, nė tė gjitha vendet e botės organizohen fushata tė vazhdueshme sensibilizimi pėr tė reduktuar nė maksimum konsumin jo tė nevojshėm tė antibiotikėve. “Pėrdorimi pa kriter i kėtyre medikamenteve pėrbėn njė rrezik tė madh pėr shėndetin e qytetarėve, sepse nė tė ardhmen e afėrt ka shumė mundėsi qė ta kemi gjithmonė e mė tė vėshtirė pėr tė kuruar infeksionet e ndryshme. Kjo do tė thotė qė edhe sėmundjet qė sot konsiderohen fare tė vogla dhe tė lehta, mund tė shndėrrohen nė kėrcėnuese”, pėrfundojnė ata.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
29-11-2012, 22:59
Ushqimet qė ju mbajnė tė ri mė gjatė!!!
http://images.botasot.info/uploads/largea_mbreteria281354137860.jpg
Plakja ėshtė njė proces i cili do vite tė shfaqet me sy tė lirė, por ai nis menjėherė pas lindjes sė njė foshnjeje. Nė tė vėrtetė, plakja nuk ėshtė asgjė tjetėr pėrveēse riprodhimi i gabuar i qelizave nė mėnyrė tė vazhdueshme, qė pak nga pak sjell degradimin e organizmit.
Megjithatė, ekzistojnė disa ushqime, tė cilat janė nė gjendje tė ngadalėsojnė mekanizmin e plakjes, siē bėri tė ditur e pėrditshmja ruse “Pravda”, e cila i referohej njė studimi tė ndodhur nė Francė. Nė kėtė vend, qė prej tetė vitesh, 13 mijė vullnetarė kanė pranuar t’i nėnshtrohen marrjes sė njė pilule ku pėrzihen pesė lloje antioksidantėsh natyralė, si betakaroteni, vitaminat C e E, zinku dhe seleni.
Rezultatet kanė treguar si nivelet e vdekshmėrisė dhe tė plakjes mund tė ulen deri nė 30%, ēka do tė pėrkthehej jo vetėm me mė shumė vite jetė, por edhe me mė shumė vite bukuri e rini.
Megjithatė, pėr tė arritur kėto rezultate nuk ėshtė e domosdoshme tė marrėsh pilulėn e mjekėve francezė, pasi janė tė shumta ushqimet qė pėrmbajnė antioksidentėt kaq shumė tė dobishėm.
Vaji i ullirit ėshtė njė shoqėrues shumė i mirė i ēdo pjate, pėr shkak tė yndyrnave tė tij natyrale dhe antioksiduesve.Rrushi, molla, banania dhe pjepri janė tė pasur me vitamin C. Domatja, lajthitė e bajamet pėrmbajnė sasi tė mėdha tė vitaminės E dhe zinkut, ndėrsa betakarotina gjendet me shumicė tek karrotat.
Pavarėsisht studimit, ajo qė mjekėt theksojnė, ėshtė se mėnyra mė efektive pėr tė zgjatur jetėn ėshtė duke hequr dorė nga veset e rrezikshme si duhanpirja apo alkooli.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
30-11-2012, 11:43
Hudhra dhe qepė kundėr kancerit http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/Qepa-dhe-Hudhra-204x114.jpg (http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/11/Qepa-dhe-Hudhra.jpg)
The Liverpool Leader raporton se Munir Haidar, njė imigrant nga Libani i cili jeton nė Britani, ėshtė shėruar nga kaceri i prostatės pasi kishte ngrėnė 200 gramė qepė nė ditė pėr dy vite radhas.

“Era e gojės ėshtė e parėndėsishme kur bėhet fjalė pėr jetėn tuaj”, ka thėnė Haidar pėr The Leader. Hajdari gjithashtu ka ndėrprerė ngrėnien e mishit dhe ėmbėlsirave dhe ka filluar tė marrė hormone si terapi kundėr kancerit.

Pse qepa dhe hudhrat e papėrpunuara (natyrale) shėrojnė kancerin e prostatės? Pėrderisa nuk ėshtė bėrė ndonjė hetim dhe as qė pritet tė bėhet ndonjėherė ndonjė provė klinike, ėshtė kryer njė studim epidemiologjik i sponsorizuar nga Instituto di Ricerche Farmacologiche “Mario Negri”, nė Milano tė Italisė. Hulumtuesit kanė zbuluar se personat qė hanin mė shumė hudhra dhe qepė zvogėlonin rrezikun ndaj disa lloje kanceri.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
30-11-2012, 18:24
Vitamina A, burim energjie pėr trupin
http://images.botasot.info/uploads/largea_vitamin-a301354293234.jpg
“Hani fruta dhe perime, sepse kanė vitamina qė janė tė dobishme”. Shumica prej nesh u rrit me kėto fjalė. Kėto kėshilla tė thjeshta pėrmbledhin njė tė vėrtetė: Vitaminat janė thelbėsore pėr funksionimin e duhur tė trupit, si pėr shembull vitamina A.
Studimet e fundit shkencore kanė treguar se mungesa e saj mund tė shkaktojė probleme serioze.
E pranishme kryesisht nė ushqimet me origjinė shtazore, tė tilla si mėlēia dhe e verdha e vezės, vitamina A gjendet edhe nė perime, fruta me ngjyrė tė verdhe e portokalli si portokalli, mandarina, limoni, karota. E rėndėsishme nė luftėn kundėr infeksioneve, falė forcimit tė sistemit imunitar, ajo luan njė rol themelor nė prodhimin e energjisė vitale tė qelizave.
Rezultatet vijnė nga studimi i njė grupi studiuesve nga “Cancer Research Institute” nė New York, publikuar nė revistėn “Faseb”.
Nė rastin e marrjes tė pamjaftueshme tė vitaminės A, prodhimi i energjisė, qė ėshtė i konsiderueshėm pėr qelizat, pakėsohet me rreth 30 pėr qind.
“Jo vetėm kaq, qelizat kanė nevojė pėr burime pėr tė prodhuar energji mė vonė”, tha njė nga autorėt e studimit, dr. Ulrich Hammerling, duke vėnė nė dukje se kur vitamina A ėshtė e mangėt, trupi kthehet nė njė rezervat oksidimi, qė merr energjinė e nevojshme tė tij.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
30-11-2012, 18:25
Dy raste tė reja me HIV/AIDS kėtė vit
http://images.botasot.info/uploads/largea_6d5c5da1354287687.jpg
Dita Ndėrkombėtare e SIDA-s, kėtė vit Kosovėn e gjen me dy raste tė reja tė personave qė janė prekur nga virusi HIV.
Sipas infektologėve, Kosova numėron 86 persona tė prekur nga kjo sėmundje, ndėrsa nga viti 1986, kur edhe ėshtė identifikuar rasti i parė, kanė vdekur 38 persona.
Doktoresha Luljeta Gashi flet pėr gjendjen epidemiologjike sa i pėrket virusit HIV/AIDS:
“Deri sot nė botė janė regjistruar mbi 34 milionė njerėz me HIV. Fėmijė nėn 15 vjeē tė prekur me virusin HIV janė 5.1 milionė. Nė mbarė botėn deri sot kanė vdekur 23.8 milionė njerėz. Dhe, ēdo 5 minuta infektohen 16 persona tė rinj”.
“Qė nga fillimi i epidemisė sė HIV-it stigma dhe diskriminimi kanė pasur ndikim negative, i ndalon njerėzit tė pėrdorin shėrbimet pėr kėshillim dhe testim vullnetar dhe i mban larg nga njohja e statusit tė tyre me HIV”.
Ministri i Shėndetėsisė, Ferid Agani, thotė se njėra prej pėrpjekjeve shumė serioze tė institucionit qė ai udhėheq ka qenė plani strategjik pėr parandalimin e HIV/AIDS-it nė Kosovė, 2009- 2013, i cili ka mundėsuar ndėrmarrjen e aktiviteteve sistematike nė kėtė drejtim.
Ferid Agani
​​“Ministria e Shėndetėsisė ka qenė e pėrkushtuar qė tė ndėrmarrė tė gjithė hapat institucionalė nė mėnyrė qė pėrgjigjja ndaj kėtij rreziku serioz pėr shėndetin publik tė jetė sa mė mirė e menduar dhe tė jetė rezultat i integrimit tė pėrpjekjeve, si tė sektorit qeveritar, po ashtu edhe atij joqeveritar”, shprehet Agani.
Nė Klinikėn Infektive nė Qendrėn Klinike Universitare tė Kosovės, janė duke u trajtuar 12 persona.
Inflektologu Izet Sadiku bėn tė ditur se nė vitin 2003 ka filluar puna nė Qendrat pėr kėshillim dhe testim vullnetar nė Kosovė, derisa nė shkurt tė vitit 2005 ka filluar tė pėrdoret terapia retrovirale pėr personat qė jetojnė me HIV.
“Kėto qendra ofrojnė sot shėrbime, qė tė gjitha ofrohen falas. Qendra nė Klinikėn Infektive punon qė nga viti 2003 dhe deri tani nė kėtė qendėr janė testuar dhe kėshilluar 2942 klientė”, thotė Sadiku.
Ndėrkaq Alban Gjonbalaj, udhėheqės i Organizatės pėr personat qė jetojnė me HIV nė Kosovė, thotė pėr Radion Evropa e Lirė se problemi, me tė cilin ballafaqohen ata, ėshtė mungesa e herėpashershme e terapisė.
Ėshtė e vėrtetė qė ka ndodhur ndėrprerja e terapisė dhe kėto tri vitet e fundit jeta e personave qė jetojnė me HIV ka qenė jashtėzakonisht e rrezikuar.
“Ėshtė e vėrtetė qė ka ndodhur ndėrprerja e terapisė dhe kėto tri vitet e fundit jeta e personave qė jetojnė me HIV ka qenė jashtėzakonisht e rrezikuar. Besoj qė nė tė ardhmen kjo nuk do tė ndodhė, sepse prej kur kemi filluar, mė 2005, gjithmonė kemi pasur probleme. Unė kam dyshime qė edhe nė pėrfundim tė terapisė, qė ėshtė siguruar pėr dy vjet, nuk do tė jetė e mjaftueshme. Procedurat e prokurimit gjithmonė po shkaktojnė probleme”, thekson Gjonbalaj.
Sipas pėrfaqėsuesve tė Organizatės Botėrore tė Shėndetėsisė nė Prishtinė, Kosova konsiderohet si vend me prevalencė tė ulėt sa i pėrket HIV/AIDS-it, por faktorėt e rrezikut - trafikimi me qenie njerėzore, pėrdorimi i drogave intravenoze dhe sjelljet e rrezikshme - janė tė pranishėm.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
01-12-2012, 21:45
Rreziku nga shitja e antibiotikėve pa recetė?!
http://images.botasot.info/uploads/largea_35cf1a1354355834.jpg

Sipas Organizatės Botėrore tė Shėndetėsisė, antibiotikėt pėr 60 vjet me radhė kanė qenė parandaluesit kryesorė tė sėmundjeve tė ndryshme.
Megjithatė, shumė antibiotikė, nga pėrdorimi i tepėrt, tashmė kanė humbur efikasitetin dhe ka lindur nevoja e kėrkimeve tė reja alternative pėr zėvendėsimin e tyre.
Por, nė Kosovė, antibiotiku vazhdon tė jetė bari mė i preferuar pėr trajtimin, madje, edhe tė ftohjeve mė tė lehta. Ky bar shitet nė pjesėn mė tė madhe tė farmacive pa pasur recetėn e mjekut.
Albulena Gashi e ka njė pėrvojė tė tillė:
“Mė ka ndodhur shumė shpesh tė shkoj nė barnatore e tė blej antibiotikė, pa recetė tė mjekut. Madje, as qė ta kėrkojnė nėpėr barnatore recetėn e mjekut, asnjė barnatore nuk tė bėn problem”, tregon Albulena.
Ndėrkaq, farmacistėt nė vend thonė se vetėm nė raste specifike jepet antibiotiku pa recetė.
“Ne nuk e preferojmė shitjen e antibiotikut pa recetė, pėrpos nė disa raste specifike. Kjo ndodh pėr shkak tė efekteve anėsore qė mund t’i ketė antibiotiku. Andaj nuk e preferojmė ne si farmacistė", thotė farmacisti Afrim Maloku.
Por, sipas zyrtarėve shėndetėsorė, pėrdorimi i antibiotikut pa kontroll, shkakton dėme shumė tė mėdha nė organizėm.
​ ​Doktor Lul Raka, njėherėsh koordinator i bashkėpunimit me Qendrėn Evropiane pėr Kontrollin dhe Parandalimin e Sėmundjeve, thotė se janė duke punuar nė drejtim tė pėrdorimit sa mė tė paktė tė antibiotikėve.
Ai bėn tė ditur se Instituti Kombėtar i Shėndetit Publik tashmė ėshtė pajisur me aparaturė qė zbulon infeksionet dhe kjo, sipas tij, ndihmon nė pėrdorimin e drejtė tė antibiotikėve.
“Ne kemi lėvizur prej letrės, dhe aktivitetet qė janė realizuar janė grantet e fituara. Njė tjetėr element i Ministrisė sė Shėndetėsisė, ka ndarė buxhet tė caktuar pėr parandalimin dhe kontrollin e infeksioneve spitalore dhe rezistencėn. Tani ėshtė siguruar njė aparat qė i zbulon gjenet e rezistencės, derisa deri tash ėshtė dashur tė presin deri nė 4 muaj pėr t’i marrė rezultatet. Tani ne, brenda ditės, i zbulojmė gjenet familjare tė rezistencės”, bėn tė ditur Raka.
Ndėrkaq, ministri i Shėndetėsisė, Ferid Agani, thotė se nė kėtė aspekt ka pasur kujdes institucional. Sipas tij, pėrdorimi i drejtė i antibiotikėve nė vend ėshtė njėra nga standardet qė institucioni qė ai drejton, do tė duhet ta pėrmbushė.
​​“Kontrolli i infeksioneve dhe pėrdorimi i drejtė i antibiotikėve, e paraqet njėrin prej standardeve qė Ministria e Shėndetėsisė e synon nė procesin qė ne e kemi pėrpara. E procesi mė i rėndėsishėm ėshtė akreditimi i institucioneve shėndetėsore nė vend veēanėrisht atyre spitalore, si Qendra Klinike Universitare e Kosovės”, thekson Agani.
Megjithatė zyrtarė shėndetėsorė kanė deklaruar se shitja e antibiotikut ndodh qe dy dekada nėpėr barnatoret e Kosovės.
Prandaj, sipas tyre, ata janė duke punuar nė strategjinė e ndalimit tė rezistencės sė antibiotikut dhe njė ndėr pikat orientuese do tė jetė ndalimi i shitjes sė antibiotikut pa recetėn e mjekut.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
02-12-2012, 21:35
Mjekėsia tradicionale: Borziloku mbron nga infeksionet
http://images.botasot.info/uploads/largea_988742921354469687.jpeg
Hundė tė bllokuara, infeksione nė fyt dhe problem tė tjera pėrcjellėse aspak tė kėndshme janė karakteristika pėr kėtė periudhė kohore, e qė nė mėnyrė tė suksesshme mund tė sanohen me bimė mjekėsore, tė cilat pothuajse secila shtėpi i posedon.
Mjekėsia tradicionale edhe mė tutje ėshtė e pranishme nė popull, e borziloku ėshtė njė nga pėrfaqėsuesit mė kurues. Te hunda e bllokuar, inhalimi me ēaj borziloku ndihmon pa masė. Pėr inhalim ēaji duhet tė jetė i ngrohtė.
Borziloku ėshtė i pasur me vaj eterik qė pastron rrugėt e frymėmarrjes. Borziloku po ashtu ndihmon te personat qė vuajnė nga sinoziti, sidomos te fėmijėt.
Edhe virusi i infeksionit tė fytit ėshtė shumė i shpeshtė tek fėmijėt, me kėtė rast pėrdorimi i borzilokut pėr vetėm tri ditė ndihmon nė zbutjen dhe largimin e tė gjitha simptomave tė ftohjes dhe infeksioneve.
Po ashtu borziloku ndihmon edhe nė largimin e temperaturės, dhimbjes sė kokės, qė janė tė zakonshme nė kėtė periudhė kohore tė vitit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
04-12-2012, 23:21
Pagjakėsia




http://images.botasot.info/uploads/largea_anemia02-jpg1354487010.jpg
Mungesa e hekurit ne organizėm shkakton aneminė hipodrome. Konsiderohet se ne bote ēdo i pesti banor vuan nga ky lloj i pagjakėsisė.
Simptomat e para te mangėsisė se hekurit janė lodhja, plogėshtia, mungesa e koncentrimit, imuniteti i zvogėluar, harresa, etj.Hekuri ne organizėm futet pėrmes ushqimit. Prandaj ushqimi i rregullt e parandalon pagjakėsinė.Ushqimet qe pėrmbajnė hekur janė mėlēia, mishi, guacat, tuna, kėrpudhat, pemėt e thata, te kuqte e vese, perimet e gjelbra etj.
Absorbimi i hekurit rritet nėse merret bashke me vitamine C, kurse kalciumi e zvogėlon absorbimin e tij.
Ne rastet me te renda pos ushqimit adekuat mjeket pėrshkruajnė edhe preparate te hekurit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
04-12-2012, 23:22
Zbulohet bakteri qė jeton pa dritė dhe pa oksigjen
http://images.botasot.info/uploads/largea_bakteri-listeria021354486808.jpg
Shkencėtarėt amerikanė kanė bėrė tė ditur ditė mė parė qė kanė zbuluar njė bakter i cili jeton nė liqenin e njelmėt nė Antarktikė, pa dritė dhe pa oksigjen, nė kushte jashtėzakonisht tė pavolitshme ēfarė do tė mund tė ekzistonin edhe nė vende tė tjera nė sistemin tonė diellor, ku njė formė e tillė e jetės do tė ishte e mundur.
Nė liqenin Vida janė zbuluar koncentrike shumė tė larta tė amoniakut, azotit, hidrogjenit, sulfurit, nitrateve dhe oksidit tė azotit. Mikroorganizmat e zbuluar jetojnė atje 20 metra nėn akull, nė ujin njelmėsia e tė cilit ėshtė 20 pėr qind, ndėrsa temperatura arrin -13 gradė celsius.
“Zbulimi i kėtij ekosistemi na jep indikacione pėr ambiente tė tjera tė akullta dhe tė izoluara nė Tokė, dhe ndoshta njė mostėr pėr format e jetės nė planetėt tjerė tė mbuluara me akull, i cili mund tė mbulojė shtresat e kripės nė oqeane, si Evropa, Hėna e Jupiterit”, tha Nathaniel Ostrom, zoolog nga Universiteti nė Michigan dhe bashkautor i punimeve tė publikuara nė Analet e akademisė amerikane tė shkencave.
Koncentrimet e rritura tė hidrogjenit dhe oksidit tė azotit nė gjendje tė gaztė, sipas gjasave, sigurojnė burimin e energjisė kimike, i cili siguron ekzistimin e kėtij ekosistemi tė izoluar mikroskopik, supozon shkencėtari. Kėto gazra krijohen nga reaksioni kimik i ujit tejet tė njelmėt dhe shkėmbinjve tė ambientit qė janė tė pasur me hekur.
Me gjithė temperaturat tejet tė ulėta, mungesės sė plotė tė dritės dhe njelmėsisė sė madhe, ky ambient fsheh njė faunė tė begatshme tė baktereve tė ndryshme, tė cilat mund tė mbijetojnė pa energji tė Diellit.
Hulumtimet e mėhershme tė liqenit Vida thonė qė kėto ekosisteme mikroskopike kanė qenė pothuajse 3000 vite tė izoluara nga ēfarėdo ndikim tė jashtėm.
Por ekzistojnė edhe ekosisteme tė tjera ekstreme pa dritė, afėr burimeve tė nxehta hidrotermale nė fundin e oqeaneve.


Marre nga "Bota Sot"

Nosh
04-12-2012, 23:24
Lėngu i mollės parandalon disa sėmundje!!
http://images.botasot.info/uploads/largea_apple021354486535.jpg
Fruti i mollės pėr shkak tė materieve tė pazėvendėsueshme qė pėrmban, ndikon pozitivisht nė mjekimin e shumė sėmundjeve.
Ƈaji qė pėrgatitet nga lulet e mollės pihet kundėr ftohjeve tė ndryshme, lehtėson etjen, forcon nervat, mushkėritė dhe zemrėn. Ky Ēaj ėshtė mjet i mrekullueshėm pėr rregullimin e tretjes.
Pirja e rregullt e lėngut tė mollės nuk lejon formimin e gurėve nė veshka dhe ndikon mirė te njerėzit, qė kanė vuajtur nga verdhėza.
Ƈaji i pėrfituar nga flegrat e thara tė mollės pėrdoret pėr qetėsimin psikik pas punėve tė rėnda, pėr ripėrtėritjen e mėlĒisė dhe pastrimit tė veshkės.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
04-12-2012, 23:25
Ēokollata si nafta, gjithnjė mė e rrallė?
http://images.botasot.info/uploads/largea_cokolada-021354481141.jpg
Shumė adhurues tė ėmbėlsirės mė tė pėrhapur nė botė, ēokollatės, mund tė dėshpėrohen thellė me tė lexuar fjalinė nė vijim: lėnda e parė pėr prodhimin e kėsaj ėmbėlsire, kakaoja po bėhet gjithnjė mė e rrallė.
Kjo po ndodh pėr shkakun se bujqit qė e kultivojnė kakaon janė duke e humbur motivin pėr punė. Ulja masive e ēmimit tė kakaos nga vitet ‘80 e kėndej e bėn jorentabėl prodhimin e kakaos nė plantazhet afrikane dhe latino-amerikane. Pėr pasojė, shumė bujq e braktisin kėtė kulturė, shpėrngulen nė qytete ose pėrcaktohen pėr kultivimin e bimėve tjera.
Nė Ganė dhe nė Bregun e Fildishtė mosha mesatare e kultivuesve tė kakaos ėshtė mbi 50 vjeēare, njofton bild.de, transmeton Albinfo. Po t`i shtohet kėsaj edhe fakti se shumė trungje tė kakaos janė tashmė tepėr tė vjetra pėr tė dhėnė prodhim tė kėnaqshėm, fundi i hidhur i ēokollatės sė ėmbėl bėhet mė evident. Fidanė tė rinj nė vend tė atyre qė plaken, shpesh nuk mbillen pėr shkak tė kostos.
“Frika e madhe e prodhuesve tė ēokollatės ėshtė se sė shpejti nuk do tė kenė mundėsi tė blejnė sasi tė mjaftueshme tė kakaos”, citohet njė ekspert gjerman. Shumė fabrikantė tė ēokollatės, nė mesin e tė cilėve edhe Ferrero, do tė bėnin gjithēka pėr tė pėrmirėsuar gjendjen e bujqve prodhues tė kakaos, nė mėnyrė qė tė mbulojnė edhe mė tej nevojat pėr ēokollatė nė gjithė botėn.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
07-12-2012, 10:26
Yndyra, karotat dhe veza kurojnė infarktin
http://images.botasot.info/uploads/largea_eggs51354804914.jpg
Yndyra e kafshėve, karotat dhe veza kurojnė mė mirė se ilaēet personat qė kanė pėsuar njė infarkt, pasi ndihmojnė nė rigjenerimin e elementėve kardio-vaskularė.
Kėshtu thotė njė studim i laboratorit tė Shkencave Mjekėsore nė Piza, qė nxjerr nė pah pėrfitimet nga disa ushqime tė caktuara pėr ata qė kanė pėsuar njė infarkt dhe qė mund tė evitojnė, ose tė kufizojnė, konsumimin e ilaēeve.
Projekti, ende nė fazė zhvillimi, ėshtė ilustruar nė ditėn e parė tė njė seminari qė po zhvillohet nė qytetin italian dhe e ka marrė nismėn nga studime qė kanė treguar se si elementė jo shumė plastikė, si zemra dhe truri, kanė aftėsi autogjeneruese tė ulėt qelizash staminale.
Megjithatė, si ēdo organizėm, edhe qelizat staminale kanė njė “kod personal” qė mund tė interpretohet dhe mė pas tė pėrkthehet nė terapi.
Studimi e zhvendos vėmendjen tek mundėsia qė, nė vend qė tė bombardosh organizmin me qeliza tė tjera staminale, tė arrihet pėrmes substancave ushqyese kontakti mes celulave qė ekzistojnė, pėr tė favorizuar njė “dialog” direkt qė tė ketė ndikim pozitiv tek terapia.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
07-12-2012, 18:51
Temperatura e lartė te fėmijėt, ēfarė duhet tė dimė patjetėr


http://images.botasot.info/uploads/largea_child-temperature1354800104.jpg
Nuk ėshtė gjė tjetėr veēse rritja e temperaturės sė trupit pėrtej vlerave tė saj normale 37.5°. Temperatura te fėmijėt e vegjėl i frikėson gjithmonė prindėrit qė shpresojnė tė gjejnė ēdolloj mėnyre pėr ta ulur atė
Le ta nisim me njė pyetje shumė tė thjeshtė qė ndoshta tė gjithė dinė tė japin njė pėrgjigje. Ēfarė ėshtė temperatura? Nuk ėshtė gjė tjetėr veēse rritja e temperaturės sė trupit pėrtej vlerave tė saj normale 37.5°. Temperatura te fėmijėt e vegjėl i frikėson gjithmonė prindėrit qė shpresojnė tė gjejnė ēdolloj mėnyre pėr ta ulur atė. Nė tė vėrtetė edhe pse mund tė duket paradoksale, temperatura ėshtė sistemi i parė i mbrojtjes sė trupit kundėr viruseve dhe baktereve. Temperatura e trupit mund tė ndryshojė nga njė person te tjetri dhe mbi tė gjitha te fėmijėt mund tė rritet pas sforcimeve, vakteve apo pijeve tė ngrohta, ambienteve tė ngrohta, djersitjes sė madhe, urisė etj. Kjo sepse rritja e temperaturės sė trupit, ėshtė njė mekanizėm fiziologjik me tė cilin ėshtė i pajisur trupi i njeriut, si mbrojtje. Kur temperatura zgjat mė shumė se 24 orė, atėherė nuk ėshtė vetėm njė ndodhi e momentit. Temperatura nuk ėshtė njė sėmundje, ėshtė njė simptomė edhe shkaqet duhen identifikuar dhe pėrballuar nė mėnyrėn e duhur. Shkaqet kryesore tė temperaturės te fėmijėt janė kryesisht infeksionet virale dhe bakteriale. Pothuajse ēdolloj infeksioni nė trup ėshtė nė gjendje tė shkaktojė temperaturė. Nė fillim tė shekullit XX, infeksionet ishin shkaku mė i shpeshtė i vdekjeve. Pėr kėtė arsye temperatura, simptomė e pranisė sė njė infeksioni nė organizėm, shihej si diēka vėrtet e rrezikshme. Kėshtu, meqenėse nuk mund tė ndėrhyje pėr tė eliminuar shkaqet, pasi ilaēet (antibiotikėt dhe antiviralėt) nuk ishin akoma tė disponueshėm ndėrhyhej mbi simptomėn me antipiretikė.

Temperatura, kur duhet ulur

Te tė vegjlit nėse i kalon 38,5° dhe fėmija ndien njė lloj kėputje nė tė gjithė trupin. Ilaēi i parė ėshtė paracetamoli qė ekziston nė shumė mėnyra si suposto, pika, bustina apo shurupi. Ai kėshillohet tė merret ēdo 4-6 orė nė varėsi tė peshės trupore tė fėmijės, ndėrsa ibuprofeni duhet dhėnė ēdo 6-8 orė. Zakonisht ilaēi e ul temperaturėn pas njė ore dhe efikasiteti i tij konsiston nė 4-5 orė, dhe jo gjithmonė e ēon temperaturėn nė vlera normale. Nėse ėshtė pak efikas, doza, sipas kėshillave tė pediatrit mund tė rritet ose t’i jepet fėmijės nė intervale kohore mė tė shkurtra (pėr shembull pas vetėm 4 orėsh). Nėse pas dy ose tri dozash antipiretikėsh temperatura nuk ulet, fėmija duhet ēuar menjėherė te pediatri ose nė urgjencė. Banjat me ujė tė ftohtė nuk kėshillohen fare, ndėrsa kompresat e ftohta po. Po sipas mjekėve, termometri nuk duhet vėnė kurrė nėse fėmija nuk ėshtė i qetė dhe ka qarė pėr njė kohė tė gjatė. Po ashtu as nė ambiente shumė tė ngrohta apo nėse fėmija ėshtė mbuluar shumė. Ambienti ku njė fėmijė me temperaturė duhet tė qėndrojė duhet tė jetė i ajrosur mirė. Po ashtu, fėmija nuk duhet mbuluar mė shumė sesa ai kėrkon.

Jo gjithmonė pėr keq

Ashtu siē e thamė nė pjesėn mė tė madhe tė rasteve, temperatura jep njė kėputje tė pėrgjithshme tė trupit, mungesė energjie dhe njė siklet nė trup, simptoma qė tregojnė pėr betejėn qė zhvillohet mes mikrobeve dhe sistemit imunitar. Toksina e kėsaj beteje nxirret jashtė pėrmes urinės. Nė vitet ‘70 tė shekullit tė kaluar tregoi se temperatura shėrben pėr tė luftuar infeksionin. Bakteret dhe viruset, shtohen shumė nė njė temperaturė 37°C, por kanė vėshtirėsi tė madhe pėr tė mbijetuar nėse temperatura sa vjen e rritet. Temperatura ideale pėr shtimin e virusit tė ftohjes ėshtė 33-35 gradė. Mjafton tė thithėsh pėr 20 minuta ajėr nė njė temperaturė 45 gradė pėr tė pėr tė pėrmirėsuar simptomat. Ndėrkaq, njė studim nė “Journal of American Medical Association” ka treguar se aspirina, qė ul temperaturėn dhe inflamacionin, rrit shtimin e viruseve. Por pėrveēse pengon shtimin e viruseve, temperatura ka edhe njė sėrė avantazhesh tė tjera: ajo bėn qė limfocitet, ushtarėt e sistemit tonė imunitar tė lėvizin mė lehtėsisht nė inde dhe rrit kapacitetin e tyre pėr tė vrarė mikroorganizmat. Ajo rrit prodhimin e interferonit, njė antiviral natyral. Dhe jo vetėm kaq: gjatė njė infeksioni, alternohen parametrat e shumė ushqyesve: pėr shembull reduktohet hekuri nė gjak pėr shkak tė interleukinave.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
07-12-2012, 18:53
Identifikohet aroma e re tė cilėn nuk e ka nuhatur askush
http://images.botasot.info/uploads/largea_aroma071354897437.jpg
Ėshtė izoluar aroma “e bardhė olfaktorike” (olfactory white) tė cilėn e pėrbėjnė pėrzierja e mė shumė se 30 aromave tė ndryshme me intensitet tė ulėt, ndėrsa tė testuarit e kanė cilėsuar si goxha tė kėndshme dhe mesatarisht tė ngrėnshme.Aroma e re tani pėr tani mund tė nuhatet vetėm nė laborator, ndėrsa shkencėtarėt nga Instituti izraelit Weizmann pohojnė qė “aroma e bardhė olfaktorike” tė cilėn kanė arritur ta izolojnė ėshtė ekuivalente e shushurimave tė bardha, pėrzierjes sė zhurmės sė prapavijės me frekuencė tė ulėt, shkruan The Examiner.
Fshehtėsia e aromės sė bardhė nuk ėshtė nė pėrbėrsit e saj, por nė faktin qė pėrbėrės tė tillė ka shumė, theksuan shkencėtarėt. Pothuajse secila aromė nė botė krijohet si rezultat i bashkimit tė disa aromave, ndėrsa njerėzit janė shumė tė mirė nė dallimin e komponenteve individuale tė kėtyre aromave.
Shkencėtarėt deri tek zbulimi i aromės sė bardhė erdhėn duke ekspozuar vullnetarėt ndaj qindra aromave tė ndryshme, prej tė cilave disa pėrbėheshin nga disa qindra, e disa edhe nga vetėm deri 43 pėrbėrės.
Ata zbuluan qė dy aroma tė ndryshme tė cilat kishin mė shumė se 40 pėrbėrės tė ndryshėm prej tė cilėve asnjėri nuk ishte identik, i gjasojnė shumė njėra-tjetrės mė shumė se aromat me mė pak pėrbėrės prej tė cilėve disa janė identikė. Kėtė kombinim tė shumė pėrbėrėsve aromatikė e kanė quajtur aromė tė bardhė. Pėr disa ditė me radhė vullnetarėve u kanė thėnė qė nė mesin e shumė aromave tė identifikojnė aromėn e bardhė, dhe ata e kanė bėrė kėtė me saktėsi shumė tė madhe.
Kėshtu ata pėrfunduan qė aroma e bardhė ėshtė e vėrtetė dhe qė pėrbėhet nga aroma tė cilat gjenden nė cepin e spektrit olfaktorik, si pėrzierje e mė shumė se 30 aromave tė intensitetit tė ulėt. Tė testuarit e kanė pėrshkruar aromėn mestaraisht tė kėndshem dhe mesatarisht tė “ngrėnshme”.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
07-12-2012, 23:01
Ēka bėn birra nuk bėn as vaksina http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/12/birra-peja-204x114.jpg (http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/12/birra-peja.jpg)
Njė pėrbėrės i birrės mund tė ju mbrojė kundėr ftohjes dhe madje nga disa sėmundje tė rėnda tė fėmijėrisė, thonė ekspertėt japonez nga Universiteti i Sapporo nė njė kėrkimin tė financuar nga “Saporo brueriz”.
Kjo komponentė u gjet nė hovin e komponentit kimik tė quajtur “Humulon” qė prodhuesit e birrės e pėrdorin pėr ti dhėnė birrės shije tė hidhur
Komponenta siguron mbrojtje efektive kundėr virusit RS. E ky virus mund tė shkaktojė njė formė tė rėndė tė pneumonisė dhe bronhitisit tek tė rinjtė dhe simptoma tė ftohjes tek tė rriturit, njofton AFP
Kundėr virusit RS nuk ka asnjė vaksinė efektive, por problemi me humulon ėshtė se pėr tė arritur efektivitetin e veprimit tė tij ėshtė e nevojshme pėr tė pirė rreth 30 kanaēe birrė prej 350 ml. Prandaj nuk ka asnjė arsye qė tė mos shkoni nė dyqanin mė tė afėrt dhe tė furnizoheni me mė tė mirėn, Birra Peja.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
08-12-2012, 17:49
Speci djegės, aleati i dimrit
http://images.botasot.info/uploads/largea_hot1354975319.jpg


Mes ushqimeve tė stinės ėshtė “vaksina” kundėr sėmundjeve tė tė ftohtit: pėrveēse energjik, ndihmon tretjen dhe nxit sekretimin e lėngjeve tė stomakut
Hapi i parė pėr t’u mbrojtur nga sėmundjet e ndryshme stinore, e sidomos gjatė dimrit ėshtė ushqyerja nė mėnyrėn e duhur dhe tė shėndetshme. Erėzat, e sidomos speci djegės janė elementė energjikė kundėr tė ftohtit. Duke e pėrzierė me ushqime ose me vaj ulliri, speci djegės ndihmon nė tretjen e ushqimeve falė veprimit nxitės tė lėngjeve tė stomakut. Por jo vetėm kaq: sipas disa studimeve, duke konsumuar rregullisht spec djegės ndihmoni trurin tė ēlirojė endorfinėn, hormoni qė jep ndjesinė e mirėqenies dhe ka efekt analgjezik. Pėr kėto karakteristika, speci djegės kėshillohet nė parandalimin e artritit dhe reumatizmit.


Njė aleat i fortė

Bonifikues dhe energjik, sipas mjekėsisė indiane ėshtė i jashtėzakonshėm pėr tė pėrballuar tė ftohtin e dimrit. Dhe kjo nuk ėshtė e gjitha: duke qenė se ėshtė i pasur me vitaminė C, speci djegės rekomandohet edhe si forcues i mbrojtjeve dhe si antioksidant, ndėrsa kapsaicina, substanca qė i jep shijen karakteristike pikante, ndihmon nė rregullimin e tensionit dhe pėr tė ulur nivelin e kolesterolit nė gjak. Pėrveē kėsaj, speci djegės kėshillohet si masazhues (spec djegės me vaj ulliri) nė rast dhimbjesh muskulore. Duke e pėrdorur ēdo ditė kuroni dhimbjet e mesit dhe artritin.


Specat djegės eliminojnė yndyrat

Kush dėshiron tė dobėsohet mund tė provojė t’ia arrijė qėllimit me speca djegės, sepse ato rrisin temperaturėn e trupit dhe nė kėtė mėnyrė ēlirojnė metabolizmin, oksidimin e yndyrave dhe shpenzojnė energjinė. Kjo ėshtė edhe arsyeja qė sė shpejti do tė hidhet nė treg njė produkt i ngjashėm me specin e djegės, por pa shijen pikante, “Dtc”, i cili sė fundmi ka qenė edhe objekt i njė studimi nga dietologėt e Qendrės pėr Ushqyerjen e Njeriut, tė cilėt u kėrkuan 30 personave qė kishin vendosur tė mbanin njė dietė hipokalorike tė lėngshme pėr njė muaj, tė pinin edhe njė kokėrr “Dct”. Mė pas dietologėt u kėrkuan atyre tė verifikonin temperaturėn e trupit pas ēdo vakti. Kėshtu ata zbuluan se kush pinte njė kokėrr “Dct” kishte njė shpenzim dyfish energjie nė krahasim me ata qė nuk e pinin dhe diferenca ishte e dukshme pėr disa orė pas vaktit.


“Receta” kundėr dhimbjeve

Vaji i specit djegės ka veti tė zhdukė efektet negative tė lagėshtirės nė kocka dhe artikulacione. Mund tė pėrgatitet nė shtėpi, duke e ngrohur nė njė banjė me ujė tė ngrohtė 25 gramė lanolina (mund ta blini nė farmaci) bashkė me 125 gramė vaj soje. Pasi tė ftohet, mund tė shtoni vajin esencial tė mentės (5 pika) dhe specin djegės pluhur (5 gramė), duke shkrirė konsistencėn e preparatit me ujė tė distiluar. Pasi tė keni pėrftuar pėrgatesėn lėreni nė frigorifer dhe fėrkoni artikulacionet sa herė t’u dhembin, gjithnjė pas dushit tė darkės. E njėjta pėrgatesė mund tė pėrdoret edhe kundėr celulitit. Por bėni kujdes: nuk mund ta pėrdorni kur vuani nga “brishtėsia e kapilarėve”. Lajini mirė duart pasi ta keni pėrdorur, pėr tė shmangur ēdolloj kontakti me lėkurėn.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
08-12-2012, 17:50
Lindja e parakohshme - shkaktar i vdekshmėrisė sė lartė tė foshnjave
http://images.botasot.info/uploads/largea_lindjet-inkubator1354981143.jpg
Nė botė 15 milionė foshnja lindin para kohės. Ndėrkaq, lindja e parakohshme ėshtė shkaku mė i shpeshtė i vdekjes sė tė sapolindurve. Edhe Kosova pėrballet me njė problem tė tillė.
Sipas zyrtarėve shėndetėsorė, vdekshmėria e foshnjave nė Kosovė ka rėnė dukshėm krahasuar me vitet paraprake.
Ata thonė se nė vitin 2000, shkalla e vdekshmėrisė sė foshnjave ka qenė 29 vdekje nė 100 mijė lindje. Dhjetė vjet pas, vdekshmėria ka rėnė nė 19 vdekje nė 100 qind mijė lindje, bėjnė tė ditur zyrtarėt shėndetėsorė. Por, te vdekjet e foshnjave tė lindura para kohe, pėrqindja sillet nga 7 deri nė 10, e lindjeve tė pėrgjithshme.
Syheda Latifi Hoxha bėn tė ditur se lindjet e parakohshme si nė tėrė botėn, ekzistojnė edhe nė Kosovė. Ajo pėrmend disa nga faktorėt qė ndikojnė nė lindje tė parakohshme:
“Lindje e parakohshme konsiderohet lindja nga java e 22-tė deri nė 36. Pėr nga pesha, 500 gramė e mė tepėr, deri nė 2500 gramė, nėnkupton lindjen e parakohshme.
Lindjet e parakohshme, kapin shifrat si nė Kosovė po ashtu edhe nė botė nga 10 pėr qind apo edhe 7 pėr qind tė lindjeve tė pėrgjithshme”.
“Pesėdhjetė pėr qind nuk dihen faktorėt, por 50 tė tjera janė ato tė shtatzėnive tė shumėfishta, binjakė, trinjakė, infeksionet, keqformimet e mitrės, jodevotshmėria e qafės sė mitrės, si dhe probleme qė ndėrlidhen me placentėn, janė faktorėt qė ndikojnė nė lindje tė parakohshme”, bėn tė ditur Hoxha.
​ ​Zyrtarė nga Organizata Botėrore e Shėndetėsisė nė Kosovė, thonė deklaruar se problemi i lindjeve tė parakohshme tė foshnjave, ėshtė njė problem global.
Sami Uka, zyrtar nė kėtė organizatė, thotė pėr Radion Evropa e Lirė se OBSH-ja, zyra regjionale, po pėrpiqet qė ta sjellė nė Kosovė njė strategji tė pėrpiluar enkas pėr Evropėn jug- lindore, e qė do tė mund tė parandalonte 450 mijė vdekje tė foshnjave brenda vitit.
“Janė tri metoda tashmė qė kanė rezultuar pozitivisht, si injektimi i asteroideve, tė cilat injektohen te nėna, e qė ndihmon qė mushkėritė e foshnjės tė zhvillohen, njė metodė qė aplikohet tashmė nė Kosovė. Pastaj, aplikimi i nėnės kangur, apo marrėdhėniet intime mes foshnjės sė sapolindur dhe nėnės, e qė do tė mund tė ndalonte 450 mijė vdekje tė foshnjave brenda vitit, si dhe dhėnia e antibiotikėve qė do tė ndihmonte tė shpėtonte jetė, si amoksicilini, si dhe injeksione antibiotiku qė do t’i luftonin infeksionet”, thotė Uka.
Nė anėn tjetėr, doktoresha Hoxha pohon se parandalimi i lindjeve tė parakohshme ėshtė sfidė pėr ēdo mjek dhe vėshtirė mund tė parandalohet.
“Ende sfidohet ēdo obstetėr apo neonatolog, pėr ta ēuar lindjen deri nė fund , por tė gjitha trajtimet qė janė bėrė, nuk ka qenė e mundur tė parandalohet lindja e parakohshme. Ėshtė e rėndėsishme qė ēdo grua shtatzėnė tė ketė informacion, tė bėjė kontrolle tė rregullta, pavarėsisht ka apo jo shenja tė ndonjė problemi dhe ato tė menaxhohen mirė”, thekson Hoxha.
Sipas zyrtarėve tė Organizatės Botėrore tė Shėndetėsisė, konsiderohet se 32 pėr qind e foshnjave qė lindin para kohe, vdesin nga faktorė tė ndryshėm, derisa 54 pėr qind e foshnjave qė vdesin pas lindjes, janė si pasojė e lindjes sė parakohshme.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
08-12-2012, 17:52
Pijet joalkoolike shtojnė 40% kancerin e prostatės
http://images.botasot.info/uploads/largea_martinis071354913198.jpg
Meshkujt qė pinė shumė lėngje joalkoolike kanė rrezik mė tė madh pėr tė qenė viktimė e kancerit tė prostatės. Kėshtu, ata qė pinė njė shishe prej 0.3 litra tė ndonjė pije joalkoolike shtojnė rrezikun nga prostata pėr 40 pėr qind! Ky pėrfundim ka dalė nga njė studim i bėrė nga Universiteti Lund i Suedisė, njofton AFP.
Studiuesit kanė pėrcjellė shprehitė e pijes dhe tė ushqyerit te 8 000 meshkuj tė moshave 45 deri 73 vjeēare nė njė periudhė prej 15 vjetėsh. Mjaftojnė vetėm 330 mililitra lėng joalkoolik nė ditė qė pas15 vjetėsh gjasat pėr kancer tė prostatė tė shtohen pėr 40 pėr qind.
Megjithėkėtė, studiuesit nga Lundi thonė se para se tė ndryshohen udhėzimet pėr formėn e tė ushqyerit, janė tė nevojshme edhe studime tjera. Por, kanė shtuar ata, edhe pa kėtė studim qysh tash ka arsye tė mjaftueshme pėr tė pakėsuar konsumimin e pijeve freskuese joalkoolike.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
09-12-2012, 18:08
Dieta me limon mė funksionale http://cdn3.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/12/lemons-204x114.jpg (http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/12/lemons.jpg)
Dėshironi t’i humbni kilet e tepėrta dhe tė fitoni njė formim perfekt tė trupit qė me kėnaqėsi doni ta tregoni nė veshje tė ngushta? Nuk ėshtė problem. Duhet tė ndiqni vetėm shtatė hapa dhe ta pasuroni ushqimin me shumė limon.
Ēdo mėngjes pini lėng tė freskėt tė limonit me ujė. Ajo tė ndihmon nė sistemin digjestiv dhe tė pėrshpejtimit tė metabolizmit. Duhet tė shmangni alkoolin dhe lėngjet me shumė sheqer, ndėrsa konsumimin e kafesė dhe ēajit zvogėlojeni disi nė minimum.
Gjatė kėsaj diete mund tė konsumoni ēdo gjė qė hani zakonisht dhe nuk ju duhet t’i numėroni kaloritė. Nė kėtė dietė ju lejohen kaloritė, ēokollatat dhe akulloret.
Vetėm pėr njė gjė duhet tė kujdeseni se tė paktėn nė njė ngrėnie tė ketė limon. Duke e kombinuar kėtė dietė me 30-minuta ushtrim pėr ēdo ditė, do tė ndiheni mė tė shėndetshėm pas njė jave, ndėrsa pas dy javėve humbja e kileve do tė jetė e dukshme. Me pak fat dhe jeni tė pėrsosur. /

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
09-12-2012, 18:08
Vaksina kundėr gripit – po apo jo? http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/12/f1_09vaksina-jpg1355040977-204x114.jpg (http://cdn.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/12/f1_09vaksina-jpg1355040977.jpg)
Vaksinimi kundėr gripit sipas tė gjitha gjasave do t’ju mbrojė nga infektimi. Edhe pse ėshtė dėshmuar qė vaksina nuk mbron gjithmonė, ekspertėt theksojnė qė gjithsesi shpaguhet qė tė merret vaksina.
Gripi ėshtė infeksion i sistemit respirator qė mund tė shkaktojė njė varg problemesh, posaēėrisht tek fėmijėt dhe personat e moshės sė tretė. Vaksina kundėr gripit ėshtė treguar si mėnyra mė efikase e parandalimit tė gripit.
Viruset e gripit zhvillohen jashtėzakonisht shpejt, prandaj ėshtė i nevojshėm vaksinimi ēdo vit qė trupi tė mund tė mbrohet nga format e reja tė viruseve. Pas vaksinimit sistemi i imunitetit do tė prodhojė antitrupa, tė cilat do t’ju mbrojnė nga viruset. Megjithatė, niveli i antitrupave zvogėlohet me kalimin e kohės, prandaj vaksinat duhet tė merret ēdo vit.
Kush duhet vaksinuar?
Tė gjithė personat mė tė mėdhenj se gjashtė muaj. Vaksinimi ėshtė posaēėrisht i rėndėsishėm pėr personat tė cilėve shėndeti mund t’u rrezikohet edhe mė shumė nėse vjen deri tek infektimi me grip, dhe kėta janė:
• shtatzėnat;
• personat e moshuar;
• fėmijėt.
Sėmundjet kronike rrisin rrezikun e krijimit tė komplikimeve tė shkaktuara nga gripi, dhe ato janė:
• astma;
• paraliza cerebrale;
• sėmundja kronike obstruktive e mushkėrive;
• fibroza cistike;
• epilepsia;
• HIV/AIDS;
• sėmundjet e mėlēisė dhe veshkave;
• distrofia muskulare;
• obesiteti;
• sėmundja e qelizave drapėrore.
Kush nuk bėn tė vaksinohet?
Kėshillohuni me mjekun nėse vuani nga kėto gjendje:
Alergjia nė vezė: Vaksina ka nivel tė ulėt tė proteinave nga vezėt. Nėse jeni alergjikė nė vezė, me siguri qė do tė mund ta merrni vaksinėn por me kujdes tė vazhdueshėm. Nė situata tė tilla, mjeku zakonisht pret me ju deri 30 minuta pas vaksinimit nėse vjen deri tek ndonjė reaksion serioz.
Reaksionet serioze nga vaksinimet e mėparshme: Vaksina nuk u rekomandohet personave tė cilėt tashmė kanė pasur reaksione serioze nė vaksinimet e mėparshme. Nėse reaksionet nga vaksinimet e mėparshme kanė qenė brengosėse, gjithsesi duhet tė konsultoheni me mjekun.
Ēfarė duhet tė dini?
• Vaksina kundėr gripit pėrmban viruse tė vdekura tė gripit;
• Injeksioni zakonisht jepet nė dorė;
• Vaksina nuk do t’ju infektojė me gripin, por do t’i mundėsojė trupit qė tė zhvillojė antitrupa tė cilat do tė luftojnė kundėr virusit tė gripit;
• Disa persona ndjejnė dhimbje nė muskuj pas vaksinimit;
• Vaksinės i duhen rreth 2 javė qė tė fillojė ta mbrojė si duhet trupin nga gripi;
• Vaksinat kanė treguar efikasiteti prej 60 deri 70 pėr qind.
Vaksinimi nė shtatzėni
Ėshtė plotėsisht e sigurt tė merret vaksina gjatė shtatzėnisė. Pasi qė gjatė shtatzėnisė ėshtė jashtėzakonisht me rėndėsi qė tė jeni tė shėndosha, ekspertėt u rekomandojnė tė gjitha shtatzėnave qė tė vaksinohen kundėr gripit. Shtatzėnėsia mund tė dobėsojė sistemin e imunitetit kėshtu qė rreziku nga marrja e gripit ėshtė i rritur. Nėse infektoheni me virusin e gripit gjatė shtatzėnisė, rritet rreziku pėr abortim.
Nėse vaksinoheni kundėr gripit gjatė shtatzėnisė, antitrupat do tė arrijnė edhe deri tek fėmija qė po ashtu do tė zhvillojė rezistencė ndaj gripit. Shkencėtarėt kanė konstatuar qė bebet, nėnat e tė cilave gjatė shtatzėnisė janė vaksinuar kundėr gripit, kanė 50 pėr qind rrezik mė tė vogėl nga gripi gjatė sezonit tė parė tė gripit.
Vaksinimi dhe fėmijėt
Ekspertėt rekomandojnė qė tė gjithė fėmijėt, mė tė mėdhenj se gjashtė muaj, tė vaksinohen ēdo vit kundėr gripit. Efektet anėsore mė tė shpeshta tek fėmijėt janė dhimbja, skuqja dhe ėnjtja nė vendin e marrjes sė vaksinės dhe dhimbja nė muskuj.
Gjithsesi kėshillohuni me mjekun, dhe sidomos nė kėto situata:
• nėse fėmija ka marrė ndonjė vaksinė tjetėr nė 4 javėt e fundit;
• nėse fėmija vuan nga ndonjė gjendje shėndetėsore (paralizė cerebrale, sistem i dobėsuar i imunitetit);
• nėse fėmija ėshtė alergjik nė vezė;
• nėse fėmija ka pasur reaksione serioze nė vaksinimet e mėparshme.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
09-12-2012, 18:11
Dietat mė tė pashėndetshme http://cdn2.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/12/f1_09dietat-jpg1355052277-204x114.jpg (http://cdn4.dukagjini.com/ccc/uploads/2012/12/f1_09dietat-jpg1355052277.jpg)
Shmangia e plotė e grupeve tė caktuara tė ushqyesve, ushqyerja pėrmes hundės me pip, uria me shkak tė proteinave dhe receta tė ngjashme vetėm sa ēojnė nga vdekja prej urisė.
Dietat tė cilat i propagandojnė tė famshmit si mėnyrė ideale pėr dobėsim janė gjithnjė e mė esktreme dhe mund tė ndikojnė nė mėnyrė kundėrproduktive nė metabolizėm dhe pėr kėtė arsye do tė trasheni edhe mė shumė, pohojnė ekspertėt nga Asociacioni Dietetik britanik. Mes mė tė kėqijave janė dieta Dukan, Dieta prej gjashtė javėsh dhe dieta Ketogjenike, shkruan Daily Mail.
Ekspertėt tėrheqin vėrejtjen qė nuk ka zgjidhje tė shpejtė pėr vitalitet, ndėrsa dietat e popullarizuara mund t’u kontribuojnė njė varg pasojash shėndetėsore, si dėmtimi i eshtrave, ērregullimi i tretjes dhe punės sė lukthit.
Dieta Dukan pėrbėhet nga katėr faza, ndėrsa ditėt e para hahen proteinat me ndalesė tė rreptė tė karbohidrateve. Pėrkrahėset e kėsaj diete janė Jennifer Lopez, Gisele Bundchen dhe Carole Middleton. Shkencėtarėt pohojnė qė nuk ka dėshmi qė njė qasje e tillė ndaj ushqyerjes nė tė cilėn shmangen disa grupe tė ushqimeve ndihmon nė afat mėt ė gjatė nė dobėsim. Pėrveē kėsaj, nėse ushqeheni nė kėtė mėnyrė pėr njė kohė mė tė gjatė kjo rrit rrezikun nga osteoporoza dhe dėmtimi i veshkave.
Njė prej dietave mė bizare ėshtė ajo alkoolike e cila imponon njė kufizim rigoroz tė numrit tė kalorive gjatė njė jave pėr tė mundėsuar konsumimin e numrit sa mė tė madh tė kalorive nė pije alkoolike gjatė vikendit. Pasi qė alkooli pėrmban vlerė tė ulėt ushqyese, shumė shpejt mungojnė vitaminat dhe mineralet kyēe, ndėrsa ka rrezik tė madh edhe nga dėmtimi i madh i mėlēisė, shpjegojnė shkencėtarėt.
Sipas Dietės prej gjastė javėsh, menjėherė pas pirjes sė kafes sė zezė nė t’esėll nevojitet treningu intensiv, dhe mė pas pėr tri orė tė tėra nuk guxon tė hahet asgjė. Disa prej kėshillave pėrfshijnė edhe larjen nė ujė tė ftohtė, shmangien e plotė tė pemėve dhe pirjen e shtuar tė pijeve me proteina.
Mes dietave mė tė kėqija sipas nutricionistėve ėshtė Dieta Ketogjenike pėrkrahėset e tė cilės janė modelet, ndėrsa bazohet nė formulat e lėngshme proteinike tė cilat merren 10 ditė. Ato futen nė trup pėrmes gypthit plastik direkt nė hundė, ndėrsa mjekėt pohojnė qė ky lloj i dobėsimit ėshtė jashtėzakonisht i rrezikshėm sepse ēon kah uria e plotė dhe bllokimi i tretjes dhe kapsllėku.
Dieta Party tė cilėn e kanė bėrė tė famshme Rihanna dhe Simon Cowell, bazohet nė dozat e mėdha tė koktejeve tė cilat pėrmbajnė vitaminė B, C dhe magnez. Efektet anėsore tė kėsaj diete janė marramendjet e shpeshta, inflamacioni i venave si dhe shoku anafilaktik i mundshėm.

Marre nga "Dukagjini.com"

Nosh
10-12-2012, 17:43
Ēokollata parandalon kollėn
http://images.botasot.info/uploads/largea_chocolate101355156039.jpg
Ēokollata mund tė jetė njė ilaē shumė i mirė pėr kollėn sipas njė studimi tė fundit.
Kakao duket se ndihmon nė reduktimin e kollės akute dhe asaj kronike sipas kėrkimit tė publikuar nė ‘Daily Mail’, ku morėn pjesė 300 persona.
60% e pacientėve-vullnetarė shfaqėn shenja pėrmirėsimi pasi iu dha pėr 14 ditė radhazi ēokollatė.
Gjithsesi, nuk bėhet fjalė pėr njė kurė pasi simptomat u rikthyen sėrish pasi trajtimi i ėmbėl mbaroi.
Udhėheqėsi i studimit theksoi: “Vumė re qė ngrėnia e ēokollatės e lehtėson kollėn, por konsumimi i pėrditshėm i saj ka edhe efektet negative si shtimi nė peshė.”

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
12-12-2012, 22:07
Pesticidet pėrkeqėsojnė mbamendjen?
http://images.botasot.info/uploads/largea_pestiqidet121355331617.jpg
Rishikimi i rezultateve tė 14 hulumtimeve ka treguar qė pesticidet mund tė pėrkeqėsojnė mbamendjen dhe aftėsinė e trurit pėr tė pėrpunuar informatat.
Mjekėt tashmė njė kohė tė gjatė besojnė qė pesticidet mund tė shkaktojnė njė varg problemesh shėndetėsore, ndėrsa kanė konstatuar qė ekspozimi ndaj sasive tė mėdha tė pesticideve mund tė pėrkeqėsojė apo rrėnojė aftėsitė kognitive.
Shkencėtarėt britanikė kanė studiuar shėndetin e 1600 kultivuesve dhe fermerėve tė cilėt njė kohė tė gjatė kanė qenė tė ekspozuar ndaj pesticideve. Rezultatet kanė treguar qė ekspozimi ndaj pesticideve nuk zvogėlon koeficientin e inteligjencės, por zvogėlon aftėsinė e mbajtjes mend dhe pėrpunimit tė tė dhėnave.
“Rezultatet e hulumtimit janė fituar nga studimet e personave tė cilėt janė tė ekspozuar ēdo ditė ndaj pesticideve”, ka thėnė dr. Sarah McKenzie Ross.
“Pesticidet dėmtojnė mbamendjen, pėrpunimin e informatave dhe aftėsinė e tė menduarit dhe planifikimit”, ka shtuar ajo.
Shkencėtarėt, hulumtimi i tė cilėve ėshtė publikuar nė revistėn “Critical Reviews in Toxicology”, theksojnė qė kultivuesit dhe fermerėt duhet tė kenė mė shumė kujdes nė mbrojtjen nga ndikimi i dėmshėm i pesticideve. Po ashtu, njė prej mėnyrave mė tė mira pėr tė shmangur ndikimin e dėmshėm ėshtė kultivimi organik, sepse me kėtė rast nuk shfrytėzohen kimikatet dhe toksinet.
Edhe pse hulumtimi duhet tė vazhdohet, shkencėtarėt kėshillojnė qė kultivuesit dhe fermerėt tė shfrytėzojnė me mė shumė kujdes pesticidet dhe qė gjatė pėrdorimit tė vendosin maska tė cilat do tė ndihmojnė nė mbrojtjen nga ndikimi negativ i pesticideve.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
13-12-2012, 09:12
Si t’i mbroni veshėt
http://images.botasot.info/uploads/largea_kufje1355325190.jpg
Kohėt e fundit, pėrhapja e “Smartphone” dhe lexuesve mp3 ka sjellė njė tendencė tė re: dėgjimin e muzikės me kufje, praktikė e cila mund tė dėmtojė dėgjimin. Lexoni mėnyrat e shmangies sė rreziqeve
Qė prej 1979-s, kur u prezantuan nė Japoni kasetofonėt e parė, dėgjimi i muzikės me kufje u bė zakon pėr miliona persona. Sot pushtimi i tregut nga “iPod”-ėt, “iPhone”-t dhe pajisje tė tjera tė sofistikuara, ka bėrė qė tė rritet edhe mė shumė numri i personave qė e kalojnė kohėn me kufje nė vesh. Kjo ėshtė njė sjellje qė ka ngjallur shqetėsimin e mjekėve otolaringologė pėr dėmtimet e mundshme nė sistemin e dėgjimit.


Muzika e lartė nė kufje ndikon nė humbjen e dėgjimit

Studiuesit e Universitetit Gand nė Belgjikė kanė publikuar njė studim nė “Archives of Otolaryngology”, sipas tė cilit thuhet: nė qoftė se dėgjoni njė orė muzikė me kufje nė veshė mund tė pakėsoni aftėsinė e dėgjimit. Problemi ėshtė aq i njohur, aq sa sipas BE-sė 30% e tė rinjve mund tė kenė nevojė pėr aparat dėgjimi gjatė viteve nė vazhdim, pėr shkak tė dėgjimit tė muzikės me kufje. Ndėrkohė po pėrgatitet edhe njė direktivė pėr tė kufizuar fuqinė e lexuesve deri nė 85 decibel.


Pėr tė mbrojtur veshin duhet prodhuar dyllė

Veshi ynė ėshtė i pajisur me njė sistem tė caktuar qė kap (pėrmes dyllit) praninė e grimcave tė huaja dhe mban konstante karakteristikat e membranės sė daulles sė veshit. Dylli ėshtė njė substancė qė ka funksion mbrojtės. Sa herė qė sistemi i dėgjimit ėshtė nė rrezik, pra edhe atėherė kur pėrdorim shumė kufjet, sepse konsiderohen trup i huaj, sasia e dyllit rritet dhe kjo mund tė sjellė njė sėrė problemesh, mes tė cilave edhe tė ashtuquajturėn “taposje”. Pėr kėtė arsye, veshi kėrkon njė kujdes tė vazhdueshėm dhe pastrim korrekt, nė mėnyrė qė tė shmangen shqetėsimet e mundshme, tė cilat lidhen me grumbullimin e tepėrt tė dyllit.


Pastrimi


Pėr tė ruajtur mirėqenien e veshit ėshtė mirė qė tė njohim dhe tė pėrdorin mjetet e duhura. Mė tradicionalet dhe tė zakonshmet janė kunjat e veshėve me pambuk nga tė dyja anėt, por qė nuk bėjnė pėr tė pastruar veshin nė brendėsi. Prandaj ėshtė mirė qė tė pėrdoren metodat e posaēme, jo invazive dhe natyrore, siē janė konėt, pikat pėr vesh ose sprucimet aurikulare, pėr tė pasur njė higjienė vėrtet efikase.


Jo vetėm personat qė mbajnė kufje nė vesh janė tė rrezikuar

Zakonisht disa kategori njerėzish janė mė tė ndjeshėm ndaj problemeve tė grumbullimit tė dyllit nė vesh dhe kėtu bėjnė pjesė:

- Fėmijėt, tė cilėt kanė gjėndra dylli qė janė tepėr aktive;

- Tė moshuarit, tė cilėt mund tė kenė gjėndra qė prodhojnė dyllė mė tė thatė. Si pasojė dylli rrėshqet me vėshtirėsi drejt kanalit tė daljes dhe pėr kėtė arsye ėshtė i prirur tė grumbullohet nė kanalin e dėgjimit;

- Mbajtėsit e protezave tė dėgjimit, qė pėr pasojė e kanė tė vėshtirė tė mbajnė pastėr kanalin e veshit;

- Kush praktikon sporte ujore, sepse uji i ftohtė mund ta forcojė dyllin;

- Personat qė udhėtojnė me avion ose qė bėjnė alpinizėm nė male. Ndryshimi i presionit tė ajrit mund tė shkaktojė shqetėsime nė prani tė grumbullimit tė dyllit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-12-2012, 18:34
SHBA, zhvillohet vaksina kundėr kancerit
http://images.botasot.info/uploads/largea_qlizat-161355697329.jpg
Shkencėtarėt nė Institutin Roswell Park nė Shtetet e Bashkuara kanė zhvilluar njė vaksinė, pėr tė cilėn thonė se shkatėrron qelizat e kancerit dhe parandalon rikthimin e sėmundjes.
Agjencia amerikane pėr Kontrollin e Ushqimit dhe tė Barnjave FDA ka dhėnė lejen pėr prodhimin e terapisė eksperimentale, e cila do tė testohet nė njerėz.
Instituti ka zhvilluar procesin nė atė mėnyrė qė nga pacienti merren qelizat kancerogjene, tė cilat modifikohen dhe “mėsohen” tė vrasin qelizat e kancerit, e mė pastaj i kthehen pacientit.
“’Tė armatosura’ me proteina speciale, qelizat i kthehen pacientit nė formėn e vaksinės, e cila krijon njė mori qelizash qė mė pastaj kėrkojnė dhe shkatėrrojnė kancerin”, thuhet nė deklaratėn e Institutit Roswell Park, raporton REL.
Vaksina do tė prodhohet nė hapėsirat e institutit nė fjalė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-12-2012, 18:35
Ushqimi pėr ēdo pjesė tė trupit
http://images.botasot.info/uploads/largea_mishi171355783263.jpg
Po vjen dimri, buzėt fillojnė t’u pėlcasin ngadalė, ndieni lodhje dhe dhimbje nė kyēe? Shkak mund tė jetė mungesa e materieve tė rėndėsishme ushqyese, tė cilat mund t’i kompensoni me shujtėn e radhės. Ēfarė duhet tė hani pėr shėndetin e eshtrave, flokėve, zemrės ose trurit?
Sytė
Nėse i hani vezėt mos e hidhni tė verdhėn e tyre. Sepse pėrmban antioksidantėt luteinė dhe zeaksantinė, dhe karotenoidet qė luftojnė kundėr kataraktit, si dhe degjenerimit makular, shkakut kryesor tė verbėrimit. Dhe mos u shqetėsoni, nė Universitetin Massachusetts kanė konkluduar qė nėse mesatarisht hani njė tė verdhė tė vezės nė ditė, niveli i kolesterinės nuk do tė rritet.
Dhe zgjidhni ushqimin e pasur me beta-karoten, i cili pėrmban shtresėn mbrojtėse e cila mbulon kornean.
Truri
Peshku i kaltėr nga detet e ftohta ėshtė burim i madh i acideve yndyrore omega-3 DHA dhe EPA, tė cilat mund tė pėrmirėsojnė funksionet e trurit dhe tė lehtėsojnė depresionin, tha dr. Elizabeth Somer, autore e librit, “Age-Proof Your Body”. Acidet yndyrore Omega-3 parandalojnė inflamacionet nė tru dhe rregullojnė neurotransmetuesit. Edhe lakra e gjelbėr ėshtė shumė e dobishme. Studimi i publikuar nė revistėn “Neurology” tregon qė tė paktėn dy shujta perimesh nė ditė – veēanėrisht perimet me gjethe tė gjelbra, si lakra, ngadalėsojnė rėnien kognitve pėr 40 pėr qind.
Hunda
Farat e lulediellit janė ushqim pėr ata qė i prek alergjia nga bari, sepse pėrmbajnė vitaminė E. Hulumtuesit mendojnė qė qetėson pjesėt e sistemit tė imunitetit tė cilat janė tė pėrfshira nė reaksione alergjike.
Flokėt
Nėse dėshironi flokė tė fortė dhe me shkėlqim, hani djathė tė freskėt me yndyra tė reduktuar sepse ėshtė i pasur me proteina - 14 gramė nė njė gjysmė filxhani. Shijoni edhe farat e kungullit sepse pėrmbajnė zink, thotė dr. Francesca Fusco, profesoreshė e dermatologjisė klinike nė Mount Sinai Medical Center nė New York.
Lėkura
Zieni domate. Likopena ėshtė shumė e mirė pėr lėkurėn, mund tė reduktojė dėmtimet e shkaktuara nga rrezet UV, rrezikun nga kanceri dhe tė ngadalėsojė krijimin e rrudhave. Edhe ushqimi i pasur me acidet yndyrore omega-3, siē ėshtė liri (i bluar) dhe peshku, mund ta ndihmojė lėkurėn pėr ta mbajtur lagėshtinė.
Buzėt
Hani arra dhe do tė keni buzė tė lagura dhe tė bukura. Trupi vazhdimisht duhet t’i zėvendėsojė qelizat e vjetra tė lėkurės me tė reja. Acidet yndyrore omega-3 ndihmojnė nė rregullimin e kėtij procesi.
Thonjtė
Nga tė gjitha burimet e hekurit nė supermarket, mishi i lopės ėshtė ndėr mė tė mirėt. Nivelet e ulėta tė hekurit, tė cilat janė tė shpeshta te femrat, shkaktojnė anemi dhe mund tė ēojnė deri nė thonjtė e brishtė.
Gjinjtė
Brokoli ofron enzimat qė mund tė ndalin zhvillimin e qelizave tė kancerit tė gjirit. Shkencėtarėt nga Universiteti Johns Hopkins kanė zbuluar qė brokoli ka deri nė 20 herė mė shumė enzima sesa bima e rritur.
Zemra
Shpargu kėtu ėshtė shumė i dobishėm. Hulumtuesit italianė kanė zbuluar qė vitamina B, respektivisht acidi folik redukton homocisteinėn, aminoacidin pėr tė cilin besohet qė ēon deri te inflamacionet, ēka mund tė rrisė rrezikun nga sėmundjet e zemrės. Pėrveē kėsaj, shpargu ofron edhe sasi solide tė folateve dhe materie ushqyese tjera tė dobishme pėr zemrėn, si kaliumi. Pini edhe lėngun e zi tė rrushit. Sipas tė dhėnave qė vijnė nga Universiteti Glasgow, lėngut i zi i rrushit ėshtė i pasur me fenole, antioksidantėt e fortė qė “gėlltisin” radikalet e lira tė dėmshme pėr zemėr.
Stomaku dhe zorrėt
Hani kumbulla tė thata. Janė tė pasura me fibra dhe sistemi tretės punon si makinė e kurdisur mirė. Ato mund tė reduktojnė edhe irritimin e stomakut. Studimi i publikuar nė revistėn “American Journal of Clinical Nutrition: ka treguar qė nė mesin e 74.000 femrave tė anketuara ato qė kishin ngrėnė mė sė shumti fibra kanė pasur 49 pėr qind shanse mė tė vogla pėr t’u trashur. Gjithsesi, pėr tretjen janė shumė tė rėndėsishėm probiotikėt, respektivisht ushqimi i fermentuar.
Muskujt dhe nyjat
Djathi i freskėt ėshtė i pasur me aminoacide tė cilat u nevojiten muskujve pėr rritje. Proteinat nga hirra janė “virtuoze” kur ėshtė nė pyetje ndihma pėr ndėrtimin e trupit. Gjiza ėshtė nė veēanti e mirė sepse prodhohet nga hirra.
Eshtrat
Hani mė shpesh nga pak ēokollatė tė ithėt sepse ėshtė e pasur me magnez, dhe ka rėndėsi vitale pėr shėndetin e eshtrave. Magnezi krijon rrjetin e kristaltė i cili ua jep strukturėn eshtrave. Prandaj nuk ēudit qė konsumimi i magnezit ėshtė i lidhur me dendėsinė mė tė madhe minerale tė eshtrave. Kėnaquni edhe me ushqimin e pasur me kalcium.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-12-2012, 18:36
Dieta mė funksionale, ajo me limon
http://images.botasot.info/uploads/largea_limon181355855525.jpg
Dėshironi t’i humbni kilet e tepruara dhe tė fitoni njė formim perfekt tė trupit qė me kėnaqėsi doni ta tregoni nė veshje tė ngushta? Nuk ėshtė problem. Duhet tė ndiqni vetėm shtatė hapa dhe ta pasuroni ushqimin me shumė, shumė limon.
Ēdo mėngjes pini lėng tė freskėt tė limonit me ujė. Ajo tė ndihmon dhe nė pėrshpejtimin e metabolizmit. Duhet tė shmangni alkoolin dhe lėngjet me shumė sheqer, ndėrsa konsumimin e kafesė dhe ēajit zvogėlojeni disi nė minimum.
Gjatė kėsaj diete mund tė konsumoni ēdo gjė qė hani zakonisht dhe nuk ju duhet t’i numėroni kaloritė. Nė kėtė dietė ju lejohen kaloritė, ēokollatat dhe akulloret.
Vetėm pėr njė gjė duhet tė kujdeseni qė tė paktėn nė njė ngrėnie tė ketė limon. Duke e kombinuar kėtė dietė me 30-minuta ushtrim pėr ēdo ditė, do tė ndiheni mė tė shėndetshėm pas njė jave, ndėrsa pas dy javėve humbja e kileve do tė jetė e dukshme. Me pak vullnet dhe jeni tė pėrsosur.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-12-2012, 18:37
Jogurti kundėr erės sė keqe tė gojės, sheqeri pėr lemzėn
http://images.botasot.info/uploads/largea_jogurti_211356132592.jpg
Me siguri tė paktėn njėherė nė jetė keni vuajtur nga dhimbja e kokės, puērrat nė lėkurė ose tė pėrzierat, ndėrsa mė shtėpi nuk keni pasur tableta ose mjete pėr t’i shėruar.
Disa nga ne u pėrtojnė preparateve kimike artificiale dhe ilaēeve me tė cilat i shėrojmė kėto gjendje tė sikletshme dhe probleme jo aq tė rrezikshme dhe mundohemi qė t‘i shėrojmė me mjete natyrore.
Ju sjellim disa produkte tė cilat me siguri i keni nė shtėpi dhe mund t'u shėrbejnė si ndihmė e parė:
1. Vaji i ullirit kundėr ekzemės
Vaji i ullirit ėshtė i pasur me vitaminė E, ēka e bėn tė shkėlqyeshėm pėr hidratimin e lėkurės. Vendosni pak vaj ulliri ekstra virgjin nė lėkurėn e lagėsht dhe do tė qetėsojė ekzemat dhe inflamacionet e dhimbshme.
2. Lėngu pėr shpėlarjen e gojės kundėr kėrpudhave
Zhytja e shputave tė kėmbėve nė lėngun pėr shpėlarjen e gojės 15-20 minuta dy herė nė ditė, do t'ju shėrojė nga kėrpudhat nė shputa. Po ashtu ky lėng ndihmon edhe tek kallot dhe zbokthi.
3. Jogurti kundėr erės sė keqe tė gojės
Hulumtimet kanė treguar qė bakteret nė jogurtin pa sheqer mund tė ulin nivelin e baktereve tė kėqija qė shkaktojnė erėn e sikletshme. Frymėmarrja juaj do tė jetė e freskėt nėse ēdo ditė pini njė gotė jogurt.
4. Me sheqer kundėr lemzės
Lemza ėshtė e mėrzitshme dhe e lodhshme, por mund tė ndalet. Thjesht, gėlltitni njė lugė tė mbushur me sheqer dhe nė afatin prej njė minute do tė ndalni lemzėn. Ekspertėt besojnė qė ėmbėlsia e papritur nė gjuhė ėshtė arsye e mbingarkesės sė mbaresave nervore nė gojė tė cilat shkaktojnė lemzėn.
5. Ēamēakėzėt ndihmojnė tek stresi
Hulumtimet kanė treguar qė pėrtypja e ēamēakėzit nga kanella ose peperminti reduktojnė lodhjen pėr madje 20 pėr qind. 25 pėr qind e tė testuarve kanė thėnė qė janė ndier mė pak tė frustruar, ndėrsa 30 pėr qind e tyre kanė konsideruar qė koncentrohen mė mirė.
6. Kundėr dhimbjes sė kokės – lapsi
Shkaku i dhimbjes sė kokės shpesh mund tė jetė nė shtrėngimin dhe tensionimin e pavetėdijshėm tė nofullės. Mbajeni lapsin butė nė mes dhėmbėve dhe relaksoni muskujt tuaj dhe kėshtu largoni dhimbjen e kokės.
7. Vodka kundėr erės sė keqe

Fėrkoni kėmbėt tuaja me njė leckė tė zhytur nė vodkė dhe do ta largoni aromėn e pakėndshme tė kėmbėve. Alkooli nga vodka do tė largojė kėrpudhat qė shkaktojnė aromėn e pakėndshme.
8. Me domate kundėr akneve
Domatja ka shumė vitaminė C dhe A, antioksidantė dhe ėshtė e thartė, kėshtu qė mund tė pėrdoret pėr shėrimin sėmundjeve tė ndryshme mė tė vogla tė lėkurės – veēanėrisht nėse keni lėkurė tė yndyrshme. Grimcojeni dhe shtypeni njė domate dhe lėreni tė qėndrojė rreth njė orė nė fytyrė. Kėtė ritual pėrsėriteni njė herė nė javė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-12-2012, 18:38
Djathi kundėr diabetit
http://images.botasot.info/uploads/largea_djathi_kunder201356042861.jpg
Nėse jeni nga ata persona qė shmangin djathin pėr shkak tė mbajtjes sė linjės, mendoni pėrsėri. Studimet mė tė reja kanė treguar qė djathi zvogėlon rrezikun nga fitimi i diabetit tė tipit 2, i cili mė sė shpeshti lidhet me peshėn e tepruar trupore.
Hulumtimi ėshtė bazuar nė ndikimin e pėrbėrėsve ushqyes tė djathit nė diabet. Rezultatet kanė treguar qė ata tė cilėt hanė djathė kanė 12 pėr qind mė pak shanse pėr t’u sėmurė nga diabeti.
Shkencėtarėt nuk janė tėrėsisht tė sigurt pse kanė fituar rezultatet tė tilla. Produktet tjera tė qumėshtit nuk kanė treguar asnjė efekt tė dobishėm dhe pėr kėtė arsye besojnė qė kjo ėshtė e lidhur me procesin e fermentimit, i cili ndodhė gjatė kohės sė bėrjes sė djathit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-12-2012, 18:38
Birra ėshtė e shėndetshme, mbron nga viruset gjatė dimrit
http://images.botasot.info/uploads/largea_birra191355939920.jpg
Konsumimi i sasive mė tė mėdha tė pėrbėrėsit kyē tė birrės mund tė ofrojė mbrojtje nga ftohja dimėrore dhe disa sėmundje serioze te fėmijėt e vegjėl, ka deklaruar birraria japoneze Sapporo duke u mbėshtetur nė rezultatet e studimit shkencor.
Pėrbėrja kimike e elbit, e cila i shtohet birrės pėr tė pasur shije mė tė mirė, ofron mbrojtje efikase nga viruset tė cilat nxisin forma tė rėnda tė inflamacionit tė mushkėrive dhe bronkitit te personat e rinj.
Shkencėtarėt e Universitetit mjekėsor nė Sapporo kanė vėrtetuar qė pėrbėrėsi humulon frenon virusin respirator RS, thekson kompania e cila ka financuar hulumtimin.
“Virusi RS mund tė shkaktojė inflamacion serioz tė mushkėrive dhe vėshtirėsi nė frymėmarrje te foshnjat dhe fėmijėt e vegjėl, por momentalisht nuk ka vaksinė kundėr tij”, ka deklaruar Jun Fuchimoto, shkencėtari nga birraria e cila ka porositur studimin.
Ky virus pėrhapet dimrit, ndėrsa tek tė rriturit shkakton simptoma tipike pėr ftohjen.
Fuchimoto ka thėnė qė nė birrė ėshtė e pranishme sasi aq e vogėl e humulonit, sa qė personi duhet tė pijė mė shumė se dhjetė litra tė kėsaj pije pėr t'u arritur efekti antivirusal.
“Tani po studiojmė mundėsinė qė humulonin t’ia shtojmė ushqimit dhe pijeve joalkoolike. Problemi ėshtė qė shija e athėt nuk do tė jetė tėrheqėse pėr fėmijė”, ka thėnė Fuchimoto.
Hulumtuesit po ashtu kanė vėrtetuar qė humuloni lehtėson pasojat e inflamacionit tė shkaktuar nga virusi RS, ka deklaruar birraria.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-12-2012, 18:39
Vaji i bajameve pėr bukurinė femėrore
http://images.botasot.info/uploads/largea_bajame231356305248.jpg
Vaji i bajameve, i pėrdorur gjerėsisht nė fushėn e kozmetikes, ka tė tjera veti tė dobishme qė jo tė gjithė i njohin. I pasur me vitamina tė grupit B dhe minerale si kalciumi, fosofori, potasi, magnezi e hekuri, vaji i bajameve ndikon pozitivisht edhe nė shėndet.
Pėr shkak tė efekteve tė tij lubrifikuese, ai favorizon aktivitetin e zorrėve. Vaji i bajameve thuhet se ėshtė i pasur me proteina dhe kjo bėnė qė tė gjejė pėrdorim edhe nė dietat vegjetariane.
Megjithatė, duhet pasur parasysh se pėrbėrja nė masėn 50 pėr qind nga yndyrat e kufizon pėrdorimin e tij pėr shkak tė kalorazhit tė lartė.
Nė kozmetikė, vaji i bajameve pėrdoret nė kremrat hidratues.
Ai u jep shkėlqim e gjallėri flokėve dhe thonjve, por arsyeja kryesore pėr tė cilėn mijėra femra e kėrkojnė nėpėr farmaci ėshtė parandalimi i shenjave tė zgjerimit tė lėkurės (zmaljaturat) sidomos gjatė periudhės sė shtatzėnisė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-12-2012, 18:40
Sėmundjet qė luftojnė brokoli dhe lakra
http://images.botasot.info/uploads/largea_lakra211356132863.jpg
Brokoli ėshtė ushqim thelbėsor pėr shtatzėnat, sepse ėshtė i pasur me proteina, kalcium, vitamina, antioksidant, detoksifikues, hekur, fosfor, tė cilėt e bėjnė njė komponent ideal pėr dietat. Brokoli dhe lakra, dy perime mjaft tė rėndėsishme, jo vetėm tė shijshme, pėr t’u gatuar, por pėr shkak edhe tė vlerave ushqyese qė pėrbėjnė shtojnė arsyet pėr t’u konsumuar akoma mė shumė. Nė mėnyrė tė veēante, brokoli kėshillohet t’i shtohet listės sė ushqimeve, pasi ndihmon nė heqjen e radikalėve tė lira dhe toksinave nga trupi si acidi urik, duke pastruar gjakun dhe mbajtur larg probleme qė lidhen me toksinat si skuqjen.
Ndėrsa konsumimi i lakres ndihmon pėr tė ruajtur integritetin e lėkures, pėr shkak se ėshtė njė antioksidant me yndyra tė ngopura. Gjithashtu, lakra mund tė ndihmojė si ilaē nė shumė mangėsi.
Brokoli ėshtė luftuesi natyror pėr shumė lloje tė kancerit, duke pėrfshirė kancerin e gjirit, kancerin e mitres, kancerin e prostatės, kancerin e organėve tė brendshme si mushkėritė, melēinė, zorren e trashė, veshkat etj. Por brokoli ėshtė veēanėrisht i mirė pėr kancerin e gjirit dhe kancerin e mitres, sepse ai heq estrogjenin shtesė nga trupi. Kjo pėr shkak tė pranisė sė fortė antikancerogjene si sulfora-phane, dindolylmethane, beta-karotenė, selen dhe vitamina tė tjera si-vitamine C, vitaminė A dhe vitaminė E, zink, kalium dhe disa amino, tė cilat janė efikase kundėr agjentėve kancerogjene. Efekt detoksikues. Prania e vitaminės C, sulfurit dhe disa aminoacideve e bėjnė brokolin njė detoksikues shumė tė mirė. Ai ndihmon nė heqjen e radikalėve tė lira dhe toksinave nga trupi si acidi urik duke pastruar gjakun dhe mbajtur larg probleme qė lidhen me toksinat si skuqjen, artritin, reumatizmat, calculi i veshkave, sėmundje tė lėkurės si ekzeme dhe acarime etj.

Ērregullimet nė stomak.
Brokoli ėshtė shumė i pasur me fibra dhe mund tė kurojė pothuajse tė gjitha ērregullimet e stomakut me shėrimin e kapsllekut sepse kapslleku ėshtė rrėnja e pothuajse tė gjitha ērregullime nė stomak. Fibrat formojnė pjesėn mė tė madhe tė ushqimit, ujit dhe ruajnė formėn e zorrėve. Magnezi dhe vitaminat tė pranishme nė brokoli kurojnė aciditetin pėr tė lehtėsuar tretjen e duhur dhe thithjen e ushqyėsve nga ushqimi dhe zbutin barkun me uljen e inflamacionit.Kujdesi i lėkurės Pėr mbajtjen e lėkures tuaj tė re dhe me shkelqim merita i takon antioksidantėve si beta karoteni, vitamines C dhe ndihmėsave tė tjerė si kompleksi i vitaminės B, vitaminės E (vitamina E i jep shkelqim lėkurės tuaj, flokėve dhe ngjall indet e lėkures), vitaminės A & K, acideve yndyrore omega 3, aminoacidėve dhe folatėve tė pranishėm nė brokoli. Sėmundjet e zemres. Pėrveē antioksidantėve tė permendur mė lart, brokoli ka pėrmbajtje tė larte nė fibra, beta-karotene, acide yndyrore omega-3 dhe vitamina tė tjera qė ndihmojnė nė uljen e kolesterolit tė keq si dhe mbajnė zemren tė funksionojė siē duhet duke rregulluar presionin e gjakut.
Kujdesi pėr syte
Kryesisht zeaxanthin dhe pastaj Beta-karotene, vitamina A, fosfori dhe vitamina tė tjera tė tilla si C, B kompleks dhe E janė shumė tė mira pėr shendetin e syrit. Kėto substanca mbrojnė sytė kundėr perdes sė syrit si dhe riparimin e dėmėve nga rrezatimet UV. ImunitetiSubstancat pėrgjegjėse pėr ngjyren e gjelbert tek brokoli, vitamina C, beta-karoteni,si dhe vitaminat e minerale tė tjera si seleni, bakri, zinku, fosfori etj, forcojnė sistemin imunitar si dhe na mbrojnė nga infeksionet e shumta.
Shėndeti i kockave
Duke qėnė shumė i pasur me kalcium dhe vitamina tė tjera tė tilla si, zinku magnezi dhe fosfori, tė hahet brokoli ėshtė shumė i dobishėm veēanerisht pėr femijet, tė moshuarit dhe gratė shtatzėna ose nėnat nė gjidhėnie, sepse kėta njerėz janė mė tė prirė pėr osteoporozen, dobėsimin e kockave, dhėmbėve, etj, nga mungesa e kalciumit.

Shtatzėnia
Brokoli ėshtė ushqim thelbėsor pėr shtatzėnat sepse ėshtė i pasur me proteina, kalcium, vitamina, antioksidant, detoksifikues, hekur, fosfor tė cilėt e bėjnė njė komponent ideale pėr dietat. Duke qėnė i pasur me fibra, brokoli gjithashtu mban larg kapsllekun i cili ėshtė shumė i zakonshėm gjatė shtatzėnisė.
Tensioni i lartė
Njė mineral i rėndėsishem, kromi, gjėndet me bollek tek brokoli,i cili ndihmon nė funksionimin e duhur tė insulines dhe rregullon sheqerin nė gjak duke bėrė edhe rregullimin e presionit tė gjakut gjithashtu. Vitaminat, tė cilat e bėjnė sistemin tonė tė funksionojė si duhet gjėnden me bollek tek brokoli, sė bashku me fibrat dhe acidet yndyrore omega-3 ndihmojnė nė rregullimin e presionit tė gjakut.
Anemia
Anemia ėshtė e lidhur direkt me mungesėn e hekurit dhe disa proteinave. Brokoli ėshtė i pasur me tė dyja dhe kėshtu formon njė zgjidhje e shkėlqyer pėr anemi. Pėrbėrėsit e pranishėm nė brokoli janė karbohidratet, omega-3 acide yndyrore, proteina, vitamine A, B kompleks, C dhe E, beta-karotene, kalcium, hekur, magnez, fosfor, krom, kalium mangan, glucoraphanin, diindolylmethane, zeaxanthin, ujė dhe fibra.
Lakra
Njė filxhan laker pėrmban 15 kalori. Ajo ėshtė njė ushqim i shkėlqyer pėr njerėzit qė janė nė dietė. Lakra pėrmban Vitamina A, vitamine C, vitamine E, dhe Vitamina B. Secila prej kėtyre lėndėve ushqyese ėshtė e vlefshme pėr trupin e njeriut. Vitamina A ėshtė e rėndėsishme pėr lėkurė tė shėndetshme dhe shikimin. Vitamina B ndihmon pėr tė nxitur metabolizmin e enėrgjisė dhe ruan integritetin e indeve nervore nė tė gjithė trupin. Vitamina C ėshtė e rėndėsishme nė djegien e yndyrave dhe ėshtė njė antioksidant. Sė fundi, Vitamina E ndihmon pėr tė ruajtur integritetin e lėkures pėr shkak se ėshtė njė antioksidant me yndyra tė ngopura.
Lakra mund tė ndihmoje si ilaē nė shumė mangėsi. Kėshtu mangėsia e vitaminės C mund tė ēojė nė anemi, probleme me gingivet dhe dobėsi e pergjithshme. Kjo mangėsi dėmton sistemin imunitar dhe trupi ėshtė mė i prekshem ndaj infeksionėve dhe sėmundjeve. Lakra siguron njė shumė tė mirė tė vitaminės C. Nė fakt, ajo ka mė shume Vitamina C se portokalli.
Me kaq shumė lėndė ushqyese, lakra ėshtė e keshillueshme pėr riparimin e trupit nga konsumi i pėrditshem. Ajo ėshtė e dobishme nė trajtimin e depresionit, ulēerave, kancerit tė zorrėve dhe forcimin e sistemit imunitar. Njė tjetėr mangėsi nė tė cilen lakra mund tė ndihmoje ėshtė edhe mangėsia e ushqimit tė forte. Ushqimi i fortė, i njohur ndryshe si fije dietetike, ėshtė pjese e bimėve qė nuk ėshtė nė gjėndje qė tė tretet. Ai mban ujė dhe pėrmirėson funksionin e zorrėve. Mungesa e fijeve dietetike nė ushqime mund tė ēoje nė kapsllek. Kapslleku ėshtė shkaku kryesor i sėmundjeve te tilla si dhimbje koke, ulēera nė stomak, tretje, kanceri i zorrėve, si dhe shumė probleme tė tjera. Lakra ėshtė e pasur me fije dietetike. Ky ėshte ushqim shumė i mirė per t’u ngrėnė n.q.s ju vuani nga kapslleku. Njė mangėsi nė squfur mund tė ēojė nė njv sistem imunitar tė dobėsuar. E trupit ėshtė mė pak efikas nė luftimin e infeksionėve kur kjo mungon.
Lakra ėshtė e bollshme me squfur dhe mund tė jetė shumė e dobishme nė sherimin e plagėve. Squfurit ėshtė njė tjeter lėndė ushqyese qė ėshtė i rėndėsishėm nė sherimin e ulēerave nė stomak. Lakra ndihmon pėr tė pastruar gjakun dhe pėr tė hequr radikalet e lira dhe acidin urik nga trupi. Radikalet e lira dhe acidi urik kanė nė dorė tė shkaktojnė artrit, reumatizem dhe disa probleme tė lėkurės, tė tilla si ekzema. Lakra ėshtė gjithashtu e pasur me jod, njė lėndė ushqyese jetike qė ndihmon nė funksionin e duhur tė trurit. Jodi ėshtė e vėshtirė pėr tė gjetur nė ushqime. Lakra gjithashtu ndihmon sistemin nervor tė funksionojė normalisht.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
28-01-2013, 16:47
Zbulimi revolucionar nė parandalimin dhe shėrimin e AIDS-it
http://images.botasot.info/uploads/largea_hivi221358872471.jpg
David Harrich, shkencėtari nga Australia, ka deklaruar tė ketė zbuluar se si ta bėjė HIV-in tė luftojė vetė kundėr vetes pėr tė parandaluar krijimin e AIDS-it. Zbulimin e vet australiani e ka pėrshkruar si revolucionar nė gjetjen e ilaēit pėr sėmundjen e rėndė.Shkencėtari i Instituti pėr hulumtime mjekėsore nė Queensland ka thėnė qė me sukses ka modifikuar njė proteinė nė HIV, e cila i ėshtė nevojitur virusit pėr t’u shumėzuar. Nė vend tė kėsaj, ky proces tani do tė parandalojė rritjen e tij.
“Kurrė nuk kam parė diēka tė ngjashme. Modifikimi i proteinave ka sukses ēdo herė. Nėse vazhdon ky hulumtim, mund tė shpresojmė pėr ilaēin kundėr AIDS”, ka thėnė Harrich, shkruan AFP.
Ai ka shtuar qė proteina e modifikuar tė cilėn e ka quajtur Nullbasic, ka treguar aftėsi tė jashtėzakonshme pėr tė parandaluar pėrhapjen e HIV-it nė kushtet laboratorike dhe mund tė ketė implikime tė pabesueshme nė frenimin e AIDS-it dhe shėrimin e tė infektuarve me HIV.
“Virusi mund tė infektojė qelizėn, por duke iu falėnderuar kėsaj metode nuk do tė pėrhapej. Ju ende do tė ishit tė infektuar me HIV. Ky nuk ėshtė ilaē pėr virusin, por ai mund tė qetėsohej dhe nuk do tė shndėrrohej nė AIDS”, ka thėnė shkencėtari australian.
Fakti qė vetėm njė proteinė e vetme mund tė jetė aq shumė efikase, tė sėmurėve do t’u mundėsonte tė reduktojnė sasinė e ilaēeve qė marrin, kualitet mė tė mirė jetės dhe mė pak shpenzime pėr t’u shėruar.
Kurimet eksperimentale nė kafshė duhen tė fillojnė kėtė vit, ndėrsa pėr aplikimin e tretmanėve nė njerėz mund tė kalojnė disa vjet, dhe pėr tė funksionuar nė njerėz duhet pėrdorur terapinė me gjene.
Sipas tė dhėnave tė fundit tė OKB-sė, numri i njerėzve tė infektuar me HIV nė vitin 2011 ishte 34 milionė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
28-01-2013, 16:49
Portokalli mund tė nxisė karies, sikurse edhe larja e dhėmbėve pas ushqimit
http://images.botasot.info/uploads/largea_portokalli171358438292.jpg
Citrusėt dhe lėngjet e pemėve nga limoni dhe portokalli pėrmbajnė acide, tė cilat gėrryejnė smaltin e dhėmbėve, ndėrsa larja e dhėmbėve menjėherė pas kėsaj nuk ndihmon aspak, pohojnė stomatologėt.
Nė maje tė listės sė armiqve tė dhėmbėve janė bonbonet e forta, ėmbėlsirat e ngjitshme dhe frutat, pijet sportive, lėngjet me gaz dhe tė frutave, por edhe citrusėt. Emėruesi i pėrbashkėt i tė gjitha kėtyre ushqimeve ėshtė sheqeri. Pavarėsisht se a ėshtė i rafinuar apo i frutave, sheqeri ėshtė fajtori kryesor pėr prishjen e dhėmbėve, sepse bakteret qė jetojnė nė gojė e shndėrrojnė nė acid.
Pėshtyma bėhet acidike dhe fillon procesi i shpėrbėrjes sė kalciumit nė smaltin e dhėmbėve. Nėse procesi i demineralizimit zgjat shumė, do tė dėmtojė strukturėn e dhėmbėve dhe nė ta do tė shfaqen zbrazėtira, sqaron stomatologu Walter Vogl.
"I kundėrt me demineralizimin ėshtė procesi i remineralizimit, gjatė tė cilit pėshtyma, e pasur me kalium dhe fosfat neutralizon acidin. Nėse ushqimi i dėmshėm ērregullon kėto dy proceseve dhe zgjatja e fazės acidike zgjatet, pėshtyma nuk mund ta kryejė mė shumė neutralizimin. Rritet humbja e kalciumit ēka ēon te krijimi i kariesit" – paralajmėron dr. Vogl. Edhe acidet e forta nga citrusi gėrryejnė smaltin e dhėmbėve dhe nxisin krijimin e kariesit, ndėrsa larja e dhėmbėve pas shujtės me fruta nuk ndihmon. Fijet e furēės nė mėnyrė tė shtuar do tė dėmtojnė smaltin dhe dhėmbėt mė mirė shpėrlani me ujė.
Ėmbėlsirat dhe pemėt e thata janė njėlloj tė dėmshme pėr dhėmbėt
Nė vendet nė tė cilat ngjiten ėmbėlsirat, por edhe pemėt e thata, pėshtyma nuk mund tė neutralizojė acidet dhe humbja e kalciumit ėshtė mė e madhe. Prandaj rekomandohet qė menjėherė pas shujtave tė tilla t’i lani dhėmbėt.
Bonbonet e forta shkatėrrojnė smaltin e dhėmbėve
Derisa shkrihen nė gojė, bonbonet e forta tė mentolit zakonisht mbesin mė gjatė nė njė vend dhe aty koncentrohet acidi. Frymėmarrjen freskojeni me pastile pa sheqer, kėshillon dr. Vogl.
Pėr dhėmbė tė shėndetshėm, lėngu pihet me kallam
Mbetjet e pijeve tė dendura, tė ėmbla sportive mbesin gjatė nė sipėrfaqen e dhėmbėve. Nxitės pėr demineralizim janė edhe lėngjet e gazuara dhe tė pemėve. Pėr tė reduktuar efektin e tyre tė dėmshėm pini me kallam apo pip, i cili lėngun e mban larg nga dhėmbėt dhe gojėn shpėrlajeni me ujė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
28-01-2013, 16:50
Ngjyrat e tetovazhės janė kancerogjene
http://images.botasot.info/uploads/largea_tetoazhet241359061199.jpg
Shoqata kombėtare e dermatologėve nė Francė kumtoi se tetovazhet, qoftė tė pėrhershme, qoftė tė pėrkohshme, nuk janė tė parrezikshme, kurse njerėzit, sidomos tė rinjtė, u ftuan qė tė jenė shumė tė kujdesshėm para se tė marrin vendim pėr tė bėrė tetovazhė.
Sipas mjekėve specialistė, ngjyrat pėr tetovazhė pėrmbajnė metale helmuese siē janė alumini, kobalti, kromi, bakri, hekuri, merkuri dhe nikeli, tė cilėt mund tė bėhen kancerogjen pasi tė depėrtojnė nė lėkurė.
Dermatologėt pėrkujtojnė se kėto ngjyra mund tė shkaktojnė edhe ekzemėn, sarkoidozėn e lėkurės dhe sėmundje tė tjera apo reagime alergjike (kruarje, skuqje, tė ėnjtura nė vendin e tetovazhės).
Tetovazha me ndihmėn e kanės paraqet rrezik mė tė vogėl, pasi ajo ėshtė ngjyrė natyrale, e cila nuk ėshtė fare e dėmshme, por me rastin e tetovazhave nganjėherė pėrzihet me substanca toksike, siē ėshtė parafenilenediamin, i cili mund tė shkaktojė ekzemėn, apo reagime alergjike, si dhe njolla tė pėrhershme, paralajmėrojnė ekspertėt. Me rastin e tetovazhės me kanė, klientėt duhet tė kėrkojnė qė tė informohen pėr pėrbėrjen e ngjyrės. Ngjyra duhet tė jetė e portokalltė, e kurrsesi e zezė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
28-01-2013, 16:51
Kurimi i shpejtė redukton rrezikun nga HIV
http://images.botasot.info/uploads/largea_kurimi171358438057.jpg
T’i japėsh njė pacienti me HIV ilaēe sapo tė jetė diagnostikuar mund tė jetė njė veprim qė mund tė ketė sukses nė tė ardhmen. Kėshtu thonė njė grup kėrkuesish.
Aktualisht, terapia antivirale bėhet vetėm pasi sistemi imunitar ėshtė dėmtuar seriozisht nga infektimi.
Njė studim i publikuar nė “New England Journal of Medicine” tregon se njė terapi 1-vjeēare e kryer menjėherė pas diagnostikimit ndihmon nė ruajtjen e imunitetit dhe nė mbajtjen e virusit nėn kontroll.
Gjithashtu, studimi thotė se trajtimi i shpejtė mund tė reduktojė edhe pėrhapjen e HIV-it, i cili mund tė mos kthehet nė “dėnim me vdekje” pėr pacientėt qė marrin kurimin e duhur.
Kurimi bėhet kur qelizat-T CD4, qė pėrbėjnė njė pjesė tė imunitetit, bien nėn kuotėn 350 qeliza pėr ēdo milimetėr kub gjak. Megjithatė, ka pasur edhe spekulime se nisja e mjekimit tė pacientit sa mė shpejt mund tė ketė efekte mė pėrfituese.
Studimi, i koduar me emrin “Spartaku”, pėrfshiu 366 pacientė nga tetė vende tė botės. Disa pacientėve iu dhanė ilaēe pėr 12 javė rresht pasi u diagnostikuan, njė grup tjetėr pėr 48 javė dhe njė grupi tė tretė nuk iu dhanė ilaēe derisa arritėn nivelin e 350 qelizave.
Profesori Johnathan Weber, nga Imperial College nė Londėr, tha se ata tė regjimit 48-javor pėrfunduan me njė nivel mė tė lartė tė qelizave CD4 dhe njė prani mė tė reduktuar tė virusit. “Gjithashtu, pėrfitimet vijojnė edhe pasi mjekimi tė ketė ndaluar”, shtoi ai.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
28-01-2013, 16:52
Misri si ilaē
http://images.botasot.info/uploads/largea_kallamoqi011357082283.jpg
Misri pėrmban shumė pak yndyrė, ndėrsa ėshtė i pasur me niseshte, albumina dhe sheqer. Pėrmban vitamina B dhe C, thartirė folike, fosfor, kalium dhe magnez.
Me pjekje ose zierje, misri bėhet akoma mė i shėndetshėm, sepse lirohen molekulat tė cilat e mbrojnė organizmin nga ndikimet e dobėta tė radikalėve tė lirė. Kokrrat e misrit janė tė pasura me fijeza tė cilat e ulin nivelin e kolesterinės nė gjak.
Misri mbron nga kanceri, nga sėmundjet e zemrės, nga. katarakti dhe nga sėmundja e Alzhaimerit.
Misri u rekomandohet edhe shtatzėnave nė tre muajt e parė. Nė mjekėsinė popullore ėshtė i vlefshėm sidomos tufa e misrit, qė ėshtė mjet i jashtėzakonshėm pėr tajit jen e urinės si dhe mjet shumė i dobishėm dhe jo i dėmshėm pėr dobėsim (ulje tė peshės). Pėrmban shumė fijeza bimore dhe kėshtu zvogėlon rrezikun nga shfaqja e kancerit tė zorrės sė trashė.
Ēaji nga tufa e misrit pėrdoret te rastet e sėmundjeve tė rrugėve urinare, te sėmundjet e zemrės, edemat dhe reumatizmi. Nėse pėrdoret njė kohė tė gjatė, i zbėrthen gurėt dhe e qet rėrėn nga veshkat.
1 lugė e tufės sė tharė tė misrit qitet nė 3 dl ujė tė valė. Zien 3 minuta.
Pihet 3 herė nė ditė nga njė filxhan ēaj. Pėr uljen e tensionit tė gjakut: 3 lugė miell misri qiten nė 3 dI ujė tė ftohtė. Lėngu i pėrgatitur nuk duhet tė pėrzihet. Mielli lihet nė fund tė enės si telfe. Ky lėng duhet pirė ēdo ditė, pėr njė periudhė tė gjatė kohore, ndėrsa kujt i pėlqen, mund ta shfrytėzojė nė vend tė ujit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
02-02-2013, 18:12
Ēfarė lidhjeje kanė ndalja e cigares, antidepresivėt dhe tingujt?
http://images.botasot.info/uploads/largea_depresivet281359475213.jpg
Ekspertėt thonė qė gjatė viteve tė hulumtimit ėshtė kuptuar pak pėr atė se ēka ndikon nė gjumė dhe prodhon makthe. Psikiatrja Deirdre Barrett nga Harvard Medical School dhe autorja e librit “The Committee for Sleep” pėr Yahoo Shine ka ndarė dhjetė gjėra tė cilat nė masė tė madhe mund tė ndikojnė nė pėrmbajtjen e ėndrrave qė t’i mbani mend dhe t’i kujtoni tė nesėrmen nė mėngjes.1. Aromat. A ēojnė aromat e ėmbla deri tek ėndrrat e ėmbla? Njė studim ka treguar qė marrja erė luleve nė njė fazė tė caktuar tė gjumit ēon drejt ėndrrave pozitive, derisa aromat e sulfurit janė tė lidhura me ato negative. Por shkencėtarėt thonė qė inhalimi i aromave tė luleve para gjumit nuk ka ndikim nė ėndrra. Nėse ndjeni aromėn e proshutės e cila vjen nga kuzhina, me siguri nuk do tė zgjoheni, por do ta “gjuani” nė ėndrrėn tuaj, pėrcjellin mediet.
2.Tingujt. Jeni zgjuar pasi qė keni kuptuar qė ndėrtesa ėshtė nė flakė dhe ėshtė lėshuar alarmi i zjarrit? Jo, ju ka zgjuar alarmi juaj. Derisa flemė, tingujt po ashtu i dėgjojmė, prandaj Barrett thotė qė ata duhen tė jenė mjaft tė ulėt derisa flini qė tė mos ju zgjojnė, por mjaft tė zėshėm pėr t’i “pėrjetuar”. Nėse jetoni pranė rrugės ku ka trafik, ndoshta zgjidhja ėshtė qė tė lėshoni tinguj relaksues tė valėve nga CD-ja, pėr t’ju pėrkujtuar nė pushimin vjetor ose diēka tė bukur.
3.Ushqimi me mėlmesa. Ēdo gjė qė mund tė shkaktojė ērregullime tė tretjes, si produktet e qumėshtit dhe mėlmesat, por edhe shujta e bollshme nėnkupton qė me siguri do tė keni makthe tė natės, ndėrsa nga ato mė lehtė mund tė zgjoheni dhe t’i kujtoni. Pėr t’i kujtuar, shpjegojnė ekspertėt, duheni tė zgjoheni pesė minuta pas ėndrrės. Pėr gjumė mė tė rehatshėm duheni tė hani mė herėt, mė sė voni dy orė para gjumit, por edhe tė keni kujdes nė pėrzgjedhjen e delikatesave tė mbrėmjes. Njėlloj kėshtu edhe konsumi i kafes nė orėt e vonshme tė pasdites ka efekt “shkatėrrues” nė disa njerėz, prandaj mė sė miri ėshtė qė me kafen e fundit tė pėrfundoni rreth orės 14.
4.Fjetja nė bark. A jeni tė prirė ndaj ėndrrave tė gjalla? Nėse jeni, me siguri flini nė stomak. Hulumtimi mė i ri ka treguar qė nė kėtė pozitė mė sė shpeshti ėndėrrohet seksi ose pėrkėdhelja, ndėrsa supozohet qė kjo ėshtė e lidhur me frymėmarrjen jo tė plotė, sepse ekziston shtypja nė bark dhe diafragmė.
5.Vitamina B6. Edhe pse nuk ekziston hulumtimi i cili vėrteton lidhjen e ėndrrave lucide dhe marrjes sė shtesės sė vitaminės B6, Barrett thotė qė B6 ėshtė substanca e cila e pėrdorė trupin tonė qė disa aminoacide t’i shndėrrojė nė neurotransmiterė qė ndikojnė nė gjumė. Nėse dėshironi gjumė mė tė qetė, duheni tė reduktoni konsumimin e vitaminės B.
6.Antidepresivėt. Po, edhe kėto mund tė nxisin makthe tė natės. Nė njė hulumtim ėshtė treguar qė ata e bėjnė shumė mė intensive fazėn REM tė gjumit (nė tė cilėn ėndėrrojmė). Nėse i merrni pėr njė kohė mė tė gjatė, makthet mund tė shumėzohen, prandaj mė sė miri ėshtė tė kėshilloheni me mjekun tuaj rreth ndryshimit tė terapisė.
7.Ndalja e duhanit. Ėndrrat e gjalla mund tė jenė rezultat i ndėrprerjes sė dėmshme si pirja e duhanit. Njė studim ka treguar qė madje 63 pėr qind e duhanpirėsve ėndėrrojnė pėr duhanin edhe njė vit pas ndėrprerjes. Nė fazėn e ndėrprerjes, problemi i juaj psikologjik ėshtė se si t’i largoni mendimet nga cigaret, megjithatė edhe vet mungesa e nikotinės po ashtu rrit aktivitetin trunor, kėshtu qė ėndėrroni mė shumė. Patrick McNamara nga Shkolla e mjekėsisė ne Boston thotė qė pavarėsisht problemeve me gjumė qėndroni tė fortė sepse neuronet do tė qetėsohen pėrsėri dhe do tu sigurojnė gjumė tė qetė, ndėrsa mushkėritė do t’i keni mė tė shėndetshme.
8.Uria. Jeni nė dietė dhe nuk hiqni dorė edhe pse u ėshtė krijuar vrimė nė stomak? Shkalla e ulėt e sheqerit nė gjak pėr shkak tė mungesės sė ushqimit mund ta zgjojė njeriun nga gjumi, ēka do tė thotė qė mė siguri nė atė gjendje mund tė kujtoheni se ēka keni ėndėrruar (me siguri ndonjė copė tė shijshme tė picės, ēka ėshtė dėshmuar te pacientėt anoreksik). Fatmirėsisht, njė gotė jogurt ose banane mund tu ndihmojnė tė lehtėsoni urinė, dhe njėkohėsisht pėrmbajnė edhe triptofan (aminoacidin) i cili ka edhe efekt pėr tė rėnė nė gjumė dhe mund tu ndihmojė tė flini mė mirė.
9.Filmat horrorė. Barrett thotė qė muzika tė cilėn e dėgjoni, libri qė lexoni ose biseda me partnerin ose personin e afėrm para gjumit ndikon nė ėndrra tuaja. Kėshtu, nėse vuani nga makthet e natės ose keni shikuar ndonjė film tė tmerrshėm, tentoni qė disa minuta tė reprogramoheni “duke pėrjetuar” mendime tė bukura dhe pozitive para se tė flini.
10.Shtatzėnia. Fėmijėn nuk e keni nė djep, ndėrsa ju tė shqetėsuar e zgjoni bashkėshortin nga gjumi? Kjo sipas hulumtimit, ėshtė sulm klasik i ankthit, tipi pėr femrat shtatzėnė ose nėnat e reja. Ėshtė dėshmuar qė ėndrrat e femrave shtatzėnė janė mė tė gjalla me siguri pėr shkak tė pėrzierjes sė emocioneve, pagjumėsisė ose luhatjeve hormonale. Ėndrrat nga pak shqetėsuese janė shenjė qė truri ju ndihmon tė mėsoheni nė ndryshimet e mėdha qė do tu ndodhin nė jetė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
02-02-2013, 18:33
Buka e bėrė pa hile, tė shijon dhe nuk tė fryn
http://images.botasot.info/uploads/largea_bread1359367569.jpg
Buka integrale dhe e bėrė me brumė tė ardhur ėshtė mė pak kalorike, nuk irriton zorrėt dhe e mbush mė shpejt stomakun duke dhėnė ndjesinė e ngopjes

Buka ėshtė njė ushqim qė nuk duhet tė mungojė nė asnjė tavolinė. Nė pėrbėrjen e saj nuk ka vetėm vlera ushqyese dhe energjike, por ka shije, ėshtė e pazėvendėsueshme, i pėrket tokės, grurit qė ėshtė simbol i jetės dhe rilindjes. Pavarėsisht bindjes sė krijuar, edhe personat qė mbajnė dieta tė ndryshme duhet tė konsumojnė bukė. Buka integrale dhe ajo e bėrė me brumė tė ardhur ėshtė mė e mira pėr njerėzit qė kujdesen pėr linjat: duke mos pėrmbajtur shumė niseshte ka mė pak kalori sesa buka e bardhė dhe e jep mė shpejt ndjesinė e ngopjes. Kur buka integrale pėrmban fibra dhe sakaromicete (kėrpudhat mikroskopike pėrgjegjėse pėr ardhjen e brumit), rregullon peristaltikėn e zorrėve, duke garantuar kėshtu mirėqenien e organizmit. Pėrveē kėsaj, majaja natyrore (sakaromicetet) duke tretur niseshten, ia lehtėson stomakut procesin e pėrpunimit tė ushqimeve.
Majaja natyrore ka mė pak kalori

Buka me brumė tė ardhur njihet pėrnjėherė: tretet mė lehtė nga stomaku, reziston pėr shumė ditė dhe pesha e saj ėshtė afėrsisht njė kilogram. Brumi i njė cope tė tillė buke ka nė brendėsi sakaromicete qė duke u vendosur nė mes, e bėjnė bukėn tė rezistojė pėr shumė ditė.
Buka e zezė preferohet mė shumė

Shmangni bukėn e bardhė tė bėrė me miell gruri dhe maja birre, qė ėshtė shkaku kryesor i fermentimit tė zorrėve dhe konsumoni tė gjitha llojet e bukės sė zezė (pėrmbajnė thekėr, grurė tė fortė etj.). Mė mirė akoma do tė ishte nėse buka e zezė pėrmban fara lini, luledielli etj., kėto lloj kanė vlera ushqyese, tė pastrojnė, kanė mė pak yndyrė dhe nuk tė shėndoshin. Buka e zezė pėrmban sasi tė mėdha hekuri, kalciumi, acidi folik, vitaminė B dhe magnez, elementėt e nevojshėm nė metabolizmin e sheqerit. Kėto karakteristika e bėjnė bukėn e zezė mjaft tė shėndetshme, sidomos pėr personat qė vuajnė nga diabeti.
Cilėsitė e drithėrave “tė gjalla”

Zakonisht kur blini bukė duhet tė pyesni se me ē’miell ėshtė bėrė dhe nė ēdo rast jepini pėrparėsi bukės sė pėrgatitur me miell integral, sepse ka vlera ushqyese qė i nevojiten organizmit dhe metabolizmit tuaj. Nė tė gjitha drithėrat integrale gjenden oligoelementet, qė ndihmojnė nė ruajtjen e linjave dhe shėndetit. Mė tė rėndėsishmet janė:
- zinku, forcon flokėt, thonjtė, dhe pėrmirėson punėn e mėlēisė;
- bakri, mbron sistemin imunitar;
- kaliumi, tonifikon sistemin muskulor;
- magnezi, favorizon sintezėn e antitrupave, parandalon alergjitė dhe intolerancat.
Me ushqimet e gjelbra zėvendėsoni njė vakt
Buka integrale dhe ajo e bėrė me brumė tė ardhur ka shije mė tė fortė sesa buka e bardhė dhe tė shijon mė shumė: mjafton njė copė e vogėl pėr t’u ngopur. Kjo ėshtė edhe arsyeja qė rekomandohet nė dietat hipokalorike. Duke e shoqėruar me njė pjatė me zarzavate ose duke e ngrėnė nė formė bruskete, tė mbush stomakun, ka pak yndyrė dhe shumė pak kalori.
Veē tė tjerash, buka integrale ėshtė e pasur me vitamina (B1), proteina, kripėra minerale dhe enzima aktive; vitamina B1 (tiamina) bėn tė mundur shndėrrimin e sheqernave dhe yndyrave nė energji, duke shmangur qė ato tė kthehen nė depozita dhjamore. Gjithashtu vitamina B1 i reziston tė ftohtit: mund tė blini njė franxhollė, ta ndani nė copa tė vogla, futeni nė frigorifer dhe mund ta konsumoni gjatė javės. Buka do tė rezistojė gjatė.
Nė pėrbėrjen e saj nuk ka vetėm vlera ushqyese dhe energjike, por ka shije, ėshtė e pazėvendėsueshme, i pėrket tokės, grurit qė ėshtė simbol i jetės dhe rilindjes
Pavarėsisht bindjes sė krijuar, edhe personat qė mbajnė dieta tė ndryshme duhet tė konsumojnė bukė. Buka integrale dhe ajo e bėrė me brumė tė ardhur ėshtė mė e mira pėr njerėzit qė kujdesen pėr linjat
Gjithmonė duhet tė konsumoni bukė tė pėrgatitur me miell integral, sepse ka vlera ushqyese qė i nevojiten organizmit dhe metabolizmit tuaj
Buka me brumė tė ardhur njihet pėrnjėherė: tretet mė lehtė nga stomaku, reziston pėr shumė ditė dhe pesha e saj ėshtė afėrsisht njė kilogram

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
06-02-2013, 11:39
Anemia: Si ta zbuloni dhe shėroni nė mėnyrė adekuate
http://images.botasot.info/uploads/largea_anemia51360084699.jpg
Njerėzit me pagjakėsi duhet tė reduktojnė konsumimin e kafes, ēajit dhe pijeve me gaz, sepse pėrmbajnė tanin, i cili pengon absorbimin e hekurit nė organizėm, njė nga shkaktarėt kryesorė tė anemisė.Anemia krijohet si rezultat i numrit tė pamjaftueshėm tė rruazave tė kuqe tė gjakut, pėr tė cilėn arsye me vėshtirėsi bartet gjaku deri te organet dhe indet nė trup. Shkaqet mė tė shpeshta tė anemisė janė sėmundjet e organeve tė tjera, humbja e madhe e gjakut, ushqimi joadekuat i varfėr me hekur dhe prodhimi shumė i vogėl i eritrociteve. Supozohet qė ēdo e dhjeta femėr nė njė moment tė jetės sė vet sėmuret nga anemia, ndėrsa ajo i prek edhe meshkujt dhe fėmijėt, thonė ekspertėt.
Simptomat e anemisė
Nėse jeni shpesh tė lodhur, edhe pse flini mjaft, ju mungon energjia pėr aktivitetet e pėrditshme dhe ndieni ndryshime tė shpeshta tė humorit, ėshtė e mundshme qė vuani nga anemia. Simptomat e tjera tė shpeshta pėrfshijnė tė ndierit tė dobėt, marramendjen, tenin e zbehtė, qarkullimin e keq, rrahjet e shpejta tė zemrės dhe ndaljen e frymės. Mėnyra e vetme e diagnostikimit ėshtė analiza e pasqyrės sė gjakut, veēanėrisht tė numrit tė eritrociteve, nivelit tė hemoglobinės, sasisė sė hekurit dhe madhėsisė sė eritrociteve.

Anemia te fėmijėt

Ēdo i shtati fėmijė nė moshėn prej dy vjeē ka ndonjė formė tė anemisė pėr shkak tė hekurit tė pamjaftueshėm nė ushqim. Njerėzit me mungesė kronike tė hekurit mund tė ndiejnė nxitje tė ēuditshme tė hanė dhé, baltė ose akull. Pa tretmanė format mė serioze tė anemisė mund tė ērregullojnė zhvillimin e trurit te fėmijėt.

Faktorėt e rrezikut pėr anemi
Njerėzit me sėmundje kronike janė mė tė prirė pėr tė zhvilluar anemi. Femrat pas cikleve tė rėnda menstruale po ashtu mund tė bėhen anemike, ndėrsa edhe shtatzėnia mund tė shkaktojė ndryshime nė gjak, tė cilat rezultojnė me anemi. Derisa pagjakėsia mund tė krijohet pėr shkak tė sasisė tė vogėl tė acidit folik, hekurit ose vitaminės B nė ushqim, disa lloje tė anemisė janė trashėguese, theksojnė ekspertėt.
Shėrimi
Ushqimi i pasur me hekur ėshtė ndihma e parė pėr tė sėmurėt nga anemia, ndėrsa zgjidhja mė e shėndetshme janė qulli i tėrshėrės, fasulja, panxhari, perimet e gjelbra, mishi dhe ēokollata e zezė.
Disa nga ilaēet natyrale pėrfshijnė konsumimin e ēajit tė koprės dhe rrėnjės sė rrikės. Pasi qė hekuri nė organizėm absorbohet mė lehtė me ndihmėn e vitaminės C, mos harroni qė nė ushqim tė pėrfshini portokall, grejp, boronica dhe lakrėn turshi.
Me shujta mos pini ēaj, kafe, kakao dhe pije me gaz, sepse tanini qė e pėrmbajnė parandalon absorbimin e hekurit nga ushqimi.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
06-02-2013, 11:40
Ēka duhet tė dini pėr kripėn dhe kriposjen e ushqimit?
http://images.botasot.info/uploads/largea_kripa41360009674.jpg
Nėse ushqeheni mesatarisht, madje edhe nėse i kushtoni vėmendje ushqimit tė shėndetshėm, por nėse nuk jeni fokusuar nė mėnyrė tė veēantė nė kėtė ēėshtje, mund tė jeni tė sigurt qė ēdo ditė nė trupin tuaj jeni duke futur pėr sė tepėrmi kripė – ēėshtja ėshtė vetėm nėse teprimi ėshtė minimal ose situata ėshtė alarmante. Nėse u takoni atyre qė porosisin shpesh nga cateringu, hani shpejt, ushqim tė gatshėm ose gjysmė tė gatshėm, nėse shpesh merrni sandviēė me proshutė, salsiēe dhe produkte tė tjera me mish tė thatė ose vuani nga ndonjė sėmundje kronike e kohės moderne (veēanėrisht kjo ka tė bėjė me tensionin e lartė), ėshtė koha pėr ndryshime serioze nė ushqyerje.Sipas pėrbėrjes kimike, kripa ėshtė klorid i natriumit, do tė thotė pėrbėhet nga natriumi dhe klori, mineralet tė cilat nė sasi tė vogla janė tė domosdoshme pėr jetėn, sepse rregullojnė acidet dhe lidhin lėngjet dhe nė kėtė mėnyrė parandalojnė mpiksjen e gjakut. Megjithatė, sasia e kripės tė domosdoshme pėr jetė tashmė gjendet nė vetė ushqimet qė i konsumojmė zakonisht. Nėse e zvogėloni shtimin e kripės gjatė zierjes, gati nuk ka asnjė mundėsi pėr ta tepruar nė anėn tė kundėrt. Nėse pikėrisht ndodh fenomeni i rrallė i mungesės sė kripės, shumė shpejt do ta kuptoni me ngėrēin e muskujve dhe dobėsimin e pėrgjithshme tė organizmit. Nga ana tjetėr, teprica e kripės nuk hetohet menjėherė, por ndikimi i saj akumulohet dhe kėshtu bėhet mė e rrezikshme.
Teprica e kripės ndikon nė tensionin e ngritur tė gjakut dhe nė pėrgjithėsi nė sėmundjet e zemrės dhe enėve tė gjakut, dėmton veshkat dhe stomakun, ndikon nė shfaqjen e osteoporozės, dobėson funksionet e trurit dhe, sipas disa hulumtimeve, rrit edhe shanset pėr sėmundjen e Alzheimerit.
Kripa pėrmirėson shijen dhe shėrben si konservans dhe problemi nuk ėshtė vetėm nė kripėn e kuzhinės, tė cilėn vetėdijshėm ia shtojnė ushqimit, por edhe mė shumė nė kripėn e fshehur, e cila gjendet nė ushqimin e gatshėm ose gjysmė tė gatshėm. Kjo nuk ka tė bėjė vetėm me ato qė zakonisht i konsiderojmė ushqime tė gatshme, por duhet tė dimė qė kripė ka edhe nė konserva dhe kavanoza me perimet tė ziera pak, nė produktet e furrės dhe qumėshtit, madje edhe nė ushqimet e ėmbla. Shumė nuk e dinė qė corn flakes pėrmbajnė shumė kripė, dhe pse kanė shije tė ėmbėl prandaj nuk ėshtė e vėshtirė tė paramendohet sesa tė njelmėta janė produktet e mishit tė thatė dhe delikatesat e njelmėta.
Sasia e kripės e mjaftueshme pėr plotėsimin e nevojave ditore ėshtė vetėm 1 deri 2 gramė. Por, sikur tė konsumonin vetėm kaq, shumica e njerėzve do tė ankoheshin pėr ushqimin pa shije. Prandaj nutricionistėt dhe mjekėt konsiderojnė qė konsumi i pėrgjithshėm i kripės duhet tė kufizohet nė 4-6 gramė. Hulumtimet kanė treguar qė njė amerikan mesatar konsumon madje 15 gramė kripė, do tė thotė dhjetė herė mė shumė se sasia minimale e rekomanduar, dhe madje tri herė mė shumė se sasia e rekomanduar maksimale. Nė Evropė gjėrat qėndrojnė pak mė mirė (10-14 gramė). Nuk keni nevojė tė kaloni orė tė tėra nė kuzhinė ose nė mėnyrė drastike tė ndryshoni mėnyrėn e pėrgatitjes sė ushqimit pėr tė reduktuar sasinė e kripės. Ekspertėt theksojnė qė sasia e nevojshme ditore prej 1-2 gramėsh tashmė gjendet nė ushqimet e zakonshme tė cilat rekomandohen nė ushqimin e shėndetshėm, dhe qė tė mos i kriposim aspak mė shumė. Pėr ta pėrmirėsuar shijen tė pranueshme janė mė sė shumti 3-4 gramė kripė nė ditė pėr person, dhe gjithēka mė shumė se kjo ėshtė e pashėndetshme (por gjithsesi kini kujdes qė nė atė sasi tė pėrfshini edhe kripėn e fshehur nė ushqimin e gatshėm qė e hani).
Nėse pėr shkak tė stilit tė jetesės duheni tė porositni ushqim nga catering, ėshtė mirė tė porositni ushqimet e thjeshta si mishi nga skara, oriz tė zier, patate dhe makarona, por gjithmonė kėrkoni qė ushqimin tė mos ua kriposin – vetė do ta rregulloni shijen, dhe jo vetėm me kripė. Duhet pak kohė pėr ta ndryshuar shprehinė, por zierja klasike me mjaft kripė nė fakt maskon shijet tjera – ky ėshtė rasti qė me ndryshime tė vogla tė zbuloni shije tė reja dhe interesante. Mėlmesat nga bimėt janė alternativė, sepse, pėrveē qė forcojnė ndjenjėn e njelmėsisė, shpesh kanė veēori shėruese dhe kanė shije tė ndryshme. Pėrveē piperit, majdanozit, borzilokut dhe rigonit shumė tė njohur pėr ne, nė menynė tuaj pėrfshini sa mė shumė sherbele, rozmarinė, trumzė, kurkumė, curry, xhenxhefil, e tė mos flasim pėr atė qė shija intensive mund tė arrihet edhe me hudhėr, qepė dhe speca djegės.
Perimet pasurojini me vaj kualitativ ulliri dhe uthull. Burim i kaliumit dhe zėvendėsim i shkėlqyeshėm pėr kripė ėshtė pėrgatitja e preferuar makrobiotike gomashio: nė njė tenxhere tė thatė skuqni shkurtimisht kripėn dhe farat e susamit nė raportin 18 pjesė tė susamit nė njė pjesė tė kripės. Pas ftohjes pėrgatitja mund tė qėndrojė rreth dy javė, ndėrsa nė vend tė susamit mund tė pėrdorni edhe farat e elbit. Salca e sojės, e ashtuquajtur shoyu dhe tamari janė tė njohur nga kuzhina aziatike, ndėrsa sot gjithnjė e mė shumė e pranojnė mbėshtetėsit e ushqimit tė shėndetshėm. Nė miellin pėr makarona nė vend tė kripės shtoni pak pėrqindje tė lajthive tė bluara (sipas shijes, mė sė shumti 8-10 pėr qind) – do tė befasoheni se sa tė shijshme janė makaronat e tilla.
Nė botė si zėvendėsim pėr kripė pėrdoren edhe bimėt e tjera (kryesisht shėruese): gėshtenja kineze e ujit, rrodhja, portulaca oleracea, pastaj bari dekorativ Imperata cylindrica. Forma e konsumimit janė gjethet e thata ose hiri i mbetur pas djegies sė rrėnjėve ose gjetheve.
Nėse i dėgjoni kėshillat tona, do tė pėrdorni mė pak kripė dhe ju rekomandojmė tė kaloni nė kripė mė tė shtrenjtė, por shumėfish mė kualitative. Kripa e detit ėshtė burimi mė i mirė, sepse pėrmban kalcium, magnez, kalium, jod dhe miktronutrien tė tjerė natyrorė dhe tė vlefshėm. E ashtuquajtura lule e kripės ėshtė kripa e parė, mė e shtrenjta, por edhe mė kualitativja e cila mblidhet nė vetė fillimin e kristalizimit nga deti. Nga kripa e gurit, nė veēanti kualitative ėshtė e kuqja himaliane.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
08-02-2013, 09:56
Shėndetėsi; burrat, fizkultura dhe televizori
http://images.botasot.info/uploads/largea_sportsmedicinew1360194964.jpg
Meshkujt tė cilėt dėshirojnė tė krijojnė familje duhet tė konsiderojnė fikjen e televizorit dhe tė fillojnė tė merren me fizkulturė.Meshkujt tė cilėt dėshirojnė tė krijojnė familje duhet tė konsiderojnė fikjen e televizorit dhe tė fillojnė tė merren me fizkulturė.
Njė studim nė revistėn britanike Sports Medicine thotė se tė rinjtė tė cilėt shikojnė televizor 20 orė ose mė shumė nė javė kanė njė sasi sperme 44 pėr qind mė tė ulėt se sa ata tė cilėt shikojnė televizor mė pak ose aspak.
Studimi gjithashtu thotė se njerėzit tė cilėt ushtrojnė pėr 15 ose mė shumė orė nė javė nė njė ritėm tė moderuar ose tė fuqishėm kanė njė sasi sperme 73 pėr qind mė tė lartė se sa ata qė ushtrojnė mė pak se 5 orė nė javė.
Shkencėtarėt shqyrtuan nė mostra sperme nga 189 meshkuj mes moshės 18 dhe 22 tė cilėt jetonin nė shtetin e Nju Jork.
Ekspertėt theksojnė se sasia e ulėt e spermės nuk do tė thotė se njė njeri ėshtė mė pak pjellor ose nuk mund tė bėhet ati i njė fėmije, por thonė se aktiviteti fizik ndikon nė cilėsinė e spermės.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
08-02-2013, 09:57
Ayurveda – shkenca pėr jetėn dhe jetėgjatėsinė
http://images.botasot.info/uploads/largea_ayvrda61360167005.jpg
Ayurveda ėshtė tip i mjekėsisė nė tė cilėn pėrdoren terapi tė shumta si mėnyrat e ushqyerjes, joga dhe preparatet bimore, pėr t'u arritur balanca i mendjes dhe trupit.
Termi ayurveda vjen nga fjalėt ayus dhe veda. Ayus do tė thotė jetė, ndėrsa veda do tė thotė dije ose shkencė. Kėshtu ayurveda nė pėrkthim do tė thotė shkenca pėr jetėn ose njohja e jetės. Nė Indi praktikohet mė shumė se 5000 vjet, ndėrsa nė disa dekadat e fundit ėshtė duke u bėrė popullore nė shumė vende. Parimi kryesor i Ayurvedės ėshtė parandalimi dhe shėrimi i sėmundjeve pėr t'u vendosur balanci i trupit dhe mendjes pėrmes ushqimit tė regullt, bimėve shėruese dhe stilit tė jetesės.
Ekzistojnė dy lloje kreysore tė Ayurvedes, tradicionale dhe maharishi. Tė dy llojet bazohen nė pėrdorimin e preparateve shėruese bimore. Maharishi ka rolin e arritjes sė shėndetit tė mirė dhe promovimin e mjekėsisė transcedentale pėr t'u arritur gjendja e vetėdijes dhe ndėrgjegjjes sė pastėr. Ayurveda thekson rėndėsinė e emocioneve pozitive dhe harmoninė e mendjes me trupin.
Ēdo person ėshtė i veēantė prandaj aplikohen trajtime tė ndryshme qė bazohen nė karakteristika fizike, mentale dhe emocionale. Besohet qė ekzistojnė 3 lloje kryesore tė energjisė, tė cilat quhen dosha dhe janė tė pranishme tek secili njeri.
Vata
Kjo ėshtė energjia e cila kontrollon funksionet trupore, qarkullimin, frymėmarrjen, treptimėn dhe rrahjet e zemrės. Kur Vata ėshtė nė ekuilibėr, vjen deri te vitaliteti, ndėrsa kur nuk ėshtė nė ekuilibėr, vjen deri te frika dhe ankthi.
Pitta
Bėhet fjalė pėr energjinė e cila kontrollon metabolizmin, tretjen, absorbimin e materieve ushqyese dhe temperaturėn. Pitta e balancuar do t'ju sjellė inteligjencė dhe kėnaqėsi. Kur nuk ėshtė nė ekuilibėr, mund tė shkaktojė krijimin e tė thatit dhe ndjenjėn e zemėrimit.
Kapha
Kapha ėshtė energjia e cila kontrollon rritjen e qelizave nė trup. Furnizon tė gjitha pjesėt e trupit me ujė, hidraton lėkurėn dhe forcon sistemin e imunitetitit. Kur ėshtė nė ekuilibėr, Kapha do t'ju sjellė dashurinė dhe faljen, ndėrsa nė tė kundėrtėn ēon deri tek pasiguria dhe zilia.
Tė gjtihė kanė Vatėn, Pittėn dhe Kaphėn, por vetėm njė ose dy janė tė shprehura dhe dominojnė tek ēdo individ. Shumė gjėra mund tė shkatėrrojnė ekuilibrin trupor, si stresi, ushqimi i pashėndetshėm, tensionet nė marrėdhėniet shoqėrore, ndėrsa qėllimi i Ayurvedės ėshtė tė balancohen tė tri doshat.
Tretmanėt e Ayurvedes bazohen nė arritjen e balancit nė mes tė tri doshave. Eksperti i mjekėsisė sė ayurvedes gjatė viziėts sė parė do t'ua kontrollojė zemrėn, shėndetin e abdomenit, gjuhėn, sytė, thonjtė, lėkurėn, dėgjojė ngjyrėn e zėrit dhe shėnojė historinė e sėmundjeve dhe gjendjen e tashme. Me siguri do t'ju pyesė pėr shėndetin e pėrgjithshėm dhe shprehitė jetėsore. Ka mė shumė se 20 lloje tretmanesh, ndėrsa mė tė shpeshta janė:
• Pranayama – ushtrimet e frymėmarrjes qė kanė efekt relaksues
• Abhyanga –masazhi i lėkurės me vaj bimor pėr t'u nxitur qarkullimi dhe larguar toksinat nga trupi
• Rasayana – me mantra (pėrsėritje tė fjalėve ose frazave) dhe bimė shėruese arrihet ekuilibri i mendjes dhe trupit
• Joga – kombinimi i pranayamės, lėvizjeve dhe meditimit, qė pėrmirėsojnė qarkullimin, tretjen, reduktojnė nivelin e tensionin tė gjakut, kolesterolin, ankthin dhe lehtėson dhimbjen kronike.
• Pancha karma – pastrimi i trupit pėr t'u reduktuar niveli i kolesterolit, ndėrsa pėrdorė metoda qė mund tė shkaktojnė djersitjen, punėn intensive tė zorrėve, madje dhe tė vjellat pėr t'u liruar trupi nga toksinat.
• Mjekėsia bimore – pėdorimi i bimėve tė ndryshme shėruese, tė cilat tė tri kėto dosha do t’i sjellė nė balanc.
Pse ėshtė e mirė Ayurveda?
Synimi i Ayyrvedės ėshtė parandalimi i sėmundjeve. Hulumtimet kanė treguar qė mund tė reduktojė rrezikun nga krijimi i sėmundjeve tė zemrės dhe reduktojė rrezikun nga grumbullimi i shtresave nė artere ēka shkakton sulm nė zemėr dhe tru.
Bimėt shėruese, tė cilat pėrdoren nė Ayurveda, lehtėsojnė simptomat e artritit, ulin nivelein e kolesterolit tė keq (LDL), rregullojnė nivelin e sheqerit nė gjak dhe reduktojnė rrezikun nga krijimi i diabetit.
Hulumtimet kanė treguar qė mund tė reduktojė rrezikun nga krijimi i sėmundjes sė Alzheimerit, ankthit, astmės, kancerit, dementias, herpesit, tensionit tė lartė tė gjakut dhe sėmundjes sė Parkinsonit. Ėshtė efikase nė shėrimin e akneve, kapsėllėkut, lodhjes kronike, dhe trashjes.
Shumica e terapive tė ayurvedės nė asnjė mėnyrė nuk i bėjnė keq shėndetit tuaj. Megjihatė bimėt shėruese mund tė ndikojnė negativisht nė disa ilaēe. Qė rreziku tė jetė sa mė i vogėl, kėshillohuni me mjekun dhe mjekėsinė e ayurvedės praktikojeni vetėm tek ekspertėt e dėshmuar.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
08-02-2013, 09:59
Ushtrimet 10-minutėshe janė tė dobishme sa njė orė e kaluar nė palestėr
http://images.botasot.info/uploads/largea_dobishnme61360171827.jpg
Hulumtuesit kanė zbuluar qė madje edhe vetėm shėtitja nė vend tė vozitjes me autobus ose pastrimi i shtėpisė mund tė ndihmojnė tė humbni kilogramėt e tepėrt dhe tė ulni kolesterinėn. Aktivitetet, si kositja e barit ose peshkimi, po ashtu mund tė reduktojnė rrezikun nga sulmi nė zemėr.
Studimi tė cilin e ka kryer Universiteti i Bostonit rekomandon qė gjatė ditės tė ushtroni 10 minuta dhe do tė vėreni ndryshime nė trupin tuaj.
“Pak ushtrime ėshtė mė mirė se kurrfarė aktiviteti”, rekomandojnė hulumtuesit.
Nė eksperiment kanė marrė pjesė 2.109 meshkuj dhe femra qė kanė afėrsisht 47 vjet. Mė shumė se gjysma e tyre kanė qenė tė trashė. U ėshtė vėnė akcelerometri i cili ka pėrcjellė aktivitetin e tyre ditor dhe u janė pėrgjigjur pyetjeve pėr atė se ēfarė bėjnė gjatė ditės.
Rezultatet kanė treguar qė ata qė kanė bėrė disa ushtrime kanė humbur kilogramė dhe qė u ėshtė ulur kolesterina.
Ushtrimet kanė ndikim tė madh nė reduktimin e rrezikut nga sėmundjet kardiovaskulare.
Ėshtė dėshmuar qė pastrimi i garazhit dhe punėt e shtėpisė, luajtja golf dhe joggingu i ndihmojnė shumė trupit tonė.
Po ashtu, hulumtuesit kanė theksuar se si njerėzit e rritur duhet tė ushtrojnė mė sė paku dy orė e 30 minuta nė javė. Kjo mund tė jetė ecja e shpejtė ose 75 minuta not intensiv.
Ndėrsa, ata qė pėr shkak tė punės nuk kanė kohė pėr kėtė, mund t'u pėrkushtohen punėve tė shtėpisė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
08-02-2013, 10:00
Anemia: Si ta zbuloni dhe shėroni nė mėnyrė adekuate
http://images.botasot.info/uploads/largea_anemia51360084699.jpg

Njerėzit me pagjakėsi duhet tė reduktojnė konsumimin e kafes, ēajit dhe pijeve me gaz, sepse pėrmbajnė tanin, i cili pengon absorbimin e hekurit nė organizėm, njė nga shkaktarėt kryesorė tė anemisė.Anemia krijohet si rezultat i numrit tė pamjaftueshėm tė rruazave tė kuqe tė gjakut, pėr tė cilėn arsye me vėshtirėsi bartet gjaku deri te organet dhe indet nė trup. Shkaqet mė tė shpeshta tė anemisė janė sėmundjet e organeve tė tjera, humbja e madhe e gjakut, ushqimi joadekuat i varfėr me hekur dhe prodhimi shumė i vogėl i eritrociteve. Supozohet qė ēdo e dhjeta femėr nė njė moment tė jetės sė vet sėmuret nga anemia, ndėrsa ajo i prek edhe meshkujt dhe fėmijėt, thonė ekspertėt.

Simptomat e anemisė

Nėse jeni shpesh tė lodhur, edhe pse flini mjaft, ju mungon energjia pėr aktivitetet e pėrditshme dhe ndieni ndryshime tė shpeshta tė humorit, ėshtė e mundshme qė vuani nga anemia. Simptomat e tjera tė shpeshta pėrfshijnė tė ndierit tė dobėt, marramendjen, tenin e zbehtė, qarkullimin e keq, rrahjet e shpejta tė zemrės dhe ndaljen e frymės. Mėnyra e vetme e diagnostikimit ėshtė analiza e pasqyrės sė gjakut, veēanėrisht tė numrit tė eritrociteve, nivelit tė hemoglobinės, sasisė sė hekurit dhe madhėsisė sė eritrociteve.


Anemia te fėmijėt

Ēdo i shtati fėmijė nė moshėn prej dy vjeē ka ndonjė formė tė anemisė pėr shkak tė hekurit tė pamjaftueshėm nė ushqim. Njerėzit me mungesė kronike tė hekurit mund tė ndiejnė nxitje tė ēuditshme tė hanė dhé, baltė ose akull. Pa tretmanė format mė serioze tė anemisė mund tė ērregullojnė zhvillimin e trurit te fėmijėt.

Faktorėt e rrezikut pėr anemi

Njerėzit me sėmundje kronike janė mė tė prirė pėr tė zhvilluar anemi. Femrat pas cikleve tė rėnda menstruale po ashtu mund tė bėhen anemike, ndėrsa edhe shtatzėnia mund tė shkaktojė ndryshime nė gjak, tė cilat rezultojnė me anemi. Derisa pagjakėsia mund tė krijohet pėr shkak tė sasisė tė vogėl tė acidit folik, hekurit ose vitaminės B nė ushqim, disa lloje tė anemisė janė trashėguese, theksojnė ekspertėt.

Shėrimi

Ushqimi i pasur me hekur ėshtė ndihma e parė pėr tė sėmurėt nga anemia, ndėrsa zgjidhja mė e shėndetshme janė qulli i tėrshėrės, fasulja, panxhari, perimet e gjelbra, mishi dhe ēokollata e zezė.

Disa nga ilaēet natyrale pėrfshijnė konsumimin e ēajit tė koprės dhe rrėnjės sė rrikės. Pasi qė hekuri nė organizėm absorbohet mė lehtė me ndihmėn e vitaminės C, mos harroni qė nė ushqim tė pėrfshini portokall, grejp, boronica dhe lakrėn turshi.
Me shujta mos pini ēaj, kafe, kakao dhe pije me gaz, sepse tanini qė e pėrmbajnė parandalon absorbimin e hekurit nga ushqimi.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
08-02-2013, 17:35
Molla dhe portokalli hollojnė gjakun
http://gazetaditore.com/uploads/2013/02/757020130208135010903456.jpg
Duke ngrėnė sa mė shumė molla dhe portokaj ju do t’i ndihmoni shėndetit tuaj tė zemrės dhe enėve tė gjakut.Studiuesit amerikanė kanė gjetur njė pėrbėrės tė quajtur rutin, qė veē mollės dhe portokallit gjendet edhe te qepa, dhe i cili mund tė parandalojė mpiksjet e gjakut tė cilat shkaktojnė sulmin nė zemėr dhe tru.Rezultatet e studimeve kanė zbuluar se rutina ndihmon tė bllokohet njė enzimė shumė e rrezikshme e quajtur disulfid-izomeraza. Kjo enzimė shumė shpejt lirohet kur ndodh mpiksja e gjakut nė artere dhe vena.Femina.al

Nosh
09-02-2013, 21:36
Toksine tė rrezikshme nė qumėshtin Dukat dhe Vindija
http://images.botasot.info/uploads/largea_toksina81360357829.jpg
Pėr arsye tė pranisė sė aflatoksinės M1, njėrit prej helmeve mė tė rrezikshme dhe kancerogjene nė artikuj ushqimorė nė pėrgjithėsi, Ministria e Bujqėsisė e Kroacisė dha urdhėr pėr tėrheqje nga shitja tė disa serive tė qumėshtit Vindija dhe atij Dukat, qė shitet edhe nė tregun kosovar, me qėllim tė parandalimit dhe mbrojtjes sė konsumatorėve, por pohojnė se nuk ka arsye pėr brengosje, sepse bėhet fjalė pėr shmangie minimale nga ato tė parapara me dispozita.
Nga tregu kroat dhe regjet e tjera tėrhiqet nga shitja qumėshti afatgjatė Vindija me 2.8% yndyrė, nė paketim prej 1 litri dhe me afat kadence deri mė 3 korrik tė kėtij viti dhe njė tjetėr me kadencė nga 24 deri mė 31 maj 2013. Ndėrkaq, nga qumėshtit Dukat tėrhiqet nga shitja qumėshti afatgjatė me 2.8 pėr qind yndyrė, nė paketim prej gjysmė litri dhe me datė kadence deri mė 24 maj, si dhe ai njėlitėrsh Lagano jutro, me 2.8% yndyrė dhe me afat skadence deri mė 25 prill 2013.
Nė pėrqendrim tė shtuar tė helmeve nė mykun e qumėshtit dyshohet se ka ndikuar ushqimi i lopėve me misėr tė mykur, ndėrsa alarmi ka arritur nga Bosnjė e Hercegovina.
Dukuria e paraqitjes sė helmit aflatoksinė M1 ėshtė e re, por ajo ėshtė evidentuar nė dia vende tė rajonit gjatė muajve tė fundit, shkruan e pėrditshmja zagrebase V. List, andaj ekipet veterinere do tė shtojnė kontrollin edhe tė ushqimit tė lopėve qė importohet nga vendet pėrreth, theksoi Ministria kroate e Bujqėsisė.




Marre nga "Bota Sot"

Nosh
09-02-2013, 21:37
Po me njerėzit qė bėjnė vaksinėn e polios ēfarė keni?
http://images.botasot.info/uploads/largea_polio81360356942.jpg
Nėntė femra qė po bėnin vaksinėn e poliomielitit nė veri tė Nigerisė, janė vrarė nga persona tė armatosur.
Personat e armatosur po udhėtonin me njė triēikėl kur hapėn zjarr.
Sipas BBC, disa liderė myslimanė nigerianė kanė kundėrshtuar mė parė vaksinėn e polios, duke thėnė se ajo shkakton infertilitet.
Tė enjten, njė klerik mysliman foli kundėr fushatės sė vaksinimit, duke thėnė se rastet e reja tė polios po shkaktohen nga mjekimet e helmuara.
Njė kundėrshtim i tillė ėshtė arsyeja se pėrse Nigeria ėshtė njė nga vetėm tre vende ku poliomieliti ėshtė i pėrhapur.
Dy vendet e tjera janė Afganistani dhe Pakistani.
Muajin e shkuar edhe nė Pakistan janė vrarė ata qė po bėnin vaksinėn e polios. Talibanėt i akuzojnė punonjėsit e shėndetėsisė si spiunė tė SHBA dhe thonė se vaksina i bėn fėmijėt sterilė.


Marre nga "Bota Sot"

Nosh
13-02-2013, 21:22
Kura kundėr celulitit?
http://images.botasot.info/uploads/largea_anti-cellulite1360663160.jpg
Tė hani njė kile fruta dhe perime nė ditė

Fruta dhe perime me shumicė dhe celuliti mund tė kthehet nė njė kujtim tė keq. Tė dhėnat flasin qartė: liposclerosis (termi mjekėsor) prek pothuajse gjysmėn e popullsisė dhe nė 95 pėr qind tė rasteve, prek gratė ndėrsa nė mė pak se 5 pėr qind, burrat.
Mungojnė edhe katėr muaj nga pushimet e verės dhe prova e rrobave tė banjės nuk ėshtė edhe aq shumė larg. Kėshtu qė tė gjitha gratė qė duan tė arrijnė nė “takim” me detin nė formėn mė tė mirė duhet tė nxitojnė tė fillojnė me njė dietė tė pėrshtatshme ose me njė kile fruta dhe perime nė ditė, duke bėrė disa sallata tė mira, duke eliminuar sheqerin nga dieta juaj, ushqimet e ngrira, si dhe tė konservuara.
Si ta luftoni celulitin?!

Disa kėshilla shumė tė dobishme pėr kėtė i ka dhėnė dr. Pier Antonio Bacci, profesor i mjekėsisė estetike nė Universitetin e Sienės, nė konferencėn “Shėndeti nė pjatė”: “Nė dhjetė ditėt e para efekti do tė jetė i dukshėm, pas 30 ditėsh njė pėrmirėsim mjaft i dukshėm dhe nga tani deri nė qershor rezultatet do tė jenė ato qė shpresonit, sepse me kėtė dietė zvogėlohet aciditeti dhe indet shfryhen”, tha ai.
Por cila dietė me saktėsi?

Gra, gati pėrpara letrėn dhe lapsin: “Strategjia qėndron nė konsumimin e rreth 1 kilogram frutave dhe perimeve nė ditė, mundėsisht tė freskėta dhe tė sezonit, tė ndara nė 5 vakte”, shpjegon ai. Ėshtė e preferueshme qė frutat tė konsumohen nė formėn e sallatės, duke pėrzierė fruta tė ndryshme, sidomos mollė, mandarina, rrush dhe portokall. Ėshtė e nevojshme tė shmanget absolutisht qumėshti, biskotat dhe ėmbėlsirat nė mėngjes dhe tė “kėnaqeni” me njė fetė buke me vaj ulliri. Gjatė drekės ėshtė e kėshillueshme tė konsumohet njė pjatė makarona, mundėsisht tė pashoqėruara me erėza tė skuqura apo tė paskuqura. Sigurisht, perime dhe fruta me bollėk. Njė “meze” me bazė frutash gjatė pasdites dhe nė mbrėmje pėrsėri perime.
Xhinset anticelulit, si funksionojnė

Fjalėkalimi: lirohuni nga gjithēka qė favorizon kilet nė rritje dhe celulitin, me njė sy mjaft tė kujdesshėm pėr shėndetin tuaj. Duhet tė hahen perimet shumėngjyrshme, tė freskėta dhe tė stinės tė paktėn 1 kile nė ditė nė 5 vakte. Pėr mėngjes nuk duhet tė hani asnjė ėmbėlsirė dhe nuk duhet tė pini qumėsht, nė drekė ėshtė mirė tė konsumoni makarona me perime dhe perime sipas dėshirės. Pastaj nė darkė, mish ose peshk tė shoqėruar me bishtajore dhe perime tė papėrpunuara apo shqeto. Kėshilla themelore e doktor Bacci-t: “Ushqimet mė tė rėndėsishme duhet tė kenė si primare perimet”. Qiellza do tė “vuajė” pak, por pushimeve tė verės do t’i buzėqeshni fizikisht dhe mendėrisht.
Celuliti ėshtė njė sėmundje e rėndomtė kozmetike. Pėrbėhet nga akumulimi i yndyrės nėn lėkurė dhe krijon njė pamje si gropėz. Ndonėse nuk ka njė ilaē permanent, ekzistojnė shumė mundėsi tė ndryshme qė ndihmojnė nė zvogėlimin e tij. Njė ndėr to dhe mė e rėndėsishme ėshtė konsumimi i frutave dhe i perimeve me shumicė gjatė gjithė ditės.
Kėshilla themelore e doktor Bacci-t: “Ushqimet mė tė rėndėsishme duhet tė kenė si primare perimet”. Qiellza do tė “vuajė” pak, por pushimeve tė verės do t’i buzėqeshni fizikisht dhe mendėrisht
Strategjia qėndron nė konsumimin e rreth 1 kilogram frutave dhe perimeve nė ditė, mundėsisht tė freskėta dhe tė sezonit, tė ndara nė 5 vakte

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
13-02-2013, 21:35
Akullore pėr luftė kundėr gripit dhe ftohjes
http://images.botasot.info/uploads/largea_akullore101360514400.jpg
Amvisja nga Ohio ka krijuar ėmbėlsirėn e ftohėt, e cila nė vete pėrmban gjithēka qė ju nevojitet pėr largimin e gripit dhe ftohjes.
Kur vijnė gripat dhe ftohjet, tė gjithė na kėshillojnė qė tė ngrohemi dhe tė pimė ēaj tė nxehtė, ndėrsa Jenni Britton Bauer nga Ohio ka vepruar me logjikė tė kundėrt, duke e rikujtuar pijen shtėpiake me tė cilėn e kanė shėruar nėna dhe gjyshja kur ka qenė e vogėl.
Bėhet fjalė pėr desertin e ftohtė tė mbushur me pėrbėrės qė forcojnė imunitetin dhe ndihmojnė nė luftėn kundėr telasheve dimėrore. Vitamina C ėshtė e pranishme nė forma tė shumta, aty ėshtė xhenxhefili, veēoritė antiinflamatore tė tė cilit ndihmojnė te temperatura e lartė dhe nyjat qė dhembin, pektina e lėngshme qė ndihmon te inflamacioni i fytit, mjalti pėr tė cilin nuk ka nevojė tė flitet dhe speci djegės.
Pra, receta shkon kėshtu:
- Dy gota lėng portokalli;
- Njė e treta e gotės me lėng limoni;
- Dy tė tretat e gotės me sheqer (letė jetė i kaftė, jo i rafinuar i bardhė);
- Njė e treta e gotės me mjaltė;
- Njė lugė xhenxhefil tė bluar;
- Spec (biber) djegės i kuq (nė maje tė thikės);
- Dy lugė uiski'
- Dy lug pektinė tė lėngshme (sheqeri i pemėve).
Pėrbėrėsit pėrveē pektinės, uiskit dhe biberit pėrzieni mirė dhe zieni, pasi qė vlon shtoni pjesėn tjetėr dhe le tė vlojė pėrafėrsisht njė minutė. Ftoheni nė temperaturėn e dhomės dhe vendoseni nė frigorifer tė ngurtėsohet.
Pėrveē qė ėshtė e shijshme, ėshtė pėrplot me materie tė dobishme qė do t'ua forcojnė imunitetin dhe japin energji.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
13-02-2013, 21:39
Jogurti, pjesė e rėndėsishme e ushqimit tė balancuar
http://images.botasot.info/uploads/largea_jogurti-pemeve131360773030.jpg
Personat, tė cilėt ēdo ditė e shijojnė jogurtin kanė shprehi shėndetėsore dukshėm mė tė mira, ndėrsa shkencėtarėt kanė pėrcaktuar qė nė trup konsumojnė numėr mė tė madh tė nutrientėve kyē.
Nė hulumtimin e shkencėtarėve amerikanė kanė marrė pjesė 6500 persona nė moshėn prej 19 deri 89 vjeē. Tė gjithė pjesėmarrėsit kanė plotėsuar anketėn, e cila ka pėrfshirė pyetjet pėr shprehitė ushqyese. Nė hulumtim ėshtė treguar qė 53,8 pėr qind e pjesėmarrėsve pinė jogurt.
Ata kanė pasur 48 pėr qind rrezik mė tė vogėl pėr tė pasur nivel shumė tė ulėt tė kalciumit, 38 pėr qind rrezik mė tė vogėl pėr tė pasur nivel shumė tė ulur tė magnezit dhe madje 55 pėr qind rrezik mė tė vogėl pėr tė pasur nivel shumė tė ulėt tė vitaminės B12.
Jogurti ėshtė burim i shkėlqyeshėm i nutrientėve tė rėndėsishėm, duke pėrfshirė kalciumin, magnezin, kaliumin dhe vitaminat e ndryshme. Shumė persona qė nuk pinė rregullisht jogurt, duhen ta ndryshojnė gjithsesi kėtė gjė, theksojnė shkencėtarėt, hulumtimi i tė cilėve ėshtė publikuar nė revistėn "Nutrition Research".
“Kemi zbuluar qė personat tė cilėt rregullisht konsumojnė jogurtin kanė rrezik mė tė vogėl nga krijimi i nivelit shumė tė ulėt tė nutrientėve tė ndryshėm kyē”, ka deklaruar udhėheqėsi i hulumtimit prof. Paul Jacques.
Ata po ashtu theksojnė qė njė numėr i vogėl njerėzve i pėrmbahen konsumimit tė rekomanduar ditor tė produkteve tė qumėshtit. Sasinė e rekomanduar ditore e pėrbėn njė filxhan prej 250 ml djathė, qumėsht ose jogurt. Qumėshti mund tė jetė pėr shembull i sojės, ēka ėshtė burim i shkėlqyeshėm pėr vegjetarianėt.
Jogurti ėshtė burim i probiotikėve, respektivisht i baktereve tė mira tė cilat kanė veprim shumė tė dobishėm nė organizėm. Probiotikėt ndihmojnė ruajtjen e florės sė zorrėve, ndėrsa hulumtimet kanė treguar qė jogurti mund tė mbrojė nga krijimi i diabetit tė tipit 2, gripit dhe alergjive.
Jogurti po ashtu redukton nivelin e kolesterinės sė keqe nė gjak, qė ėshtė e shkėlqyeshme pėr njerėzit me ērregullime kardiovaskulare. Nė fund tė fundit, me tė gjitha kėto gjėra tė mira qė lidhen me jogurtin, ėshtė e pakuptimtė tė mos pėrfshihet nė ushqimin e pėrditshėm.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
13-02-2013, 21:39
Kush sėmuret mė sė shpeshti nga gripi?
http://images.botasot.info/uploads/largea_semuret-gripi131360771976.jpg
Ėshtė e shkėlqyeshme tė keni shumė miq apo jo? Kėshtu qė, nėse jeni shumė tė popullarizuar ndoshta ėshtė mė e zgjuar qė tė mendoni tė vaksinoheni kundėr gripit, sepse hulumtimi mė i ri tregon qė personat e popullarizuar janė tė parėt qė e marrin vaksinėn.
Hulumtuesit nė Fakultetin e Mjekėsisė nė Harvard kanė testuar njė grup tė rastėsishėm tė studentėve se kush janė miqtė e tyre, dhe pastaj kanė gjetur dhe kanė pyetur njerėzit, tė cilėt kanė qenė tė pėrmendur tė paktėn njė herė. Njerėzit mė tė popullarizuar, ata qė kanė qenė nė qendėr tė rrjeteve shoqėrore kanė marrė vaksinėn kundėr gripit rreth dy javė mė herėt se i tėrė fakulteti bashkė.
Ka edhe kuptim qė njerėzit me mė sė shumti kontakte shoqėrore sėmurėn mė shpejt; me sa mė shumė njerėz qė jeni tė rrethuar, jeni tė ekspozuar ndaj mė shumė mikrobeve. Por kur mendojmė pak mė mirė, cilat karakteristika tjera na ēojnė nė kontakte me virusin e gripit:
Keni stil tė shėndetshėm tė jetės: Ēdo adhurues i pijeve dhe nikotinės sikur kalon nėpėr dimėr pa asnjė problem. Ndėrkohė, njerėzit qė ushqehen shėndetshėm dhe arsyeshėm me shumė perime, gjatė dimrit mė sė paku njė javė e kalojnė tė sėmurė nė shtrat. Duket qė viruset mė shumė pėlqejnė ushqimin e shėndetshėm dhe palestrėn, ndėrsa urrejnė kafeteritė.
Arsimoni rininė tonė: profesorėt dhe nxėnėsit janė vazhdimisht tė sėmurė gjatė viteve tė para nė klasė, sepse fėmijėt janė bartės tė vegjėl-mėdhenj tė sėmundjeve. Profesionet qė janė mė pak pro-sociale thuajse mė sė paku sėmuren.
Jeni prind i pėrkushtuar: Sa i pėrket asaj qė fėmijėt janė bartės tė mėdhenj tė sėmundjeve nė pjesėn mė lart. Mikesha juaj ka njė vajzė tė vogėl trevjeēare, e cila kohėn mė tė madhe e kalon nė kopsht tė fėmijėve. Vajza e vogėl vazhdimisht ka probleme me hundė gjatė tėrė dimrit, ndėrsa ju mund t'ia qėlloni se kush ka kaluar tėrė kohėn me tė? Kush i merr gjithė ato puthje tė vogla nga ajo dhe kush ia pėrgatit tė gjitha facoletat asaj? Sigurisht, pėrgjigjja ėshtė mikesha juaj.
Profesioni juaj pėrfshin kontaktin me duar: Ja, mu para pak kohėsh ju kanė ndihmuar personat nė vijim, tė cilėve u rrjedh hunda ose teshtijnė: floktari, zonja nė treg dhe infermierja. Nuk ėshtė edhe aq argėtuese tė flisni nė stilin “i keni super kėto molla”, ndėrsa njėkohėsisht tė mendoni “a duhet patjetėr qė me ato duar tė mbushura me bacile tė prekni ēdo mollė.”
Jeni aq tė zėnė sa qė nuk mund t’ia lejoni vetes tė sėmureni: E pabesueshme, nėse keni 20 milionė gjėra pėr t’i kryer, pėr vikend jeni po ashtu tė zėnė, ndėrsa secila gjė qė filloni ta bėni pėrfundon me katastrofė, menjėherė filloni tė ndiheni tė lodhur dhe tė sėmurė. Dhe derisa veten pėrpiqeni ta bindni qė nuk keni asgjė, vini nga puna nė shtėpi, shtriheni nė shtrat dhe nuk dilni gjatė ditėve tė ardhshme!
Dhe tani, nė grupin mė serioz, femrat shtatzėnė, njerėzit tė cilėt kujdesen pėr fėmijėt e vegjėl dhe personat mė tė moshuar, ose personat qė nė ndonjė mėnyrė tjetėr kanė sistem tė dėmtuar tė imunitetit kanė rrezik mė tė madh pėr grip ose duhet tė bisedojnė me mjekun pėr marrjen e vaksinės kundėr gripit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
13-02-2013, 21:40
Mjalti – eliksiri i pazbuluar i bukurisė dhe botoksi natyror pėr fytyrė dhe flokė
http://images.botasot.info/uploads/largea_bleta121360704643.jpg
Mjalti, propolisi, dhe helmi i bletėve stimulojnė prodhimin e kolagjenit, zbusin rrudhat, parandalojnė shfaqjen e akneve, puērrave dhe tė skuqjes dhe ndihmojnė te shėrimi i shpejtė i lėkurės.Edhe yjet janė kthyer nga natyra, ndėrsa produkti mė i ri pas tė cilit janė entuziazmuar ėshtė ai nė bazė tė mjaltit. E adhuron dukesha e Cambridge, Victoria Beckham, Scarlett Johansson dhe Anne Hathaway. Mjalti ėshtė shumė i popullarizuar, sikurse edhe “derivatet” e tij, ndėrsa fatkeqėsisht efikasiteti i tij nuk ka qenė kurrė sa duhet i njohur. Megjithatė, ai ėshtė ndihmės i shkėlqyer te aknet, ekzemat, dermatiti, psoriaza, por edhe plagėt.
“Pėrveē mjaltit, helmi i bletėve lehtėson rrudhat dhe redukton skuqjen e lėkurės. Stimulon ripėrtėritjen e qelizave tė lėkurės tė cilat reduktohen me vite dhe forcon prodhimin e kolagjenit”, pohon dermatologia britanike, dr. Sunil Chopra pėr Daily Mail.
Helmi i bletėve pikėrisht pėr kėtė arsye shpesh quhet edhe botoks natyral sepse stimulon prodhimin e kolagjenit, ndėrsa i sigurt ėshtė pėr tė gjithė, pėrveē pėr ata qė janė alergjikė nga thumbimi i bletėve, ka shpjeguar Deborah Mitchell.
Pėrveē mjaltit dhe helmit tė bletėve, propolisi po ashtu nė mėnyrė efikase vepron nė lėkurė. Ai vret bakteret, parandalon aknet dhe skuqjen, ndėrsa ėshtė i pasur me antioksidante, pėr ē’arsye nė mėnyrė tė suksesshme ripėrtėrin lėkurėn pas djegieve nga dielli, ka shtuar dr. Chopra.
Mjalti hidraton dhe ushqen lėkurėn. - Mjalti ėshtė i pasur me sheqerna, vitamina B1, B2, B6 dhe vitaminėn C dhe taninėn qė qetėsojnė lėkurėn e ndjeshme. Tėrheq lagėshtinė dhe e mban nė lėkurė pėr ē’arsye pėrdoret nė preparatet kozmetike. Dehidrimi mund tė shkaktojė ēarjen e lėkurės dhe shfaqjen e rrudhave, ndėrsa mjalti nė kėtė rast vepron edhe si krem kundėr rrudhave. Pėrveēqė ushqen lėkurėn, pėrmirėson qarkullimin dhe e bėn lėkurėn elastike.
Larja e fytyrės me mjaltė. - Pėrzieni njė lugė mjaltė me gjysmė litri ujė tė nxehtė. Me lėngun e fituar lyeni fytyrėn para gjumit dhe pastaj shpėrlani me ujė. Veprimin mund ta pėrsėrisni ēdo mbrėmje.
Mjalti si antioksidant dhe mjet kundėr akneve. - Mjalti ėshtė i pasur me antioksidante dhe nė mėnyrė tė suksesshme ripėrtėrin dėmtimet nė lėkurė tė krijuara nga rrezet e diellit. Pėrveē kėsaj ka efekt antibakterial, absorbon papastėrtitė nga poret dhe parandalon qė lėkura tė bėhet e yndyrshme dhe me kėtė edhe shfaqjen e akneve.
Maska nga mjalti kundėr akneve. - Nė enė vendosni tri lugė mjaltė dhe njė lugė tė vogėl kanelle, pėrzini dhe vėreni nė fytyrė. Lėreni tė veprojė 15 minuta dhe shpėrlani me ujė tė vakėt. Procesin pėrsėriteni ēdo njė javė.
Shėrimi i plagėve. - Veprimi antibakterial dhe antiinflamator e bėjnė mjaltin mjet tė shkėlqyeshėm nė trajtimin plagėve. Mjalti pėrshpejton shėrimin, ndėrsa plagėt janė mė tė vogla, kanė vėrtetuar hulumtimet e mėhershme.
Buzėt e ēara janė e kaluar. - Pėrzini njė ligė mjaltė dhe djathė tė freskėt. Vėreni nė buzė dhe lėreni tė veprojė 10 minuta. Pas kėsaj shpėrlani me ujė tė vakėt dhe buzėt ushqeni me balsam.
I butė pėr lėkurėn e kokės. - Pėrqindja e lart e aminoacideve e bėjnė mjaltin preparat tė shkėlqyeshėm pėr flokėt e thata dhe tė dėmtuara. Sheqernat ndihmojnė qė flokėt tė bėhen tė buta, ndėrsa tanina siguron shkėlqim tė natyrshėm. Pėr shkak tė veprimit tė lehtė antibakterial, ėshtė ideal pėr flokėt e ngjyrosur dhe lėkurėn e kokės qė ka probleme me zbokth.
Maska pėr flokė. - Nė enė shtoni njė lugė mjaltė, njė litėr ujė dhe disa pika limon. Vėreni nė flokė dhe lėreni tė veprojė 15 deri 20 minuta, shpėrlani me ujė tė vakėt, aplikoni shampon dhe shpėrlani pėrsėri.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
13-02-2013, 21:41
Tė zgjuarit dinė si tė shmangin urthin
http://images.botasot.info/uploads/largea_uthuri131360773254.jpg
Nėse jeni tė prirė pėr tė pasur urth, bėhuni tė zgjuar dhe provoni tė hani katėr ose pesė shujta mė tė vogla nė vend tė tri shujtave tė mėdha. Shujtat mė tė mėdha janė shumė tė rėnda, ndėrsa stomaku i plotė mund tė pėrkeqėsojė kthimin e thartėsirės.
Ndjenja e djegies nė ezofag ėshtė pasojė e kthimit tė thartėsirės tė stomakut. Nėse urthi pėrsėritet shpesh, vjen deri te sėmundjet e refluksit gastroezofageal ose shkurt RGE.
Xhenxhefili
Pėrveē qė duhet tė konsumoni sasi mė tė vogėl tė ushqimit, me shujtė ėshtė mirė tė hani edhe xhenxhefil. Nėse e konsumoni nė sasi tė moderuara, xhenxhefili ėshtė njė nga ushqimet mė tė mira pėr ta luftuar urthin. Qysh moti pėrdoret si mjet kundėr inflamacioneve dhe si ilaē pėr problemet e tretjes.
Sallatat dhe perimet e ziera, por jo edhe domatet
E rėndėsishme ėshtė qė me shujta tė hani gjithmonė sallatė. Megjithatė, shmangni domatet dhe hudhrėn, djathin dhe salcat yndyrore. Salcat qė janė pak tė tharta ose pėrmbajnė yndyra mund tė pėrdoren, por nė sasinė prej njė luge supe ose mė pak (matni, mos vlerėsoni me sy). Karfioli, shpargu, bizelet dhe perimet e tjera tė gjelbra e luftojnė urthin shkėlqyeshėm.
Ēajet
Pėrveē ēajit tė xhenxhefilit, mund tė zieni ēaj nga farat e anisit, qimnonit ose koprės. Shtoni dy lugė fara nė ujė tė vluar dhe lėrini 10 minuta tė zhyten, kullojini dhe pini ēajin.
Nėse keni probleme me urthin shmangni:
1. Alkoolin
2. Qumėshtin
3. Kafen dhe pijet qė pėrmbajnė kafeinė
4. Ēokollatėn
5. Pijet me gaz
6. Ushqimin e fėrguar dhe tė yndyrshėm
7. Agrumet dhe lėngjet e tharta
8. Pepermintin
9. Domatet
10. Dhe, sigurisht, ngrėnien e tepėrt.
Marre nga "Bota Sot"

Nosh
14-02-2013, 21:53
Ēfarė duhet tė dimė pėr ēajin
http://images.botasot.info/uploads/largea_green_tea1360573345.jpg

Pija magjikeKa shumė arsye pėrse ne e shijojmė shumė njė filxhan ēaji: mund tė na pėlqejė aroma, ngrohtėsia qė pėrēon nė ditėt e ftohta tė dimrit, ose mund ta gjejmė shumė qetėsuese pirjen e ēajit pėrpara njė oxhaku. Por ēaji nuk ka vetėm efekte ēlodhėse, ai i bėn shumė mirė shėndetit.

Ēaji pėrmban antioksidues. Ashtu sikurse ne lyejmė hekurat me substanca tė caktuara pėr t’i mbrojtur nga ndryshku edhe antioksiduesit shėrbejnė pėr tė mbrojtur trupin nga kthetrat e plakjes dhe nga efektet e ndotjes.

Ēaji pėrmban mė pak kafeinė sesa kafeja. Kafeja zakonisht ka dy deri nė tri herė mė shumė kafeinė sesa ēaji. Njė filxhan kafeje pėrmban zakonisht rreth 135 miligramė kafeinė, ndėrsa ēaji pėrmban rreth 30 deri nė 40 miligramė pėr ēdo filxhan. Nėse pirja e kafesė ju shkakton ankth, pagjumėsi apo dhembje koke, atėherė filloni tė pini ēaj.

Ēaji mund ta ulė rrezikun e atakut tė zemrės dhe vdekjes sė qelizave tė trurit. Mpiksja e gjakut e formuar nga kolesteroli dhe trombocitetet e gjakut shkakton ndalimin e zemrės dhe shkatėrrimin e qelizave tė trurit. Duke pirė ēaj ju i mbani arteriet tuaja tė qeta dhe tė pabllokuara. Njė studim 6-vjeēar nė Norvegji ka zbuluar se personat qė pinė 2-3 filxhan ēaj nė ditė, kanė 70 pėr qind mė pak rrezik tė pėsojnė njė atak zemre, krahasuar me ata qė nuk pinė ēaj.

Ēaji mbron kockat. Nuk ėshtė vetėm qumėshti ai qė ndihmon nė formimin e kockave tė forta. Njė studim qė ka krahasuar personat qė pinė dhe ata qė nuk pinė ēaj, ka zbuluar se personat qė kanė pirė ēaj pėr 10 vjet ose mė shumė, kanė kocka mė tė forta, pavarėsisht moshės, peshės, ushtrimeve fizike apo edhe pirjes sė duhanit.

Ēaji tė jep njė buzėqeshje tė ėmbėl. Tė pish ēaj tė bėn mirė edhe pėr dhėmbėt. Ėshtė sheqeri qė ne i shtojmė, ai qė mund tė prishė efektin e ēajit si zbardhues dhėmbėsh. Provoni tė pini ēaj pa sheqer dhe do tė shihni se ėshtė po aq i dobishėm sa larja e dhėmbėve.

Ēaji rrit imunitetin. Duke pirė ēaj ju rrisni imunitetin e trupit tuaj ndaj infeksioneve tė shumta. Kur 21 vullnetarė pinė secili nga pesė filxhan kafeje dhe ēaji, studiuesit arritėn nė pėrfundimin se personat qė kishin pirė ēaj, kishin njė sistem imunitar mė tė fortė.

Ēaji ju mbron kundėr kancerit. Antioksidantėt qė pėrmban ēaji luftojnė kancerin. Janė plot tetė studime qė e mbėshtesin teorinė se, ēaji ėshtė shumė i rėndėsishėm pėr mbrojtjen nga pasojat negative tė sėmundjeve tė shumta. Ndaj bėni mira ta fusni ēajin nė listėn e pijeve tuaja tė pėrditshme.

Ēaji ju mban tė hidratuar. Pijet qė pėrmbajnė kafeinė, duke pėrfshirė edhe ēajin, janė konsideruar si pije qė nuk janė tė nevojshme pėr rritjen e sasisė sė lėngjeve qė na duhen normalisht. Kjo, sepse kafeina ėshtė njė pije diuretike ose thėnė ndryshe qė na shton nevojėn pėr tė urinuar. Megjithatė studimet e fundit kanė zbuluar se kafeina nuk pėrbėn problem dhe se pijet qė e pėrmbajnė atė ndihmojnė pėr sasinė e lėngjeve qė duhet tė marrim. Kafeina bėhet problem vetėm nėse pini njėkohėsisht pesė ose gjashtė filxhanė pijesh qė e pėrmbajnė atė.

Ēaji ėshtė pa kalori. Ēaji nuk pėrmban asnjė kalori po tė mos i hidhni sheqer apo qumėsht. Tė pėrdorėsh qoftė edhe 250 kalori mė pak nė ditė ndihmon nė humbjen e gjysmė kilogrami nė javė. Nėse po kėrkoni pėr njė pije qė nuk ka nė brendėsi kalori, ēaji ėshtė i duhuri.


Ēaji rrit metabolizmin tuaj

Shumė njerėz ankohen se kanė njė metabolizėm tė dobėt dhe se nuk humbin dot peshė. Ēaji jeshil ka treguar se rrit metabolizmin dhe se ju mund tė digjni 70-80 kalori duke pirė pesė filxhanė nė ditė. Duke e llogaritur pėr njė vit mund tė humbni rreth 3.6 kg vetėm duke pirė ēaj jeshil.



Pyetje mbi ēajin


Cili ēaj ėshtė mė i miri, jeshili, i ziu apo i bardhi?

Nuk ka shumė ndryshim mes ēajeve, sepse tė gjithė pėrgjithėsisht pėrmbajnė tė njėjtėn sasi tė pigmenteve qė treten dhe i japin vlera pėr shėndetin. Ēaji jeshil dhe i ziu vijnė prej sė njėjtės bimė, por ēaji jeshil ėshtė tharė pėr mė pak kohė, duke shmangur kėshtu procesin e fermentimit qė gjendet te ēaji i zi.


Tė bėn po aq mirė ēaji pa kafeinė?

Disa kompani pėrdorin substanca kimike qė i largojnė ēajit kafeinėn, disa tė tjera pėrdorin procesin e ujit pėr kėtė qėllim. Procesi me substanca kimike largon mė shumė sesa duhet elementet e dobishme, ndaj duhet tė lexoni me kujdes etiketat.


Si tė pėrgatisėsh njė ēaj ideal?

Pėr ēajin e ngrohtė hidhni njė filxhan me ujė pėr ēdo tabletė ēaji ose lugė nėse po pėrdorni ēaj tė tharė.

Hidheni masėn e ēajit nė njė enė qelqi (materialet plastike apo metalike i japin shije tė pakėndshme). Hidhni ujin e zier mbi enėn me ēaj, kini parasysh sesa mė shumė ujė tė hidhni, aq mė e butė do tė jetė shija.

Ndėrsa ēaji i ftohtė pėrgatitet si mė lart, por mė pas hidhini akull dhe vėreni nė frigorifer.


Historia e ēajit

Ēaji e ka origjinėn nga Kina. Ėshtė zbuluar gjatė Dinastisė Shang viti 1500-1046 para lindjes sė Krishtit, ku pėrdorej si pije mjekėsore. Gjatė shekullit XVI me ēajin u njohėn tregtarėt dhe priftėrinjtė portugezė. Pirja e ēajit u bė e pėrhapur nė Britaninė e shekullit XVI. Britanikėt vendosėn ta fusnin ēajin edhe nė kultivimin indian pėr tė konkurruar monopolin e ēajit kinez. Ēaji ka njė shumėllojshmėri efektesh pozitive pėr shėndetin dhe bashkė me kafenė ėshtė njė nga pijet mė tė konsumuara nė botė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
14-02-2013, 21:55
Vaji i ullirit mė i mirė se tabletat: Ngadalėson plakjen qelizore
http://images.botasot.info/uploads/largea_vaj-ulliri1360706942.jpg
Kundėr dhimbjeve: “Efekt i vetėm anėsor” i vajit tė ullirit ėshtė rreziku mė i vogėl nga infarkti, Alzheimeri, karcinoma, ndėrsa 50 ml vaj ulliri kanė efekt sa 200 mg ibuprofren.Nėse vuani nga dhimbjet kronike, nė vend tė ilaēeve, tė cilat gjatė pėrdorimit mė afatgjatė mund tė kenė shumė efekte anėsore, dhimbjen mund ta mposhtni me vaj ulliri. Duke iu falėnderuar antioksidanteve polifenoleve, ky “ar i lėngshėm” ka veēori tė forta kundėrimflamatore dhe ėshtė efikas edhe tek artriti. Vetėm 50 ml vaj ulliri, rreth tri lugė e gjysmė, ka efektin e njėjtė kundėr dhimbjeve nė nyja si tableta e ibuprofenit prej 200 mg dhe nėse e pini ēdo ditė, pėr dallim nga ilaēet nuk i dėmton nyejt.
Pas pėrdorimit mė tė gjatė ilaēet kundėrinflamatore josteroide si ibuprofeni dėmtojnė indin e nyjave, ndėrsa mė sė shumti dėmtime pėrjetojnė nyjat e ijėve. Acetaminofeni nuk dėmton nyjat, por helmimi me acetaminofen ėshtė shkaktari mė i madh i dėshtimit akut tė mėlēisė. Qė vaji i ullirit tė jetė sa mė i mirė, zgjidheni sa mė tė freskėt, i cili ėshtė mė sė paku i pėrpunuar, vaj ulliri ekstra i virgjėr, me shtypje tė ftohėt nė shishe tė vogla dhe tė errėta.
Pėrveē qė do tė lehtėsojė dhimbjen si tableta, vaji i ullirit ėshtė i shkėlqyeshėm edhe si kompresė. Ngroheni pak dhe tė vakėt pėrdoreni pėr masazh nė vendin qė ju dhemb. Acidet e pangopura yndyrore nga vaji ekstra i virgjėr ruajnė nga plakja edhe neuronet dhe forcojnė punėn e trurit. Por edhe qelizat tjera plaken mė ngadalė sepse vaji ėshtė i pasur me vitaminat A, D, K dhe E, tė cilat ndihmojnė nė luftėn kundėr radikaleve tė lira.
Pėrdoreni sa mė shumė vajin e ullirit. - Nė vend tė errėt dhe tė ftohėt shishja e pahapur e vajit tė ullirit mund tė qėndrojė deri nė dy vjet. Kur ta hapni shishen shpenzojeni vajin pėr disa muaj.
Shija mė e fortė nėnkupton mė shumė polifenole tė dobishme. - Secili vaj ulliri ka sasinė e njėjtė tė yndyrave dhe kolesterinės dhe rreth 120 kalori pėr lugė. Ushqimi mesdhetar i bazuar nė vaj ulliri lidhet me shkallėn mė tė ulėt tė kancerit dhe rrezikut nga sėmundjet e zemrės, si dhe sėmundjet e Parkinsonit dhe Alzheimerit.
Pėr fėrgim megjithatė ka fituar “vetėm” medaljen e argjendtė. - Kur nxehet sipėr pikės sė tymosjes, vajrat fillojnė tė prodhojnė avuj helmues dhe radikale tė lira tė dėmshme. Pika e tymosjes sė vajit tė rrepės ėshtė 95 gradė, e vajit tė misrit dhe vajit tė virgjėr tė ullirit ėshtė 160 gradė, ndėrsa vaji ekstra i virgjėr i ullirit mund tė durojė deri nė 200 gradė celsius. Prandaj, pėr fėrgim mė i mirė ėshtė vaji i palmės.
Me truk edhe ėmbėlsirat bėhen luftėtare kundėr plakjes. - Nė receta tre tė katėrtat e gjalpit ose vajin e rrepės zėvendėsojeni me vaj ulliri ekstra tė virgjėr. Me kėtė truk tė vogėl, i cili vlen pėr tė gjitha ushqimet, ėmbėlsirat dhe bukėn, do tė reduktoni sasinė e kalorive, yndyrave tė ngopura dhe kolesterinės sė keqe. Edhe pėr sallata pėrdorni vaj ulliri.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-02-2013, 22:55
Vitamina C ju mbron nga i ftohti, por vetėm nėse kryeni aktivitet fizik
http://images.botasot.info/uploads/largea_vitaminac151360969957.jpg
Marrja e vitaminės C ju mbron tė mos ftoheni, por kjo, vetėm nėse bėni rregullisht ushtrime fizike.
Disa ekspertė finlandezė kanė dalė nė pėrfundimin se sado lėng portokalli tė pini, nėse rrini gjithė ditėn ulur nė kolltuk, apo shtrirė nė divan, nuk ju ndihmon aspak.
E kundėrta vlen pėr ata qė stėrviten, tė cilėt kanė deri nė 50 pėr qind mė pak mundėsi qė tė sėmuren dhe nėse kjo ndodh, mund ta marrin veten shumė mė shpejt se tė tjerėt.
Shkencėtarėt nga Universiteti i Helsinkit kanė kryer studime nė tė cilėt pėrfshihen mė shumė se 11 mijė persona, qė duhet tė konsumonin ushqime qė pėrmbanin vitaminė C, siē janė portokallet, luleshtrydhet, kivit etj.
Kėrkimet po ashtu treguan se efekti qė vitaminat kishin te fėmijėt, ishte mė i madh se te tė rriturit.
Nėse te fėmijėt mundėsia qė tė sėmureshin ulej me 18 pėr qind, tek tė rriturit ishte vetėm 8 pėr qind.
Tė rriturit sėmuren 2-3 herė nė vit, ndėrsa fėmijėt deri nė 10 herė, ndaj vitamina C ėshtė diēka qė duhet marrė patjetėr, e po kėshtu edhe ushtrimet fizike duhen pėr tė qenė tė shėndetshėm e aktivė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
17-02-2013, 22:56
Sekretet qė garantojnė imunitet tė fortė!
http://images.botasot.info/uploads/largea_imuniateti151360944747.jpg
Disa njerėz ēdo dimėr e kalojnė tėrėsisht tė shėndetshėm. Nuk sėmuren nga gripi ose ftohja, pavarėsisht asaj qė janė tė rrethuar me njerėz qė janė tė sėmurė nga gripi ose ftohja. Si e arrijnė kėtė? Ju zbulojmė sekretet e vogla me ndihmėn e tė cilave do ta forconi imunitetin tuaj dhe do tė mbeteni tė shėndetshėm gjatė tėrė dimrit.
Masazhi. - Shumė hulumtime tregojnė qė masazhi ka efekt tė mirė nė shėndet. Masazhi redukton ankthin, tensionin e gjakut dhe rregullon rrahjet e zemrės. Redukton nivelin e hormonit tė stresit, kortizolit, i cili ėshtė pėrgjegjės pėr rėnien e imunitetit.
Ēdo lloj i masazhit ka veprim tė shkėlqyeshėm derisa e bėni me presion tė moderuar. Sigurisht qė jo tė gjithė kanė mundėsi t’ia ofrojnė vetes masazhin profesional, por gjithmonė mund tė kėrkoni nga partneri ose anėtari i familjes qė t'ju bėjė pak masazh.
Dushi i ftohtė. - Ekspertėt theksojnė qė dushi i ftohtė rrit nivelin e energjisė, redukton intensitetin e migrenės, pėrmirėson qarkullimin dhe lehtėson dhembjen. Shkencėtarėt kanė dėshmuar qė dushi i ftohtė edhe forcon imunitetin.
E rėndėsishme ėshtė qė tė mos e teproni. Nuk keni nevojė qė gjatė tėrė kohės tė bėni dush me ujė tė ftohėt, por me ujė tė ftohtė bėni dush nė minutėn e fundit. Kėshillohuni me mjekun nėse keni probleme me shėndetin e sistemit kardiovaskular sepse ndryshimet e papritura tė temperaturės mund tė shkaktojnė komplikime.
Xhenxhefili. - Xhenxhefili me shekuj pėrdoret pėr lehtėsimin e problemeve tė ndryshme tė stomakut dhe ērregullimeve tretėse. Nxit punėn e sistemi tretės dhe pėrshpejton absorbimin e tė gjitha materieve ushqyese qė luajnė rol tė rėndėsishėm nė forcimin e imunitetit.
Pėrdorni xhenxhefil tė freskėt, sepse ka veprim mė efikas. Xhenxhefili i thatė, i zier ose nė pluhur po ashtu ka veēori tė shkėlqyeshme shėruese, por pak mė tė dobėta se xhenxhefili i freskėt. Mė e mira qė mund tė bėni pėr imunitetin tuaj ėshtė tė pini ēaj tė nxehtė me pak xhenxhefil.
Lani duart. - Larja e duarve ėshtė mė rėndėsishme nėse dėshironi tė reduktoni rrezikun nga krijimi i sėmundjeve tė ndryshme. Lani tė gjitha pjesėt e duarve, duke pėrfshirė shuplakat, zonėn nė mes gishtave dhe pastroni tė gjithė papastėrtitė nėn thonj.
Me duar prekni sipėrfaqe tė ndryshme, prandaj ėshtė e rėndėsishme qė para se t’i lani tė mos prekni fytyrėn. Veēanėrisht zonėn rreth gojės dhe syve.
Vitamina C. - Edhe pse efekti i vitaminės C ėshtė i diskutueshėm, ekspertėt pajtohen qė ėshtė efikase pėr personat qė janė shpesh me stres dhe theksojnė qė nuk ka asgjė tė keqe nėse ēdo ditė konsumoni vitaminė C pėrmes ushqimit.
Me njė hulumtim ėshtė dėshmuar qė 500 mg vitaminė C gjatė shenjave tė para tė gripit ose ftohjes kanė veprim tė shkėlqyeshėm dhe mund tė shpejtojnė procesin e shėrimit.
Hudhra. - Ėshtė e pasur me antioksidantė qė forcojnė imunitetin dhe luftojnė kundėr inflamacioneve. Hudhra ėshtė njė nga ushqimet mė tė shėndetshme dhe pėrveē gripit dhe ftohjes do tė parandalojė zhvillimin e kancerit dhe sėmundjeve tė zemrės.
Nėse brengoseni pėr erėn e pakėndshme, provoni tė pėrdorni hudhėr nė pluhur. Aroma do tė jetė mė pak e pakėndshme, ndėrsa veēoritė shėruese ende do tė jenė tė shkėlqyeshme.
Qėndroni pozitiv. - Nė njė hulumtim ėshtė pėrcaktuar qė personat me qėndrim pozitiv prodhojnė mė shumė antitrupa tė cilat i mbrojnė nga gripi. Shkencėtarėt nuk e kanė krejtėsisht tė qartė kėtė lidhje, por theksojnė se si ėshtė dėshmuar qė personat me qėndrim mė pozitiv janė mė tė shėndetshėm.
Nėse qėndrimi juaj nė shumicėn e rasteve nuk ėshtė pozitiv, tė paktėn mundohuni tė jetė sa mė pak negativ. Madje edhe kur tė sėmureni, mos merrni qėndrim negativ, por mundohuni qė tė shėroheni sa mė parė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
18-02-2013, 18:55
Tė hash rregullisht nė fast-food ėshtė si tė jesh me hepatit
http://images.botasot.info/uploads/largea_fest-fud171361139143.jpg
Njė studim tregon se tė ushqehesh rregullisht nė fast-food nuk ėshtė e dėmshme vetėm pėr belin tėnd por gjithashtu mund tė dėmtojė trupin e njeriut njėlloj si hepatiti.
Por studimi tregon se duhet tė bėjnė kujdes edhe ata qė e frekuentojnė radhė kėtė vend pasi mjafton tė ushqehesh vetėm njė muaj nė fast-food dhe mund tė shkaktohen dėme serioze pėr jetėn. Kjo pasi ushqimet qė marrin atje kanė pėrbėrės ekstra.
Nė SHBA numėrohen 160 ijė fast-foode, tė cilat u shėrbejnė rreth 50 milionė klientėve ēdo ditė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-02-2013, 13:04
Proteza e syve bėhet realitet
http://images.botasot.info/uploads/largea_syri1361739544.jpg
Miratohet pajisja pėr trajtimin e verbėrisėBioteknologjia sfidon sėmundjen e verbėrisė. Bėhet i mundur impianti retinal, qė kthen shikimin te personat e verbėr
A kanė krijuar shkencėtarėt mė nė fund tė shumėpriturin “syrin bioteknologjik”? Kėrkimet pėr tė krijuar njė protezė retinale, e cila do t’u jepte tė verbėrve mundėsinė tė shihnin sėrish, ka qenė njė sfidė pėr shkencėn e sotme. Pėr herė tė parė nė histori ėshtė aprovuar projekti “Argus II” pėr syrin bioteknologjik, njė protezė retinale qė mund tė pėrdoret pėr tė kuruar verbėrinė e plotė. Kjo risi ėshtė sjellė nga Kompania Mjekėsore e Mundėsisė sė Dytė pėr Shikim, SSMP. Administrata pėr ushqimin dhe drogėn e ka miratuar “Argus II”, i cili shpėrndan stimulime elektrike nė retinė, pėr tė nxitur shikimin tek individėt qė vuajnė nga verbėria. Pigmentoza e retinės ėshtė njė verbėri e trashėguar, e cila shkaktohet nga pėrzierja e pigmenteve brenda retinės. Ajo shkatėrron qelizat e indeve tė pasme tė syrit, nė pjesėn pėrgjegjėse pėr procesin e dritės. Sėmundja shkakton humbjen e ngadaltė tė shikimit derisa nuk shihet mė asgjė. Rreth 100 000 persona e kanė kėtė sėmundje nė SHBA, ndėrsa nė Shqipėri mendohet ta kenė 11 843 persona. “Argus II” ėshtė i pranishėm edhe nė Europė, ndonėse kjo pajisje nuk mund ta kthejė shikimin plotėsisht, ajo mund ta pėrmirėsojė shikimin tek individėt qė nuk shohin fare. Robert Grinberg, drejtor i kompanisė qė ka prodhuar pajisjen, shprehet se proteza retinale ėshtė njė hap i madh pėrpara pėr shkencėn dhe pėr pacientėt qė do tė pėrfitojnė prej saj. Deri mė tani nuk kishte asnjė trajtim tė mundshėm pėr tė verbrit. Pajisja punon duke u bėrė bajpas qelizave tė dėmtuara qė pėrpunojnė dritėn. Kamerat e montuara te syzet filmojnė informacionin vizual nė formėn e dritės; tė dhėnat transmetohen nėpėrmjet valėve nė impiant, qė u jep shkas elektrodave nė mikroprocesor tė nxisin pikselėt e dritės nė retinė. Ky informacion i dėrgohet trurit dhe ky e procedon si njė imazh tė zakonshėm.

Impianti “Argus II”, i prodhuar nė Kaliforni, mendohet qė tė shpėrndahet deri nė fund tė kėtij viti nė tė gjitha klinikat mjekėsore nė Amerikė. Deri mė tani, proteza retinore e lejon pėrdoruesin tė shohė bardhezi, nė mėnyrė qė tė dallojė qartė formėn dhe kontrastin e sendit. Shkencėtarėt shpresojnė qė tė arrijnė shumė shpejt ta krijojnė pajisjen edhe me ngjyra. Dr. Mark Humain shprehet se shumė pacientė mund ta pėrdorin protezėn bioteknologjike tė syve edhe nė aktivitetin e pėrditshėm, pėr tė lexuar shkronja tė mėdha, pėr tė lokalizuar sendet dhe pėr mė shumė shpresohet se hapat e parė tė kėsaj shpikjeje tė arrijnė deri aty sa t’i ndihmojnė pacientėt plotėsisht. Shkencėtarėt thonė se projektimi i syrit bioteknologjik ka qenė njė sfidė e vėrtetė, pėr vetė faktin se krijimi i kėsaj pajisjeje ka qenė ndryshe nga impianti i dėgjimit. Kjo, pėr shkak se informacioni pamor ėshtė dydimensional dhe prej anatomisė sė ndėrlikuar tė syrit. Ka akoma edhe mė shumė sfida mbi teknologjinė e protezės sė syve. Shkencėtarėt po studiojnė mėnyrat e mundshme sesi tė fusin mė shumė elektroda nė mikroēipin e pajisjes pėr tė bėrė tė mundur njė cilėsi mė tė mirė tė shikimit pėr “Argus II”. Shikimi i zakonshėm bazohet nė mė shumė se njėqind milionė receptorė ndijorė tė dritės nė secilin sy. Qė prej vitit 1991, mjekėt dhe bioteknologėt janė pėrpjekur nėpėrmjet eksperimenteve tė shumta, tė zbulojnė pajisjen revolucionare, qė do tė bėjė tė mundur kthimin e shikimit te pacientėt e sėmurė. Dr. Grinberg shprehet se qė prej fundit tė shekullit XX njerėzit kanė ėndėrruar qė proteza e syve tė ishte njė realitet dhe, mesa duket, u deshėn mbi 20 vjet qė inxhinierėt e mjekėsisė tė afroheshin mjaftueshėm me suksesin e krijimit tė pajisjes. Prej vitit 1998, shkencėtarėt e kompanisė pėr mundėsinė e dytė tė shikimit, kanė eksperimentuar krijimin e impianteve tė shumta tė retinės me 16 elektroda. Edhe me njė numėr kaq tė vogėl elektrodash pacientėt shpreheshin se arrinin ta shikonin formėn e imazhit, nė qoftė se ata e lėviznin kokėn pak prapa, duke bėrė kėshtu tė mundur shikimin e qartė tė mjedisit. Kėto kohė kompania e ka pėrpunuar pajisjen dhe ka bėrė tė mundur shtimin e numrit tė elektrodave deri nė 60 prej tyre. Operacioni pėr instalimin e impiantit tė ri tė shikimit zgjat 2 orė. Pėr pacientėt qė kanė pritur gjithė jetėn t’u kthehet shikimi, dy orėt e domosdoshme duket se kalojnė shumė shpejt.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-02-2013, 13:05
Antibiotikėt joefikasė nė mjekimin e kollės kronike
http://images.botasot.info/uploads/largea_antibiotiket221361571966.jpg
Sipas rezultateve tė investigimit i cili ėshtė kryer nė 2.061 tė sėmurė me kollė kronike duket qė antibiotikėt janė joefikasė nė mjekimin e kollės kėmbėngulėse, qė ėshtė shkaktuar nga infeksionet e lehta respiratore.
Tė sėmurėt qė kanė marrė pjesė nė hulumtim kanė pasur kollė mė gjatė se 28 ditė. Kolla ėshtė manovrim eksploziv ekspirator me tė cilin nė formė refleksive ose tė qėllimshme tentohet tė pastrohen rrugėt e frymėmarrjes nga pėrmbajtja e panevojshme.
Kolla ėshtė pėrgjigje normale ndaj pėshtymės, gėlbazės ose materialit tjetėr tė huaj nė rrugėt e poshtme ose tė sipėrme tė frymėmarrjes. Kolla afatgjatė ėshtė e sikletshme dhe tregon pėr irritimin e rrugėve tė frymėmarrjes.
Ėshtė treguar qė niveli dhe zgjatja e simptomave tek tė sėmurėt tė cilėt kanė marrė antibiotikė nuk ndryshon shumė nga niveli dhe zgjatja e simptomave tek tė sėmurėt qė kanė marrė placebo. Kėshtu ėshtė treguar qė pėrdorimi i antibiotikėve amoksicilin tek tė sėmurėt me infeksione respiratore, kur nuk ka qenė nė pyetje inflamacioni i mushkėrive, jo vetėm qė nuk ndihmon por mund tė jetė edhe i dėmshėm.
Dihet qė pėrdorimi i tepruar i antibiotikėve, nė veēanti kur nuk janė efikase, mund tė ēojė deri te zhvillimi i rezistencės sė baktereve, dhe mund tė shfaqen edhe efekte anėsore si diarreja, skuqja e lėkurės dhe tė vjellat. Pėrndryshe, shumica e infeksioneve tė lehta respiratore zakonisht kalojnė vetė, sepse kryesisht janė tė shkaktuara nga viruset.
Kolla sipas frekuencės ėshtė simptoma e pestė qė e ēon tė sėmurin tek mjeku. Nė rastin e dyshimit pėr inflamacion bakterial tė mushkėrive (pneumoni), antibiotikėt duhet tė merren gjithsesi.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-02-2013, 13:06
Simptomat e para tė sėmundjes sė Alzheimerit
http://images.botasot.info/uploads/largea_alzheimer201361380043.jpg
A jeni tė shqetėsuar pėr shėndetin e personit tė afėrt? Prindėrit tuaj nė kohėn e fundit sillen pazakonshėm? Vazhdimisht bėjnė pyetjet e njėjta? Ka mundėsi qė bėhet fjalė pėr sėmundjen e Alzheimerit.Shumė njerėz sėmundjen e Alzheimerit e ngatėrrojnė me dementian. Ku ėshtė dallimi? Sėmundja e Alzheimerit para sė gjithash ėshtė sėmundje. Dementia shkakton shfaqjen e njė vargu simptomash, siē ėshtė humbja e kujtesės, koncentrimi i vėshtirėsuar dhe marrja e vėshtirė e vendimeve. Dementia nuk ėshtė gjithmonė pasojė e sėmundjes sė Alzheiemrit, mund tė jetė rezultat i gjendjeve tjera mjekėsore.
Problemet me kujtesėn, qė janė rezultate tė plakjes, shfaqen periodikisht. Ky ėshtė dallimi mė i madh. Ndėrsa te sėmundja e Alzheimerit, problemet me kujtesėn janė tė pėrditshme.
Ekspertėt theksojnė simptomat e para tė sėmundjes sė Alzheimerit:
• Humbja e kujtesės
• Pėrsėritja (tregimi i storieve tė njėjta, bėrja e pyetjeve tė njėjta)
• Ndryshimet e papritura tė disponimit (nga gėzimi nė pikėllim)
• Ēorientimi dhe hutimi
• Higjiena e keqe
• Sjellja e ēuditshme (vendosja e gjėrave nė vend tė pazakonshėm: rrobat nė frigorifer dhe ngjashėm).
Nėse njihni ndonjė person qė shfaq kėto simptoma, mos bėni panik. Kėto simptoma nuk tregojnė qė bėhet fjalė pėr sėmundjen e Alzheimerit, por qė ėshtė i nevojshėm kėshillimi me mjekun pėr tė pėrcaktuar gjendjen e vėrtetė mjekėsore.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-02-2013, 13:08
Ēfarė mund t’i shkaktojė barkut birra
http://images.botasot.info/uploads/largea_birra201361393862.jpg
Nėse e keni mendjen te barku, hapeni lirisht birrėn, sepse trashė mė pak se vera. Birra mė sė shpeshti ėshtė shpallur fajtor pėr barkun e trashė tė meshkujve, por Shoqata britanike e birrave dhe bareve ka kryer hulumtimin pėr ta hequr kėtė stigmė nga pija e preferuar. Nė raportin e nutricionistes Kathryn O'Sullivan, thuhet qė nuk ka dėshmi shkencore, me tė cilat pesha e tepėrt mund tė lidhet me birrėn.
Sipas kėtij hulumtimi, trashja nė zonėn e barkut, si edhe ēdo trashje tjetėr krijohet me konsumimin e tepėrt tė ēfarėdo kalorish dhe nė vazhdim dėshmon se si birra nė raport me pijet dhe ushqimet e tjera ka relativisht pak kalori.
Siē thotė O'Sullivan, barku i dhjamosur mund tė quhet edhe bark i ēipsave ose i verės, sepse pėr shembull gjysmė litri birrė me katėr pėr qind alkool ka 96 kalori, derisa as dy decilitra tė verės sė kuqe kanė 139 kalori.
Po ashtu, kalimthi, ėshtė pėrpjekur tė thyejė edhe disa mite pėr birrėn:
- dhjetė pėr qind e njerėzve besojnė qė birra pėrmban yndyra, ēka ėshtė tėrėsisht e pavėrtetė – nė birrė nuk ka as yndyra as kolesterinė.
- 13 pėr qind e njerėzve mendojnė qė birra bėhet me disa komponime kimike, por nė fakt bėhet fjalė pėr kompozimet natyrore tė elbit dhe tharmit tė birrės.
- njė e katėrta e njerėzve besojnė qė vera e kuqe ka mė shumė vitamina se birra, ēka ėshtė po ashtu e pavėrtetė.
Prandaj, nėse e keni mendjen te birra, hapni lirisht shishen e birrės, trashė mė pak se njė gotė verė

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
25-02-2013, 13:09
Nė shikim fshihen sėmundjet: Sytė zbulojnė gjendjen e trupit tuaj
http://images.botasot.info/uploads/largea_syte-semundjet211361464547.jpg
Zhdukja e vetullave tregon nė problemet me gjėndrat tiroide, sytė e "lagėsht" paraqesin infeksione, tė bardhėt e syve me ngjyrė tė verdhė pėr problemet me mėlēinė, ndėrsa ndjeshmėria nė dritė ērregullimet nė imunitet.
Romantikėt pohojnė qė sytė janė pasqyra e shpirtit, ndėrsa mjekėt qė zbulojnė gjendjen shėndetėsore. Oftalmologėt nė retinėn e syrit mund tė gjejnė dhe diagnostikojnė njė spektėr tė gjerė tė sėmundjeve, nga diabeti, sėmundja e mėlēisė e deri te sėmundjet kardiovaskulare.
“Kontrollet e rregullta janė tė rėndėsishme, sepse shenjat e para tė sėmundjes mund tė vėrehen para se tė shfaqen simptomat. Shumica e sėmundjeve mund tė detektohet me pajisje profesionale e cila mundėson kontroll komplet”, shpjegon Larry Benjamin nga Kolegji Mbretėror i Oftalmologjisė.
Shėndetin e syve pėrveē kontrollit e ruan edhe ushqimi i balancuar. Hulumtimet tregojnė qė ushqimi i pasur me karotenoide reduktojnė rrezikun nga sėmundjet e syve si pasojė e plakjes. Ushqimet e pasura me antioksidantė si spinaqi, lakra dhe lakra e gjelbėr po ashtu ruajnė shikimin.
Ushqimi i pasur me luteinė dhe zeaksantinė, tė njohura si vitamina pėr sy, reduktojnė rrezikun nga katarakti ose pėlhura nė sy. Gjenden nė brokoli, misėr, bizele, panxhar dhe kungull tė njomė. Ilaēi mė i mirė pėr sytė e lodhur janė boronicat, ndėrsa kajsitė, tė pasura me betakarotene dhe likopenė, mund tė ndihmojnė edhe nė shėrimin e disa sėmundjeve tė syve.
Bebėzat e ērregullta. - Bebėzat pėrndryshe janė simetrike, tė njėjta nė madhėsi dhe reagojnė nė mėnyrėn e njėjtė nė kontakt me diellin. Nė rastin kur njėra bebėz ėshtė mė e madhe ose mė vogėl se tjetra mund tė tregojė pėr njė problem mjekėsor. Ekspertėt pohojnė qė njerėzit me bebėza tė ndryshme kanė rrezik mė tė madh nga sulmi nė tru, tumori nė tru ose aneurizmi.
Sytė e thatė tė ndjeshėm nė dritė. - Nėse sytė tuaj janė gjithmonė tė thatė dhe tė ndjeshėm nė dritė, kjo mund tė jetė shenjė e njė ērregullimit kronik tė sistemit tė imunitetit tė ashtuquajtur sindroma Sjorgen, i cili dėmton funksionimin e gjėndrave nė sy dhe gojė.
Kjo sindromė mė sė shpeshti prek femrat nė tė 40-at me sėmundjet autoimune si artriti reumatoid dhe lupusi. Pėrveē kėsaj sytė e thatė shpesh janė edhe tek femrat nė tė 50-at pėr shkak tė ndryshimeve hormonale, pohon Benjamin.
Sytė e mjegulluar. - Shikimin e turbullt dhe retinėn e mjegulluar i shkakton mjegullimi i thjerrėzės brenda syrit, ndėrsa problemi mund tė zgjidhet me njė operacion tė thjeshtė. Kjo sėmundje ėshtė karakteristike pėr njerėzit mė tė moshuar, ndėrsa tek tė rinjtė mė se shpeshti ėshtė efekt anėsor i diabetit, tumoreve dhe ilaēeve.
Kruajtja. - Sytė dhe zona rreth syve ėshtė jashtėzakonisht e ndjeshme nė infeksione dhe alergji. Kruajtja e syve mė sė shpeshti ėshtė pasojė e alergjive nė pluhur, qimet e kafshėve shtėpiake por edhe grimcave tė ajrit.
Nėse sytė i keni tė fryrė kjo mund tė jetė shenjė e mungesės kronike tė gjumit. Gjatė gjumit lėngu natyral rrjedh nėpėr trup, por mungesa e gjumit shkakton mbajtjen nė zonėn rreth syve, pėr ē’shkak edhe sytė janė tė fryrė dhe tė kuq, shpjegon Benjamin.
Unaza gri. - Nėse rreth iridės shfaqet unaza gri, kjo mund tė jetė shenjė e arcus senilis, respektivisht nė kolesterol dhe trigliceride tė larta, acide yndyrore nga gjak, tė cilat lidhen me rrezikun mė tė madh nga sėmundja e zemrės dhe sulmi nė tru.
Zhdukja e vetullave. - Ėshtė shumė normale qė vetullat tė rrallohen me kalimin viteve, por zhdukja e njė pjese tė vetullės ėshtė shenjė qė ka probleme me gjėndrat tiroide, hipertireozė (tiroidet shumė aktive) ose hipotireozė (puna e reduktuar e tiroideve).
Sytė duken tė lėngshėm. - Sytė e tillė tregojnė pėr infeksion, mė sė shpeshti atė virusal, por nėse syri duket ngjitės, fjala ėshtė pėr infeksion bakterial. Nėse ju turbullohet edhe shikimi, kjo mund tė sugjerojė nė sindromėn e shikimit kompjuterik, respektivisht stresit tė rritur pėr shkak tė kontrastit tė dobėt tė ngjyrave nė kompjuter.
Tufėzat e verdha. - Ksantelazma ose pjesėt e verdha nė kapakėt e syve paralajmėrojnė qė niveli i kolesterolit nė gjak ėshtė shumė i lartė. Pėrveē kėsaj, hulumtimet e mėparshme kanė vėrtetuar qė meshkujt me ksantelazmė kanė rrezik mė tė lartė nga sėmundjet e zemrės.
Sytė e skuqur. - Sytė e skuqur dhe enėt e pėlcitura tė gjakut janė shenjė e tensionit tė lartė i cili rrit rrezikun nga sulmi nė tru.
Sytė e verdhė. - Nėse e bardha e syve ėshtė e verdhė nė vend se e bardhė, siē edhe duhet tė jetė, kjo mund tė jetė shenjė e verdhėzės, problemeve me mėlēi dhe tėmth. Mėnyra mė e lehtė qė tė shikohet mė tė vėrtetė gjendja e organizmit janė analizat e gjakut.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
27-02-2013, 15:29
Kėshilla pėr njė lėkurė tė butė gjatė dimrit
http://images.botasot.info/uploads/largea_lekura-bute1361957079.jpg
Ajri i thatė dhe i ftohtė i dimrit mund t’i shkaktojė shumė dėme lėkurės suaj, prandaj ėshtė shumė e dobishme ta mbani atė tė lagėsht dhe tė shėndetshme.Pėrkujdesje
Gjatė sezonit tė verės, kujdesi ndaj lėkurės duhet tė jetė i madh, pasi janė tė shumta problemet qė mund tė na shkaktojė dielli. Dermatologu Nikolas Perikone shprehet se edhe gjatė dimrit, duhet t’i kushtojmė shumė rėndėsi fytyrės, pasi thjesht tė mbėshtjellja me shall nuk ėshtė pėrkujdesja e duhur. Sa mė shumė tė bien temperaturat nė dimėr, aq mė pak avuj uji qarkullojnė nė ajėr.
Lagėshtia e ajrit. Dėshira jonė pėr tė pasur shtėpi tė ngrohta deri nė maksimum, shteron ajrin nė dhomė, duke bėrė qė lėkura jonė tė dėmtohet. Rritni lagėshtinė e ajrit nė nivelin 50 deri nė 60 pėr qind, kėshillon Perikone. Dritaret e lagėshta tė formuara nga procesi i kondensimit ndikojnė shumė nė nivelet e lagėshtisė nė shtėpi.
Kini kujdes me detergjentet. Pėrdorni sapun qė nuk e irriton fytyrėn dhe shmangni llojet e ndryshme antibakteriale, sepse ata pėrmbajnė mė pak lėndė qė luftojnė thatėsirėn. Kėrkoni pėr produkte qė kanė efekte zbutėse ose qetėsuese pėr fytyrėn si pėr shembull ato me lanolinė ose me vaj luledielli. Teksa e aplikoni pėrpiquni t’i mbani sa mė gjatė dhe tė bėni dushe tė vakėta. Uji i ngrohtė shkatėrron barrierat e lipideve dhe largon lagėshtinė natyrale tė trupit. Sa mė shumė tė qėndroni nė ujė dhe sa mė i ngrohtė tė jetė ai, aq mė shumė do tė thahet lėkura juaj. Ndryshe nga duart e ashpra dhe me lėkurė tė trashė, lėkura delikate e fytyrės ka nevojė pėr pėrdorimin e lėndėve tė kujdesit kozmetik pėr lagėshtim artificial kur ajo ėshtė e thatė. Njė mėnyrė e mirė pėr kėtė ėshtė pėrdorimi i kremrave me limon, tė cilėt bėjnė punė nė shumė lloje tė ndryshme lėkurash. Buzėt nuk pėrmbajnė gjėndra tė yndyrės, ndaj ato kanė nevojė pėr produkte qė t’i mbrojnė nga thatėsia.
Lėkurė e njomė. Pas dushit ėshtė koha mė e mirė pėr tė grumbulluar rezervat ujore tė lėkurės. Thajeni trupin ngadalė me njė peshqir tė butė dhe nė kėtė mėnyrė evitoni largimin e tė gjithė lagėshtisė nga lėkura. Ēelėsi i tė pasurit njė lėkurė tė njomė, ėshtė tė pėrdorni kremra kundėr thatėsirės, tė cilat pėrmbajnė esenca kamomili, vitaminėn B5 dhe glicerinė. Nė tregun kozmetik ka edhe shumė produkte tė tjera pėr rigjenerimin e lėkurės apo pėr shtresėzimin e saj me kremra tė shumtė, por dermatologu Perikone thotė se ato nuk janė shumė tė nevojshme nė kėtė rast. Njė lėkurė normale ėshtė vetė e shtresėzuar dhe e shėndetshme. Pudrosja e fytyrės, nėse aplikohet, duhet tė pėrdoret shumė pak, njė herė nė javė ėshtė e mjaftueshme. Nėse ju e teproni me trajtimin e shtresėzimit tė fytyrės, atėherė ajo do tė shkatėrrojė mbrojtjen e lėkurės dhe do tė pakėsojė lagėshtinė e saj.
Dielli dimėror. Pavarėsisht se dielli i dimrit nuk ka tė njėjtėn fuqi si ai i verės, pėrdorimi i kremrave pėr kujdesin ndaj diellit ėshtė akoma i rėndėsishėm, thonė ekspertėt. Ėshtė njė gabim i madh tė mos vėsh krem kundėr diellit gjatė dimrit dhe tė mendosh se tualeti qė ke vėnė mbart mjaftueshėm lėnė mbrojtėse. Njollat e vogla ngjyrė kafe, arrijnė tė fshihen shumė mirė gjatė shkėlqimit tė verės, por nė dimėr ato bėhen mjaft tė dukshme. Melanina qė ndodhet nė lėkurėn tonė reagon ndaj diellit duke e bėrė trupin tonė ngjyrė kafe. Ekspozimi i madh mund tė rezultojė nė njė ērregullim tė pigmenteve qė mbart lėkura, tė cilat shkaktojnė njolla. Disa doktorė i diagnostikojnė kėto njolla si pikėza ose njollat diellore, por ka edhe njolla tė moshės, tė cilat formohen si njė kombinim i rritjes sė moshės dhe diellit tė tepėrt. Trajtimet e ndryshme me antioksidantė, siē janė acidi alfa lipoid ose pycnogenoli, mund tė ndihmojnė nė pakėsimin e pikėzave.
Koha e duhur pėr tė shkuar te mjeku. Shumė njerėz e trajtojnė fytyrėn e thatė nė shtėpi dhe ia dalin me sukses. Por kur e shohin se ndonjėherė nuk po jep rezultat, ata i drejtohen mjekut tė nevrikosur. Revista “Young” kėshillon tė shikoni me kujdes pėr simptoma si lėkurė shumė e kuqe, e irrituar nga brenda apo me akne dhe kur keni ndjesinė e tmerrshme tė djegies, si kohėn e duhur pėr tė shkuar tė shqetėsuar te mjeku. Duhet pasur kujdes edhe me pėrzgjedhjen e markave tė produkteve kozmetike qė pėrdoren, ato shpesh janė tė falsifikuara dhe japin efekte tė dėmshme ose tė kundėrta. Duke pasur parasysh qė lėkura ėshtė njė pjesė shumė e ndjeshme dhe delikate e trupit, mos u ndikoni nga fatura qė mund tė merrni.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
01-03-2013, 21:57
Rrushi nė shėrbim tė shėndetit
http://images.botasot.info/uploads/largea_rrushi271361993940.jpg
Rrushi vjen nė madhėsi, forma dhe shije tė ndryshme. Rrushi i zi pėrdoret pėr prodhimin e verės sė kuqe, e cila ėshtė njė nga pijet mė tė shėndetshme, sepse pėrmban resveratrol, i cili nuk gjendet nė verėn e bardhė. Resveratroli ka efekt antikacerogjen, antiinflamator dhe antivirusal dhe po ashtu parandalon shfaqjen e parakohshme tė shenjave tė plakjes.
Farat e rrushit janė tė pasur me flavonoide tė cilat janė tė shkėlqyeshme pėr luftėn kundėr shumė sėmundjeve, prandaj gjatė pėrgatitjes sė lėngut nga rrushi shfrytėzoni edhe farat.
Vlera ushqyese. - Rrushi ėshtė burim i pasur me vitamina A, B1, B2, B6 dhe C. Po ashtu pėrmban sasi tė madhe tė flavonoideve, tė cilat mė sė shumti janė tė pranishme nė rrushin e zi. Ėshtė burim i shkėlqyeshėm i mineraleve tė kalciumit, klorit, bakrit, fluorit, hekurit magnezit, manganit, fosforit, kaliumit, silicit dhe squfurit.
Lėkura e rrushit pėrmban beta karoten dhe likopenė dhe fitonutrientet siē ėshtė resveratroli. Farat kanė efekt antioksdidativ, tė cilat mbrojnė trupin nga radikalet e lira dhe nxisin rritjen e qelizave tė reja.
Mpiksjet e gjakut. - Lėngu i rrushit mund tė parandalojė krijimin e mpiksjeve tė gjakut dhe pėrmirėson qarkullimin.
Vepim antiinflamator. - Veprimi antiinflamator i rrushit parandalon krijimin e proceseve tė ndryshme inflamatore, lehtėson simptomat e astmės, reumės dhe gihtit (artritit urik).
Arteroskleroza. - Resveratroli ėshtė i shkėlqyeshėm pėr ruajtjen e shėndetit tė mureve tė artereve, parandalon fryrjen e tyre dhe mbledhjen e pllakave nė artere.
Fshikėza. - Parandalon krijimin e gurėve tė veshkave dhe nxit trupin pėr t'u liruar nga gurėt dhe pėrmirėson urinimin duke nxitur sistemim urinar pėr t'u liruar nga toksina.
Kanceri. - Rrushi ėshtė i mbushur me antioksidantė tė cilėt parandalojnė krijimin e qelizave kancerogjene.
Kapsllėku. - Lėngu i rrushit ka efekt tė lehtė laksativ. Gjatė ditės pini rreth 200 ml lėng tė rrushit pėr tė nxitur punėn e sistemit tretės.
Sytė. - Flavonoidet nė mėnyrė tė suksesshme ruajnė shėndetin e syve dhe parandalojnė krijimin e sėmundjeve tė syve tė shkaktuara me plakje.
Zemra. - Rrushi do tė forcojė zemrėn, rregullojė punėn e saj, parandalojė krijimin e sėmundjeve tė zemrės dhe sulmit nė zemėr. Pėr tė mbrojtur zemrėn tuaj, hani rrush ēdo ditė.
Mėlēia. - Prania e mineraleve tė ndryshme do tė nxisė lirimin e mėlēisė nga toksinat dhe do tė pėrmirėsojė punėn e saj.
Lėkura. - Lėngu i rrushit do tė pastrojė lėkurėn nga ndotėsitė, do tė largojė vajin e tepėrt, do ta qetėsojė dhe reduktojė praninė e akneve.
Kėshillat pėr konsumim. - Rrushi ėshtė nga ushqimet tė cilat fatkeqėsisht janė tė mbushura me pesticide, prandaj do tė ishte mirė qė tė hani rrush tė kultivuar organikisht.
Rrushin mund ta pastroni ashtu qė e zhytni nė tretjen e ujit me uthull molle dhe ta lėni tė qėndrojė 10 deri 15 minuta dhe pastaj ta shpėrlani.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
20-03-2013, 17:57
Rrethi vicioz: Tė zemėruarit hanė ēipsa, ndėrsa ėmbėlsira ata me stres
http://images.botasot.info/uploads/largea_rrethi-vicioz201361379774.jpg
Njerėzit nuk hanė vetėm kur janė tė uritur, por edhe kur dėshirojnė tė shtypin emocionet e caktuara, konsideron psikologja Susan Albers. Sipas mendimit tė saj, pikėrisht ky ėshtė shkaku kryesor pėr grumbullimin e kilogramėve tė tepėrt. Truku ėshtė nė atė qė tė dalloni se cilat gjendje emocionale ju nxisin tė hapni frigoriferin.Kėshtu, zemėrimi rrit dėshirėn pėr ushqime tė njelmėta si ēipsi, pohon Susan Albers. Derisa hanė ushqim tė tillė, njerėzit e zemėruar “tregojnė dhėmbėt”, ēka ėshtė shprehje natyrale e zemėrimit. Pėr dallim nga ajo emocionale, uria e vėrtetė mund tė kėnaqet me ēfarėdo ushqimi. Pėrveē kėsaj, uria e vėrtetė fizike forcohet gradualisht, derisa ajo emocionale nė njė moment jeni tė ngopur, nė tjetrin “vdisni nga uria”.
Nėse jeni nė dietė ruajuni nga kurthet e tilla sepse uria emocionale mė sė shpeshti kėrkon ushqime tė pashėndetshme. Gjeni shkaktarėt tuaj emocional dhe nėse ėshtė e nevojshme mbani ditar tė ushqimit – shkruani gjithēka qė keni ngrėnė dhe si jeni ndjerė. Rrėnjėt e ngrėnies sė tepėrt emocionale shpesh kanė lidhje me fėmijėrinė dhe janė tė lidhura me kujtimet nė udhėzimet e prindėrve.
Pėr shembull, ngrėnia shpesh lidhjet me shėndetin – nėse fėmija han shumė, konsiderohet i “shėndetshėm: dhe kėshtu prindėrit dhe gjyshat insistojnė shumė nė kėtė ndėrsa kjo ndikon edhe nė sjelljen nė moshėn e rritur – njerėzit shpėrblejnė veten me ushqim ose ngushėllimin e kėrkojnė nė ushqim i cili ua pėrkujton fėmijėrinė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
20-03-2013, 18:02
Zgjojeni sistemin limfatik!
http://images.botasot.info/uploads/largea_lymphatic_system1362504846.jpg
Sistemi limfatik ėshtė i pėrbėrė nga gjėndrat, nyjat limfatike, shpretka dhe bajamet. Pjesa mė e rėndėsishme e sistemit limfatik ėshtė timusi dhe palca e eshtrave. Sistemi limfatik ėshtė i rėndėsishėm pėr mbrojtjen e trupit nga infeksionet. Nxit punėn e mėlēisė dhe veshkave, organeve qė janė mė sė shumti pėrgjegjės pėr detoksifikim. Limfa ndikon tek lirimi i trupit nga nėnproduktet e ndryshme tė dėmshme, siē janė duhani, ndotėsit e ajrit, aditivėt nga ushqimi, pesticidet dhe shumė toksine tjera.
Ekspertėt vlerėsojnė qė madje 80 pėr qind e femrave kanė sistem tė ngadalėsuar limfatik, ndėrsa ai ėshtė kyē pėr dobėsim efikas. Nėse keni kilogramė tė tepėrt, celulit ose vuani shpesh nga dhimbja e kokės, ndoshta keni sistem tė ngadalėsuar limfatik, ndėrsa ne ju sjellim 11 mėnyra, me ndihmėn e tė cilave do ta shpejtoni.
Frymėmarrja e thellė - Trupat tanė kanė madje 3 herė mė shumė lėng limfatik sesa ujė, por asnjė organ nuk e pompon atė, siē bėn zemra me gjakun. Sistemi juaj limfatik mbėshtetet nė pompimin, tė cilin e shkakton frymėmarrja e thellė me ndihmėn e tė cilės do tė pėrshpejtoni efektin detoksifikues tė mėlēisė dhe veshkave.
Lėvizni - Ushtrimet sigurojnė punė tė rregullt tė sistemit limfatik. Ushtrimi mė i mirė ėshtė kėrcimi nė trampolinė, i cili nė mėnyrė drastike pėrmirėson qarkullimin e limfave. Zgjatjet dhe ushtrimet aerobe janė po ashtu tė shkėlqyeshme,
Pini ujė - Pa sasinė e mjaftueshme tė ujit lėngu limfatik nuk mund tė qarkullojė si duhet. Pėr ta absorbuar qelizat mė lehtė ujin, shtoni pak lėng tė freskėt tė limonit.
Harroni lėngjet - Janė tė mbushura me sheqet, ngjyra dhe konservansė qė ngarkojnė sistemin tuaj limfatik. Mund tė pėrgatisni lėng nga pemėt dhe perimet e freskėta. Shtoni pak lėng tė freskėt tė pėrgatitur nga pemėt e preferuara.
Hani pemė nė stomak tė zbrazėt - Enzimat dhe acidet nga pemėt janė aktivizues tė fuqishėm tė limfės. Hani nė stomak tė zbrazėt pėr tė shfrytėzuar efektin e tyre maksimal. Shumica e pemėve tretet nė periudhėn prej 30 minutash, ndėrsa shumė shpejt do t’u ndihmojnė tė ndiheni mė mirė.
Hani perime me gjethe tė gjelbra - Perimet me gjethe tė gjelbra, siē janė spinaqi, lakra dhe sallata e gjelbėr pėrmbajnė nivel tė lartė tė klorofilit, i cili do tė ndihmojė nė pastrimin e gjakut dhe lėngut limfatik.
Farat dhe frutat arrore - Rritni konsumimin e acideve tė pangopura yndyrore qė janė tė nevojshme pėr punėn e rregullt tė sistemit limfatik. Hani arra, bademe, lajthi, fara tė lirit, kungullit ose luledielli.
Bimėt e freskėta - Disa bimė, siē janė echinacea dhe astragalus kanė efekt tė dobishėm nė sistemin limfatik. Kėshillohuni me mjekun tuaj ose me ekspertin pėr mjekėsi bimore pėr marrjen dhe kombinimin e bimėve tė ndryshme. Po ashtu duhet tė jeni tė kujdesshėm nėse merrni ēfarėdo ilaēi, jeni shtatzėnė ose jepni ushqim me gji.
Fėrkimi i trupit me furēė - Pėrdorni furēė nga fibrat natyrore. Lėkurėn fėrkojeni me lėvizje rrethore, duke filluar nga kėmbėt nė drejtim tė gjoksit. Duhet tė imitoni lėvizjet qė janė tė ngjashme me lėvizjen e lėngut limfatik nga kėmbėt nė drejtim tė zemrės.
Dushi i ngrohtė - i ftohtė - Dushi i ngrohtė shkakton zgjerimin e enėve tė gjakut, derisa i ftohti i tkurr. Shmangni kėtė lloj tė terapisė nėse vuani nga sėmundjet e zemrės, keni tension tė lartė tė gjakut ose jeni shtatzėnė.
Masazhi - Hulumtimet kanė treguar qė masazhi te madje 78 pėr qind e njerėzve mund tė pėrmirėsojė konsiderueshėm punėn e sistemit limfatik. Me masazh lirohen toksina. Mund tė provoni edhe drenazhin limfatik i cili vepron direkt nė lėngjet limfatike. Cilindo masazh ta zgjidhni, kini kujdes qė ai tė jetė i butė. Presioni shumė i madh nuk do tė ketė efekt kaq tė mirė.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
20-03-2013, 18:04
Ruani shėndetin e organeve vitale!
http://images.botasot.info/uploads/largea_vitale-051362520413.jpg
Trupi juaj ėshtė vepėr artistike. Pėrbėhet nga mė shumė se 200 eshtra, 600 muskuj, 6 metra zorrė, njė numėr i madh organesh dhe 160.000 kilometra tė enėve tė gjakut. Vetėm njėri sy pėrbėhet nga mė shumė se 15 pjesė. Nga tė gjitha kėto pjesė, cilat janė mė tė rėndėsishmit? Ju sjellim 5 organe trupore qė kanė rėndėsi tė jashtėzakonshme dhe mėnyrat pėrmes sė cilave do tė mund tė mbani shėndetin e tyre.Truri
Nuk ka transplantim tė trurit, prandaj ėshtė e rėndėsishme tė kujdeseni pėr tė. Mė e mira qė mund tė bėni ėshtė qė ēdo ditė tė flini nė mėnyrė kualitative. Mė pak se 7 orė gjumė jo vetėm qė do t’ju bėjnė mė tė lodhur, por do tė dobėsojnė edhe koncentrimin dhe kujtesėn.
Shkencėtarėt kanė konstatuar qė ushtrimet aerobe nxisin krijimin e qelizave tė reja nė tru tė cilat janė pėrgjegjėse pėr kujtesė. Lajmi i mirė ėshtė qė 3 herė nga 15 minuta ushtrime nė javė janė tė mjaftueshme pėr trurin tuaj.
Kini kujdes se ēfarė hani! Acidet yndyrore omega 3 do ta mbajnė trurin tė shėndetshėm dhe do tė reduktojnė rrezikun nga krijimi i dėmtimeve tė shkaktuara nga plakja. Ushqimet tė cilat janė tė pasura me acidet yndyrore omega 3 janė salmoni, sardelet dhe arrat.
Zemra
Edhe pse pas saj nuk kthen kokėn askush, zemra juaj ėshtė muskul tė cilin duhet ta mbani nė formėn mė tė mirė. Sėmundjet e zemrės janė shkaku kryesor i vdekjes tek femrat.
Hapi i parė ėshtė qė tė bėni kujdes nė peshėn tuaj. Shkencėtarėt kanė konstatuar qė indi dhjamor nė zonėn e abdomenit paraqet rrezikun mė tė madh nga krijimi i sėmundjeve tė zemrės. Pėr tė mbajtur peshėn e shėndetshme trupore, shmangni ushqimin e pėrpunuar i cili pėrmban transacidet yndyrore, yndyrat tė cilat nė masė tė madhe janė pėrgjegjėse pėr krijimin e dhjamit nė zonėn e barkut.
Kontrolloni nivelin e kolesterinės dhe tensionit tė gjakut, ndėrsa matni mė shpesh nėse nė anamnezėn familjare keni raste tė sėmundjeve tė zemrės. Nėse kolesterina dhe tensioni i gjakut arrijnė nivel shumė tė lartė, rritet rreziku nga bllokimi i artereve dhe krijimi i sulmit tė zemrės mė vonė nė jetė.
Mėlēia
Ky organ ka meritė pėr kryerjen e mė shumė se 500 funksioneve, duke pėrfshirė ruajtjen e vitaminave dhe mineraleve dhe lirimin e trupit nga toksina. Sa mė shumė materie filtrohen pėrmes mėlēisė, ka mė shumė mundėsi qė tė krijohen dėmtime nė mėlēi. E gjithė kjo rrit rrezikun nga krijimi i sėmundjeve tė mėlēisė dhe cirrozės e cila mund tė shkaktojė krijimin e kancerit dhe dėshtimin e mėlēisė.
Konsumimi i tepėrt i alkoolit me siguri do tė dėmtojė shėndetin e mėlēisė. Nėse pini pak por shpesh, po ashtu rrezikoni shėndetin e mėlēisė. Pėr shembull, 2 ose 3 gota verė ēdo mbrėmje. Ekspertėt rekomandojnė qė femrat nuk duhen tė pinė mė shumė se njė gotė verė, njė gotė alkool tė fortė ose birrė nė ditė.
Befasues, por i vėrtetė ėshtė fakti qė trashja paraqet rrezikun mė tė madh pėr shėndetin e mėlēisė. Grumbujt e yndyrave nė mėlēi mund tė shkaktojnė inflamacionin, i cili rrit rrezikun nga krijimi i cirrozės dhe kancerit. Rriteni konsumin e hekurit dhe proteinave pėr tė ruajtur shėndetin e mėlēisė dhe muskujve. Po ashtu ėshtė e rėndėsishme qė tė mbroheni gjatė marrėdhėnieve seksuale sepse hepatit B dhe C nė mėnyrė serioze mund tė dėmtojnė shėndetin e mėlēisė.
Mushkėritė
Mushkėritė tuaja nuk marrin vetėm oksigjen, por edhe viruset, bakteret dhe grimcat e ndryshme nga ajri. Sa mė shumė kujdeseni pėr shėndetin e mushkėrive, probabiliteti ėshtė mė i vogėl qė do tė sėmureni.
Pėr tė ruajtur shėndetin e mushkėrive, mė e mira qė mund tė bėni ėshtė tė ndalni duhanin. Madje 20 pėr qind e femrave nė tė njėzetat dhe tridhjetat pinė cigare, ndėrsa duhani ėshtė shkaku kryesor i krijimit tė kancerit tė mushkėrive, sėmundjes e cila vret mė shpesh se kanceri i gjirit, prostatės dhe zorrėve.
Bėni kujdes me peshėn trupore sepse trashja vėshtirėson punėn e sistemit respirator. Njė hulumtim i fundit ka treguar qė reduktimi i pėrqindjes sė yndyrave pėr vetėm 10 pėr qind nė mėnyrė tė konsiderueshme lehtėson punėn e sistemit respirator.
Pankreasi
Jeni aq tė uritur sa qė do tė mund tė hani njė picė tė tėrė? Kjo ėshtė shenjė qė pankreasi juaj punon nė mėnyrė tė sforcuar. Ai gjendet nė mes stomakut dhe shpretkės. Ka meritė pėr prodhimin e insulinės, hormonit i cili rregullon nivelin e sheqerit nė gjak. Pankreasi ėshtė ai qė ju bėn tė ngopur dhe tė mbushur me energji, por edhe tė uritur dhe tė lodhur.
Hapat qė janė tė nevojshėm pėr mbajtjen e punės sė rregullt tė tėrė trupit janė tė rėndėsishme edhe pėr shėndetin e pankreasit. Ndėrpriteni duhanin, ushtroni rregullisht dhe mbani peshėn e shėndetshme trupore. Rriteni konsumin e fibrave pėr tė reduktuar rrezikun nga krijimi i kancerit tė pankreasit.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
20-03-2013, 18:06
Ushqimi tė cilin nuk e duron pankreasi
http://images.botasot.info/uploads/largea_pank-061362601345.jpg
Dieta tė cilin do t’ua pėrcaktojė mjeku nėse vjen deri inflamacioni i pankreasit ėshtė shumė e rreptė, ndėrsa pasojat e mosmbajtjes janė edhe mė problematike. Shmangni kėto situata ekstreme me kohė duke pasur kujdes se sa dhe cilat ushqime do t’i konsumoni gjatė ditės.
Pankreasi ėshtė organ i cili ėshtė pjesė e sistemit endokrin, ndėrsa gjendet pas stomakut. Mė sė shumti njihet pėr atė qė sekreton insulinėn, hormonin i cili kontrollon nivelin e sheqerit, d.m.th. glukozės nė gjak.
Pankreasi i shėndetshėm vazhdimisht rregullon nivelin e sheqerit nė gjak, duke e bėrė tė njėtrajtshėm ashtu qė sekreton insulinėn nė sasinė e cila saktėsisht i pėrgjigjet reduktimit dhe rritjes sė nivelit tė glukozės. Hormonin e insulinės e prodhojnė beta-qelizat tė cilat gjenden nė pankreas. Nėse beta-qelizat nuk prodhojnė mjaft insulinė, vjen deri te rritja e nivelit tė glukozės nė gjak, respektivisht hiperglikemia. Dukuria e kundėrt, niveli i zvogėluar i glukozės nė gjak, quhet hipoglikemi. Mėlēia i ndihmon pankreasit nė rregullimin e nivelit tė sheqerit nė gjak ashtu qė ruan glukozėn e tepėrt nė formėn e cila quhet glikogjen. Kur e merr udhėzimin nga pankreasi, mėlēia pėrsėri e shndėrron glikogjenin nė glukozė, tė cilėn mund ta pėrdorė mė vonė trupi.
Pėrveē kėsaj, pankreasi prodhon njė varg enzimash qė ndihmojnė nė procesin tretės. Nė rastin e zhvillimit tė inflamacionit nė pankreas mund tė zhvillohet pankreatitisi.
Ushqimi luan rol tė rėndėsishėm nė zhvillimin e kushteve qė mund ta dėmtojnė pankreasin
Alergjenėt
Nėse keni tolerancė tė ulėt ose jeni tė ndjeshėm nė ndonjė ushqim, mos e hani sepse mund tė ēojė deri te rritja e radikaleve tė lira nė sistemin tuaj, por edhe tė inflamacioneve tė lidhura me pankreatitisin. Nė Universitetin Maryland Medical Center kanė konkluduar qė alergjenėt rrisin rrezikun nga zhvillimi i problemeve me pankreas. Alergjenė mund tė jenė qumėshti, djathi, vezėt dhe produkte tė tjera qumėshtore, si edhe ushqimet, tė cilave u janė shtuar aditivėt kimikė dhe konservansėt, gruri, misri dhe soja.
Transyndyrat dhe yndyrat nė pėrgjithėsi
Ushqimet e pėrpunuara industrialisht tė pasura me acidet transyndyrore (margarinė, ushqimet e fėrguara nė vajra bimore dhe ėmbėlsirat) mund tė ēojnė deri te zhvillimi i gurėve tė tėmthit. Njė nga shkaqet kryesore tė pankreatitisit ėshtė kur guri i tėmthit bllokohet nė tėmth dhe bllokon kanalin i cili liron enzimat e nevojshme pėr pėrpunim adekuat tė ushqimit. Duheni ta reduktoni sasinė e mishit tė pėrpunuar tė kuq dhe nė vend tė kėsaj proteinat t’i merrni nga burimet joyndyrore, siē janė peshku dhe fasulet. Duhet tė reduktohen, dhe nėse ėshtė e mundshme tė pėrjashtohet komplet ushqimi i pėrpunuar, i pjekur dhe ushqimi i fėrguar me vajra tė pashėndetshme. Trupi nuk mund tė pėrpunojė ose tretė ushqimin e yndyrshėm nėse pankreasi nuk prodhon mjaft enzime tė tretjes.
Sheqeri
Pėrmbahuni tė mos e teproni me ushqim tė ėmbėl, ėmbėlsirat dhe drithėrat pėr kafjall, tė cilat janė tė mbushura me sheqer. Nė MayoClinic.com paralajmėrojnė qė nėse nuk e ndėrroni ushqimin, simptomat kronike tė pankreatitis mund tė zhvillohen nė kancerin e pankreasit. Pėrveē kėsaj, shumė ushqime tė pasura me sheqer po ashtu pėrmbajnė sasi tė mėdha tė yndyrave, ēka ėshtė kėrcėnim edhe mė i madh.
Ngrėnia e tepėrt
Pėrveē qė ėshtė mirė tė reduktohet sasia e yndyrave tė ngopura dhe transyndyrave nga ushqimi, duhet ta reduktoni edhe sasinė e pėrgjithshme tė ushqimit qė konsumoni. Ngrėnia e tepėrt ngarkon pankreasin, ēka ēon deri nė dėmtime dhe pankreatitis. Pėrveē kėsaj, trashja ėshtė edhe faktor i rrezikut pėr pankreatitis. Reduktimi i konsumit tė yndyrave dhe shpenzimi i pėrgjithshėm i kalorive janė tė mira edhe pėr pankreasin, por edhe pėr organet tjera.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
20-03-2013, 18:07
Mishi i pėrpunuar sjell vdekjen e parakohshme
http://images.botasot.info/uploads/largea_mish-kali_071362680763.jpg
Studimi nga fondacioni britanik pėr zemrėnNje ne 17 njerez qe konsumojne mish te perpunuar pesojne vdekje te parakohshme. Keshtu rrezulton sipas nje studimi te bere mbi gjysem million njerez ne Europe nga fondacioni britanik per zemren.
Kripa dhe kimikatet e ndryshme qe perdoren per ruajtjen e ketij mishi te perpunuar shkaktojne probleme kardiovaskulare, kancer dhe vdekje te parakohshme.
Nese do te konsumohej jo me shume se 20g e mishit te perpunuar ne dite mund te parandaloheshin 3% e vdekjeve te parakohshme-thone studiuesit.
Ndjekja e njė diete ushqimore me pak mish do tė evitonte vdekjen e parakohshme tė 31000 personave pėr shkak tė sėmundjeve kardiake, 9000 nga kanceri dhe 5000 nga iktusi.
Statistikat botėrore tė shėndetit, nė mėnyrė tė vazhdueshme tregojnė qė kombet tė cilat konsumojnė mė shumė mish, kanė prekshmėri mė tė madhe nga sėmundjet kardiovaskulare, kanceri. Ndėrsa grupet e vegjetarianėve nė vende tė ndryshme kanė shkallė prekjeje mė tė vogėl nga to.

Marre nga "Bota Sot"

Nosh
20-03-2013, 18:08
Shpėtim pėr boshtin e dėmtuar kurrizor!
http://images.botasot.info/uploads/largea_boshti-kurrizor101362935626.jpg
Nė tė ardhmen do tė mund ndoshta tė shėrohen edhe tė paralizuarit nga dėmtimet e boshtit kurrizor (paraplegjikėt). Kėtė shpresė e forcojnė rezultatet e punės shkencore tė Politeknikumit tė Lausannes (École polytechnique fédérale de Lausane (EPFL)) dhe tė Universitetit tė Zürichut, tė udhėhequr nga neurologu Grégoire Courtine, nė rast se arrijnė tė barten me tė njėjtin sukses tek njerėzit si tek minjtė. Pas terapisė sė pėrdorur disa javėshe, minjtė e paralizuar arritėn tė ecin sėrish, tė ngjiten shkallėve dhe t’i kalojnė pengesat, transmeton albinfo.ch.Neurorehabilitimi i pėrdorur tek kafshėt ishte njė kombinim i simulimeve elektromekanike dhe i njė trajnimi tė veēantė ecjeje i ndihmuar nga njė lloj “ene ecjeje” me dirigjim robotik.
“Ne ju kemi injektuar minjve me bosht tė dėmtuar kurrizor koktej medikamentesh dhe pastaj pjesėn e poshtme tė boshtit kurrizor e kemi stimuluar me elektrodė. Njėkohėsisht kemi zhvilluar njė robot, i cili nuk e ndihmon ecjen, por e siguron mirė miun e dėmtuar nė pėrpjekjet e tij pėr tė ecur. Ne kemi konstatuar se pas disa javėsh miu i paralizuar rifitoi aftėsitė e tė ecurit dhe, bile, edhe tė kėrcejė nė dysheme dhe tė bėjė ngjitje.
Nė trurin e miut u krijuan lidhje tė reja nervore, qė do tė thotė se fijet e dėmtuara nervore u ripėrtėrinė dhe arritėn tė krijojnė lidhje tė reja, gjė qė mundėsoi edhe bartjen e urdhrave nga truri nė kėmbė. Se a do tė mund tė pėrdoret me tė njėjtin sukses kjo terapi edhe tek njerėzit mbetet tė shihet. Pėrdorimi me sukses i kėsaj metode nė shėrimin e minjve lė shumė pėr tė shpresuar. Ne do t’i vėmė tė gjitha forcat nė dispozicion pėr ta provuar terapinė edhe klinikisht dhe atė brenda njė kohe sa mė tė shkurtėr”, tha Grégoire Courtine.

Marre nga "Bota Sot"